III SA/Lu 488/19

WyrokWSA w Lublinie2020-02-06

Skład orzekający: Jerzy Drwal, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz okazjonalny osób wykonany za pośrednictwem aplikacji mobilnej, z wykorzystaniem samochodu osobowego (przeznaczonego do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą), stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, jeśli nie spełnia warunków określonych w art. 18 ust. 4b ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz okazjonalny osób wykonany za pośrednictwem aplikacji mobilnej, z wykorzystaniem samochodu osobowego przeznaczonego do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, jeśli nie spełnia warunków określonych w art. 18 ust. 4b ustawy. W szczególności, brak pisemnej umowy zawartej w lokalu przedsiębiorstwa wyklucza możliwość uznania przewozu za zgodny z prawem, nawet jeśli opłata została ustalona i pobrana w formie bezgotówkowej za pośrednictwem aplikacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na O. D. za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego (przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą). Kierowca J. K.-W. wykonywał przewóz na podstawie umowy zlecenia ze skarżącym, korzystając z aplikacji mobilnej do zamówienia i opłaty za przejazd. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji nakładającą karę 12000 zł i nałożył karę 8000 zł, uznając, że przewóz był odpłatny i okazjonalny, ale wykonany pojazdem nieodpowiadającym wymogom art. 18 ust. 4a u.t.d., a warunki z art. 18 ust. 4b u.t.d. nie zostały spełnione, w szczególności brak pisemnej umowy w lokalu przedsiębiorstwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: WSA Ewa Ibrom WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi O. D. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania O. D., Inspektor Transportu Drogowego uchylił w całości decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz nałożył karę pieniężną w wysokości 8000 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu 12 stycznia 2019 r. na ul. [...] w L. zatrzymano do kontroli pojazd marki "[...]" o numerze rejestracyjnym [...] [...], przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Pojazdem kierował J. K.-W.. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził trzech pasażerów z ul. [...] w L. na ul. [...] w L.. Usługę przewozu zamówił jeden z pasażerów za pomocą aplikacji [...] i przy pomocy tej aplikacji została pobrana opłata w wysokości 7,30 zł za wykonanie usługi. Kierujący wykonywał usługę przewozu w imieniu przedsiębiorcy O. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: P. E. O. D. z siedzibą w L. przy ul. [...]. Kierujący okazał do kontroli wypis nr 4 z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...]/2019 z dnia 12 stycznia 2019 r. Decyzją z dnia 5 kwietnia 2019 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na O. D. karę pieniężną w wysokości 12000 zł, na podstawie art. 92a ust. 1 i 7 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm., dalej także jako "u.t.d."), za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, to jest za naruszenie określone w lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, to jest za naruszenie określone w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania, Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia 2 lipca 2019 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w dniu kontroli drogowej J. K.-W. wykonywał odpłatny przewóz osób w imieniu skarżącego O. D.. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził trzech pasażerów. Kierujący usługę przewozu wykonał z ul. [...] w L. na ul. [...] w L.. Usługę przewozu na wymienionej trasie zamówił jeden z pasażerów – M. J., przy pomocy zainstalowanej w telefonie aplikacji [...]. Z zeznań świadka M. J. wynika, że w umówione miejsce podjechał pojazd wskazany w aplikacji i kierujący wykonał zamówioną usługę. Po jej wykonaniu z karty płatniczej zgłoszonej do aplikacji została pobrana opłata w wysokości 7,30 zł. Pasażer zeznał również, że z przewoźnikiem nie zawarł żadnej umowy regulującej warunki wykonania usługi. Opisane okoliczności potwierdził także kierujący pojazdem, przesłuchany w charakterze świadka. Kierujący zeznał również, że opisany przewóz wykonał w imieniu skarżącego, od którego będzie otrzymywał wynagrodzenie. Ze skarżącym zawarł umowę zlecenia, na podstawie której zobowiązał się do kierowania pojazdem osobowym do przewozu osób w transporcie drogowym. Kierujący założył konto w aplikacji [...]. Z tego konta korzysta od dnia 11 stycznia 2019 r. i wykonał ponad 10 kursów. Na podstawie umowy zlecenia nr [...] z dnia 11 stycznia 2019 r., którą strona zawarła z kierującym, strona przekazuje kierującemu pojazd do wykonywania usług przewozu. W zamian za usługi świadczone na rzecz skarżącego kierujący ma otrzymywać wynagrodzenie w wysokości stawki brutto za godzinę wykonywania zlecenia określonej w Obwieszczeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2018 r. Wynagrodzenie będzie płatne raz w miesiącu w terminie najpóźniej do 7 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Ponadto warunki wykonywania przewozów przez kierowców i korzystania przez pasażerów z usług oferowanych przy pomocy tej aplikacji określają "Ogólne warunki dla kierowców". Zgodnie z zapisami ogólnych warunków spółka [...] jedynie udostępnia użytkownikom aplikację służącą do zamawiania usług transportowych, lecz nie świadczy usług transportowych. Spółka [...] zajmuje się także rozliczaniem usług zamówionych i zrealizowanych przez podmioty, które takie usługi podjęły się realizować. Należności za wykonaną usługę transportową są pobierane przy pomocy tej aplikacji. W regulowaniu opłat za wykonane usługi przewozu spółka [...] występuje w charakterze pełnomocnika pobierającego opłatę. Mając na względzie powyższe okoliczności organ stwierdził, że usługa wykonana przez kierującego w imieniu strony była odpłatną usługą transportową. Taka usługa może być wykonana na podstawie odpowiedniej licencji. Organ odwoławczy wskazał, że skontrolowany przewóz skarżący wykonywał na podstawie licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Przewóz ten wykonywał samochodem osobowym. Licencja została stronie udzielona w dniu 13 listopada 2018 r. z terminem ważności do dnia 12 listopada 2033 r. Do tej licencji został zgłoszony skontrolowany samochód osobowy marki "[...]" o numerze rejestracyjnym [...] [...] Zatem w dniu kontroli skarżący posiadał ważne uprawnienia do wykonywania przewozu osób i nie zachodzą przesłanki do uznania, iż skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Tym samym w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna nałożona na stronę przez organ pierwszej instancji za naruszenie lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym była niezasadna. Zdaniem organu odwoławczego zachodziły natomiast przesłanki do uznania, że w chwili kontroli strona wykonywała przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Skontrolowany przewóz drogowy był realizowany w imieniu O. D. pojazdem marki "[...]", o numerze rejestracyjnym [...] [...], przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie potwierdza protokół kontroli i kserokopia dowodu rejestracyjnego pojazdu. Natomiast na podstawie licencji nr [...] skarżący mógłby wykonywać przewozy okazjonalne pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co wynika z art. 18 ust. 4a u.t.d. Przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały bowiem ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, co potwierdza treść protokołu kontroli oraz zeznania kierującego i pasażera. W tych okolicznościach organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie określone w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. O. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Inspektor Transportu Drogowego, zarzucając naruszenie przepisów: 1) art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji [...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcęJ. K.-W., nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym; 2) art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d., poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...] 3) art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego; 4) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego; 5) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 12 stycznia 2019 r.), brak wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; 6) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer; 7) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji; 8) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszego stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji [...] 9) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli jest decyzja Inspektor Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Jak stanowi art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 51). Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Jeśli chodzi o przewóz okazjonalny w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, przepis art. 4 pkt 11 u.t.d. definiuje przewóz okazjonalny jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przepis art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny: 1. pojazdami zabytkowymi, 2. samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. W ocenie Sądu organy zasadnie uznały na podstawie prawidłowo zgromadzonego i rozpatrzonego materiału dowodowego, że skarżący wykonywał w dniu 12 stycznia 2019 r. przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu. Orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśla, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. U. UE L z dnia 2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06). Skarżący w uzasadnieniu skargi także odwołuje się do przytoczonych wyżej poglądów wyrażanych w orzecznictwie. Jednakże w ocenie skarżącego skontrolowany w dniu 12 stycznia 2019 r. przewóz nie stanowił przewozu okazjonalnego w powyższym rozumieniu. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Podniesiona w skardze okoliczność, że w stanie faktycznym sprawy przewóz był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów nie wyłącza uznania, że świadczenie usługi przewozu osób nastąpiło w okazji zainicjowanej przez pasażera, który zamówił kurs za pomocą aplikacji [...]. Aby zamówić kurs, musiał w ramach aplikacji zarejestrować swoje dane i dane swojej karty płatniczej. Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący w dniu 12 stycznia 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Zdaniem Sądu organy dokonały prawidłowej kwalifikacji skontrolowanego przewozu jako przewozu okazjonalnego, jakim zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Taki rodzaj przewozu osób skarżący, legitymując się licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, mógł realizować - zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. – pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, a w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. - także samochodami osobowymi niespełniającymi wyżej wymienionego kryterium konstrukcyjnego. W niniejszej sprawie nie wystąpiły jednak przesłanki wymienione w art. 18 ust. 4b u.t.d., wobec czego aby uznać skontrolowany przewóz za zgodny z przepisami u.t.d. należało wykonywać go pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Tymczasem skontrolowany pojazd, co nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie, był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Przewóz ten został zatem wykonany z naruszeniem przepisów u.t.d., sankcjonowanym w lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. karą pieniężną w wysokości 8000 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącego w niniejszej sprawie. Nieskuteczny jest argument skarżącego o spełnieniu wymogu przewidzianego w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d., to jest ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu oraz regulowaniu zapłaty za przewóz w formie bezgotówkowej. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszczający wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, wymaga bowiem spełnienia wszystkich trzech warunków, które zostały określone pod. lit. a, b, c. Nie budzi natomiast wątpliwości w okolicznościach sprawy, że podstawy przewozu nie stanowiła umowa zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Treść zarzutów sformułowanych w skardze wskazuje również na kwestionowanie przez skarżącego faktu podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób. Zdaniem skarżącego, jeżeli nawet przyjąć, iż doszło do wykonywania przewozu okazjonalnego, to podmiotem wykonującym ten przewóz z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym nie był O. D.. W ocenie Sądu przytoczone zarzuty nie zasługują jednak na podzielenie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zaś z zeznań przesłuchanych w charakterze świadków kierującego pojazdem oraz pasażera M. J. oraz treści znajdującej się w aktach umowy zlecenia, jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej kierujący pojazdem J. K.-W. w imieniu skarżącego, na podstawie łączącej go ze skarżącym umowy zlecenia wykonywał odpłatny przewóz pasażerów, których przewoził z ulicy [...] na ulicę [...] w L.. Przewóz wykonywany był samochodem marki "[...]" o nr rej. [...] [...], który był objęty okazaną kontrolującym licencją. Jednocześnie w toku kontroli w dniu 12 stycznia 2019 r. stwierdzono, że pojazd, którym skarżący wykonywał przewóz w dniu kontroli, jest przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Jeden z trzech pasażerów zamówił kurs za pomocą aplikacji [...], która skojarzyła go z kierującym. Opłata za przejazd została wyliczona automatycznie przez aplikację i po zakończeniu przewozu została automatycznie pobrana z konta pasażera. W świetle zgromadzonych w sprawie dowodów nie sposób uznać braku podstaw do przypisania skarżącemu odpowiedzialności za wykonanie rzeczonego przewozu z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przewóz ten realizowany był bowiem przez kierowcę w wykonaniu łączącej go ze skarżącym umowy zlecenia, której przedmiotem było wykonywanie usług transportowych. Fakt zawarcia i realizowania takiej umowy wynika wprost z treści dokumentu, którego kopia znajduje się na kartach [...]-[...] akt sprawy oraz posługiwanie się przez J. K.-W. w trakcie kontroli udzieloną skarżącemu licencją nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Wymieniona licencja została udzielona skarzącemu w dniu 13 listopada 2018 r. na okres do dnia 12 listopada 2033 r. i do tej licencji został zgłoszony przez skarżącego skontrolowany pojazd – samochód osobowy marki "[...]" o numerze rejestracyjnym [...] [...] Wynika to z informacji udzielonej w postępowaniu administracyjnym przez Prezydenta Miasta L. (k. [...] akt administracyjnych). Za usługi świadczone na podstawie umowy zlecenia J. K.-W. otrzymuje od skarżącego wynagrodzenie w wysokości okreslonej w § 3 umowy zlecenia. W świetle powyższych okoliczności sprawy, wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, organy obu instancji prawidłowo uznały, że przewóz pasażerów wykonywany był w imieniu skarżącego. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie zasługuje na podzielenie zawarta w skardze argumentacja skarżącego zmierzająca do podważenia ustalenia o odpłatnym charakterze przewozu. Fakt uiszczenia przez pasażera zapłaty za przewóz jest bowiem niewątpliwy. Jednocześnie podnoszona okoliczność dokonania przez pasażera zapłaty za przewóz za pośrednictwem platformy internetowej [...] nie wyłącza ustalenia co do zarobkowego charakteru przewozu wykonywanego przez skarżącego, jak również ustalenia, że kierowca J. K.-W. wykonywał usługę w imieniu skarżącego. Wbrew intencjom skarżącego akcentowana w skardze okoliczność, że kierowca zrealizował usługę przewozu zamówioną za pośrednictwem aplikacji [...], nie wyklucza, a przeciwnie – potwierdza, iż sporny przejazd miał charakter zarobkowy i był przejazdem okazjonalnym. Nie budzi wątpliwości, że pasażer zapłacił za zamówiony i zrealizowany przewóz. Jednoznacznie potwierdza to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania kierowcy, wskazującego na wykonywanie zarobkowego przewozu pasażerów oraz otrzymywanie wynagrodzenia od swojego pracodawcy - firmy P. E. O. D.. Z zeznań świadka M. J. wynika, że pieniądze za przejazd zostały pobrane za pomocą aplikacji z karty płatniczej pasażera. Fakt, że zapłata została pobrana automatycznie z konta za pośrednictwem platformy internetowej [...] nie oznacza, że skarżący wykonał usługę przewozu nieodpłatnie. Z drugiej strony okoliczność ta potwierdza zaś, że usługa nie została wykonana na postawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego. Kierowca wyjaśnił, że wykorzystywał aplikację [...] wykonując przewozy na podstawie umowy zawartej z O. D. samochodem użyczonym mu przez skarżącego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że czynności działającego na zlecenie skarżącego kierowcy miały ścisły związek ze złożonym zamówieniem i wykonaną usługą przewozu, bowiem aplikacja [...] jest wykorzystywana do przyjmowania zleceń, ich wykonywania i rozliczania się z osobą wykonującą usługi przewozu. To, że aplikacja [...] służy do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd nie wyłącza - w ocenie Sądu - odpowiedzialności konkretnego wykonawcy tej usługi za jej zgodność z obowiązującymi przepisami prawa. Stanowisko organów i Sądu w tej kwestii znajduje potwierdzenie w analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja [...], dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r., C-34/15. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu. Ustalone okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie potwierdzają, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób o charakterze okazjonalnym pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. W świetle powyższych argumentów za nieuprawnione należało uznać zarzuty sformułowane w skardze. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego, organy nie dopuściły się naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do oceny, że czynności wykonywane przez kierującego na podstawie umowy zlecenia, stwierdzone protokołem kontroli, nosiły cechy wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób. Organ odwoławczy nie zastosował w sprawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i nie utrzymał w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Zatem organ nie mógł naruszyć tego przepisu. Organ odwoławczy zauważył istotną okoliczność, iż skarżący legitymował się ważną licencją nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta L. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. W tych warunkach uchylenie decyzji organu pierwszej instancji – na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – i wymierzenie nowej administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 8000 zł stosownie do poczynionych ustaleń należało ocenić jako prawidłowe. Z przyczyn omówionych wyżej zachodziły bowiem podstawy do nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Skoro Inspektor Transportu Drogowego dostrzegł uchybienie popełnione przez organ pierwszej instancji, to w tym zakresie w działaniach organu odwoławczego nie sposób dopatrzeć się naruszenia zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło