IV SAB/Wr 220/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania Prokuratora Rejonowego dla W. – [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości. J. M. pismem z dnia 12 sierpnia 2019 r. skierowanym do Prokuratury Rejonowej [...] wniósł o udostępnienie informacji publicznej: "czy Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] był oskarżycielem publicznym w sprawie, w której w dniu 28 marca 2019 r. zapadł w Sądzie Rejonowym [...] wyrok, o którym mowa w artykule umieszczonym w linku: (...). Jeśli tak, uprzejmie proszę o udostępnienie informacji o sygnaturze akt." W odpowiedzi na powyższe pismo – adresat pismem z dnia 19 sierpnia 2019 r. poinformował, że Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] pełnił rolę oskarżyciela publicznego w postępowaniu, którego dotyczy zapytanie i przytoczony artykuł Gazety W. tj. w sprawie o sygn. (...). W piśmie przesłanym drogą mailową w dniu 20 sierpnia 2019 r. wnioskodawca zwrócił się do organu o przesłanie sygnatury akt Sądu Rejonowego [...], przed którym rozpoznana został sprawa z oskarżenia Prokuratury Rejonowej [...]. W dniu 30 sierpnia 2018 r. zainteresowany ponownie – drogą mailową zwrócił się do Prokuratury Rejonowej [...] o zrealizowanie wniosku z dnia 20 sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie sygnatury akt Sądu Rejonowego [...], przed którym został rozpoznany akt oskarżenia w sprawie (...). Ponadto na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i b lub ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniósł o udostępnienie treści aktu oskarżenia w sprawie (...). W dniu 17 października 2019 r. Prokuratora Rejonowa [...]wystosowała do zainteresowanego pismo następującej treści: W odpowiedzi na wniosek z dnia 20 sierpnia 2019 r. złożony drogą elektroniczną oraz ponaglenie z dnia 30 sierpnia 2019 r. uprzejmie informuję, że w dniu dzisiejszym został do Pana wysłany pocztą tradycyjną za zwrotnym potwierdzeniem odbioru zanonimizowany akt oskarżenia wniesiony przez prokuratora tut. Jednostki w sprawie (...). Jednocześnie uprzejmie informuję, iż w zakresie podania sygnatury akt sądowych tut. Jednostka nie jest właściwa, wobec tego musi Pan w tej sprawie złożyć stosowny wniosek bezpośrednio do Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny. Do wnioskodawcy zostało przesłane również drugie pismo z datą 17 października 2019 r. informujące o przesłaniu wnioskowanego aktu oskarżenia. Wnioskodawca pismem z dnia 9 października 2019 r. wniósł do tutejszego Sądu – za pośrednictwem Prokuratury Rejonowej [...] skargę na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania. Wniósł o: 1) stwierdzenie, że Prokurator pozostawał w sprawie w bezczynności oraz prowadził przewlekłe postępowanie, nie załatwiając sprawy w terminach określonych w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej u.d.i.p.), 2) stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prokuratora miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) przyznanie skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od Prokuratora sumy pieniężnej w wysokości połowy maksymalnej kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi przedstawił treść korespondencji toczonej pomiędzy stronami. Stwierdził, że: uwzględniając systemową i ustawowo określoną pozycję organów prokuratury uznać należy, że do oceny działań i zaniechań Prokuratury w sprawie wniosku skarżącego należy stosować miarę najwyższej staranności, co oznacza, że nawet nieznaczne naruszenie obowiązków stanowi w każdym przypadku rażące naruszenie tych obowiązków. Podał, że uznać należy, że przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie oraz bezczynność miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek, o przyznanie sumy pieniężnej skarżący uzasadnił okolicznościami podniesionymi w skardze, a także tym, iż mimo czynienia przez skarżącego wytyków niezałatwienia sprawy w terminie, organ pozostaje w uporczywej bezczynności oraz prowadzi przewlekłe postępowanie, zaś monitorowanie sprawy wymagało zaangażowania czasowego i intelektualnego skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Odpowiadając na zarzuty skargi podniósł, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym i poglądami doktryny terminy wskazane w art. 13 u.d.i.p. mają charakter jedynie instrukcyjny a ich upływ nie rodzi za sobą żadnych materialnoprawnych konsekwencji, a jedynie umożliwia wniesienie środków mających na celu zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznych, które pozostają w stanie bezczynności. Dodał, że rozpoznał złożone przez stronę wnioski z 20 i 30 sierpnia 2019 r. w dniu 17 października 2019 r.; za pośrednictwem poczty elektronicznej poinformowano wnioskodawcę o wysłaniu zanonimizowanego aktu oskarżenia jednocześnie w przedmiocie podania sygnatury akt sądowych odesłano stronę bezpośrednio do Sądu z uwagi na to, że Prokuratura nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku w tym zakresie. W związku z powyższym wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, albowiem wnioski o udzielenie informacji zostały rozpoznane. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga wnioskodawcy dotycząca przewlekłości postępowania w rozpoznaniu wniosków z dnia 20 i 30 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, w myśl art. 1 § 2 przywołanej ustawy, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1-4a. Stosownie zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd ma również zgodnie z tym przepisem obowiązek stwierdzić czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Przewlekłość postępowania została zdefiniowana w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) dalej k.p.a. W myśl art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. przewlekłość ma miejsce wówczas, gdy postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Powołany przepis w pkt 1 stanowi zaś, że o bezczynności można mówić wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1. W niniejszej sprawie ma również zastosowanie art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania nastąpi wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w terminie nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce wówczas, gdy bezczynności można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności, w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektowny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny. (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Pojęcie "przewlekłość postępowania" rozumiane jest jako opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być zakończona w terminie krótszym. W związku z tym sąd ma obowiązek dokonać oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organów i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13, wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 34/13, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 marca 2019 r. sygn. akt II SAB/Gl 53/18). Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy nie daje podstawy do uznania, że w sprawie ma miejsce przewlekłość postępowania, w rozumieniu tego pojęcia, przedstawionego wyżej. Przedmiotem rozważań Sądu są wnioski skarżącego z dnia 20 sierpnia 2019 r. o wskazanie sygnatury akt Sądu Rejonowego [...] w sprawie określonej przez skarżącego oraz wniosek z dnia 30 sierpnia 2019 r. o nadesłanie wskazanego aktu oskarżenia. Wniosek z dnia 30 sierpnia 2019 r. został zrealizowany w dniu 17 października 2019 r., na drugi odpowiedziano informacją, że zainteresowany winien w tej sprawie zwrócić się do Sądu Rejonowego [...]. Odpowiedzi na powyższe wnioski zostały przekazane po wniesieniu przez skarżącego skargi do tutejszego Sądu na bezczynność i przewlekłość postępowania. Była to jedyna czynność podjęta przez organ po złożeniu wniosków. Skarga została złożona w urzędzie pocztowym w dniu 9 października 2019 r. W sprawie IV SAB/Wr 219/19, która dotyczyła skargi na bezczynność w rozpoznaniu wyżej wymienionych wniosków, Sąd uznał, że taka bezczynność miała miejsce, z uwagi na przekroczenie terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ uchybił terminowi określonemu w tym przepisie, i nie zastosował ust. 2 art. 13 u.d.i.p. W ocenie Sądu w stanie faktycznym, jak w niniejszej sprawie, brak jest podstaw do uznania, iż miała miejsce przewlekłość postępowania. W rozumieniu powyższego pojęcia przedstawionego w art. 37 k.p.a. i orzecznictwie oraz doktrynie, przewlekłość to podejmowanie określonych czynności w dużym odstępie czasu, pozornych, nieefektywnych. W niniejszej sprawie, aż do finalnego rozpoznania wniosku, odpowiedzi na wnioski, żadne czynności nie były dokonywane. Zatem istniała tylko bezczynność w sprawie w przedmiocie rozpoznania wniosków. Bezczynność i przewlekłość to dwa odrębne pojęcia, jak wskazano wyżej, zdefiniowane w art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego. W stanie faktycznym sprawy uwzględnienie wniosku na przewlekłość postępowania w związku z złożonymi wnioskami z dnia 20 sierpnia 2019 r. i z dnia 30 sierpnia 2019 r. zatarło by różnicę występującą pomiędzy powyższymi pojęciami. Bezczynność i przewlekłość dotyczyła by takiego samego stanu faktycznego, nie działania organu, w określonym czasie. Sąd w całości podziela tezę zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2019 r. w sprawie II SAB/Kr 427/19, w którym Sąd stwierdził, że stan bezczynności to stan niepodejmowania przez organ administracji działań zmierzających do załatwienia sprawy, zaś stan przewlekłości to stan podejmowania przez organ działań nieefektywnych. Nie można uznać, że brak podejmowania przez organ jakichkolwiek działań zmierzających do załatwienia sprawy, to stan przewlekłości postępowania. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.