VII SA/Wa 45/19
WyrokWSA w Warszawie2019-07-25
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosław Montowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w przypadku, gdy budowa została już zakończona, a inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nawet w sytuacji, gdy budowa została już zakończona. Procedura naprawcza z tego przepisu ma na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co jest możliwe również w odniesieniu do już zrealizowanej inwestycji, w tym w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji organów nadzoru budowlanego, które utrzymały w mocy decyzję nakładającą na nich obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego z uwagi na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego przy budowie budynku mieszkalno-usługowego. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 51 Prawa budowlanego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego. Sąd oddalił skargi, uznając, że decyzje organów były zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2019 r. sprawy ze skarg A. D. i M. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]października 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi
Przedmiotem skarg A. D. i M. D. reprezentowanego przez adw. R. K. (dalej: Skarżący) jest decyzja Głównego Inspektora nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy) znak [...] z dn. [...] października 2018 r., mocą której organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
PINB w P. decyzją z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...], nałożył na Inwestora M. D., D. D. i A. D., obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (w czterech egzemplarzach) na budowę budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego w P. przy ul. G. 4, na działce o numerze ewidencyjnym [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego ostateczną decyzją wydaną przez Prezydenta Miasta P. znak [...] z dnia [...] września 1997 r., w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania decyzji.
Wskazaną wyżej decyzją Prezydent Miasta P., udzielił A. i D. D. oraz M. D., pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego o powierzchni zabudowy -270,30 m2, pow. użytkowej -898,40 m2, kubaturze -3744,90 m3, ilości mieszkań-5, z wyłączeniem przyłączy zewnętrznych do budynku, na terenach położonych w P., przy ul G. nr 4, nr dz. ewid.[...].
Następnie Wojewoda [...] wszczął postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dn. (....) października 2004 r. sygn. akt (...) uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 1997 r.
Uwzględniając wyrok WSA, Wojewoda [...] decyzją nr [...] znak [...] z dn. [...] marca 2005 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dn. [...] września 1997 r. znak: [...]. Decyzja ta stała się ostateczna.
W dn. (...) czerwca 1999 r. Urząd Miasta P. Wydział Gospodarki Przestrzennej wydał zaświadczenie informujące, iż właściciel zawiadomił o oddaniu do użytkowania budynku mieszkalno – użytkowego (frontowego).
Następnie, pismem z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...], PINB w P. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalno - usługowego, zlokalizowanego w P. przy ul. G [...] W dniu [...] maja 2003 r., pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. dokonali kontroli istniejącego budynku na działce nr [...] przy ul. G. [...] w P. stwierdzając, że budowa skrzydła przyległego do budynku frontowego (budynek frontowy został zgłoszony do użytkowania), została zakończona na etapie parteru ze stropem żelbetowym. Wykonano parter budynku z tynkami wewnętrznymi, posadzką, wewnątrz rozprowadzono instalacje wewnętrzne: elektryczna, wodno-kan., c.o.. Trwały roboty zabezpieczające polegające na "zamontowaniu tymczasowego dachu, wstawieniu okien i drzwi". Zgodnie z treścią protokołu z dn.[...] maja 2003 r. "Pan D. oświadczył, że wykonywał będzie tylko roboty zabezpieczające, oczekując na rozstrzygnięcie sprawy (...) Poinformowano Inwestora, że wobec braku decyzji o pozwoleniu na budowę nie można kontynuować budowy skrzydła budynku.". Pismem znak [...] PINB poinformował Inwestorów, że wobec złożonej skargi do NSA i realizacji jedynie robót zabezpieczających, organ nadzoru budowlanego nie widzi potrzeby podejmowania decyzji w trybie art. 51 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U.1994.89.414 poźn. zm., dalej: prawo budowlane) i jednocześnie przedłuża termin załatwienia sprawy do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez NSA.
W dalszej kolejności wskazać należy, że w dniach (...) listopada 2016 r. Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej (dalej: KMPSP) przeprowadziła czynności kontrolno - rozpoznawcze w budynku położonym przy ul. G. 4 stwierdzając, iż w miejscu gdzie według dokumentacji projektowej powinny znajdować się pomieszczenia magazynowe oraz garaż usytuowano pomieszczenia klubu nocnego (salę taneczną). Zauważono nieprawidłowości związane z wymiarami wyjść oraz klatek schodowych, przekroczoną zadeklarowaną liczbą klientów sali klubowej, co ma istotny wpływ na stan ochrony przeciwpożarowej kontrolowanego budynku. Kontrolujący nie otrzymali do wglądu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ani dokumentów potwierdzających zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń.
Zawiadomieniem z dnia (...) grudnia 2016 r. PINB w P. poinformował o wszczęciu postępowania na wniosek Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w P. w sprawie nieprawidłowości związanych z niezgodnością z projektem obiektu budowlanego zlokalizowanego w P. przy ul. G. [...]
W dniu (...) stycznia 2017 r., PINB w P. przeprowadził kolejną kontrolę budynku przy ul G. 4. Podczas kontroli ustalono, że część oficyny jest użytkowana na parterze jako pomieszczenia mieszkalne, w piwnicy jako pomieszczenia klubu "bez wymaganego zawiadomienia o zakończeniu budowy".
W dniu [...] lutego 2017 r., PINB w P. na podstawie art. 105 § 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego wydał decyzję nr [...] umarzającą postępowanie wszczęte na wniosek Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w P..
W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że pismem z dn.(...) maja 2003 r. znak [...], wszczęto postępowanie dotyczące budowy oficyny i nie ma decyzji administracyjnej potwierdzającej jego zakończenie, co powoduje brak możliwości prowadzenia nowego postępowania w tej samej sprawie.
Zawiadomieniem z dnia (...) marca 2017 r., PINB w P. poinformował strony, że przystępuje ponownie do postępowania wszczętego w 2003 r.
W dniu [...] maja 2017 r., decyzją na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust 7 P. b., nałożył na Inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie trzech miesięcy, projektu budowlanego zamiennego na budowę budynku mieszkalno- usługowego zlokalizowanego w P. przy ul. G. 4, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót.
PINB stwierdził, że Inwestor w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 1997r., znak: [...], projektu budowlanego, co potwierdzają przeprowadzone w dniu (...) stycznia 2017 r., oględziny. Ustalono, że roboty budowlane w części oficyny zostały przerwane po wykonaniu robót zabezpieczających przykrycia I kondygnacji. Ponadto ustalono, że część oficyny jest użytkowana bez wymaganego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Ze sporządzonego protokołu z oględzin wynika, że w miejscu gdzie zgodnie z dokumentacją projektową powinny znajdować się pomieszczenia magazynowe i garaż, znajdują się pomieszczenia klubu nocnego (sala taneczna). Zgodnie z projektem budowlanym pomieszczenia klubu powinny zajmować jedynie połowę pomieszczeń znajdujących się w części piwnicznej, natomiast drugą połowę powinny zajmować pomieszczenia przeznaczone na magazyny i garaż. W momencie zaadaptowania pomieszczeń magazynowo - garażowych na salę taneczną została przekroczona określona w projekcie maksymalna ilość klientów sali klubowej Ponadto stwierdzono, że drzwi wyjściowe z poziomu parteru mają szerokość 100 cm zamiast 120 cm. Decyzja ta stała się ostateczna.
Pismem z dnia (...) marca 2018 r., M. D. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w P. z dnia [...] maja 2017 r.
[...] WINB decyzją nr [...] z dnia [...] września 2018 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w P. z dnia [...] maja 2017 r znak: [...], oceniając że decyzja ta nie zawiera wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa
Od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2018 r. odwołanie wniósł A. D. i M. D..
Po dokonaniu analizy akt przedmiotowej sprawy i rozpatrzeniu odwołania, organ odwoławczy wskazał, że zbadał stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji celem oceny czy decyzja zawiera wady enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja PINB w P. z dnia z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...] nie jest dotknięta żadną z wad wynikających z art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa, wobec czego nie zachodzi konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Zdaniem GINB, sprawa budowy budynku mieszkalno - usługowego na działce przy ul. G. 4, wszczęta w 2003 r., nie została rozstrzygnięta inną decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty, niż decyzja z dn.[...] maja 2017 r. Nie można więc przypisać jej wady wymienionej w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, ponieważ nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco.
W świetle zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, GINB stwierdził, że kontrolowana decyzja PINB w P. z dnia [...] maja 2017 r., zobowiązująca M. D., D. D. i A. D. do sporządzenia w określonym terminie 4 egz. projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych, przy budowie budynku mieszkaIno - usługowego, na działce nr ewid. [...], w P. przy ul. G. [...] nie jest obarczona żadną z wad wynikających z art. 156 § 1 kpa w związku z tym odmowa stwierdzenia nieważności tej decyzji przez [...] WlNB była uzasadniona. Zarzuty podniesione w odwołaniu przez M. D. reprezentowanego przez adwokata R. K., organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione i bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Na decyzję GINB z dn. [...] października 2018 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi złożyli A. D. - zarejestrowana pod sygn. sprawy (...) oraz M. D. – zarejestrowana pod sygn. sprawy (...)
Sąd postanowił, na podstawie art. 111 § 1 ppsa, połączyć sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia a sprawę prowadzić pod sygn. akt (...)
We wniesionej skardze, skarżący M. D. zarzucił naruszenie następujących przepisów:
1. Postępowania administracyjnego w postaci art. 7 kpa, art. 11 kpa, art 15 kpa oraz art 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie i nieodniesienie się przez GINB w zaskarżonej decyzji z dnia [...].10.2018 r. do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu z dnia (...) .2018 r. od decyzji [...]WINB nr [...] tj. :
a) pierwotnego naruszenia art. 7 kpa przez [...]WINB poprzez brak odniesienia się do wszystkich naruszeń podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...].5.2017 r. jak również brak podjęcia jakichkolwiek czynności, mających na celu wyjaśnienie podniesionych we wniosku z dnia [...].3.2018 r. zarzutów.
b) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 51 ust. 1 pkt. 3 pr. bud. w zw. z art. 51 ust. 7 pr. bud. poprzez przeprowadzenie przez organ błędnej wykładni wskazanych przepisów, albowiem art. 51 ust. 7 pr. bud. nie daje kompetencji do nakazania Inwestorowi wykonania czynności opisanych w art. 51 ust. 1 pkt. 3 pr. bud.
c) naruszenia art. 80 kpa przez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w postaci:
- decyzji nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego na wniosek z dnia 23.11.2016 r. Komendy Miejskiej Straży Pożarnej w P. (dalej KMSPP). Z treści przywołanej decyzji wynika, iż czynności kontrolne z dnia [...]1.2017 r. miały miejsce w ramach postępowania umorzonego decyzją PINB nr [...], nie zaś w ramach postępowania wszczętego w dniu [...].3.2017 r. W konsekwencji organ I instancji błędnie ustalił stan faktyczny wskazując, iż rzeczywiście w ramach postępowania administracyjnego, w wyniku, którego wydano decyzję PINB nr [...], zbadano zgodność inwestycji z warunkami technicznymi oraz przepisami planistycznymi, albowiem w tym postępowaniu tego nie dokonano;
- zawiadomienia z dnia [...].3.2017 r., w ten sposób, że organ nie dostrzegł, iż informacje w nim zawarte wskazują, iż PINB zainicjował postępowanie w trybie nieznanym kpa (postępowanie w przedmiocie ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego), zaś podana w zawiadomieniu podstawa prawna w postaci art 61 § 1, § 3, § 4 kpa bezpośrednio wskazuje, iż organ wszczął w istocie nowe postępowanie;
- uzasadnienia decyzji PINB nr [...] poprzez brak odniesienia się do niespójności (zasygnalizowanych we wniosku z dnia [...] .3.2018 r.) w niej zawartych tj. stwierdzenie, iż wykonanie robót zabezpieczających miało miejsce w dniu [...].8.2003 r., zaś fakt ten przez organy nadzoru został ustalony podczas czynności mających miejsce w dniu [...] 5.2003 r.;
- naruszenie polegające na nie odniesieniu się do treści zarzutów przywołanych w odwołaniu stanowi, zdaniem Skarżącego istotne naruszenie, mające wpływ na wynik sprawy, albowiem wskazuje na brak wyjaśnienia podniesionych przez odwołującego twierdzeń, a w szczególności czyni iluzoryczną dwuinstancyjność postępowania. Powyższe czyni z decyzji odwoławczej jedynie pozorny środek weryfikacji wydanej przez organ I instancji decyzji. Zaniechanie to pozbawiło stronę odwołującą, prawa do uzyskania wyjaśnień ze strony organów co do poruszonych w odwołaniu (a wskazanych wyżej) uchybień.
2. Powielenie przez GINB w zaskarżonej decyzji uchybień, których dopuścił się [...] WINB w decyzji nr [...], a wymienionych w pkt. 1 b) i c) zarzutów niniejszej skargi.
3. Wydanie decyzji bez wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań strony oraz uwzględnienia w decyzji słusznego interesu obywatela a także naruszenie zaufania obywateli do Państwa i sprzeczność z prawem. Skarżący zarzucił naruszenie prawa poprzez powoływanie się na postępowania administracyjne, które nie zostały wszczęte lub też Inwestor o ich wszczęciu nie został powiadomiony.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości.
A. D. w swojej skardze podniósł, że przedmiotowa decyzja została wydana bez dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań strony oraz uwzględnienia w decyzji słusznego interesu obywatela.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wziął pod uwagę, że PINB w P. pismem z dn. [...] .05.2003 r. znak [...] zawiadomił Inwestora o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy zlokalizowanej przy ul. G. [...] w P.w związku z unieważnieniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Równocześnie powiadomił, że zostanie przeprowadzona kontrola w tej sprawie. W dn. [...] .05.2003 r. w trakcie kontroli PINB podjął Decyzję o wstrzymaniu prac budowlanych i zezwolił na wykonanie prac zabezpieczających budynek poprzez założenie prowizorycznego (tymczasowego) dachu oraz wstawieniu okien i drzwi.
Zdaniem Skarżącego budowa została przez PINB wstrzymana, a nie zakończona przez inwestora, jak stwierdza GINB.
GINB nie wyjaśnił dlaczego PINB przystąpił ponownie do przeprowadzenia postępowania administracyjnego z dn. [...].04.2003 r. w sprawie nieprawidłowości związanych z niezgodnością z projektem obiektu budowlanego jeżeli postępowanie z dn. [...] 04.2003 r. w sprawie nieprawidłowości związanych z niezgodnością z projektem obiektu budowlanego, nigdy nie zostało wszczęte, a w dn. [...].04.2003 r. wszczęto z urzędu tylko postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku przy ul. G. 4 w związku z unieważnieniem decyzji z dn. [...].09.1997 r.
Skarżący podkreślił, że do dnia dzisiejszego nie została wydana decyzja zezwalająca na wznowienie budowy oficyny w związku z prowadzonym postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
W związku z powyższym wstrzymanie budowy dokonane przez PINB w trakcie kontroli z dn. [...] .05.2003 r. w dalszym ciągu obowiązuje inwestora.
Podkreślił, że nigdy nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na otrzymane skargi podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać należy, że postępowanie toczyło się w trybie nieważnościowym.
Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest wyłącznie ustalenie, czy kwestionowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie można rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym. W postępowaniu w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Co istotne, ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania.
Przedmiotem tak określonej oceny w niniejszym postępowaniu była decyzja PINB w P. decyzją z dnia [...] maja 2017 r., którą nałożył na inwestorów M. D., D. D. i A. D., obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego na budowę budynku mieszkalno-usługowe, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją ostateczną.
Podstawą prawną przedmiotowej decyzji był art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Przypomnieć w związku z tym należy, że celem postępowania uregulowanego w art. 51 prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Artykuł 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy upoważnia organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania naprawczego w odniesieniu do obiektów, które zostały zrealizowane z istotnymi odstępstwami od decyzji o pozwoleniu na budowę. Celem takiego działania jest doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przez który należy rozumieć stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji. Ponadto, przez istotne odstępstwo należy rozumieć okoliczności wynikające z art. 36a ust. 5 ustawy prawo budowlane. W dacie wydawania decyzji nr [...] z dn. [...] maja 2017 r. przepis ten miał następujące brzmienie: Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy:
1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu,
2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
3) (uchylony),
4) (uchylony),
5) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne,
6) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
7) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.
Sąd stwierdził, że wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego poprzedzone było badaniem przez organ nadzoru budowlanego w zakresie: ustalenia jakich odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego dopuścił się inwestor, oceny istotności lub nieistotności tych odstępstw oraz ustaleniu sposobu na doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że podczas kontroli w dn. [...] stycznia 2017 r. ustalono, że część oficyny jest użytkowana jako pomieszczenia mieszkalne, wybudowano jedną kondygnację a w piwnicy znajdują się pomieszczenia klubu w miejscu, gdzie dokumentacja projektowa przewiduje pomieszczenia magazynowe i garaż.
Niewątpliwie zatem doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie kubatury, wysokości, liczby kondygnacji oraz sposobu użytkowania.
Oznacza to, że wdrożenie procedury określonej w art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego było w pełni uzasadnione.
W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że decyzja nakładająca obowiązki, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, może być wydana również w przypadku zakończenia procesu inwestycyjnego, pomimo że art. 51 ust. 7 ustawy wprost odnosi się jedynie do obowiązków nałożonych w oparciu o pkt 1 i 2 tego artykułu. Taka interpretacja wynika zarówno z treści art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, jak i art. 51 ust. 4, w którym wskazuje się, że w przypadku zakończenia budowy organ, w warunkach określonych w tym przepisie, wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. A zatem ustawodawca przewidział możliwość przeprowadzenia postępowania w przypadku stwierdzenia istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego również w sytuacji zakończenia robót budowlanych. Jedynie na marginesie wskazać należy, że odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której po stwierdzeniu dokonania istotnych odstępstw bez uzyskania uprzedniej decyzji w oparciu o art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie byłoby prawnej możliwości doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W tej kwestii należy podzielić stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1723/07 (publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl) i z dnia 8 stycznia 2010 r., II OSK 15/09 (publ. Lex nr 597313). W drugim z wymienionych orzeczeń NSA stwierdził, że "w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) organ może nałożyć obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz, w razie potrzeby, wykonania określonych czynności lub robót budowlanych prowadzących do stanu zgodnego z prawem - tak w odniesieniu do robót budowlanych "wykonywanych" (po uprzednim wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych postanowieniem), jak i do budowy już zakończonej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela tę wykładnię i jednocześnie uznaje za nietrafne poglądy zawarte w skardze, bowiem bogate orzecznictwo sadów administracyjnych wyraźnie wskazuje, iż tryb naprawczy z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego może być stosowany w stosunku do już zrealizowanej inwestycji.
Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących wydania wcześniejszej decyzji o umorzeniu postępowania.
Z treści decyzji z dnia [...] lutego 2017 r., wynika bezspornie, że umorzenie postępowania administracyjnego dotyczy postępowania wszczętego zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. na wniosek Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w P. Powodem umorzenia postępowania było ustalenie, że w tej samej sprawie toczy się już postępowanie wszczęte w 2003 r. i dotychczas nie zostało zakończone.
Słusznie zatem organ uznał, że nie mogą się toczyć jednocześnie dwa postępowania w tej samej sprawie. Postępowanie wszczęte później należało więc umorzyć.
Za nieuzasadnione Sąd uznał również zarzuty M. D. dotyczące naruszenia art. 80 k.p.a. i 15 k.p.a.
W ramach uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a. wskazano między innymi na rozbieżności w datach podejmowanych czynności i brak ich wyjaśnienia. Wskazano również na niedopuszczalne, zdaniem Skarżącego wykorzystanie w przedmiotowym postępowaniu dowodów zgromadzonych w innym postępowaniu zakończonym umorzeniem postępowania oraz prowadzenie postępowania w nieznanym trybie.
Zarzut ten nie może być jednak skuteczny, skoro Skarżący nie kwestionuje stanu faktycznego ustalonego przez organy i będącego podstawą podjętego rozstrzygnięcia. Przy czym podkreślić należy, że istotny, z punktu widzenia oceny prawidłowości decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest stan istniejący w chwili wydawania tej decyzji.
Sąd nie znajduje też prawnego uzasadnienia dla podnoszonego w skardze zakazu korzystania z dowodów uzyskanych w innym postępowaniu. W szczególności z treści art. 75 i 76 k.p.a. takiego zakazu wywieść nie można. Nie ma też przeszkód aby kontynuować postępowanie nawet po kilku latach, pod warunkiem nie wydania wcześnie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie.
Nie można też zgodzić się z argumentacją skarżącego A. D., że istniejący stan budynku jest efektem wstrzymania prowadzenia robót budowlanych w związku z prowadzeniem i nie zakończeniem postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Po pierwsze postępowanie to zostało zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dn. [...] marca 2005 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] września 1997 r.
Po drugie organy nadzoru budowlanego nie wydały żadnego rozstrzygnięcia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym budynku. Poza tym z zawiadomienia wszczynającego postępowanie z dnia [ ...] maja 2003 r. wynika, że dotyczyło ono budowy budynku mieszkalno-usługowego i nie wspomina się w nim o postępowaniu nieważnościowym.
Należy też wskazać, że stan budynku jest zdecydowanie inny niż w chwili wszczęcia postępowania a inwestor niewątpliwie przeprowadził roboty wykończeniowe doprowadzając również do samowolnej zmiany sposobu użytkowania części obiektu.
Niewątpliwie nie jest więc tak, że aktualny stan budynku jest wynikiem wstrzymania prac przez nadzór budowlany w 2003 r.
Za niezasadne Sąd uznał również zarzuty dotyczące braku odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą.
Do istotnych okoliczności w sprawie organ odwoławczy się odniósł, w szczególności zawiera uzasadnienie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu, a w konsekwencji zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz braku powagi rzeczy osądzonej. Pozostałe podnoszone kwestie, co zostało wykazane, nie miały istotnego znaczenia dla sprawy.
Reasumując wskazać należy, że Sąd nie znalazł podstaw, do stwierdzenia naruszenia przez organ zasad procesowych. GINB zebrał, rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy w prawidłowy sposób z zachowaniem reguł określonych w powołanych przepisach kodeksu. Rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest wystarczające i spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa. Organy w sposób nie budzący wątpliwości przytoczyły fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśniły jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone, tym samym jaki jest zakres analizowanych ustaleń.
Mając na uwadze powyższe, sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło