II GZ 5/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 545/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych na automatach bez koncesji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Postanowieniem z dnia 23 października 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. z siedzibą W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych na automatach bez koncesji. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że L. Sp. z o.o. z siedzibą W. (dalej: skarżąca, spółka, strona) w skardze na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wykonanie ww. decyzji stanowiłoby realne zagrożenie dla jej aktualnej sytuacji ekonomicznej, gdyż opiewa na kwotę 200.000 zł, co w sposób oczywisty, zważywszy na wysokość kapitału zakładowego w kwocie 5.000 zł, doprowadziłoby do całkowitej utraty płynności finansowej i uniemożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę. Spółka wskazała również, że poszukuje ochrony sądowoadministracyjnej nie tylko w zakresie zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji ale także w dwóch innych opiewających na kwoty po 200.000 zł – zawisłych przed WSA w Białymstoku oraz trzech kolejnych opiewających na kwoty po 200.000 zł Na potwierdzenie powyższego przedłożyła sprawozdanie finansowe za 2018 rok, z którego wynika, że nie dysponuje majątkiem o wartości 1.200.000 zł, niezbędnym na opłacenie sześciu grożących jej kar po 200.000 zł. WSA podał, że jak wnika z przedłożonych przez skarżącą dokumentów - jej przychody netto za okres od 01.01.2018 r. do 31.12.2018 r. wyniosły 1.254.745,94 zł. Skarżąca nie posiada aktywów trwałych, cechujących się niskim stopniem płynności ani zobowiązań długoterminowych – kredytów ani pożyczek, które wiązałyby się z koniecznością cyklicznego uiszczania określonych sum pieniężnych, a całość jej aktywów stanowią aktywa obrotowe, na które składają się głównie należności i inwestycje krótkoterminowe. Ponadto w roku poprzednim zgromadziła w kasie i na rachunkach środki pieniężne w kwocie 189.997,02 zł. W ocenie Sądu tak wysokie przychody świadczą o prężnym działaniu skarżącej, wobec czego nie można przyjąć, że ewentualne wyegzekwowanie zapłaty kwoty 200.000 zł spowoduje znaczną szkodę, czy też nieodwracalne skutki. Odnosząc się do kwestii toczących się innych postępowań i kwot, jakie spółka ewentualnie będzie zobowiązana uiścić, WSA stwierdził, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji - Sąd bierze pod uwagę sytuację w chwili jego rozpatrywania. Zatem rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd nie może uwzględniać sytuacji spółki w przyszłości, lecz na dzień wydawania orzeczenia. Wobec tego nie jest zasadne powoływanie się na inne decyzje w sprawie wymierzenia kar pieniężnych, w których należności nie zostały jeszcze wyegzekwowane. Nie są to bowiem kwoty, które spółka już uiściła i które miały wpływ na jej sytuację majątkową. Spółka zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem zarzucając: 1. rażącą obrazę art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) poprzez uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła zajścia przesłanek wskazanych w tym przepisie; 2. brak prawidłowej analizy wszystkich okoliczności i argumentów podniesionych przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w kontekście realizacji znamion w postaci skutków trudnych do odwrócenia, to jest przede wszystkim utraty faktycznego władztwa nad samą spółką – wobec jej upadłości, zwolnienia pracowników, utraty dotychczasowych klientów, a co za tym idzie w ogóle możliwości prowadzenia dalszej działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, spoczywa na stronie skarżącej. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie, jeżeli: 1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub 2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji przez wnioskodawcę. Możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej uzależniona jest zatem od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków wykonania decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym rezultatem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Sąd I instancji oddalił wniosek skarżącej podając, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie, a w jego ocenie spółka tych okoliczności nie wykazała. NSA zgadza się z tym, że to skarżąca powinna wykazać okoliczności uzasadniające żądanie, jednakże po stronie Sądu istnieje obowiązek rozważenia wszystkich przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności w kontekście spełnienia bądź niespełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd rozpoznający sprawę może różnie ocenić przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności, ale nie może żadnej z nich pominąć, nie może przytaczać ich wybiórczo. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za nieprawidłowy należy uznać pogląd, w którym WSA stwierdza, że niezasadne jest powoływanie się przez spółkę na inne decyzje nakładające na nią kary pieniężne, w których należności jeszcze nie zostały wyegzekwowane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji badając, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – powinien poddać ocenie powyższą okoliczność. W tym zakresie powinien ocenić relację, jaka zachodzi pomiędzy nałożonymi na stronę karami, a jej ogólną zdolnością płatniczą. Natomiast Sąd I instancji podał jedynie ocenie wysokość kary nałożonej zaskarżoną decyzją (200.000 zł), wysokość przychodów za 2018 r. oraz wysokość środków zgromadzonych w poprzednim roku w kasie i na rachunkach. Nie rozważył jednak w pełni, że na stronę nałożono sześć takich kar, co daje łączną kwotę 1.200.000 zł. W konsekwencji WSA nieprawidłowo uchylił się od oceny, jaki wpływ na sytuację majątkową skarżącej będzie miało uiszczenie takiej kwoty kar. Jakkolwiek w rozpoznawanej sprawie przedmiotem merytorycznego rozpoznania będzie jedna z sześciu decyzji nakładających karę, to oceniając sytuację spółki w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd powinien wziąć pod uwagę, że na spółkę nałożono sześć kar po 200.000 zł każda. Rozpoznając sprawę ponownie WSA przeprowadzi kompleksową ocenę, czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. z uwzględnieniem wszystkich nałożonych na spółkę kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach bez koncesji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.