II SO/Ol 11/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. D. o wymierzenie Dyrektorowi Liceum Ogólnokształcącego grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia 1) wymierzyć Dyrektorowi Liceum Ogólnokształcącego grzywnę w wysokości 50 zł (pięćdziesiąt złotych) za nieprzekazanie skargi w terminie; 2) zasądzić od organu na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 5 listopada 2019 r. K. D. (dalej jako: "wnioskodawca") złożył w tutejszym Sądzie wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Liceum Ogólnokształcącego (dalej jako: "organ") grzywny w maksymalnej wysokości za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Dodatkowo wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis 100 zł i wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym. Skarżący udokumentował, przedkładając wydruki urzędowego poświadczenia przedłożenia, że wnioskiem z 22 września 2019 r., za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej (ePUAP) na skrzynkę podawczą Liceum Ogólnokształcącego, zwrócił się o udzielenie informacji publicznej dotyczącej pobierania opłat za drukowanie materiałów dydaktycznych lub korzystanie z kserokopiarki. Następnie 8 października 2019 r. w ten sam sposób wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność organu w udostepnieniu wnioskowanej informacji publicznej. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ powinien przekazać skargę wraz z aktami sprawy w terminie 15 dni od otrzymania skargi. Termin upłynął 23 października 2019 r. Do dnia złożenia wniosku organ nie przekazał sądowi skargi, uniemożliwiając rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o wymierzenie grzywny. Organ przyznał, że wnioskodawca złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną na adres elektronicznej skrzynki podawczej Liceum: "[...]". Organ nie miał jednak świadomości wpływu wniosku jak i skargi. Odczytał wiadomości dopiero 13 listopada 2019 r. Zdaniem organu przedmiotowy wniosek, jak i skarga nie zostały mu skutecznie doręczone. Jednocześnie organ przedłożył Sądowi w formie papierowej skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią organu na skargę. Natomiast 10 grudnia 2019 r. przekazał te dokumenty drogą elektroniczną. Podniósł, że przekazanie sądowi skargi po upływie zakreślonego ustawą terminu, jednak przed podjęciem przez sąd postanowienia powoduje, że postępowanie o wymierzenie grzywny staje się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć, gdyż cel jakiemu ma służyć został już osiągnięty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429) stanowi, że skargi w sprawach dotyczących udostępnienia informacji przekazuje się wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od otrzymania skargi. W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Wyłączną materialnoprawną przesłanką orzeczenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w przedstawionych przepisach. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest zatem wyłącznie od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ 15-dniowego terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione. Organ sam potwierdził wpływ wniosku i skargi wnioskodawcy na elektroniczną skrzynkę podawczą liceum ogólnokształcącego, którego jest dyrektorem. Z przedłożonego przez skarżącego urzędowego poświadczenia przedłożenia wynika jednoznacznie, że skarga doręczona została organowi 8 października 2019 r. o godzinie 17:07. Zatem skarga powinna zostać przekazana Sądowi najpóźniej 23 października 2019 r. Niewątpliwie termin ten nie został w sprawie zachowany. Organ dopiero na skutek doręczenia wniosku o ukaranie grzywną, w dniu 13 listopada 2019 r. zapoznał się z treścią pism wnioskodawcy przesłanych na skrzynkę podawczą liceum ogólnokształcącego. Organ błędnie utożsamia dzień odczytania wiadomości z datą doręczenia mu skargi. Przypomnieć należy organowi, że zasady wymiany informacji, w tym doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP, określają przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne ( tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 700, ze zm.) oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych ( tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 180), wydanego w wykonaniu delegacji zawartej w art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji. Zgodnie z art. 16 ust. 1a tej ustawy podmiot publiczny udostępniający elektroniczną skrzynkę podawczą zapewnia jej obsługę. Zgodnie z § 8 ust. 2 cytowanego rozporządzenia utworzenie elektronicznej skrzynki podawczej oznacza upoważnienie ministra do obsługi doręczeń za pomocą ePUAP do podmiotów publicznych i doręczeń realizowanych przez te podmioty. § 9 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pisma skierowane na adres poczty elektronicznej podmiotu publicznego traktuje się jako przesyłki złożone w trybie niewymagającym potwierdzenia wniesienia podania. W myśl § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia. Stosownie zaś do § 13 ust. 1 rozporządzenia poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy. Takie poświadczenie przedłożenia okazał skarżący. Okoliczność, że organ dowiedział się o wpływie wniosku i skargi drogą elektroniczną dopiero na skutek doręczenia mu przez Sąd odpisu wniosku, świadczy tylko o zaniedbaniach organizacyjnych, które obciążają organ. Wyjaśnić należy również organowi, że wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Wbrew przekonaniu organu omawiana grzywna ma charakter mieszany: dyscyplinujący, represyjny i prewencyjny (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 2). Służy bowiem nie tylko zmuszeniu organu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, lecz również ma na celu wywarcie na organie represji za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie oraz zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukaranego jak i przez inne organy. Dlatego dopełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. po wniesieniu wniosku, ale przed jego rozpatrzeniem przez Sąd oraz przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w określonym prawem terminie pozostają bez znaczenia dla samej możliwości wymierzenia grzywny, mogą mieć natomiast wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustalenie wysokości grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, przy określeniu jedynie jej górnej granicy. W ocenie Sądu orzeczona grzywna jest współmierna do stwierdzonego uchybienia i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wymierzając organowi grzywnę w wysokości 50 zł Sąd wziął pod uwagę, że dyrektor liceum ogólnokształcącego nie jest organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, ale funkcjonalnym, jako podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p.) od którego wymaga się przede wszystkim znajomości przepisów związanych z Prawem oświatowym i okoliczności tej nie można pomijać oceniając zaniechanie organu. Poza tym, opóźnienie w przekazaniu skargi nie było nadmierne. Wymierzona grzywna będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie podmiotu w przyszłości. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt. 1. postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a.(pkt 2. postanowienia).