II SA/Bk 691/19
WyrokWSA w Białymstoku2020-01-16
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Marcin Kojło, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina ma obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu niepełnosprawnemu uczniowi do specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, jeśli ukończył on 21. rok życia, ale posiada niepełnosprawności sprzężone, z których jedna jest niepełnosprawnością intelektualną, a jego etap edukacyjny został przedłużony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że gmina ma obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu niepełnosprawnemu uczniowi do specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, jeśli posiada on niepełnosprawności sprzężone, z których jedna jest niepełnosprawnością intelektualną, a jego etap edukacyjny został przedłużony, nawet po ukończeniu 21. roku życia. Obowiązek ten wynika z art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego, który obejmuje dzieci i młodzież z niepełnosprawnościami sprzężonymi do momentu ukończenia 24. roku życia (lub 25. roku życia w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych), niezależnie od tego, czy ośrodek jest najbliższy.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy zaskarżył czynność Prezydenta Miasta Ł., który odmówił zapewnienia D. D., niepełnosprawnemu uczniowi, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w D. Organ uznał, że uczeń ukończył 21 lat i nie spełnia przesłanek z art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego. Prokurator argumentował, że powinny mieć zastosowanie przepisy art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego ze względu na niepełnosprawność sprzężoną ucznia, co uprawniałoby go do transportu do 24. lub 25. roku życia. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności. 2. Uznano obowiązek Prezydenta Miasta Ł. do zapewnienia D. D. bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w D. do końca roku szkolnego 2019/2020.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Ł. na czynność Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zapewnienia dowożenia niepełnosprawnego do ośrodka szkolno-wychowawczego 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. uznaje obowiązek Prezydenta Miasta Ł. do zapewnienia D. D. bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w D. do końca roku szkolnego 2019/2020;
Pismem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Naczelnik Wydziału Edukacji, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. poinformował B. D., że nie ma podstaw do pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku w sprawie dowożenia syna D. D. do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w D.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 ze zm.), gmina zapewnia uczniom niepełnosprawnym, bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu
do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia. Z posiadanych przez urząd dokumentów wynika, że syn ukończył 21 lat podczas roku szkolnego 2017/2018, zatem nie spełnia jednej z przesłanek w ww. przepisu, bowiem [...] maja będzie miał 23 lata.
Pismem z dnia [...] września 2019 r. Prokurator Okręgowy w Ł. zaskarżył powyższą czynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe, poprzez nieprawidłowe zastosowanie do rozpoznania wniosku B. D. w przypadku, gdy prawidłowa analiza stanu faktycznego dotyczącego sytuacji bytowej niepełnosprawnego D. D. winna skutkować zastosowaniem podstawy prawnej z art. 39 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy i tym samym uwzględnienie wniosku B. D..
Wskazując na powyższe Prokurator wniósł stosownie do treści art. 146 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz zobowiązania Prezydenta Miasta Ł. do zapewnienia D. D. bezpłatnego transportu i opieki w czasie jego przewozu do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w D. do końca roku szkolnego, w którym ukończy 25 lat.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że do Prokuratury zgłosiła się B. D. z prośbą o zajęcie stanowiska w zakresie słuszności negatywnej odpowiedzi Prezydenta Miasta Ł. na jej wniosek o przyznanie transportu syna do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w D. . Wnioskodawczyni przedstawiła dokumenty w postaci orzeczenia o stopniu niepełnosprawności syna z dnia [...] maja 2012 r., orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] czerwca 2016 r., decyzję Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w D. o przedłużeniu o jeden rok etapu edukacyjnego D. D. oraz zaświadczenie dotyczące jego pobytu w ośrodku.
Prokurator stwierdził, że prawidłowo przeprowadzone postępowanie
w zakresie wniosku B. D. pozwala na ustalenie, że do jej syna mają zastosowanie okoliczności, o jakich mowa w art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. D. D. posiada niepełnosprawność sprzężoną (niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym i ruchowa), co skutkowało wydaniem orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Stąd jego sytuację dotyczącą wieku uprawniającego do kształcenia określa art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy. W tym przypadku ustawodawca ograniczył obowiązek dowozu jedynie poprzez kryterium maksymalnego wieku ucznia. Wynosi od odpowiednio 24 lata - w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, lub 25 lat - w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego D. D. zawiera potrzebę udziału w zajęciach rewalidacyjnych, które są realizowane w ośrodku, w którym przebywa.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Ł. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.
Zdaniem organu skarga powinna zostać odrzucona ponieważ nie czyni zadość wymaganiom formalnym - jako organ wskazany został Naczelnik Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w Ł. (działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł.), natomiast organem właściwym, który powinien być wskazany w skardze jest Prezydent Miasta Ł..
W ocenie organu skarga jest również niezasadna z merytorycznych powodów. Zakwalifikowanie D. D. pod dyspozycję art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, w związku z orzeczeniem Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Z., mogłoby nastąpić tylko w oparciu o część tego przepisu, a mianowicie: "a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna". Niemniej w takim przypadku bezpłatny transport i opieka w czasie przewozu do 24 roku życia odnosiłyby się tylko do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, nie zaś specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego. Przepis art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy wyraźnie wskazuje ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy, nie wskazuje natomiast specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego. Pojęcie ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego należy interpretować w sposób ścisły i nie można uważać, że przez taki ośrodek rozumie się także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy. Organ wskazał, że rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia z dnia 11 sierpnia 2017 r.
w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę
i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania (Dz. U. z 2017 r. poz. 1606) wyraźnie rozgranicza te placówki. Oznacza to, że inne są cele, funkcje i zadania tych placówek, jak też do różnych dzieci skierowana jest oferta edukacyjno-wychowawczo-opiekuńcza.
Odnosząc się do zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego organ wskazał, że Miasto dysponuje odpowiednią szkołą uwzględniając wiek i poziom kształcenia D. D. – tzn. Zespół Szkół Specjalnych. Jest to placówka najbliższa miejscu zamieszkania tego ucznia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie, odnosząc się do wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie, Sąd wskazuje, że oznaczenie w skardze jako organu Naczelnika Wydziału Edukacji nie stanowi o braku formalnym nakazującym odrzucenie skargi. Prokurator uszczegółowił, że dokonując zaskarżonej czynności Naczelnik działał
z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. i nie ulega wątpliwości, że organem administracji publicznej, którego przejaw działalności stał się przedmiotem sądowej kontroli w tej sprawie jest Prezydent Miasta Ł..
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się już podgląd, że odmowa zapewnienia uczniom dojazdu do szkoły jest czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 7 lutego 2019 r. sygn. II SA/Bk 723/18 i przywołane tam orzecznictwo). Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Stosownie do treści art. 146 § 2 p.p.s.a., w sprawach skarg na akt lub czynność,
o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
Przechodząc zaś do meritum należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli strona zgłosi odpowiedni wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
W skardze Prokurator zawarł wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Organ nie oponował temu wnioskowi. Uczestnik postępowania zawiadomiony o takim wniosku nie wypowiedział się w ogóle w tej kwestii.
Prawną ocenę zaskarżonej czynności Prezydenta należy rozpocząć od podkreślenia, że obowiązek zapewnienia przez gminę dowozu niepełnosprawnego dziecka do szkoły jest realizacją konstytucyjnego prawa do nauki (art. 70 Konstytucji RP). Zgodnie z przepisem art. 70 ust. 4 Konstytucji RP władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. W tym celu tworzą
i wspierają systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów
i studentów. Warunki udzielania pomocy określa ustawa. Zasadnicze kwestie związane z organizacją oświaty regulują przepisy przywołanej ustawy z dnia
14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe.
System oświaty zapewnia w szczególności realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju (art. 1 pkt 1 ustawy), możliwość pobierania nauki we wszystkich typach szkół przez dzieci
i młodzież niepełnosprawną, niedostosowaną społecznie i zagrożoną niedostosowaniem społecznym, zgodnie z indywidualnymi potrzebami rozwojowymi
i edukacyjnymi oraz predyspozycjami (art. 1 pkt 6 ustawy), opiekę nad uczniami niepełnosprawnymi przez umożliwianie realizowania zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania oraz zajęć rewalidacyjnych (art. 1 pkt 7 ustawy).
Na system oświaty składają się według ustawy Prawo oświatowe różnego rodzaju placówki, które zostały wymienione w art. 2 (zakres podmiotowy stosowania ustawy): przedszkola, szkoły, placówki oświatowo-wychowawcze, placówki kształcenia ustawicznego oraz centra kształcenia zawodowego, placówki artystyczne, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, biblioteki publiczne itd. Wśród nich ustawodawca wymienił w art. 2 pkt 7 jako obejmujące system oświaty: młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci
i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy
i wychowania, a także ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze umożliwiające dzieciom
i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży
z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, realizację odpowiednio obowiązku, o którym mowa w art. 31 ust. 4, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki.
W uzasadnieniu do projektu ustawy Prawo oświatowe wskazano, że:
"w przepisie art. 2 pkt 7 projektu zaproponowano wprowadzenie nazwy "ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze", zastępującej dotychczasowe opisowe określenie ośrodków umożliwiających dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego
i obowiązku nauki. Wprowadzenie przepisu ułatwi identyfikację tych placówek
w przepisach oświatowych. W konsekwencji przepisy art. 32 ust. 6, art. 38 ust. 5 oraz art. 39 ust. 4 pkt 2 projektu zawierają nazwę wprowadzoną w art. 2 pkt 7" (druk
nr 130 Sejmu VIII kadencji). Odnośnie treści projektowanego przepisu art. 39
ust. 4 pkt 2 ustawy wyjaśniono, że został on doprecyzowany poprzez wskazanie wieku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną
z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, bowiem uczniowie
ci mogą kształcić się do 24. roku życia. Zatem zapewnianie bezpłatnego transportu
i opieki w czasie przewozu uczniom z niepełnosprawnościami sprzężonymi nie może trwać dłużej niż realizacja kształcenia specjalnego. Natomiast uczestnikom zajęć rewalidacyjno-wychowawczych gmina jest zobowiązana przepisami prawa, tak jak dotychczas zapewnić bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do 25. roku życia.
Wobec powyższego placówki wymienione w art. 2 pkt 7 ustawy, w tym ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze, z założenia powinny być utożsamiane jako umożliwiające realizację przez dzieci i młodzież obowiązku szkolnego i nauki
w zależności od etapu edukacyjnego, na którym aktualnie się znajdują.
Zgodnie z art. 39 ust. 4 tej ustawy, obowiązkiem gminy jest:
1) zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową,
w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia;
2) zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17,
a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, bezpłatnego transportu
i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą:
a) 24. rok życia - w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna,
b) 25. rok życia - w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.
Nie budzi wątpliwości, że D. D. ze względu na wiek nie może być zakwalifikowany do uczniów, co do których obowiązek gminy znajduje podstawę w treści art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy. Spór dotyczy natomiast zakwalifikowania ucznia pod dyspozycję art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy. Zdaniem Prokuratora okoliczności,
o jakich mowa w tym przepisie należy zastosować do sytuacji D. D. i Sąd podziela wyrażony w tym względzie w skardze pogląd.
Z dokumentacji dołączonej do akt wynika, że D. D. ma orzeczony na stałe znaczny stopień niepełnosprawności i potrzebę kształcenia specjalnego dostosowanego do jego potrzeb i możliwości w związku ze stwierdzoną niepełnosprawnością sprzężoną (intelektualna w stopniu umiarkowanym i ruchowa). Orzeczenie z dnia [...] czerwca 2016 r. o potrzebie kształcenia specjalnego wskazuje, że w okresie nauki w szkole ponadgimnazjalnej najkorzystniejszą formą kształcenia dziecka jest nauka w szkole w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym. Orzeczenie to wprost wymienia Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w D. . W zaleceniach wydanego orzeczenia zapisano kontynowanie zajęć rewalidacyjnych w formie terapii logopedycznej, dogoterapii, rehabilitacji. Zalecono, że w ramach rewalidacji wskazane jest m.in. usprawnienie motoryki dużej i małej, doskonalenie sfery językowej, rozwijanie myślenia dziecka, rozwijanie zdolności poznawczych, rozwijanie zainteresowań otoczeniem, ćwiczenia manualne. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, że udział ucznia w zajęciach rewalidacyjnych umożliwi wyrównanie szans edukacyjnych, zwiększy samodzielność w życiu dorosłym.
W aktach znajduje się również decyzja Dyrektora Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w D. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. przedłużająca
z dniem 1 września 2019 r. o jeden rok etap edukacyjny D. D. uczniowi klasy III zespołu edukacyjno-terapeutycznego Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w D. . Poza tym Dyrektor tego ośrodka zaświadczył, że D. D. jest uczniem klasy III Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w D. w roku szkolnym 2019/2020. Wychowanek zamieszkuje na terenie ośrodka w dni nauki szkolnej. Dni wolne od zajęć lekcyjnych spędza w domu rodzinnym. Na zajęcia do ośrodka dowożony jest w poniedziałki i odbierany w piątki przez mamę (zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2019 r.).
Wobec powyższego nie może ulegać wątpliwości, że D. D. należy do grupy osób, o których mowa w art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy, tzn. dysponuje orzeczeniem o niepełnosprawności sprzężonej, z których jedna jest niepełnosprawnością intelektualną. W takiej sytuacji aktualizuje się obowiązek gminy, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu tego ucznia do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym,
w którym kończy: a) 24. rok życia - w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, b) 25. rok życia - w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.
W świetle dokumentów znajdujących się w aktach nieuprawniona jest interpretacja organu, że obowiązek, o którym mowa, może być realizowany tylko
w zakresie transportu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, natomiast takiego obowiązku nie ma w przypadku transportu do specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego. Skoro Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w D. realizuje również zajęcia rewalidacyjne, a orzeczenie o potrzebnie kształcenia specjalnego D. D. stwierdza, że udział ucznia w zajęciach rewalidacyjnych umożliwi wyrównanie szans edukacyjnych, zwiększy samodzielność w życiu dorosłym, to zdaniem Sądu nie ma podstaw, aby pozbawić tego ucznia uprawnienia płynącego z normy zawartej w art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy. Zwłaszcza, że decyzją Dyrektor Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w D. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. przedłużył D. D. z dniem 1 września 2019 r. o jeden rok etap edukacyjny w tym ośrodku. Poza tym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przed dniem 1 września 2017 r. na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zachowują ważność na okres, na jaki zostały wydane (art. 312 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, Dz. U. z 2017 r. poz. 60).
Celem art. 39 ust. 4 ustawy jest pomoc rodzinom wychowującym uczniów niepełnosprawnych w wieku do 21 roku życia oraz wychowującym młodzież i dzieci niepełnosprawne w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży
z niepełnosprawnościami sprzężonymi - nawet do 25 roku życia - i ułatwienie realizacji przez takie osoby obowiązku nauki, który zwłaszcza w przypadku osób dotkniętych niepełnosprawnościami kwalifikowanymi trwa dłużej niż w przypadku osób dotkniętych lżejszą niepełnosprawnością. Kontynuowanie nauki w ośrodku zapewniającym najkorzystniejszą formę kształcenia specjalnego D. D. przy wykorzystaniu zajęć rewalidacyjnych należy uznać za objęte dyspozycją art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.
W związku z powyższym czynność Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 2019 r. naruszyła prawo, bowiem pozbawiła osobę uprawnioną możliwości realizacji jej praw wynikających z art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Bezskuteczna była odmowa realizacji obowiązku gminy, o którym mowa w tym przepisie, jako pozbawiona podstaw i nieznajdująca oparcia w przepisach prawa. W konsekwencji Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.
Sąd zauważa jednocześnie, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostają argumenty Prezydenta, że Miasto dysponuje odpowiednią szkołą uwzględniając wiek i poziom kształcenia D. D., która jest placówką najbliższą jego miejsca zamieszkania. Realizacja obowiązku gminy w zakresie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego nie jest uzależniona od odległości ośrodka do miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka. A zatem nie musi to być ośrodek najbliższy. W tym wypadku wybór ośrodka nie stanowi uprawnienia gminy. Ustawodawca wyraźnie wskazuje sytuacje, w których obowiązek dotyczy ośrodka najbliższego – zob. art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy, jeśli chodzi o bezpłatny transport uczniów niepełnosprawnych do najbliższej szkoły podstawowej lub najbliższej szkoły ponadpodstawowej (por. wyrok WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 778/18 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 sierpnia 2019 r. sygn. III SA/Gl 492/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Wobec tego, że stan faktyczny był w sprawie bezsporny, Sąd stosownie do treści art. 146 § 2 p.p.s.a. uznał obowiązek Prezydenta Miasta Ł. do zapewnienia D. D. bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w D. do końca roku szkolnego 2019/2020. Wniosek skargi dotyczył uznania tego obowiązku do końca roku szkolnego, w którym D. D. ukończy 25 lat, niemniej jednak z decyzji Dyrektora Ośrodka wynika, że etap edukacyjny tego ucznia został przedłużony o jeden rok z dniem 1 września 2019 r.
Na marginesie dodać trzeba, że zgodnie z treścią art. 39a ust. 1 ustawy Prawo oświatowe (dodany do ustawy z dniem 3 grudnia 2019 r.), obowiązki, o których mowa w art. 39 ust. 4, gmina spełnia poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło