I OZ 402/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2653/19 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A.W. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z 20 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2653/19 odrzucił skargę A.W. (dalej: "skarżący") na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący pismem z 8 listopada 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] października 2019 r. Z uwagi na brak formalny skargi w postaci niewskazania numeru PESEL skarżący, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 3 grudnia 2019 r., został wezwany do usunięcia dostrzeżonego braku, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez nadesłanie numeru PESEL. Z akt sprawy wynika, że wezwanie do usunięcia ww. braku - pomimo podjętej próby doręczenia - nie zostało doręczone skarżącemu. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu podał, że skarżący nie odebrał przesyłki zawierającej zobowiązanie do nadesłania numeru PESEL, mimo jej dwukrotnego prawidłowego awizowania przez Pocztę Polską, tj. 18 grudnia 2019 r. oraz 30 grudnia 2019 r. Dlatego też stwierdził, że skuteczne doręczenie wezwania zobowiązującego do nadesłania numeru PESEL nastąpiło 1 stycznia 2020 r. Tym samym siedmiodniowy termin do wykonania tej czynności upłynął 8 stycznia 2020 r. Jak wynika natomiast z akt sprawy, do dnia wydania postanowienia, wymagany przez Sąd numer PESEL skarżącego, nie został nadesłany. W konsekwencji, w ocenie Sądu, nie można przyjąć, że złożona w niniejszej sprawie skarga została wniesiona z dochowaniem, wskazanego ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, warunku formalnego. Skarga zatem podlega odrzuceniu. Skarżący na powyższe postanowienie złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 73 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wobec przyjęcia, iż doszło do skutecznego doręczenia zastępczego, a w konsekwencji uznania, iż braki formalne nie zostały uzupełnione w terminie, co skutkowało odrzuceniem skargi. Skarżący podniósł, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie zostało właściwie awizowane. Oświadczył, że listonosz nie zostawił awiza. O wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skarżący dowiedział się odbierając postanowienie o odrzuceniu skargi. Wskazał, że taka sytuacja ma miejsce nie pierwszy raz. Przedmiotem skargi do Sądu jest kwestia odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] wobec niepozostawienia zawiadomienia o awizacji przesyłki z decyzją. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Brzmienie tego przepisu zostało ustalone ustawą z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 934), dalej: "ustawa zmieniająca". Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi. Z akt niniejszej sprawy wynika, że przesyłka zawierająca odpis zarządzenia z 3 grudnia 2019 r. o wezwaniu do nadesłania numeru PESEL została przesłana na adres skarżącego. Na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdują się adnotacje wraz ze stosownymi pieczęciami, iż 18 grudnia 2019 r. umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu ww. przesyłki w placówce pocztowej FUP [...]. Powtórne awizo pozostawiono 30 grudnia 2019 r. Z uwagi na niepodjęcie korespondencji w terminie Poczta Polska 8 stycznia 2020 r. zwróciła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyjaśnić należy, że procedura doręczenia przedmiotowej przesyłki sądowej była zgodna z art. 73 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). W myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z uwagi na powyższe uznać należy, iż Sąd prawidłowo stwierdził, że doręczenie zastępcze przedmiotowej przesyłki nastąpiło 1 stycznia 2020 r., natomiast termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął 8 stycznia 2019 r. (środa). W konsekwencji, skoro skarżący nie nadesłał braku formalnego w terminie, w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja zawarta w zażaleniu nie mogła mieć wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OZ 971/13, iż obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki przez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że argumentacja zawarta w zażaleniu de facto może stanowić uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na podstawie art. 86 p.p.s.a. Przedmiotem niniejszej kontroli jest wyłącznie postanowienie o odrzuceniu skargi, w której Naczelny Sąd Administracyjny jedynie bada, czy przesłanki, na podstawie których oparto to rozstrzygnięcie zostały prawidłowo zastosowane w stanie faktycznym sprawy. Skarżący zatem ma prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego, do którego może załączyć m.in. odpowiedź na złożoną reklamację, czy też, oświadczenia sąsiadów o ewentualnych nieprawidłowościach przy doręczaniu wcześniejszych przesyłek przez Pocztę Polską S.A. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.