II OSK 640/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-29
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Robert Sawuła, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji o stwierdzeniu zdatności do użytkowania obiektu budowlanego, naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, nie odnosząc się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu i nie badając stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ponieważ nie rozpoznał sprawy ponownie w jej całokształcie, nie ustosunkował się do wszystkich żądań strony i nie odniósł się do kwestii podniesionych w odwołaniu. Lakoniczne stwierdzenie o wykonaniu robót i braku zagrożenia, bez odniesienia się do konkretnych zarzutów i dowodów przedstawionych przez stronę, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu zdatności do użytkowania dwupoziomowego ogrodu tarasowego. Po szeregu wcześniejszych decyzji i postępowań, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą zdatność do użytkowania obiektu. Skarżący Z. J. zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niewyjaśnienie stanu faktycznego, niezbadanie zgodności obiektu z projektem i przepisami oraz niebezpieczeństwa dla otoczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając naruszenie zasady dwuinstancyjności. Inwestorzy J. i J. Ś. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła /spr./ sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Ś. i J. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1800/16 w sprawie ze skargi Z. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia zdatności do użytkowania dwupoziomowego ogrodu tarasowego oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z 11 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1800/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie w sprawie ze skargi Z. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z [...] maja 2016 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia zdatności do użytkowania dwupoziomowego ogrodu tarasowego, w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję, w pkt 2. zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, decyzją z [...] stycznia 1990 r. Burmistrz Gminy [...] udzielił J. i J. Ś. (inwestorzy) pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z obiektem towarzyszącym przeznaczonym na usługi medyczne (basen i oranżeria) na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. Dalej wskazano, że sprawa budowy przedmiotowego obiektu stała się następnie przedmiotem szeregu rozstrzygnięć organów administracji oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W wyroku przytoczono, że decyzją z [...] września 2011 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) dla [...] zezwolił inwestorom, na podstawie art. 36 ust. 2 pkt 3 ustawy z [...] października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 28, poz. 229 ze zm., uPb z 1974) w zw. z art. 103 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., uPb) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., K.p.a.), pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie dwupoziomowego ogrodu tarasowego na działce nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] i ul. [...] w W., według projektu budowlanego dokończenia robót z czerwca 2010 r., oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, po zakończeniu budowy tego obiektu.
Decyzją z [...] maja 2012 r., Nr [...], MWINB uchylił decyzję PINB dla [...] z [...] września 2011 r. w całości i nakazał, na podstawie art. 40 uPb z 1974, J. i J. Ś. dokończenie w terminie 18 miesięcy od dnia doręczenia decyzji robót budowlanych przy budowie dwupoziomowego ogrodu tarasowego na działce nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] i ul. [...] w W., według projektu budowlanego dokończenia robót z czerwca 2010 r., opracowanego przez mgr inż. arch. B. L.-W. oraz nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania, po wykonaniu robót budowlanych, pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 42 ust. 1 uPb z 1974.
W dniu 30 grudnia 2015 r. PINB dla [...] przeprowadził kontrolę budowy dwupoziomowego ogrodu tarasowego i stwierdził, że nie zostały wykonane w całości roboty budowlane określone w projekcie budowlanym dokończenia robót z czerwca 2010 r.
W dniu 8 marca 2015 r. organ I instancji przeprowadził ponowną kontrolę budowy przedmiotowego obiektu w aspekcie wykonania robót budowlanych, których brak stwierdzono w protokole uprzedniej kontroli, a w konsekwencji stwierdzono wykonanie całości robót objętych decyzją MWINB Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r.
Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z [...] marca 2016 r., Nr [...], PINB dla [...], na podstawie art. 42 uPb z 1974, stwierdził zdatność do użytkowania dwupoziomowego ogrodu tarasowego na działce nr [...], z obrębu [...], położonej przy ul. [...] i ul. [...] w W.
Odwołania od ww. decyzji złożyli T. S. i Z. J.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] maja 2016 r., MWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] marca 2016 r.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w sprawie budowy dwupoziomowego ogrodu tarasowego wydano szereg decyzji administracyjnych, przy czym organy orzekające w sprawie uznały przedmiotową inwestycję za samowolę budowlaną, a czego nie zanegowały sądy administracyjne. MWINB podniósł, że zastosowanie w sprawie mają przepisy uPb z 1974.
Odnosząc się do zarzutu niewykonania wszystkich robót budowlanych organ II instancji powołał się na ustalenia zawarte w protokole kontroli obiektu z 8 marca 2016 r., w którym stwierdzono wykonanie całości robót budowlanych objętych decyzją MWINB z [...] maja 2012 r. Organ odwoławczy zauważył ponadto, iż w ww. protokole nie wykazano wystąpienia drugiej przesłanki z art. 37 ust. 1 uPb z 1974, tj. powodowania przez obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. MWINB podniósł również, że nadzór budowlany stanowiąc fachowy pion administracji publicznej powinien ewentualne wątpliwości w ramach swoich kompetencji rozstrzygać we własnym zakresie.
Podsumowując, organ odwoławczy wskazał, że przesłanki z art. 37 ust. 1 uPb z 1974 zostały wykluczone na wcześniejszym etapie postępowania, a obecnie konieczne było ustalenie czy roboty nakazane decyzją z [...] maja 2012 r. zostały wykonane. Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieodpowiedniej estetyki spornego obiektu, organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 42 ust. 3 uPb z 1974 organ nadzoru budowlanego bada zdatność do użytku wykonanego samowolnie obiektu oraz wykonanie nakazanych na podstawie art. 40 uPb z 1974 przez inwestora robót budowlanych.
Skargę na powyższą decyzję MWINB do WSA w Warszawie złożył Z. J., zarzucając jej naruszenie:
1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wbrew zasadzie prawdy obiektywnej;
b) art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania oraz wydanie decyzji o treści podważającej zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej;
c) art. 10 § 1 K.p.a. poprzez nie umożliwienie stronom wypowiedzenia się co do zebranych przez organ dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonej decyzji;
d) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie i w konsekwencji nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;
e) art. 80 K.p.a. poprzez jednostronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie oceny tego materiału z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów;
f) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez:
- niewyjaśnienie zakresu prac budowlanych rzeczywiście wykonanych przy budowie obiektu (dwupoziomowego ogrodu tarasowego na działce nr [...],
- niewyjaśnienie zgodności prac budowlanych rzeczywiście wykonanych przy budowie obiektu z projektem budowanym dokończenia robót z czerwca 2010 r., i ostateczną decyzją MWINB z [...] maja 2012 r.;
- niewyjaśnienie czy sporny obiekt budowlany nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia,
- nieprzeprowadzenie wizji lokalnej z udziałem stron w celu ustalenia istotnych niezgodności przedmiotowego obiektu z projektem budowanym dokończenia robót z czerwca 2010 r., z ostateczną decyzją MWINB z [...] maja 2012 r. oraz z zasadami sztuki budowlanej,
- nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy do dowodów, na które powoływał się skarżący w toku postępowania, a w szczególności do dokumentacji fotograficznej złożonej przez skarżącego do akt sprawy, dowodzącej niezbicie, że przedmiotowy obiekt został wykonany niezgodnie z projektem budowanym dokończenia robót i obowiązkami nałożonymi na inwestorów decyzją MWINB z [...] maja 2012 r.;
- nie dokonanie analizy dokumentacji technicznej przedłożonej przez inwestorów w toku procedury legalizacyjnej w celu ustalenia czy obiekt jest zgodny projektem budowanym dokończenia robót oraz ostateczną decyzją MWINB z [...] maja 2012 r.;
g) art. 138 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2 K.p.a. poprzez niedokonanie przez organ odwoławczy prawidłowej kontroli decyzji organu I instancji i nieuchylenie tej decyzji pomimo jej sprzeczności z prawem i naruszenia przez nią zasady prawdy obiektywnej;
2) naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 37 ust. 1 pkt 2 uPb z 1974 w zw. z art. 103 ust. 2 uPb, poprzez niezbadanie czy samowolnie wybudowany obiekt budowlany nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia;
b) art. 37 ust. 1 pkt 1 uPb z 1974 w zw. z art. 103 ust. 2 uPb poprzez niezbadanie zgodności samowolnie wykonanego obiektu z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
c) art. 40 uPb z 1974 w zw. z art. 103 ust. 2 uPb poprzez niezbadanie czy inwestorzy wykonali wszystkie prace nakazane im do wykonania prawomocną decyzją MWINB z [...] maja 2012 r. i objęte projektem budowanym dokończenia robót oraz przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że dokończenie obiektu nie nastąpiło z oczywistym naruszeniem nakazu wykonania robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami;
d) art. 42 ust. 3 uPb z 1974 w zw. z art. 103 ust. 2 uPb poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, pomimo że przedmiotowy obiekt został wykonany niezgodnie z obowiązkami nałożonymi na inwestorów decyzją MWINB z [...] maja 2012 r. i projektem budowanym dokończenia robót, a także powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla nieruchomości sąsiadujących i stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia;
Powołując się na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB dla [...] z [...] marca 2016 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie uwzględnił skargę uchylając zaskarżoną decyzję.
W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki w pierwszej kolejności podniósł, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji, lecz ma obowiązek ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Oznacza to, że organ II instancji ma obowiązek rozpatrzenia wszystkich żądań strony, ustosunkowania się do tych żądań w uzasadnieniu decyzji, a także odniesienia się do kwestii podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem sądu pierwszej instancji z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy wskazane wyżej obowiązki naruszył, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zwrócono uwagę, że organ odwoławczy lakonicznie stwierdził, że organ I instancji w sposób jednoznaczny wykazał w protokole z 8 marca 2015 r. wykonanie całości robót objętych decyzją MWINB z [...] maja 2012 r. oraz stwierdził brak zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. MWINB podniósł również, że nadzór budowlany jako fachowy pion administracji publicznej powinien ewentualne wątpliwości w ramach swoich kompetencji rozstrzygać we własnym zakresie, a także wskazał, iż w postępowaniu w trybie art. 42 ust. 3 uPb z 1974 nie bada się estetyki samowolnie wykonanego obiektu, a jedynie jego zdatność do użytku.
W ocenie sądu pierwszej instancji uzasadnienie organu II instancji jednoznacznie wskazuje, że organ ten nie rozpoznał sprawy ponownie. Istotne jest także to, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniach.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli J. Ś. i J. Ś., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, "Ppsa") skarżący kasacyjnie zarzucają naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 15, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 136 § 1 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów regulujących prowadzenie postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym skarżący kasacyjnie wnieśli o: rozpoznanie "skargi" na rozprawie, zmianę zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi Z. J. oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz J. Ś. i J. Ś. kosztów postępowania za obie instancje wg norm przepisanych, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi Z. J. oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz J. Ś. i J. Ś. kosztów postępowania za obie instancje wg norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że organ odwoławczy posłużył się zebranym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie przez organ powiatowy i w oparciu o te ustalenia wydał "nową" decyzję, którą podtrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W dalszej kolejności skarżący kasacyjnie eksponują, że uwadze sądu pierwszej instancji uszło, że organ odwoławczy w szerokim i wyczerpującym uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się do zarzutów stawianych przez skarżących i w sposób klarowny wyjaśnił je. Jak zauważyć miał organ odwoławczy w sprawie budowy dwupoziomowego ogrodu tarasowego na działce nr [...], położonej przy ul. [...] i ul. [...] w W. było wydanych szereg decyzji, które wynikały w dużej mierze z permanentnego zaskarżania ich przez p. J.
Zdaniem skarżących kasacyjnie w związku z tym, że organ odwoławczy na skutek odwołania od decyzji organu powiatowego nie powziął żadnych wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzanych kontroli przez organ I instancji, a także wydania zasadnej decyzji, utrzymał ją w mocy.
W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżących kasacyjnie popierał skargę kasacyjną. Jednocześnie oświadczył, że wnosi jak w punkcie 3 skargi kasacyjnej tj. o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi i cofa wniosek oznaczony jako pkt 2 skargi kasacyjnej tj. o uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi Z. J. Skarżąca kasacyjnie J. Ś. oraz J. Ś. oświadczyli, że przyłączają się do stanowiska swojego pełnomocnika, a tym samym popierają skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, tej zaś nie dostrzeżono. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
A. Istota zarzutów kasacyjnych sprowadza się do wywodu, w ramach którego podnosi się naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w powiązaniu z oznaczonymi przepisami K.p.a. uznając, że wadliwie sąd wojewódzki przyjął, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów art. 7, 15, 77 § 1, 107 § 3 i art. 136 K.p.a. Wbrew tym zarzutom wypadnie podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że organ odwoławczy uchybił obowiązkom, jakie związane są z realizacją zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Trafnie sąd a quo wytknął organowi II instancji, że wobec podnoszonych konkretnych zarzutów w odwołaniach powinien on ustalić rzeczywisty stan faktyczny w sprawie, zgodnie z treścią art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a jego decyzja, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., powinna być należycie uzasadniona z podaniem między innymi dowodów, na podstawie których określone fakty organ przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zarzuty odwołujących się dotyczyły m. in. nieukończenia murowanych ścian zewnętrznych, pozostawienia na tych ścianach elementów ceramicznych skorodowanych, pozostawienia elementów niedokończonej konstrukcji stalowej czy niewykończenia muru warstwą licową, a w konsekwencji zagrożenia dla bezpieczeństwa mieszkańców nieruchomości sąsiednich. Zarzuty te były uwiarygadniane załączonymi przez odwołujących się zdjęciami mającymi obrazować stan przedmiotowego obiektu. Oparcie się w swym rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy na treści protokołu kontroli organu powiatowego z 8 marca 2015 r. i zbagatelizowanie wyjaśnienia faktów, na które powoływano się w odwołaniach, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tych okolicznościach przyjdzie uznać, że nietrafny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. art. 15, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 136 § 1 K.p.a.
B. Niezależnie od przyczyn, dla których uznano skargę kasacyjną za nie opartą na usprawiedliwionych podstawach, zwrócić wypadnie uwagę, że z decyzji MWINB z dnia [...] maja 2012 r. wynikało, że na inwestorów – którym nakazano dokończenie robót przy przedmiotowym obiekcie budowlanym w oznaczonym terminie – nałożono obowiązek uzyskania – po wykonaniu robót budowlanych – pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 42 ust. 1 uPb z 1974. Z treści cyt. przepisu wynika, że inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 uPb z 1974 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Z kolei z art. 42 ust. 3 uPb z 1974 wynika, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Zatem istotą sprawy jest dążenie przez inwestorów do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, na co wskazuje ich wniosek z 16 listopada 2015 r. przywołany w uzasadnieniu faktycznym decyzji organu powiatowego, a nie decyzji wyłącznie o "zdatności do użytkowania" obiektu budowlanego.
Umknęło uwadze organu II instancji, że kwestie zasad stwierdzania zdatności do użytkowania wykonanego obiektu regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 10 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-architektonicznego (Dz. U. z 1975 r., Nr 8, poz. 48), a które miały w sprawie zastosowanie. § 33 ust. 3 cyt. rozporządzenia określał, że zdatność do użytku wykonanego obiektu budowlanego stwierdza właściwy organ, korzystając w miarę potrzeby z uprawnień przewidzianych w art. 56 (uPb z 1974 – uwaga Sądu). W tym z kolei unormowaniu przewidywano możliwość żądania przez właściwy organ m. in. ekspertyz i ocen dotyczących robót czy stanu technicznego obiektu. W judykaturze nie budziło wątpliwości, że pojęcie owej "zdatności do użytku wykonanego obiektu" musi być interpretowane szeroko, a więc również w tym znaczeniu, że nie narusza ono uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właściciela działki sąsiedniej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 1998 r. sygn. akt IV SA 785/97, LEX nr 43300 oraz z dnia 23 lipca 1999 r. IV SA 1149/97, LEX nr 47807). Z treści art. 42 ust. 3 uPb z 1974 wynika jednoznacznie, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu, z tego względu brak jest uzasadnienia, aby odrębną decyzją administracyjną stwierdzać ową zdatność, a kolejną dopiero udzielać pozwolenia na użytkowanie.
Nietrafnie przy tym w motywach skargi kasacyjnej wywodzi się, że organ powiatowy w konsekwencji przeprowadzonych kontroli wydał pozwolenie na użytkowanie obiektu. Wbrew tym stwierdzeniem organ powiatowy ograniczył się w swym rozstrzygnięciu do "stwierdzenia zdatności do użytkowania ogrodu tarasowego na działce nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] i ul. [...] w W.".
Innymi słowy rolą właściwego organu nadzoru budowlanego było wydanie takiej decyzji, w której – o ile to zostałoby to niewątpliwie ustalone w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami K.p.a. – po stwierdzeniu zdatności do użytku obiektu budowlanego, było wydanie rozstrzygnięcia uwzględniającego treść art. 42 ust. 3 uPb z 1974, a sprowadzającego się w konsekwencji do uzyskania pozwolenia na użytkowanie (lub jej odmowy).
C. Z tych wszystkich powodów i działając na podstawie art. 184 Ppsa oddalono skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło