I SA/Po 947/19

Dnia 5 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2020 roku sprawy ze skargi [...] Spółki Akcyjnej na postanowienie Dyrektora Izby Administracyjnej Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej jako: "spółka", "zobowiązana" lub "skarżąca"), na podstawie tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2018 r., nr [...], wystawionego przez Prezydenta Miasta [...], obejmującego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie należności głównej [...] zł, oraz tytułu wykonawczego z [...] lutego 2018 r., nr [...], wystawionego przez Prezydenta Miasta [...] obejmującego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie należności głównej [...] zł. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] lutego 2018 r., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...]. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanej [...] lutego 2018 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności [...] lutego 2018 r. Zawiadomieniem z [...] lutego 2018 r., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...]. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanej [...] lutego 2018 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności [...] lutego 2018 r. W toku dalszych czynności egzekucyjnych, zawiadomieniem z [...] lutego 2019 r., organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] Z kolei zawiadomieniem z [...] maja 2019 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w [...] S.A. Pismem z [...] maja 2019 r. spółka złożyła skargę na ostatnią z powyższych czynności egzekucyjnych, zarzucając dokonanie jej z naruszeniem art. 33 § 1 pkt 4 oraz art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 poz. 1438 ze zm. - w skrócie: "u.p.e.a.") w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm. - w skrócie: "u.p.o.l.") oraz wniosła o uchylenie ww. czynności egzekucyjnej, zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego i umorzenie tego postępowania. W argumentacji pisma spółka podniosła, że czynność egzekucyjna w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, została dokonana z naruszeniem prawa. Podstawą dokonania czynności był tytuł wykonawczy, w którym spółka została błędnie oznaczona, jako zobowiązany. Podkreśliła, że nie jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku od nieruchomości. Zaznaczyła, że wprawdzie jest właścicielem nieruchomości, ale posiadaczem samoistnym tej nieruchomości jest inny podmiot i nie można "zastępczo" obciążyć spółki należnością publicznoprawną. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek przeszkód w jego prowadzeniu. Wymienione w art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a przesłanki mają charakter obligatoryjny i nie pozostawiają uznaniu organu egzekucyjnego możliwości zawieszenia postępowania. Przepis art. 56 § 1 u.p.e.a. w sposób enumeratywny wylicza okoliczności zawieszenia. Jest to katalog zamknięty i żadne inne przesłanki nie mogą stanowić podstawy do podjęcia decyzji o zawieszeniu postępowania. Organ zaznaczył, że u.p.e.a. nie przewiduje instytucji obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Natomiast wniosek taki stanowi oświadczenie wiedzy dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia postępowania. Jest to podstawa do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu. Mając na względzie powyższe, organ egzekucyjny stwierdził, że we wniosku z [...] maja 2019 r. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego spółka nie wskazała okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 u.p.e.a., a zatem brak było przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu z [...] sierpnia 2019 r. spółka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Organowi I instancji zarzuciła naruszenie art. 35 § 1 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] września 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia przez zobowiązanego zarzutu z art. 33 u.p.e.a. Wydane w tym zakresie postanowienie ma wyłącznie charakter deklaratoryjny i z datą jego wydania nie można wiązać skutku w postaci zawieszenia postępowania. Uwzględniając powyższe, a także okoliczność wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów (w odniesieniu do tytułu wykonawczego z [...] lutego 2018 r., nr [...]) oraz brak wniesienia przez spółkę zarzutów odnośnie tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2018 r., nr [...], organ II instancji uznał, że w dacie wydania przez organ I instancji zaskarżonego postanowienia przesłanki z art. 35 § 1 u.p.e.a. (dotyczące zawieszenia tego postępowania z mocy prawa) już nie istniały. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny, jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia, zasadnie przyjął art. 56 u.p.e.a. Jednocześnie organ II instancji zaznaczył, że spółka we wniosku z [...] maja 2019 r. nie wskazała żadnej z przesłanek zawieszenia postępowania określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a. W skardze z [...] października 2019 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającego do postanowienia organu I instancji, o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: 1) art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - w skrócie: "k.p.a.") przez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, 2) art. 35 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i w rezultacie bezpodstawną odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego, pomimo, że postępowanie to powinno zostać zawieszone z uwagi na normy art. 35 § 1 u.p.e.a. - postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w złożonej skardze na czynność egzekucyjną podniosła m.in. zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. W związku z tym spółka stwierdziła, że zarzut ten jest objęty normą art. 35 § 1, a zatem organ egzekucyjny powinien był zawiesić postępowanie egzekucyjne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii odmowy zawieszenia prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2018 r., nr [...], wystawionego przez Prezydenta Miasta [...], obejmującego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie należności głównej [...] zł, oraz tytułu wykonawczego z [...] lutego 2018 r., nr [...], wystawionego przez Prezydenta Miasta [...], obejmującego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie należności głównej [...] zł. Zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a., zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 tej ustawy zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że wniesienie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej powoduje z mocy prawa zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Powołany przepis określa ramy czasowe tego zawieszenia, które trwa od zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (jest to termin początkowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego) do wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu (jest to termin końcowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego). Podkreślenia także wymaga, że celem regulacji art. 35 § 1 u.p.e.a. jest tymczasowe zaniechanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. Regulacja powyższa ma na celu tymczasową ochronę dłużnika, który wniósł w trybie u.p.e.a. zarzuty, które mogą okazać się zasadne (por. wyrok NSA z 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1009/18 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że skarżąca spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jedynie w odniesieniu do tytułu wykonawczego z [...] lutego 2018 r., nr [...] (zarzuty z [...] marca 2018 r. wniesione wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich złożenia). W tej sprawie postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, a następnie, postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów. Powyższe rozstrzygnięcia zostały utrzymane w mocy postanowieniami Dyrektora Izby Skarbowej: z [...] czerwca 2018 r., nr [...] (postanowienie dotyczące odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów) oraz z [...] czerwca 2018 r., nr [...] (postanowienie dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów). Natomiast, że w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2018 r., nr [...], skarżąca nie wnosiła zarzutów. Mając na względzie powyższe rozważania oraz ustalony w sprawie stan faktyczny Sąd stwierdza, że zasadnie organ II instancji uznał, że wydanie ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów (w odniesieniu do tytułu wykonawczego z [...] lutego 2018 r., nr [...]) oraz brak wniesienia przez spółkę zarzutów odnośnie tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2018 r., nr [...], spowodowało, że w dacie wydania przez organ I instancji postanowienia przesłanki z art. 35 § 1 u.p.e.a. (dotyczące zawieszenia tego postępowania z mocy prawa) już nie istniały. Tym samym brak było podstaw do zastosowania w sprawie art. 35 § 1 u.p.e.a. i zawieszenia z mocy prawa prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego. Uwzględniając powyższe za chybiony należy zatem uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 35 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Ponadto Sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo rozpoznały wniesiony przez skarżącą wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a. i zasadnie uznały, że skarżąca we wniosku tym nie wskazała okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 u.p.e.a. W rozpoznawanej sprawie: - nie doszło do wstrzymania wykonania lub odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej (art. 56 § 1 pkt 1), - nie zaistniały okoliczności dotyczące śmierci zobowiązanego i prowadzenia postępowania wobec przedsiębiorstwa w spadku (art. 56 § 1 pkt 2, § 1a i § 1b), - nie wystąpiły okoliczności wskazane w art. 56 § 1 pkt 3, a zobowiązana spółka jest prawidłowo reprezentowana, - wierzyciel nie żądał zawieszenia postępowania (art. 56 § 1 pkt 4), - nie stwierdzono sytuacji zobowiązujących organ do zawieszenia w innych przypadkach przewidzianych w ustawach (art. 56 § 1 pkt 5). Ponadto organy prawidłowo zaznaczyły, że w sprawie nie znalazł zastosowania art. 56 § 2 u.p.e.a., ponieważ obowiązek wskazany w tytułach wykonawczych ma charakter pieniężny. Należy także podkreślić, że powołane we wniosku przez skarżącą okoliczności, tj. dotyczące kwestionowanego przez spółkę obciążenia obowiązkiem wskazanym w tytułach wykonawczych oraz skierowania egzekucji wobec podmiotu, który nie jest zobowiązanym, nie mogły stanowić przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, albowiem nie zostały one wymienione w art. 56 u.p.e.a. Tym samym należy uznać, że organy obu instancji prawidłowo odmówiły zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W rezultacie powyższych rozważań należy stwierdzić, że na uwzględnienie nie zasługiwał także drugi z zarzutów skargi (naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a.), albowiem postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jak i utrzymujące je w mocy postanowienie organu nadzoru, odpowiadają prawu. W podsumowaniu sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, albowiem przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.