IV SAB/Wr 219/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prokuratora Rejonowego dla W. – [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prokuratora Rejonowego dla W. – [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 20 sierpnia 2019 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; II. umarza postępowanie w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 30 sierpnia 2019 r.; III. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosków opisanych w pkt. I i II wyroku, która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala dalej idącą skargę. J. M. pismem z dnia 12 sierpnia 2019 r. skierowanym do Prokuratury Rejonowej [...] wniósł o udostępnienie informacji publicznej: "czy Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] był oskarżycielem publicznym w sprawie, w której w dniu 28 marca 2019 r. zapadł w Sądzie Rejonowym [...] wyrok, o którym mowa w artykule umieszczonym w linku: (...). Jeśli tak, uprzejmie proszę o udostępnienie informacji o sygnaturze akt." W odpowiedzi na powyższe pismo – adresat pismem z dnia 19 sierpnia 2019 r. poinformował, że Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] pełnił rolę oskarżyciela publicznego w postępowaniu, którego dotyczy zapytanie i przytoczony artykuł Gazety W. tj. w sprawie o sygn. (...). W piśmie przesłanym drogą mailową w dniu 20 sierpnia 2019 r. wnioskodawca zwrócił się do organu o przesłanie sygnatury akt Sądu Rejonowego [...], przed którym rozpoznana został sprawa z oskarżenia Prokuratury Rejonowej [...]. W dniu 30 sierpnia 2018 r. zainteresowany ponownie – drogą mailową zwrócił się do Prokuratury Rejonowej [...] o zrealizowanie wniosku z dnia 20 sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie sygnatury akt Sądu Rejonowego [...], przed którym został rozpoznany akt oskarżenia w sprawie (...). Ponadto na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i b lub ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniósł o udostępnienie treści aktu oskarżenia w sprawie (...). W dniu 17 października 2019 r. Prokuratora Rejonowa [...] wystosowała do zainteresowanego pismo następującej treści: W odpowiedzi na wniosek z dnia 20 sierpnia 2019 r. złożony drogą elektroniczną oraz ponaglenie z dnia 30 sierpnia 2019 r. uprzejmie informuję, że w dniu dzisiejszym został do Pana wysłany pocztą tradycyjną za zwrotnym potwierdzeniem odbioru zanonimizowany akt oskarżenia wniesiony przez prokuratora tut. Jednostki w sprawie (...). Jednocześnie uprzejmie informuję, iż w zakresie podania sygnatury akt sądowych tut. Jednostka nie jest właściwa, wobec tego musi Pan w tej sprawie złożyć stosowny wniosek bezpośrednio do Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny. Do wnioskodawcy zostało przesłane również drugie pismo z datą 17 października 2019 r. informujące o przesłaniu wnioskowanego aktu oskarżenia. Wnioskodawca pismem z dnia 9 października 2019 r. wniósł do tutejszego Sądu – za pośrednictwem Prokuratury Rejonowej [...] skargę na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania. Wniósł o: 1) stwierdzenie, że Prokurator pozostawał w sprawie w bezczynności oraz prowadził przewlekłe postępowanie, nie załatwiając sprawy w terminach określonych w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej u.d.i.p.), 2) stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prokuratora miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) przyznanie skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od Prokuratora sumy pieniężnej w wysokości połowy maksymalnej kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi przedstawił treść korespondencji toczonej pomiędzy stronami. Stwierdził, że: uwzględniając systemową i ustawowo określoną pozycję organów prokuratury uznać należy, że do oceny działań i zaniechań Prokuratury w sprawie wniosku skarżącego należy stosować miarę najwyższej staranności, co oznacza, że nawet nieznaczne naruszenie obowiązków stanowi w każdym przypadku rażące naruszenie tych obowiązków. Podał, że uznać należy, że przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie oraz bezczynność miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek, o przyznanie sumy pieniężnej skarżący uzasadnił okolicznościami podniesionymi w skardze, a także tym, iż mimo czynienia przez skarżącego wytyków niezałatwienia sprawy w terminie, organ pozostaje w uporczywej bezczynności oraz prowadzi przewlekłe postępowanie, zaś monitorowanie sprawy wymagało zaangażowania czasowego i intelektualnego skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Odpowiadając na zarzuty skargi podniósł, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym i poglądami doktryny terminy wskazane w art. 13 u.d.i.p. mają charakter jedynie instrukcyjny a ich upływ nie rodzi za sobą żadnych materialnoprawnych konsekwencji, a jedynie umożliwia wniesienie środków mających na celu zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznych, które pozostają w stanie bezczynności. Dodał, że rozpoznał złożone przez stronę wnioski z 20 i 30 sierpnia 2019 r. w dniu 17 października 2019 r.; za pośrednictwem poczty elektronicznej poinformowano wnioskodawcę o wysłaniu zanonimizowanego aktu oskarżenia jednocześnie w przedmiocie podania sygnatury akt sądowych odesłano stronę bezpośrednio do Sądu z uwagi na to, że Prokuratura nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku w tym zakresie. W związku z powyższym wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, albowiem wnioski o udzielenie informacji zostały rozpoznane. Zarządzeniem z dnia 25 października 2019 r. rozdzielono skargę złożoną przez stronę w ten sposób, że skargę na bezczynność zarejestrowano pod sygnaturą IV SAB/Wr 219/19, a skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania pod sygnaturą IV SAB/Wr 220/19. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, a kontrola ta o czym stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta po myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej p.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów. W literaturze przyjmuje się, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (T. Woś, H. Krysiak - Molczyk i M. Romańska. Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawnictwo Prawnicze "Lexis - Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo "Lexis - Nexis", Warszawa 2006, str. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.). Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Jednocześnie ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a. – stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Wobec powyższego w przypadku, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie musi być ona poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy przede wszystkim stwierdzić, że przedmiotem skargi są dwa odrębne wnioski skarżącego – jeden z dnia 20 sierpnia 2019 r. dotyczący sygnatury opisanej przez skarżącego sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...], Wydział Karny, drugi z dnia 30 sierpnia 2019 r. dotyczący nadesłania aktu oskarżenia z opisanej powyżej sprawy. Nie ulega wątpliwości, że prokurator jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Jest bowiem organem władzy publicznej wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ nie kwestionował, że wnioskowana przez skarżącego informacja w postaci zanonimizowanego aktu oskarżenia – opisanego we wniosku z dnia 30 sierpnia 2019 r. jest informacją publiczną i udostępnił ją w dniu 17 października 2019 r. Organ nie kwestionował, że wniosek o wskazanie sygnatury akt Sądu Rejonowego dla [...] jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Jednak jej nie udzielił, wskazując, że w tej sprawie zainteresowany powinien zwrócić się do właściwego sądu. W ocenie Sądu jest to działanie niewłaściwe, nie ma bowiem znaczenia w jaki sposób dane informacje znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczyły, istotne jest aby były w posiadaniu organu i stanowiły informację publiczną (Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, str. 139). Art. 13 tej ustawy stanowi, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Skarżący złożył wnioski o udzielenie informacji w dniach 20 sierpnia i 30 sierpnia 2019 r., rozstrzygnięcie wniosku z dnia 30 sierpnia 2019 r. nastąpiło w dniu 17 października 2019 r. Zatem na dzień wniesienia skargi, to jest 9 października 2019 r. organ pozostawał w bezczynności. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność (...) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności i takie zobowiązanie odnośnie wniosku skarżącego z dnia 20 sierpnia 2019 r. Sąd zawarł w pkt I wyroku. Jednakże takiego zobowiązania Sąd w dacie wyrokowania nie mógł nałożyć na organ względem wniosku z dnia 30 sierpnia 2019 r. albowiem wniosek został zrealizowany w dniu 17 października 2019 r. W związku z powyższym mając na uwadze, treść art. 161 § 1 pkt 3 należało postępowanie w sprawie bezczynności umorzyć (pkt II). Mając na uwadze art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązujący do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Sąd orzekł jak w pkt III wyroku. W ocenie Sądu bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ wprawdzie uchybił terminowi określonemu w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. do udzielenia informacji, ale opóźnienie wynosiło – dla wniosku z dnia 30 sierpnia 2019 r. 33 dni (i zostało zrealizowane), odnośnie wniosku z dnia 20 sierpnia 2019 r. - 43 dni. W tym ostatnim przypadku organ nie zrealizował wniosku uznając, że nie jest podmiotem do tego uprawnionym. Z uwagi na niewielki okres opóźnienia Sąd uznał, że nie ma podstaw do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu określonej sumy pieniężnej (pkt IV wyroku), z uwagi na nieznaczny upływ terminu do rozpoznania wniosku, a tym samym nie nierażący charakter naruszenia prawa. Ponadto organ w przypadku obu wniosków udzielił odpowiedzi, choć co do jednego z nich według Sądu nietrafnej. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznanie dla skarżącego określonej sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny i dotyczy tylko sytuacji, gdy sąd uwzględnia skargę. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak wyżej.