I OSK 994/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-09-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędzia NSA Tamara Dziełakowska, Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który nie jest właściwy do rozpoznania wniosku, pozostaje w bezczynności w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Organ, który nie jest właściwy do merytorycznego rozpoznania wniosku, nie może pozostawać w bezczynności w rozumieniu przepisów KPA i PPSA. Właściwy organ powinien niezwłocznie przekazać sprawę do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnioskodawcę. Skarga kasacyjna kwestionująca bezczynność organu powinna przede wszystkim podważać stanowisko sądu pierwszej instancji co do braku kompetencji organu.
Stan faktyczny
Skarżący K.C. złożył skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że Komendant Główny Policji nie pozostawał w bezczynności, gdyż nie był właściwy do rozpoznania wniosku, a właściwy był Komendant Wojewódzki Policji w R. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. oraz art. 141 § 1 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 644/19 w sprawie ze skargi K.C. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z 21 stycznia 2020 r. II SAB/Wa 644/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.C. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] listopada 2018 r. o ponowne wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K.C. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 1-5, art. 36 § 1-2 i art. 65 § 1-2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi K.C. w sytuacji, gdy organ administracji dokonał naruszenia przepisów postępowania i nie dokonał przekazania sprawy do organu w jego ocenie właściwego do rozpoznania wniosku skarżącego z zachowaniem należytych terminów ustawowych, w sytuacji gdy art. 65 k.p.a. stanowi, że "jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie", a pismo skierowane do skarżącego nie zawierało prawem wymaganego uzasadnienia w tym zakresie oraz wybiórczą i powierzchowną analizę materiału dowodowego i przyjęcie, że Komendant Główny Policji nie pozostawał w bezczynności, gdyż nie mógł rozpoznać wniosku skarżącego z [...] listopada 2018 r. ponieważ nie był w sprawie właściwy; 2. art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niezgodny z wymogami prawa, a które to zostało sporządzone w sposób lakoniczny i nie zawiera w swojej treści wszystkich wymaganych elementów, tj. a) kompleksowego opisu stanu faktycznego, b) prezentacji stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmującej w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz c) stanowisko Sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd I instancji. W niniejszej sprawie Sąd I instancji oddalając skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji przyjął, że organ ten nie pozostawał w bezczynności, gdyż nie mógł rozpoznać wniosku skarżącego z [...] listopada 2018 r., ponieważ nie był w sprawie właściwy. Zdaniem Sądu I instancji właściwym w sprawie organem był Komendant Wojewódzki Policji w R. Prawdą jest, co podniesiono w zarzucie ujętym w pkt 2 skargi kasacyjnej, że Sąd I Instancji bliżej nie uzasadnił stanowiska dotyczącego właściwości organów w tej sprawie i nie wskazał "podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem" (cytat ze skargi kasacyjnej). Tyle tylko, że we wspomnianym zarzucie jako naruszony wskazano art. 141 § 1 p.p.s.a. i przepis ten w całej skardze kasacyjnej przywołany został tylko raz. W żaden sposób nie można więc uznać, że jednostka redakcyjna art. 141 p.p.s.a. została powołana przez pomyłkę. Z § 1 art. 141 p.p.s.a. wynika natomiast, że "Uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym." Za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu (art. 141 § 1 p.p.s.a.) z pewnością nie można zakwestionować poprawności sporządzenia uzasadnienia wyroku przez Sąd I instancji, w tym braków w wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zarzutu ujętego w pkt 2 skargi kasacyjnej nie można więc uznać za usprawiedliwiony. "Zarzut naruszenia prawa musi być postawiony wyraźnie, to znaczy należy wskazać konkretny przepis prawa i określić sposób jego naruszenia, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie powinien formułować za stronę zarzutów skargi kasacyjnej" (zob. wyrok NSA z 27 czerwca 2019 r. I FSK 934/17, LEX nr 2694714). Z przywołanego wyżej wyroku NSA z 27 czerwca 2019 r. I FSK 934/17, wynika także, z czym Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni się zgadza, że "W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów - szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, bez wskazania konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe" – a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W zarzucie ujętym w pkt 1 skargi kasacyjnej przywołano bowiem szereg norm, do których powinien stosować się organ administracji publicznej właściwy w sprawie, prowadząc postępowanie, które powinno zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej (jak art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 1-5, art. 36 § 1-2 k.p.a.), jak i art. 65 k.p.a. stanowiący w § 1 o obowiązkach organu, który nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Sam skarżący kasacyjnie przyznaje natomiast, że ponowne wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop powinno nastąpić w formie czynności materialnotechnicznej. Brak rozróżnienia, do której z powyższych form działania administracji publicznej mają zastosowanie przywołane w zarzucie przepisy uniemożliwia precyzyjne odniesienie się do stawianych zarzutów. Generalnie zauważyć jednak należy, że skoro Sąd I instancji uznał, że Komendant Główny Policji nie jest w sprawie właściwy (i to był jedyny powód oddalenia skargi), to skarga kasacyjna powinna przede wszystkim kwestionować to stanowisko Sądu I instancji i wskazywać przepis kompetencyjny, który został naruszony. Takiego zarzutu skarga kasacyjna nie zawiera. Dopiero przy zasadności zarzutu w zakresie kompetencji organu byłyby podstawy do przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, w celu odniesienia się do faktów wskazujących na bezczynność organu. Skoro jednak nie zostało skutecznie podważone stanowisko Sądu I instancji o braku kompetencji organu, którego bezczynność jest skarżona, ani też nie zostały skutecznie podważone ewentualne braki w uzasadnieniu takiego stanowiska Sądu I instancji (o czym była mowa wyżej), to nie można uznać zarzutów naruszenia przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a. (w powiązaniu z art. 151 p.p.s.a.) za usprawiedliwione. Nie może bowiem pozostawać w bezczynności w załatwieniu sprawy co do istoty organ, który według oceny Sądu I instancji nie jest rzeczowo właściwy w sprawie. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej, jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło