III SA/Wa 2972/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-16

Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Małgorzata Długosz-Szyjko, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest zasadna, gdy strona twierdzi, że nie otrzymała decyzji z powodu wysłania jej na nieaktualny adres, a organ powołuje się na skuteczne doręczenie zastępcze i brak winy strony w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji podatkowej było skuteczne, ponieważ zostało dokonane na adres widniejący w rejestrach, a strona nie zgłosiła zmian adresowych zgodnie z obowiązującymi przepisami. W związku z tym, wniesienie odwołania po upływie terminu było zawinione przez stronę, a wniosek o przywrócenie terminu nie spełniał przesłanek ustawowych, co uzasadniało oddalenie skargi.
Stan faktyczny
Spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z lutego 2014 r., twierdząc, że dowiedziała się o niej dopiero w czerwcu 2016 r. z powodu wysłania jej na nieaktualny adres. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne i stwierdzając winę strony w uchybieniu terminowi oraz złożenie wniosku po terminie. Spółka zaskarżyła postanowienie organu, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i błędną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] sp. j. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia[...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z [...] lutego 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. określił R. J. i T. W. Sp.j. (dalej – "Skarżąca", "Spółka"), zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. w wysokości 7.011 zł oraz orzekł, że w rozliczeniu podatku od towarów i usług nie występuje nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy wykazana w korekcie deklaracji VAT-7 za styczeń 2013 r. w wysokości 701.807 zł. Powyższa decyzja została uznana za doręczoną w dniu 28 lutego 2014 r., w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), dalej "O.p.". W dniu 20 czerwca 2016 r. Spółka nadała w polskiej placówce pocztowej odwołanie od ww. decyzji. Jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu Spółka podniosła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło w sposób niezawiniony przez jej wspólników. Spółka stwierdziła, że o wydaniu decyzji z [...] lutego 2014 r. dowiedziała się w dniu 13 czerwca 2016 r. Decyzja została wysłana na adres: R. , ul. [...] i uznana przez organ za prawidłowo doręczoną. Skarżąca oświadczyła, że pod tym adresem w chwili wydania i doręczania decyzji nie mieściła się ani rejestrowa, ani faktyczna siedziba Spółki. Siedziba została bowiem przeniesiona w październiku 2013 r. na adres ul. [...], o czym organ został powiadomiony. Przy czym, nawet jeśli decyzja zostałaby wysłana na adres przy ul. [...] w W., to i tak nie dotarłaby do wspólników. W tym okresie bowiem pod adresem tym korespondencję odbierała wyznaczona do tego osoba. Osoba ta, w czasie, kiedy była doręczana decyzja zapadła na ciężką chorobę psychiczną i została umieszczona w zakładzie dla psychicznie chorych, gdzie przebywa do tej pory. Zanim Spółka zorientowała się, że ww. osoba jest chora, wiele przesyłek zostało nieodebranych. Zdaniem Spółki, powyższe oznacza, że nie miała ona żadnej wiedzy o kierowanej do niej przesyłce. Z tych względów, w opinii Spółki, doręczenie decyzji jest nieskuteczne, gdyż nie dotarło do jej wspólników. Zaskarżonym postanowieniem z 29 lipca 2016 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl przepisów 162 § 1 i § 2 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Zdaniem organu, nie budzi wątpliwości fakt, że odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania zostało stwierdzone postanowieniem z 29 lipca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, iż w niniejszej sprawie Spółka niewątpliwie złożyła wniosek o przywrócenie terminu oraz jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonała czynności, dla których termin ten został wyznaczony (tj. złożyła wraz z wnioskiem o przywróceniu terminu odwołanie od decyzji). Tym samym analizie poddać należało, czy Spółka uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu oraz czy złożenie wniosku nastąpiło w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny. Organ zauważył, że ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z 24 listopada 2015 r., spisanego przez pracownika organu pierwszej instancji wynika, że w tym dniu udostępniono Panu A. N. – pełnomocnikowi Spółki akta sprawy, z których pełnomocnik zrobił fotokopie. Akta sprawy zawierały także adnotację z 6 marca 2014 r. sporządzoną na okoliczność doręczenia zastępczego przedmiotowej decyzji, z której wynika, że decyzję uznaje się za doręczoną, w trybie art. 150 O.p., w dniu 28 lutego 2014 r. Ponadto w aktach zawarto także protokół z 13 czerwca 2016 r. spisany przez pracownika organu pierwszej instancji, zgodnie z którym w dniu tym w organie stawił się Pan J. W., który również zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i sporządził jego fotokopie. Zdaniem organu, mając powyższe na uwadze, nie można zgodzić się z twierdzeniem Spółki, zgodnie z którym, nigdy nie otrzymała ww. decyzji jak też, że o wydaniu decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. dowiedziała się w dniu 13 czerwca 2016 r. Wbrew tym twierdzeniom, o fakcie wydania decyzji Spółka bez wątpienia dowiedziała się najpóźniej w dniu 24 listopada 2015 r., tj. w dacie zapoznania się pełnomocnika z aktami sprawy. Mając na względzie, iż jak wskazuje Spółka, przyczyną niedotrzymania terminu był brak wiedzy o wydaniu decyzji, to przyjmując, iż w dniu 24 listopada 2015 r. ustała ta przyczyna, 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczony od dnia ustania przyczyny niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania, nie został dotrzymany. Spółka składając wniosek w dniu 20 czerwca 2016 r. uchybiła zatem nieprzywracanemu terminowi, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p. Ponadto, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W., w przedmiotowej sprawie Spółka nie uprawdopodobniła również, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom Spółki, jej postępowanie nosi znamiona niestaranności w prowadzeniu działalności. Jak wynika z akt sprawy Spółka miała wiedzę o toczącym się wobec niej postępowaniu kontrolnym, a następnie podatkowym. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie upoważnienia z dnia 6 maja 2013 r. – doręczonego Panu T. W. oraz J. W. wszczął kontrolę skarbową. Protokół kontroli podatkowej doręczony został Spółce w dniu 26 czerwca 2013 r., na adres ul. [...]. Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z art. 291b O.p., jeżeli w toku kontroli podatkowej ujawniono nieprawidłowości, kontrolowany ma obowiązek zawiadomienia organu podatkowego o każdej zmianie swego adresu dokonanej w ciągu 6 miesięcy od dnia zakończenia kontroli podatkowej. W razie niedopełnienia tego obowiązku postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem. Postanowienie o wszczęciu postępowania z dnia 19 listopada 2013 r. doręczono w dniu 11 grudnia 2013 r. pod adresem R. , ul. [...]. Według wpisu dokonanego w KRS siedziba Spółki pod adresem R., ul. [...] mieściła się do dnia 29 listopada 2013 r. natomiast wg Systemu Rejestracji Centralnej do dnia 9 grudnia 2013 r. Tym samym w dniu wystawienia i wysłania postanowienia o wszczęciu postępowania adresem Spółki był R. , ul. [...]. Zgodnie z dokonanym wpisem w KRS zmiana siedziby Spółki na adres W., ul. [...] nastąpiła w dniu 18 kwietnia 2014 r., czyli po wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. zaś zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2 zostało złożone w dniu 19 lutego 2014 r. W zgłoszeniu podano adres: [...], W.. Postanowieniem z 19 listopada 2013 r. (doręczonym w dniu 11 grudnia 2013 r. w trybie art. 150 O.p.), zostało wobec Spółki wszczęte postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od towarów i usług. Z akt sprawy wynika, że Spółka złożyła zgłoszenie aktualizacyjne NIP-2 w dniu 19 lutego 2014 r., a zatem do tej daty adresem do doręczeń dla Spółki był adres przy ul. [...], R. . W opinii Dyrektora Izby Skarbowej, podatnik należycie dbający o swoje interesy winien przewidzieć, że skoro toczy się wobec niego postępowanie przed organem podatkowym, to może otrzymać korespondencję, która będzie wymagała jego aktywności. W jego ocenie, Spółka nie informując o zmianach adresu przyczyniła się do uchybienia terminowi. Ponadto, w przedmiotowej sprawie nie wykazano, aby zaistniała sytuacja nie do przezwyciężenia, w której Spółka została pozbawiona z przyczyn od niej niezależnych możliwości dokonania czynności procesowej i nadania pisma. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów w związku z ustaleniem przez organ, że: a) Skarżąca o wydaniu decyzji dowiedziała się najpóźniej w dniu 24 listopada 2015 r., podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że Skarżąca o wydaniu decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 13 czerwca 2016 r. i w konsekwencji błędne ustalenie, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienie wniosku o przywrócenie terminu; b) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania wynika z winy Skarżącej, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że Skarżąca nie złożyła odwołania w terminie wynikającym z doręczenia zastępczego z powodu wysłania decyzji przez organ na nieaktualny adres, co oznacza, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn obiektywnych i niezależnych od Skarżącej, tj. faktu nieotrzymania decyzji oraz braku wiedzy o jej wydaniu, i konsekwencji błędne ustalenie, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania z własnej winy. - art. 162 § 1 O.p., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią tego przepisu do oceny zawinienia należy stosować obiektywny miernik staranności, który nie wymaga od podatnika zachowań ekstremalnych lub heroicznych, lecz zwykłej, przeciętnej staranności. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nie poinformowała o zmianie adresu. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że w dniu 19 lutego 2014 r., poprzez zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2, Skarżąca poinformowała organy podatkowe o zmianie siedziby z R. , ul. [...] na W., ul. [...]. Oznacza to, że w dniu uznania decyzji za doręczoną, tj. w dniu 28 lutego 2014 r., siedziba Spółki mieściła się pod innym adresem, tj. W., ul. [...]. Zdaniem Skarżącej, okoliczność ta wyraźnie wskazuje na fakt, że doręczenie zastępcze było nieprawidłowe, gdyż adres, na który została wysłana decyzja był nieaktualny, o czym organy zostały należycie poinformowane. W związku z tym nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że uchybienie terminu nastąpiło z winy Skarżącej. W ocenie Spółki, organ mając świadomość, że jej siedziba uległa zmianie powinien był wysłać decyzję powtórnie na nowy adres. Brak dokonania tego przez organ świadczy o tym, że organowi nie zależało na prawidłowym doręczeniu decyzji, lecz jedynie na jak najszybszym zakończeniu sprawy. Skarżąca podniosła, że z materiału dowodowego nie wynika również, aby decyzja została Skarżącej doręczona w dniu 24 listopada 2015 r. jak również, aby w dniu tym Skarżąca powzięła wiadomość o wydaniu decyzji. W tym dniu pełnomocnik Skarżącej dowiedział się co prawda o wydaniu decyzji, lecz o fakcie tym poinformował Skarżącą i jej wspólników dopiero w dniu 13 czerwca 2016 r. Oznacza to, że Skarżąca powzięła wiadomość o decyzji dopiero w dniu 13 czerwca 2016 r. Ponadto, zdaniem Skarżącej, wykładnia prezentowana przez organ wymaga, aby Skarżąca złożyła odwołanie, także wtedy, gdy nie wiedziała o istnieniu decyzji. Organ uważa, że przy zmianie siedziby Skarżąca ma obowiązek nie tylko zawiadomić o tym organ, lecz również sprawdzać codziennie w siedzibie organu czy ten nie wysłał na stary adres jakiejś korespondencji. W ocenie Skarżącej, stawianie takich wymagań jest zbyt daleko idące. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej decyzja ma być doręczona podatnikowi, nie zaś podatnik ma szukać organu, aby ten doręczył mu decyzję. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 29 lipca 2016 r. odmawiające Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z okoliczności faktycznych, na tle których zapadło zaskarżone postanowienie wynika, że ww. decyzja wymiarowa organu I instancji została wysłana na adres Spółki , tj. R. , ul. [...] i z powodu jej niepodjęcia przez adresata – uznana za doręczoną w trybie art. 150 O.p., z dniem 28 lutego 2014 r. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania, określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., mijał z dniem 14 marca 2014 r. Odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu Skarżąca złożyła 20 czerwca 2016 r. (data nadania). W treści złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Skarżąca wyjaśniała, że powodem spóźnionego dokonania tej czynności był brak wiedzy o fakcie wydania decyzji wymiarowej, co było wynikiem skierowania przesyłki zawierającej tą decyzję na nieaktualny adres, pod którym Spółka działalności już nie prowadziła. Podniosła przy tym, że w dniu 19 lutego 2014 r. dokonała zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2 i poinformowała organy podatkowe o zmianie siedziby. W konsekwencji, w dniu uznania decyzji za doręczoną siedziba Spółki mieściła się pod innym adresem. Jak uważa Skarżąca, w tej sytuacji, nie można jej przypisać winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, skoro nie miała ona możliwości odebrania przesyłki zawierającej decyzję, albowiem w tym czasie nie prowadziła działalności pod adresem, pod którym organ podatkowy dokonał doręczenia. Z uwagi na przedstawioną argumentację, kwestionującą prawidłowość doręczenia decyzji organu I instancji pod adresem, na który decyzja ta została skierowana, w pierwszej kolejności należało rozważyć kwestię skuteczności doręczenia tej decyzji i co za tym idzie, oceny, czy doszło do uchybienia terminu do złożenia środka zaskarżenia. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że przepis art. 162 § 1 O.p. ma zastosowanie jedynie w sytuacji uchybienia terminowi. To zaś możliwe jest tylko wówczas, gdy decyzja (mająca być przedmiotem zaskarżenia) została doręczona. Zatem możliwość dokonania kontroli zasadności stanowiska organu w odniesieniu do odmowy przywrócenia terminu, w pierwszej kolejności uzależniona jest od rozstrzygnięcia, czy miało miejsce skuteczne doręczenie decyzji, albowiem doręczenie, które nie jest skuteczne, nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób oczywisty wskazuje, że doręczenie decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. z [...] lutego 2014 r. dokonane zostało prawidłowo. Stwierdzić należy, że organ I instancji właściwie zrealizował wymóg wynikający z art. 151 O.p., nadając pismo na widniejący w ewidencji adres siedziby Spółki. Skoro bowiem Skarżąca, mimo obowiązku wynikającego z art. 146 O.p., nie zgłaszała zmian adresowych w toku postępowania, informacje zawarte w prowadzonych rejestrach były dla organu wiążące. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie kwestia adresu, pod którym należało doręczyć rozstrzygnięcie stanowi zarazem podstawę oceny przesłanki winy w uchybieniu terminu, szersze rozważania w tym zakresie przedstawione zostaną w dalszej części uzasadnienia, przy omawianiu tejże przesłanki. Mając na względzie powyższe ustalenia, Sąd stwierdza, że wskazana decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. została skutecznie doręczona Skarżącej w trybie zastępczym, zgodnie z wymogami art. 150 O.p. Znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji zawiera wszelkie elementy wymienione w tym przepisie, w tym dwie adnotacje doręczyciela o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres czternastu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w skrzynce oddawczej adresata. Organ był zatem uprawniony do przyjęcia, iż doręczenie decyzji miało miejsce w dniu 28 lutego 2014 r., co oznaczało, że wniesione przez Skarżącą w dniu 20 czerwca 2016 r. odwołanie zostało nadane po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Dodatkowo, Sąd zauważa, że kwestia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] lutego 2014 r. była przedmiotem oceny przez tut. Sąd, który – rozpatrując skargę Spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 29 lipca 2016 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania – wyrokiem z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I SA /Wa 2971/16 skargę oddalił. Przechodząc do dalszych rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do § 2 tego przepisu podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Powołany przepis kreuje zatem cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: uchybienie terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w W., zgodnie z którym, w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione dwie z tych przesłanek. Po pierwsze, wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Po drugie, Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych przesłanek Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminowi od wniesienia odwołania wskazała brak wiedzy o wydaniu decyzji z [...] lutego 2014 r. W takiej sytuacji za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, uznać należy, dzień w którym Skarżąca dowiedziała się o wydaniu tej decyzji i od tej daty Skarżąca miała 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem organu podatkowego, dniem od którego należało liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołana jest dzień 24 listopada 2015 r., w którym to dniu pełnomocnik Spółki zapoznał się z aktami sprawy. W ocenie natomiast Skarżącej, dniem tym jest dzień 13 czerwca 2016 r., bowiem dopiero w tym dniu wspólnik Spółki zapoznał się aktami sprawy. Skarżąca argumentowała, że wprawdzie w dniu 24 listopada 2015 r. pełnomocnik Skarżącej dowiedział się o wydaniu decyzji, lecz o fakcie tym poinformował Skarżącą i jej wspólników dopiero w dniu 13 czerwca 2016 r. Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, że jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z 24 listopada 2015 r., spisanego przez pracownika organu pierwszej instancji, w tym dniu udostępniono Panu A. N. – pełnomocnikowi Spółki akta sprawy, z których pełnomocnik zrobił fotokopie. Akta sprawy zawierały także adnotację z 6 marca 2014 r. sporządzoną na okoliczność doręczenia zastępczego przedmiotowej decyzji, z której wynika, że decyzję uznaje się za doręczoną, w trybie art. 150 O.p., w dniu 28 lutego 2014 r. (k-104 akt admin.). W związku z powyższym, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że dzień, w którym pełnomocnik Spółki zapoznał się z aktami sprawy, jest dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Argumentacja Spółki dotycząca nieprzekazania informacji w tym zakresie przez pełnomocnika, wspólnikom Spółki, jest niewiarygodna i nieprzekonująca. Co jednak najistotniejsze, z samej instytucji pełnomocnictwa wynika, iż działanie pełnomocnika jest działaniem samej strony. Zatem ewentualne błędy oraz zaniechania po stronie pełnomocnika obciążają stronę. Tym samym, Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w W., że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wniesiony w dniu 20 czerwca 2016 r., był wniesiony z uchybieniom terminu przewidzianego w art. 162 § 2 O.p. Odnosząc się z kolei do kwestii uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, Sąd zauważa, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Ponadto, w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, w pełni podzielany przez tutejszy Sąd, że przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie określonej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Uprawdopodobnienie przeszkód uniemożliwiających dochowanie czynności obciąża wnioskującego, Przy czym uprawdopodobnienie oznacza, iż strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd w pełni akceptuje wniosek organu, że Skarżąca nie wykazała, by zaszły tego rodzaju niezależne od niej zdarzenia, które usprawiedliwiałyby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej. W zaskarżonym postanowieniu organ prawidłowo wskazał na obciążające Spółkę obowiązki w zakresie aktualizowania danych objętych zgłoszeniem aktualizacyjnym. W realiach rozpatrywanej sprawy szczególne znaczenie ma też okoliczność, że z uwagi na toczące się wobec Spółki postępowanie podatkowe, zobowiązana ona była, stosownie do art. 146 § 1 O.p., zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu. Poza sporem pozostaje, że w dacie wszczęcia wobec Skarżącej postępowania podatkowego właściwym adresem do doręczeń był adres przy ul. [...] w R. i że Spółka dopiero w dniu 19 lutego 2014 r. dokonała aktualizacji zmiany adresu. Wbrew przekonaniu Skarżącej organ podatkowy prowadząc postępowanie nie mógł kierować korespondencji na inny adres, niż wskazany przez nią samą w zgłoszeniu rejestracyjnym. Całkowicie niezasadne są zarzuty Skarżącej, że organ wykazał się złą wolą i nie zadbał należycie o słuszny interes podatnika. Gdyby bowiem organ, skierował przesyłkę na niezgłoszony formalnie, nowy adres Skarżącej, naraziłby się na zarzut uchybienia procedurze wysyłania pism. Pamiętać należy, że ustawodawca w Ordynacji podatkowej oparł się na zasadzie oficjalności doręczeń, co obarcza organy podatkowe prowadzące postępowanie obowiązkiem ścisłego przestrzegania procedur przewidzianych w przepisach rozdziału 5 działu IV tej ustawy. Z zasadą tą skorelowany jest ciążący na podatnikach obowiązek informowania organów podatkowych o zmianach adresowych, gdyż organy muszą mieć zapewnioną możliwość sprawnego działania, w tym pewność skuteczności doręczeń pism urzędowych. Obowiązek ten podatnik realizuje poprzez złożenie stosownego formularza aktualizacyjnego. Nie może zatem zasługiwać na akceptację próba przerzucenia przez Skarżącą na organ podatkowy odpowiedzialności za doręczenie pod nieaktualnym adresem, skoro we właściwym czasie nie złożyła aktualizacji miejsca prowadzenia działalności. W tych okolicznościach Sąd za prawidłowe uznaje stanowisko organu, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Nieodebranie decyzji, a w konsekwencji upływ terminu do wniesienia odwołania był zawiniony przez Skarżącą, skoro nie dochowała ona obowiązku zawiadomienia organu podatkowego prowadzącego postępowanie o zmianach adresowych. Jak bowiem wskazano w wyroku NSA z 8 lutego 2013 r. o sygn. I FSK 325/12 "niedopełnienie obowiązku szczególnej staranności, polegające na niezawiadomieniu organu o zmianie adresu do korespondencji, nie może być traktowane jako uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony." Dodatkowo Sąd zauważa, że Skarżąca miała wiadomość o toczącym się wobec niej postępowaniu kontrolnym, a następnie podatkowym. Przy czym już od dnia sporządzenia protokołu kontroli z 10 czerwca 2013 r. to wspólnicy Spółki uchylali się od kontaktu z organem, który usiłował doręczyć niniejszego protokół, o czym świadczą sporządzane na tę okoliczność notatki (zob. k – 79 i 80 akt admin.) Niezależnie jednak od powyższego, Skarżąca mając świadomość toczącego się postępowania, powinna przewidywać otrzymywanie korespondencji ze strony urzędu skarbowego. Rację ma zatem Dyrektor Izby Skarbowej, że przy zmianie adresu siedziby, obowiązkiem i zarazem interesem strony było niezwłoczne dokonanie odpowiedniego zgłoszenia (aktualizacji). Niepowiadomienie organu podatkowego we właściwym czasie o zmianie adresu do doręczeń, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 146 § 1 O.p., nie świadczy o braku winy w rozumieniu art. 162 § 1 O.p. Zaniedbanie tego obowiązku obciąża skarżącego. Reasumując stwierdzić należy, że wbrew podniesionym w skardze zarzutom przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia art. 162 O.p. Ponadto, zdaniem Sądu, przyjęty za podstawę zaskarżonego postanowienia stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy, na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, tym samym niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Rozpatrując wniosek Skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo ocenił przesłanki zawarte w tym przepisie i zasadnie przyjął, że do uchybienia terminu do złożenia odwołania doszło z przyczyn leżących po stronie Spółki, co wykluczało przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę w całości, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło