I OSK 969/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-10-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia informacji przetworzonej, polegającej na statystykach dotyczących spraw rodzinnych i opiekuńczych prowadzonych przez sąd, może zostać uznane za informację publiczną, jeśli wnioskodawca nie wykaże szczególnie istotnego interesu publicznego w jej uzyskaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądane przez skarżącego dane, stanowiące przetworzone informacje publiczne dotyczące spraw rodzinnych i opiekuńczych, nie mogą zostać udostępnione, ponieważ skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w ich uzyskaniu. Samo przygotowanie i udostępnienie tych informacji nie prowadzi wprost do zmiany prawa, a jedynie może stanowić indywidualny głos w dyskusji. Korzyści z upublicznienia tych danych nie przeważają nad kosztami ich wytworzenia, a tym samym nie spełniono przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej statystyk spraw rodzinnych i opiekuńczych prowadzonych przez Sąd Rejonowy w W. oraz przez konkretnego sędziego, a także danych dotyczących spraw o wykonywanie kontaktów z dzieckiem. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i wymagającą wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, którego skarżący nie wykazał. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 29 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 469/19 w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 24 stycznia 2020 roku sygn. akt IV SA/Wr 469/19, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.", oddalił skargę D. D. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. z [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Na mocy zaskarżonej decyzji wydanej w oparciu o art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) dalej zwanej "u.d.i.p.", odmówiono skarżącemu udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w postaci: 1. liczby spraw prowadzonych w okresie ostatnich 5 lat przez Sąd Rejonowy w W. - IV Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawach o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, w tym o ilości orzeczeń tego sądu o powierzeniu władzy rodzicielskiej matce małoletnich, a także o ilości orzeczeń na korzyść ojca, tj. powierzenia mu władzy rodzicielskiej nad małoletnim; 2. liczby spraw prowadzonych w okresie ostatnich 5 lat przez SSR M. G. w sprawach, o których mowa w punkcie 1, oraz liczby wydanych orzeczeń o powierzeniu władzy rodzicielskiej matce małoletnich oraz ilości orzeczeń o powierzeniu władzy rodzicielskiej ojcu małoletnich; 3. liczby wydanych w okresie ostatnich 5 lat przez SSR M. G. orzeczeń kończących oraz zabezpieczających w sprawach opiekuńczych, które następnie zostały zaskarżone do sądu II instancji, w tym o ilości orzeczeń zmienionych bądź uchylonych przez sąd II instancji; 4. liczby spraw prowadzonych w okresie ostatnich 5 lat przez Sąd Rejonowy w W. - IV Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawach o wykonywanie kontaktów z dzieckiem (art. 598 ² we Wrocławiu wyrokiem z 24 stycznia 2020 roku sygn. akt IV SA/Wr 469/19, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.", oddalił skargę D. D. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. z [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Na mocy zaskarżonej decyzji wydanej w oparciu o art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) dalej zwanej "u.d.i.p.", odmówiono skarżącemu udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w postaci: 1. liczby spraw prowadzonych w okresie ostatnich 5 lat przez Sąd Rejonowy w W. - IV Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawach o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, w tym o ilości orzeczeń tego sądu o powierzeniu władzy rodzicielskiej matce małoletnich, a także o ilości orzeczeń na korzyść ojca, tj. powierzenia mu władzy rodzicielskiej nad małoletnim; 2. liczby spraw prowadzonych w okresie ostatnich 5 lat przez SSR M. G. w sprawach, o których mowa w punkcie 1, oraz liczby wydanych orzeczeń o powierzeniu władzy rodzicielskiej matce małoletnich oraz ilości orzeczeń o powierzeniu władzy rodzicielskiej ojcu małoletnich; 3. liczby wydanych w okresie ostatnich 5 lat przez SSR M. G. orzeczeń kończących oraz zabezpieczających w sprawach opiekuńczych, które następnie zostały zaskarżone do sądu II instancji, w tym o ilości orzeczeń zmienionych bądź uchylonych przez sąd II instancji; 4. liczby spraw prowadzonych w okresie ostatnich 5 lat przez Sąd Rejonowy w W. - IV Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawach o wykonywanie kontaktów z dzieckiem (art. 598.15 k.p.c.), z podziałem na ilość spraw prowadzonych z wniosku ojca małoletnich oraz matki małoletnich, a także ilości postanowień kończących postępowanie, orzekających o zagrożeniu nakazem zapłaty sumy pieniężnej matce małoletnich oraz ojcu małoletnich, a także orzeczeń kończących; 5. liczby spraw prowadzonych w okresie 5 lat przez SSR M. G. w sprawach o wykonywanie kontaktów z dzieckiem (art. 598.15 k.p.c.), z podziałem na ilość spraw prowadzonych z wniosku ojca małoletnich oraz matki małoletnich, a także ilości postanowień kończących postępowanie, orzekających o zagrożeniu nakazem zapłaty sumy pieniężnej matce małoletnich oraz ojcu małoletnich, a także orzeczeń oddalających; liczby zaskarżonych postanowień kończących w sprawie i ich statystyce po wydaniu orzeczeń przez sąd II instancji, tj. liczby orzeczeń zmienionych lub uchylonych; 6. średniego czasu trwania postępowań w sprawach toczących się przed Sądem Rejonowym w W. - IV Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawach opiekuńczych na przestrzeni ostatnich 5 lat; 7. średniego czasu trwania postępowań prowadzońych przez SSR M. G. w sprawach opiekuńczych na przestrzeni ostatnich 5 lat; 8. liczby wniosków ojców małoletnich o powierzenie im władzy rodzicielskiej nad małoletnimi, które wpłynęły do IV Wydziału Rodzinnego i Nieletnich w okresie ostatnich 5 lat, oraz liczby orzeczeń kończących w sprawie zgodnych z wnioskiem ojca, tj. powierzających mu władzę rodzicielską nad małoletnim; 9. liczby wniosków ojców małoletnich o powierzenie im władzy rodzicielskiej nad małoletnimi, które wpłynęły do IV Wydziału Rodzinnego i Nieletnich i które prowadzone były przez SSR M. G. w okresie ostatnich 5 lat, oraz liczby orzeczeń kończących w sprawie, zgodnych z wnioskiem ojca, tj. powierzających mu władzę rodzicielską nad małoletnimi; 10. liczby wniosków ojców małoletnich o ustalenie miejsca pobytu małoletnich przy ojcu, które wpłynęły do Wydziału IV Rodzinnego i Nieletnich w okresie ostatnich 5 lat oraz o liczbie orzeczeń kończących w sprawie, zgodnych z wnioskiem ojca, tj. ustalających miejsce pobytu małoletnich przy ojcu; 11. liczby wniosków ojców małoletnich o ustalenie miejsca pobytu małoletnich przy ojcu, które wpłynęły do IV Wydziału Rodzinnego i Nieletnich i które prowadzone były przez SSR M. G. w okresie ostatnich 5 lat oraz liczby orzeczeń kończących w sprawie, zgodnych z wnioskiem ojca, tj. ustalających miejsce małoletnich przy ojcu. W ocenie Sądu pierwszej instancji, przyjmując nawet najwęższe, a tym samym najkorzystniejsze dla skarżącego kryterium identyfikacyjne informacji przetworzonej, nie można uznać żądanych przez niego danych za informację publiczną prostą. Podkreślono, że aby ostateczna informacja odpowiadała oczekiwaniom skarżącego należałoby podjąć szereg czynności wymagających znacznego zaangażowania intelektualnego odpowiednich zasobów osobowych organu w celu wyodrębnienia materiałów źródłowych, a następnie ich analizy i stworzenia zestawienia odpowiadającego kryteriom wskazanym przez stronę. Sąd uznał, że powołana przez skarżącego okoliczność, że interesujące go informacje mają stanowić podstawę do sporządzenia wystąpienia skierowanego do Ministra Sprawiedliwości o konieczności zmiany § 46 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 grudnia 2015 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2316), nie może zostać potraktowana w kategoriach szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem mu wnioskowanych informacji przetworzonych. Nie będzie bowiem wprost prowadziła do zmiany prawa, lecz może co najwyżej stanowić indywidualny głos w dyskusji, który uprawniony organ może, lecz nie musi, wziąć pod rozwagę. Skargę kasacyjną złożył D. D., zaskarżając wyrok w całości. Podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w W. i w konsekwencji niezasadne oddalenie skargi na skutek wadliwego przyjęcia, że informacje publiczne, których skarżący zażądał, uznać należy za informację przetworzoną; 2. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w W. i w konsekwencji niezasadne oddalenie skargi na skutek wadliwego przyjęcia, że skarżący nie wykazał "szczególnego interesu publicznego" w celu uzyskania informacji przetworzonej; 3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy obu instancji art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku, uchylenie decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w W., a ponadto zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm prawem przepisanych oraz uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że informacje publiczne, których udostępnienia zażądał skarżący, są danymi wynikającymi z ewidencji prowadzonych przez organ I instancji. Powołano się na art. 148 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz na treść obowiązującego od 1 stycznia 2004 r. zarządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz. Urz. MS nr 5, poz. 22 ze zm.). Podkreślono, że IV Wydział Rodzinny i Nieletnich Sądu Rejonowego w W. ma w pełni zaimplementowany system informatyczny od 2010 r. do wszystkich prowadzonych spraw. Dane objęte wnioskiem są w pełni możliwe do pozyskania z tego systemu bez konieczności wglądu w akta spraw, przy pomocy dostępnych raportów systemowych. Skarżący kasacyjnie wskazał, że oparł się w tym zakresie na danych uzyskanych od dostawcy przedmiotowego oprogramowania. Zdaniem skarżącego kasacyjnie ani organy, ani Sąd pierwszej instancji nie mogą przyjąć a priori, że przedstawienie rzetelnego raportu nie będzie dostateczną podstawą do zmiany Regulaminu urzędowania sądów powszechnych. Ponadto podkreślił, że szczególny interes publiczny wskazany w toku postępowania administracyjnego nie uległ dezaktualizacji na skutek wejścia w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 18 czerwca 2019 r. (Dz. U. z 2019 roku, poz. 1141 ze zm.), bowiem odpowiednik § 46 ust. 2 nieobowiązującego już rozporządzenia został zastąpiony § 56 ust. 1 nowego rozporządzenia, którego treść jest dokładnie taka sama. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sposób sporządzenia skargi kasacyjnej powoduje konieczność przytoczenia uwag związanych z wymogami dla skargi kasacyjnej przewidzianymi w ustawie Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi. Godzi się bowiem przypomnieć, że rozpoznając skargę kasacyjną – po myśli art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.) – Naczelny Sąd Administracyjny czyni to w granicach zakreślonych przez ramy tego środka odwoławczego, gdyż jest nimi związany, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. Przy braku przesłanek nieważnościowych w sprawie podlegały rozpoznaniu wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia prawa materialnego, może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Z punktu widzenia skuteczności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów podkreślenia wymaga, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi kasacyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Pełnomocnik zawodowy reprezentujący skarżącego nie wszystkim wskazanym wymogom sprostał. Uchybienia w konstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej co prawda nie uniemożliwiają rozpoznania skargi kasacyjnej ale znacznie ograniczają możliwość odniesienia się do tak sformułowanych zarzutów i ograniczają ich skuteczność. Na wstępie należy też podkreślić, że w skardze kasacyjnej nie doszło do skutecznego podważenia stanu faktycznego ponieważ nie podniesiono w niej zarzutów naruszenia przepisów postępowania regulujących ustalanie stanu faktycznego przez organy administracji będącego podstawą zaskarżonego wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny ocenę podniesionych zarzutów skargi kasacyjnej oparł na stanie faktycznym przyjętym za organami przez Sąd pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej zarzucono tylko naruszenie przepisów postępowania. W zarzucie numer 1 i 2 wskazano na naruszenie art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Przepisy art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi, ponieważ są jedynie wskazaniem regulującym sposób rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, gdyż błąd w postaci uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego aktu i aktu organu pierwszej instancji lub jej oddalenia, sąd pierwszej instancji popełnia w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu poprzedzającej wydanie orzeczenia. Podstawą skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą być przepisy określające samo rozstrzygnięcie ale w powiązaniu z przepisami regulującymi proces dochodzenia do rozstrzygnięcia. Autor skargi kasacyjnej nie powiązał naruszenia art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. z konkretnym przepisem regulującym proces dochodzenia do rozstrzygnięcia. Wymogu tego nie spełnia wskazanie na naruszenie przepisów art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tych przepisów w niezasadnym oddaleniu skargi natomiast nie wskazał na czym polegać miało naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a., których Sąd pierwszej instancji nie stosował, ponieważ nie uchylił zaskarżonych decyzji. Zatem w powyższym zakresie skarżący kasacyjnie wskazał na naruszenie prawa, które nie jest prawidłowo sformułowaną podstawą skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 174 p.p.s.a., a tym samym zarzuty te należało uznać za bezzasadne. W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Z pierwszego z nich wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z drugiego, że Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tymczasem Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok dokonał kontroli działalności organów, które wydały zaskarżone akty i oddalił skargę, tj. zastosował środek przewidziany w ustawie (w art. 151 p.p.s.a.). W sprawie nie budzi też wątpliwości, że przedmiotem kontroli Sądu były zaskarżone decyzje administracyjne. Zatem Sąd nie wyszedł poza kompetencje przyznane mu w tych przepisach. Kwestia zarzucanej w punktach 1 i 2 nieprawidłowości przeprowadzonej przez Sąd kontroli, powinna być wykazana przez skarżącego kasacyjnie naruszeniem przepisów postępowania regulujących proces dochodzenia do rozstrzygnięcia lub naruszeniem prawa materialnego. Tymczasem w omawianych zarzutach nie wskazano na naruszenie takich przepisów. Zarzucono co prawda, że Sąd wadliwie uznał informacje publiczne, których żądał skarżący za informację przetworzoną oraz, że skarżący nie wykazał szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej, ale nie powiązano tej okoliczności z przepisem prawa materialnego regulującego prawo do informacji przetworzonej i warunek jego uzyskania w postaci wykazania, że uzyskanie takiej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Natomiast w uzasadnieniu omawianych zarzutów autor skargi kasacyjnej powiązał je, z nieprawidłowym według niego, ustaleniem stanu faktycznego przez Sąd. Jednak, jak już podano zarzucanych uchybień nie powiązał z przepisami postępowania regulującymi proces dochodzenia do rozstrzygnięcia. Zatem wywody zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jakoby żądane dane znajdują się w posiadanych przez Sąd Rejonowy ewidencjach, w tym prowadzonych systemach informatycznych, są irrelewantne dla oceny omawianych zarzutów (z punktu 1 i 2 skargi kasacyjnej). Odnosząc się do zarzutu z punktu 3 skargi kasacyjnej, określonego jako naruszenie przepisów postępowania, również należy zwrócić uwagę na wady w jego konstrukcji. Autor skargi kasacyjnej naruszenia art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. upatruje w "oddaleniu skargi, pomimo naruszenia przez organy administracyjne obu instancji art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej". Zatem przepis prawa materialnego art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. błędnie powiązał z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogącym być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególne istotne dla interesu publicznego. Uznając, że w istocie zarzut ten dotyczy naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), należy zauważyć, że autor skargi kasacyjnej nie określił postaci tego naruszenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie podniesiono kwestii wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Należałoby zatem przyjąć, że naruszenie to miało postać niewłaściwego zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez uznanie żądanej informacji za przetworzoną i że skarżący nie wykazał szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej. Przedstawione wady konstrukcyjne zarzutu numer 3 uniemożliwiają szersze i rzetelne odniesienie się do niego przez Sąd kasacyjny. Tym niemniej odnosząc się do stanowiska skarżącego kasacyjnie, należy zauważyć, że zarzucana wadliwość w postaci uznania żądanej informacji za przetworzoną, została uzasadniona jedynie wadliwymi ustaleniami dokonanymi przez Sąd. Po pierwsze, nie może mieć to miejsca w zarzucie naruszenia prawa materialnego. Po drugie, w skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia przepisów postępowania regulujących proces dochodzenia do rozstrzygnięcia przez organy administracji. W skardze kasacyjnej nie podniesiono też innych argumentów, które dążyłyby do podważania stanowiska Sądu uznającego żądane informacje za przetworzone. Zatem nie sposób uznać, że stanowisko Sądu w tym zakresie jest nieprawidłowe. Nie można się też zgodzić ze skarżącym kasacyjnie w kwestii zarzucanego nieprawidłowego przyjęcia przez Sąd, że skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w celu uzyskania informacji przetworzonej. Skarżący wskazał, że interesujące go informacje mają stanowić podstawę do sporządzenia wystąpienia skierowanego do Ministra Sprawiedliwości o konieczności zmiany § 46 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych. W odwołaniu z dnia 5 marca 2019 r., precyzując swoje stanowisko, skarżący dodał, że przywołany przepis Regulaminu wprowadza zasadę terytorialności przy przydziale spraw opiekuńczych poszczególnym sędziom rodzinnym, których wizja opieki nad dziećmi nie zawsze uwzględnia zachodzące przemiany społeczne i kulturowe. Biorąc po uwagę niepodważaną w skardze kasacyjnej wykładnię zawartego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. pojęcia szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu informacji przetworzonej, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że po stronie skarżącego ta przesłanka nie zachodzi. Za udostępnieniem skarżącemu żądanych we wniosku danych przetworzonych nie przemawia szczególnie istotny interes publiczny. Za Sądem pierwszej instancji należy powtórzyć, że przygotowanie i udostępnienie tej informacji nie będzie wprost prowadziło do sugerowanej przez stronę zmiany prawa, może co najwyżej stanowić indywidualny głos w dyskusji, który uprawniony organ może, lecz nie musi wziąć pod rozwagę. Nie można również nie dostrzec, że konieczność zmiany prawa skarżący upatruje w działalności orzeczniczej konkretnego sędziego (orzekającego także w jego sprawie), której zdaje się nie podzielać. W żaden sposób nie może być to zatem utożsamiane z dążeniem do poprawy funkcjonowania całego systemu prawa rodzinnego, a przynajmniej jednej z jego instytucji. Wbrew wywodom zawartym w skardze kasacyjnej, żądane informacje, szczególnie dotyczące wskazanego sędziego, nie stanowią warunku sine qua non złożenia wniosku przez skarżącego o zmianę przepisów Regulaminu urzędowania sądów i ewentualnego postulowania przeprowadzenia stosownych badań statystycznych przez Ministra sprawiedliwości. Należy też zauważyć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący co najwyżej wykazał istnienie interesu publicznego, a nie szczególnie istotnego interesu publicznego, nie spełnił zatem warunku do uzyskania żądanej informacji przetworzonej. Słusznie podnosi skarżący kasacyjnie, że wbrew wywodom Sądu, jego interes nie uległ dezaktualizacji na skutek wejścia w życie nowego Regulaminu, ponieważ poprzednia regulacja została zachowana. Jednak pozostaje to bez wpływu na wynik sprawy. Przyjęcie stanowiska skarżącego umożliwiałoby łatwe obejście ograniczenia w dostępie do informacji publicznej zawartego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i niweczyłoby cel jakiemu służyć ma regulacja zawarta w tym przepisie, tj. ograniczenie nałożonych na organy administracji wielu pracochłonnych czynności służących udostępnieniu informacji przetworzonych tylko do sytuacji, gdy jest to uzasadnione szczególnie istotnym interesem publicznym. Ustawodawca, ustanawiając prawo do informacji publicznej, miał również na względzie potrzebę zapewnienia ładu i porządku publicznego, którego w tym przypadku należy upatrywać w zagwarantowaniu podmiotom zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej możliwości prawidłowego funkcjonowania w ramach przypisanych im kompetencji, tak, by ich powinności nie zostały zdeterminowane jedynie udzielaniem informacji publicznej. Z tych wszystkich względów zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. uznać zależy za bezzasadny. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło