II SA/Wa 1451/18
WyrokWSA w Warszawie2020-01-21
Skład orzekający: Janusz Walawski, Łukasz Krzycki, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy student, który formalnie odzyskał status studenta na mocy wyroku NSA, ale faktycznie nie podjął studiów, nie uczęszczał na zajęcia, nie składał egzaminów i nie spełnił innych wymogów przewidzianych planem studiów, jest uprawniony do otrzymania stypendium socjalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo formalne odzyskanie statusu studenta na mocy wyroku NSA nie jest równoznaczne z podjęciem studiów wyższych. Student, który faktycznie nie kształcił się, nie uczęszczał na zajęcia, nie składał egzaminów i nie spełnił innych wymogów przewidzianych planem studiów, nie może być uznany za studenta w rozumieniu przepisów prawa materialnego i tym samym nie jest uprawniony do otrzymania stypendium socjalnego. Prawo do pomocy materialnej ma charakter celowy i służy wsparciu studentów faktycznie odbywających studia.Stan faktyczny
Skarżący R.K. ubiegał się o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017. Decyzją Dziekana odmówiono mu przyznania stypendium, a decyzję tę utrzymała w mocy Odwoławcza Komisja Stypendialna. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że skarżący, mimo formalnego odzyskania statusu studenta na mocy wyroku NSA, faktycznie nie podjął studiów, nie uczęszczał na zajęcia, nie składał egzaminów i nie spełnił innych wymogów przewidzianych planem studiów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego. oddala skargę
Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów U[...] decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., działając na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175 ust. 2 i 4, art. 177 ust. 4, art. 181 ust. 1, 1a, 3 i 4 w zw. z art. 207 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1842 ze zm. – dalej jako "u.P.s.w"), art. 104 § 1 i art. 107 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – dalej jako "k.p.a.") oraz § 2 ust. 1 pkt 3, § 12 ust. 1, § 15 ust. 1, § 22 ust. 1, § 25 – 29 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów U[...] (stanowiący załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] w [...] – dalej jako "Regulamin") utrzymała w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] (dalej jako "Dziekan") z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] o odmowie przyznania R.K. (dalej także jako "wnioskodawca" lub "skarżący") stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub innym obiekcie niż dom studencki na rok akademicki 2016/2017.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
R.K. w dniu 7 maja 2017 r. złożył wniosek w Dziale Pomocy Materialnej o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017. W dniu 10 maja 2017 r. pracownik DPMS pisemnie poinformował wnioskodawcę o potrzebie złożenia wniosku przez moduł USOS.
Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] odmówił przyznania wnioskodawcy stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub innym obiekcie niż dom studencki na rok akademicki 2016/2017.
Dziekan wskazał, że zgodnie z zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie wysokości dochodu na osobę w rodzinie R.K. z dochodem 613,73 zł mieści się w progu dochodowym uprawniającym go do otrzymania stypendium socjalnego, jednakże odmowa przyznania następuje nie z powodu niespełnienia przesłanek, które uprawniałyby do przyznania świadczeń, lecz ze względu na okoliczności faktyczne i prawne wskazane w uzasadnieniu decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017 r., z przyczyn formalnych, stwierdził nieważność decyzji Rektora U[...] w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. i decyzji Prodziekana Wydziału [...] U[...] z dnia [...] listopada 2014 r. wydanych w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów Wydziału [...] U[...]. Skarżący w związku z ww. wyrokiem odzyskał formalnie status studenta od [...] listopada 2014 r. do dnia [...] listopada 2017 r. i na podstawie zaświadczenia z W[...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. otrzymał formalną możliwość podjęcia studiów przez zarejestrowanie się w systemie USOS na zajęcia i odbywania studiów.
Skarżący nie dopełnił w/w rejestracji i nie złożył w Dziekanacie podania o dopisanie do listy studentów po zakończeniu rejestracji. Powyższe wskazuje na sprzeczność zaświadczenia z sytuacją faktyczną, na którą wpływ ma postawa skarżącego, który faktycznie nie podjął studiów. Skarżący w latach, za które ubiega się o przyznanie pomocy materialnej nie podjął studiów, zgodnie z planem studiów. Skarżący też nie widnieje w ewidencji studentów.
Wydanie zaświadczenia z [...] sierpnia 2017 r., które stwierdza stan prawny orzeczony w ww. wyroku NSA, nie konwaliduje odbywania studiów przez skarżącego. Prodziekan decyzją z [...] listopada 2017r. skreślił skarżącego z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, a okoliczności te miały miejsce już w dacie złożenia wniosku o przyznanie ww. stypendium, gdyż skarżący nie zaliczył trzeciego roku studiów. Prorektor ds. Studenckich i Kształcenia U[...] (zwany dalej: "Prorektorem") decyzją z [...] lutego 2018 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Prodziekana.
Zdaniem Dziekana niezaliczenie roku skutkuje utratą uprawnień do wszystkich form pomocy materialnej przewidzianej art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8 i ust. 2 u.P.s.w. W orzecznictwie sądowym w sprawach stypendialnych przeważa pogląd, że system stypendialny powinien działać motywująco na studenta. Przyjęcie zasady, że niezaliczenie roku skutkuje utratą uprawnień do wszystkich form pomocy materialnej nie narusza w szczególności u.P.s.w. i Konstytucji RP (por. wyrok WSA w Poznaniu z 28 maja 2008r. sygn. akt IV SA/Po 1403/07, LEX nr 510262). Dodatkowo decyzja w sprawie przyznania ww. stypendium ma charakter uznaniowy. Uznanie, może być uznane za zbyt represyjne wyłącznie w odniesieniu do dwóch form pomocy materialnej, a mianowicie: stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych i zapomogi.
Wprawdzie skarżący formalnie odzyskał status studenta, faktycznie nie odbywał studiów, a prawo do pomocy materialnej ma charakter celowy - wsparcia społecznego, służącego odbywaniu studiów. Pomoc materialna w formie stypendium socjalnego przysługuje studentowi znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej i ma służyć studentom, którzy zaliczają poszczególne lata studiów. Nawet trudna sytuacja materialna wykazana prawidłowo we wniosku, nie uzasadnia przyznania Skarżącemu prawa do pomocy materialnej i tym samym do wypłaty zaległego stypendium za rok akademicki 2015/2016. Świadczenie to wbrew wykazanemu celowi, nie może stanowić surogatu odszkodowania za wydanie przez organ decyzji administracyjnych, których nieważność stwierdził NSA w ww. wyroku. Skarżący może otrzymać stypendium socjalne, o które wnosi, po faktycznym podjęciu studiów.
Dziekan wskazał ponadto, że skarżącemu postanowieniem z [...] marca 2018r. przywrócono termin do złożenia wniosku o ww. stypendium socjalne.
Odwoławcza Komisja Stypendialna U[...] w [...] (zwana dalej "Komisją") decyzją z [...] czerwca 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z 9 kwietnia 2018r., utrzymała w mocy ww. decyzję Dziekana, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną oraz dodatkowo wskazując na art. 177 ust. 4, art. 181 ust. 1, 1 a,3 i 4, w związku z art. 207 ust. 1 i 4 u.P.s.w., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz§ 2 ust. 1 pkt 3, § 12 ust. 2, § 15 ust.1, § 22 ust. 1, § 25- 29 Regulaminu.
Komisja w uzasadnieniu stwierdziła, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów wskazanych przez skarżącego oraz zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, że skarżącego nie może uznać za studenta U[...] w [...] (zwana dalej: "Uczelnią"). Skarżący w roku akademickim 2016/2017 faktycznie nie kształcił się na Uczelni, na studiach wyższych i żył w świadomości, że już nie jest studentem. Nie uczęszczał na zajęcia dydaktyczne, nie był zapisany w systemie USOS[...] na zajęcia. Nie pojawiał się na Uczelni celem kształcenia się, nie uczestniczył w wykładach prowadzonych na Uczelni, na swoim kierunku i zaprzestał działalności w Samorządzie Studentów Uczelni. Skarżącego skreślono z listy studentów, gdyż nie uzyskał zaliczenia, nie spełnił efektów kształcenia przewidzianego programem studiów.
Skarżący, nie był więc podmiotem uprawnionym do otrzymania ww. stypendium socjalnego. W tym zakresie Komisja odwołała się do wykładni teleologicznej art. 179 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s. w. Zdaniem Komisji ustawodawca w zamiarze chciał, aby studenci faktycznie kształcący się na studiach wyższych mieli wsparcie socjalne od Państwa, by mogli swobodnie kontynuować naukę. Czymś niepożądanym i wręcz zwalczanym przez ustawodawcę jest zjawisko polegające na korzystaniu ze statusu studenta jedynie do pobierania stypendium socjalnego, a nie zgodnie z jego przeznaczeniem – możliwością poszerzenia wiedzy przez uczestnictwo w zajęciach dydaktycznych.
Zdaniem Komisji, Dziekan słusznie zauważył, że studentem jest osoba nie tylko posiadająca status studenta, ale również wykonująca prawa i obowiązki studenta, stosownie do art. 189 ust. 1 u.P.s.w. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. należy interpretować w sposób realny, a nie oderwany od rzeczywistości. Działania skarżącego, połączone z permanentnym zasypywaniem organu wszelkiego rodzaju wnioskami jest próbą nagięcia prawa i użycia go sprzecznie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.
Komisja, odnosząc się do zarzutu niewłaściwości organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji, wskazała, że w roku akademickim 2017/2018 nie powołano Wydziałowej Komisji Stypendialnej, więc kompetencja przyznania stypendium socjalnego należała do Dziekana.
Komisja wyjaśniła też, że kwestią przewlekłości przy wydawaniu decyzji zajęto się w odrębnym postępowaniu. Zdaniem Komisji Dziekan nie naruszył zasad postępowania administracyjnego wskazanych w odwołaniu. Skarżący powołał się na wszystkie przepisy postępowania, ale nie wnosi to nic do sprawy, gdyż naruszenia te nie zostały należycie uzasadnione, zaś Komisja, badając z urzędu poprawność postępowania nie stwierdza naruszeń .
Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej U[...] z dnia [...] czerwca 2018 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Dziekana W[...] z dnia [...] marca 2018 r.
Skarżący pismem z 12 marca 2019 r., uzupełnił ww. skargę, zarzucając zaskarżonej decyzji mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia, tj.
1. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez: nierozpoznanie wniosków dowodowych skarżącego o przeprowadzenie dowodów z akt osobowych studenta (pism o zarejestrowanie na zajęcia, wniosku o urlop, wydania zaświadczenia o statusie studenta), na okoliczność posiadania przez skarżącego statusu studenta;
a) nieprzeprowadzenie dowodu z decyzji o przyznaniu stypendium bratu skarżącego (K.) na okoliczność uznania przez inny organ przyznający pomoc materialną na Uczelni, że Skarżący posiada status studenta,
b) nieprzeprowadzenie dowodu z aktu ślubowania złożonego przez skarżącego na okoliczność podjęcia studiów na Uczelni, a tym samym brak analizy stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do wydania błędnej decyzji, bez analizy materiału zgromadzonego w sprawie;
c) uznanie przed rozpoznaniem, że organ odmówi uznania jakichkolwiek zaświadczeń przedłożonych w postępowaniu odwoławczym, przy braku wskazania podstaw prawnych takiego rozstrzygnięcia,
2. art. 136 k.p.a. - przez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego uzupełniającego, mimo że skarżący złożył w odwołaniu szereg wniosków dowodowych zmierzających do wykazania, że jest on studentem,
3. art. 10 k.p.a. - przez brak zawiadomienia Skarżącego o zakończeniu postępowania i uniemożliwienie odniesienia się do wniosków dowodów, których nie przeprowadzono, a w szczególności uniemożliwienie zareagowania na sytuację, w której nie przeprowadzono postępowania dowodowego, mimo prawidłowo złożonych ww. wniosków dowodowych,
4. art. 8 k.p.a. - przez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego sprawy, a właściwie przez z góry przyjęty zamiar uznania waloru dowodowego jakiegokolwiek dowodu przedłożonego przez stronę,
5. art. 104 w zw. z art. 107 k.p.a. - przez wydanie decyzji niezawierających wszystkich elementów koniecznych, a w szczególności brak odniesienia się do zarzutów odwołania, a dotyczących kontaktowania się Skarżącego z dziekanatem, w celu rejestracji na zajęcia, skierowania na urlop, bądź uruchomienia rejestracji na zajęcia w USOS,
6. art. 15 k.p.a. - przez naruszenie zasady dwuinstancyjności przez brak dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie ograniczenie się do rozpoznania prawidłowości decyzji Dziekana, bez odniesienia się do zarzutów odwołania,
7. art. 6 k.p.a. – poprzez wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów regulaminu pomocy materialnej w dniu wydania, a także odmowę przyznania stypendium socjalnego z powodu niezaliczenia przez skarżącego roku w terminie przewidzianym programem studiów.
8. art. 179 u.P.s.w. - przez odmowę przyznania stypendium socjalnego, choć Skarżący był w trudnej sytuacji materialnej w rozumieniu tego przepisu, bowiem spełniał kryterium dochodowe.
Skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Dziekana,
- rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym,
- zasądzenie od Komisji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych,
- przeprowadzenie dowodu z dokumentów: (a) zaświadczenia o statusie studenta na okoliczność posiadania statusu studenta przez Skarżącego w okresie, w którym powinien on otrzymać stypendium socjalne, (b) decyzji wydanej w stosunku do brata Skarżącego na okoliczność uznania przez Wydziałową Komisję Stypendialną na innym wydziale, że Skarżącemu przysługuje status studenta.
Skarżący w uzasadnieniu stwierdził, że posiadał nieprzerwanie status studenta od 1 października 2011 do dnia 20 lutego 2018 r. Dodatkowo inny organ stypendialny- Wydziałowa Komisja Stypendialnej [...] - decyzją z [...] grudnia 2017r. zmieniła pierwotną decyzję o przyznaniu stypendium socjalnego bratu skarżącego (K.), powołując się na ww. wyrok NSA. Organ Uczelni, przyznający pomoc materialną, uznał więc, że Skarżący jest studentem, a jego dochód powinien wliczać się do dochodu rodziny. Komisja nie rozpatrzyła zarzutów odwołania i nie przeprowadziła postępowania dowodowego, mimo wniosków dowodowych Skarżącego. Skarżący odwołał się do art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 17 5 ust. 1, art. 179 u.P.s.w. i wskazał, że jego sytuacja materialna spełnia wymogi do otrzymania stypendium socjalnego. Organy nie wykazały, że skarżący nie jest w trudnej sytuacji materialnej i nie wyliczyły dochodu studenta. Jedyną przesłanką do otrzymania stypendium socjalnego jest trudna sytuacja materialna. Nie jest możliwe oddalenie wniosku studenta z innych przyczyn.
Rektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd na wstępie wyjaśnia, ze zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c P.p.s.a.).
Zdaniem Sądu żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie zaszła w sprawie. Jakkolwiek Sąd dostrzega, że organy administracyjne działające z ramienia Uczelni w toku postępowania poprzedzającego wydanie w rozpoznawanej sprawie decyzji, nie ustrzegły się pewnych błędów proceduralnych, to wadliwości te nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Doszło także do prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego.
Sąd podziela stanowisko organów Uczelni, że wprawdzie w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1456/16 doszło do przywrócenia skarżącemu formalnego statusu studenta, co potwierdzono w zaświadczeniu wydanym na wniosek skarżącego, tym niemniej warto wskazać, że skreślenie skarżącego z listy studentów było spowodowane niedopełnieniem przez skarżącego jednego z podstawowych wymogów wynikających z art. 189 u.P.s.w., na co zasadnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania dotyczącego przyznania/odmowy przyznania stypendium socjalnego organy Uczelni nie są ani uprawnione, ani nie są zobowiązane do kwestionowania ostatecznych decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów, ani tym bardziej do prowadzenia, w związku z tym, dodatkowego postępowania dowodowego. W tym kontekście zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy Uczelni przepisów dotyczących postępowania dowodowego w rozpoznawanej sprawy nie mogły być uznane za zasadne.
Sąd nie znalazł też podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wydającego w imieniu Uczelni zaskarżoną decyzję w kontekście powołania się na przepisy art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. w związku z art. 189 ust. 1 u.P.s.w. Nie stanowiło to, wbrew stanowisku skarżącego, pozaprawnego działania, lecz było to działanie zgodne z art. 6 k.p.a.
Zdaniem Sądu, powołując się w zaskarżonej decyzji na w/w przepisy, dokonano prawidłowej ich wykładni, w kontekście stanu faktycznego sprawy oraz unormowań materialnoprawnych obowiązujących w roku akademickim 2016/2017, za który skarżący domagał się przyznania stypendium socjalnego, w tym także zawartych w w/w Regulaminie. Organ odwoławczy działał zatem, wbrew twierdzeniom skargi, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, wypełniając w sposób należyty art. 6 k.p.a. i miał prawne i uzasadnione podstawy do utrzymania w mocy ww. decyzji Dziekana. Skoro w sprawie doszło do wydania przez organy Uczelni decyzji, niezrozumiałe są zarzut skargi o naruszeniu art. 104 k.p.a.
Sąd stwierdza ponadto, że stan faktyczny sprawy wynikał z akt administracyjnych oraz z przedłożonych przez skarżącego dokumentów, na co zwrócono uwagę w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Zbiorcze wskazanie w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że wzięto pod rozwagę powoływane przez skarżącego dowody, nie narusza art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu istotnym i nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu oceny organów administracyjnych w realiach rozpoznawanej sprawy, jak również w świetle obowiązujących w roku akademickim 2016/2017 przepisów prawa materialnego są spójne, logiczne i mają oparcie w materiale dowodowym sprawy, a zatem należy je uznać za prawidłowe w świetle art. 80 k.p.a.
Przepis art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. w brzmieniu obowiązującym w okresie, za który odmówiono skarżącemu przyznania stypendium socjalnego, stanowił, że za studenta uważa się osobę kształcącą się na studiach wyższych.
Z przepisu art. 189 u.P.s.w. w wyżej wskazanym brzmieniu wynikało natomiast, jakie podstawowe obowiązki ma student. Student na mocy art. 189 ust. 1 u.P.s.w. obowiązany był postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. Zgodnie natomiast z art. 189 ust. 2 u.P.s.w. student jest obowiązany w szczególności do: 1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów; 2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów; 3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni.
Skarżący, uzasadniając zarzuty skargi uwypukla kwestię ślubowania, ale nie zauważa treści art. 189 ust. 2 pkt 2 u.P.s.w., zgodnie z którym student powinien między innymi składać egzaminy i spełniać inne wymogi przewidziane w planie studiów.
W sprawie niesporne jest, że skarżący nie dopełnił warunku składania egzaminów, gdyż nie złożył egzaminu w terminie. Skarżący nie spełnił zatem efektów kształcenia przewidzianego programem studiów. Skarżący ponadto w roku akademickim 2016/2017, za który ubiegał się o przyznanie pomocy materialnej w postaci stypendium socjalnego, faktycznie nie kształcił się na Uczelni, nie podjął studiów, zgodnie z planem studiów, nie uczęszczał na zajęcia dydaktyczne na swoim kierunku, nie był zapisany w systemie USOS[...] na zajęcia, zaprzestał także działalności w Samorządzie Studentów Uczelni oraz nie widniał w ewidencji studentów.
Nie sposób zatem zakwestionować prawidłowej, w świetle art. 80 k.p.a., oceny organów obu instancji, że możliwość podjęcia studiów wyższych przez Skarżącego, która wiązała się z wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1456/16, nie jest równoznaczna z podjęciem studiów wyższych przez skarżącego. Ocena ta wynika z przepisów prawa materialnego wskazanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, jak również oparta została na analizie dokumentów zgromadzonych przez organy i znanych im z urzędu, jak również tych przedstawionych przez skarżącego.
Dodać należy, że z przedłożonych przez skarżącego dokumentów, które były brane pod uwagę przez Komisję nie wynikało, że skarżący w roku akademickim 2016/2017 uczestniczył w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych, zgodnie z regulaminem studiów. Wobec tego za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., bowiem skarżący miał możliwość składania wniosków dowodowych w toku toczącego się postępowania.
Jakkolwiek skarżący podnosi w skardze, że kontaktował się z dziekanatem, w celu rejestracji na zajęcia, skierowania na urlop bądź uruchomienia rejestracji na zajęcia w USOS, tym niemniej nie można uznać, że podejmowane przez skarżącego próby zakończyły się sukcesem. Należało zatem uznać, że skarżący przez wyżej wymienione starania nie wypełnił przesłanki z art. 189 ust. 2 pkt 1 i 2 u.P.s.w. W tym kontekście wnioski dowodowe zgłaszane przez skarżącego, do których Komisja nie odniosła się wprost w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, choć powinna na mocy art. 107 § 3 k.p.a., oraz nie wydała formalnego postanowienia w tym zakresie, nie miały i nie mogły mieć istotnego znaczenia w sprawie, bo nie mogły w żadnej mierze podważyć niewypełnienia przez skarżącego przesłanek ustawowych, a w szczególności tych wskazanych w art. 189 ust. 2 pkt 1 i 2 u.P.s.w. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. Na uwzględnienie w konsekwencji nie zasługiwały zarzuty naruszenia art. 15 i art. 136 k.p.a. Prawidłowe było zatem przyjęcie przez Komisję w zaskarżonej decyzji, że skoro skarżący nie spełnił przesłanki z art. 189 ust. 2 pkt 1 u.P.s.w. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w., nie mógł być uznany przez organy Uczelni, które rozpatrywały kwestię stypendium socjalnego za rok akademicki 2016/2017 za podmiot uprawniony do otrzymania ww. stypendium socjalnego. Sąd jeszcze raz podkreśli, że możliwość podjęcia studiów wyższych przez skarżącego, która wiązała się z wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1456/16, nie jest równoznaczna z podjęciem studiów wyższych przez skarżącego.
Sąd za nieuprawnione uznaje w związku z tym czynienie przez skarżącego założenia, że instytucję stypendium socjalnego stworzono, po to by mogły z niej korzystać osoby, które jakkolwiek odzyskały formalnie status studenta, ale nie podjęły studiów wyższych z powodu niedopełnienia wymogów prawa, w tym w szczególności: nie uczestniczyły w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów; nie składały egzaminów, nie odbywały praktyk i nie spełniały innych wymogów przewidzianych w planie studiów; albo nie przestrzegały przepisów obowiązujących w uczelni. Powyższe stanowisko skarżącego nie wynika z obowiązujących przepisów prawa, a Komisja wydając zaskarżoną decyzję wykazała, że jest ono sprzeczne z art. 189 ust. 2 pkt 1 u.P.s.w. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w.
Pomoc materialna w formie stypendium socjalnego, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.P.s.w. w brzemieniu obowiązującym w roku akademickim 2016/2017, przysługuje wyłącznie studentowi, który znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a nie osobie, która jakkolwiek w związku z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odzyskała formalny status studenta, ale nie podjęła studiów wyższych, z powodu niedopełnienia ww. wymogów prawa, w szczególności wynikających z art. 189 ust. 2 pkt 1 u.P.s.w. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. Niedopuszczalne jest bowiem wykorzystywanie instytucji stypendium socjalnego do celu, w którym jej nie stworzono.
Przed przyznaniem stypendium socjalnego organy Uczelni powinny zatem zbadać, tak jak uczyniły to w rozpoznawanej sprawie, czy osoba, która wnioskuje o przyznanie stypendium socjalnego spełnia wymogi do uznania jej za studenta.
Z akt sprawy wynikało, że skarżący takich wymogów nie spełniał i to nie tylko ze względu na wyżej wskazane powody. Skarżącego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Dziekana w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego – skreślono bowiem z listy studentów na mocy decyzji Dziekana z dnia [...] listopada 2017 r., którą utrzymał w mocy prorektor decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Decyzja ostateczna o skreśleniu skarżącego z listy studentów wiązała organy Uczelni rozpatrujące wniosek skarżącego o przyznanie stypendium socjalnego.
Zdaniem Sądu za stanowiskiem prezentowanym przez organy administracyjne obu instancji w zakresie braku podstaw do przyznania skarżącemu w okolicznościach faktycznych sprawy ww. stypendium socjalnego przemawiały również dotychczasowe poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazujące, że system stypendialny powinien działać motywująco na studenta. Sąd aprobuje też pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w prawomocnym wyroku z 28 maja 2008r. sygn. akt IV SA/Po 403/07, choć w nieco odmiennym stanie faktycznym niż istniejący w rozpoznawanej sprawie, z którego wynika, że przyjęcie w regulaminie zasady, że niezaliczenie roku skutkuje utratą uprawnień do wszystkich form pomocy materialnej przewidzianej art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8 i ust. 2 u.P.s.w. nie narusza w szczególności u.P.s.w. i Konstytucji RP (dostępny na www.nsa.gov.pl oraz w LEX nr 510262).
Warto też podkreślić, że wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, organy obu instancji, w tym przede wszystkim Dziekan w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji z [...] marca 2018r., nie kwestionowały, że skarżący wykazał we wniosku o przyznanie stypendium socjalnego za rok akademicki 2016/2017, że mieści się w progu dochodowym przewidzianym w stosownych przepisach prawa materialnego, które obowiązywały w roku akademickim, za który wnioskował o przyznanie stypendium socjalnego. W ten sposób nie mogło zatem dojść do naruszenia art. 179 u.P.s.w.
Przepis art. 179 u.P.s.w. stanowi bowiem, że to wyłącznie student i to student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej ma prawo otrzymywać stypendium socjalne. Skarżący nie był studentem w rozumieniu z art. 189 ust. 2 pkt 1 u.P.s.w. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. Tym samym nie spełniał jednej z przesłanek wskazanych w art. 179 u.P.s.w., więc nie był uprawniony do otrzymania stypendium socjalnego.
Sąd nie znalazł też podstaw do uznania zarzutu skargi o naruszeniu art. 6 k.p.a., gdyż Dziekan, wbrew twierdzeniom skarżącego, z uwagi na to, że sprawa dotyczyła roku akademickiego 2016/2017, miał obowiązek brać pod uwagę obowiązujące w tym okresie przepisy materialnoprawne - Regulaminu oraz u.P.s.w.
Zdaniem Sądu organy administracyjne, korzystając w sposób prawidłowy z wykładni systemowej i teleologicznej ww. przepisów u.P.s.w., doszły do trafnego przekonania, że odzyskanie przez Skarżącego, w wyniku ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, możliwość podjęcia studiów wyższych, nie jest równoznaczne z podjęciem studiów wyższych, a tym samym uzasadniona jest odmowa przyznania stypendium socjalnego, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.P.s.w. Skarżący w chwili wydawania decyzji o stypendium socjalnym w rozpoznawanej sprawie był bowiem skreślony z listy studentów, a wcześniej – w okresie, za który wnioskował o przyznanie ww. stypendium socjalnego - nie podjął studiów wyższych i nie kształcił się na Uczelni, z powodu niedopełnienia wymogów prawa, w tym w szczególności : nie uczestniczył w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych na swoim kierunku, zgodnie z regulaminem studiów; nie składał egzaminów; nie zarejestrował się w systemie USOS[...] na zajęcia, zaprzestał także działalności w Samorządzie Studentów Uczelni oraz nie widniał w ewidencji studentów.
Sąd, mając na względzie zarzut skargi o naruszeniu art. 8 k.p.a., wskazuje, że nie może go uznać za zasadny nie tylko z powodu argumentacji wskazanej w tym zakresie w skardze. Zdaniem Sądu nie można bowiem, w świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz argumentów przedstawionych wyżej przez Sąd mówić o z góry przyjętym zamiarze organów do nieuznania "waloru dowodowego dowodu przedłożonego przez stronę" .
Sąd administracyjny, rozpoznający sprawę ze skargi skarżącego poglądy te w pełni podziela i uznaje za własne na gruncie art. 8 k.p.a. Sąd stwierdza też, że w rozpoznawanej sprawie organy Uczelni, które rozpatrywały wniosek skarżącego o przyznanie ww. stypendium socjalnego były związane ostateczną decyzją Dziekana z dnia [...] listopada 2017 r., którą utrzymał w mocy Prorektor decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów, która nie była jeszcze wydana w chwili, gdy wydawano ww. zaświadczenie oraz przyznawano ww. pomoc materialną skarżącemu i jego bratu. Organy Uczelni, wydając w rozpoznawanej sprawie decyzje rozważyły ponadto obowiązujące w roku akademickim 2016/2017 przepisy: art. 189 ust. 2 pkt 1 u.P.s.w. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18k u.P.s.w. oraz art. 179 i art. 173 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 175 i art. 184 u.P.s.w. w związku z § 24 ust.1-4, § 42, § 43 Regulaminu i na ich podstawie w okolicznościach faktycznych sprawy wyciągnęły spójne i logiczne wnioski, o których mowa wyżej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło