II SAB/Bk 1/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 6 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej w R. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej w R. do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, wniosku M. C. z dnia [...] listopada 2019 roku; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej w R. na rzecz skarżącego M. C. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie. Pismem z dnia 23 grudnia 2019 r. pełnomocnik działająca w imieniu M. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W skardze podniesiony został zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.) Pełnomocnik skarżącego wskazała, że w dniu [...] listopada 2019 r. przez elektroniczną skrzynkę podawczą ePUAP został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej na temat wysokości wynagrodzenia brutto Dyrektora Biblioteki za miesiące wrzesień i październik 2019 r., ilości podróży służbowych odbytych przez Dyrektora Biblioteki w tych miesiącach oraz ilości osób zatrudnionych w bibliotece wraz z wyszczególnieniem nazwy stanowisk. Wobec zignorowania wniosku i braku odpowiedzi w ustawowym terminie skarżący w dniu [...] grudnia 2019 r. podjął próbę polubownego załatwienia sprawy i wystosował do Dyrektora Biblioteki informację o upływie terminu do rozpatrzenia wniosku, prosząc o niezwłoczne przekazanie informacji. Pełnomocnik skarżącego wskazała, że do dnia nadania skargi organ nie rozpoznał wniosku. Skarżący wnosi zatem o zobowiązanie Dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej w R. do rozpoznania jego wniosku w terminie 3 dni od otrzymania odpisu wyroku, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej w R. poinformowała, że uwzględnia skargę we własnym zakresie. Podniosła, że nie udzielenie informacji publicznej nie było spowodowane celowym działaniem, a jedynie przeoczeniem wniosku wysłanego na elektroniczną skrzynkę podawczą jednostki. W czasie, gdy wysłano wniosek była na zwolnieniu lekarskim, a po powrocie do pracy, nawał obowiązków, w tym obowiązek dotrzymania terminów rozliczenia dotacji ministerialnej, spowodował to przeoczenie. Dyrektor Gminnej Biblioteki wyjaśniła, że skarżącemu została już udzielona żądana informacja. Dlatego też wniosła o zamknięcie sprawy. W piśmie z dnia 31 stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów. Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Nie ulega wątpliwości, że informacje, o udzielnie których zwróciła się Skarżąca mają charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast Dyrektor Gminnej Biblioteki, jako podmiot reprezentujący samorządową instytucją kultury, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy obowiązany jest do udostępniania takiej informacji. Z przedstawionych Sądowi wraz ze skargą akt wynika, że wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2019 r. złożony w formie elektronicznej przez system ePUAP, dotyczący udzielenia informacji publicznej i skierowany do organu obowiązanego do jej udzielenia, nie doczekał się realizacji zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami prawa. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Do dnia wniesienia skargi na bezczynność nie udzielono skarżącemu żądanych informacji, ani też nie poinformowano w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o braku możliwości udzielenia informacji w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku ze wskazaniem powodów opóźnienia i nowego terminu załatwienia wniosku. Podkreślenia wymaga, że istotą skargi na bezczynność jest to, aby w przypadku uwzględnienia skargi sąd zobowiązał organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Oceniając czy organ pozostaje w bezczynności, sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania. Z treści art. 149 § 1 p.p.s.a wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu po wniesieniu skargi na bezczynność wyłącza możliwość zobowiązania organu do załatwienia sprawy. W analizowanym przypadku Dyrektor Gminnej Biblioteki na dzień złożenia skargi pozostawał w bezczynności, gdyż nie udzielił informacji publicznej w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy. Żądane informacje zostały udzielone skarżącemu w dniu [...] grudnia 2019 r., tj. tuż po wniesieniu niniejszej skargi. Z tego powodu bezprzedmiotowe stało się orzekanie o zobowiązaniu organu do udzielenia informacji i Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie, co też znalazło swój wyraz w pkt 1 sentencji wyroku, a podstawę ku temu stanowi przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Taki sposób rozstrzygnięcia nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie organ dopuścił się bezczynności i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku, stwierdzając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Dyrektor Gminnej Biblioteki dopuścił się bezczynności. Przy czym dla stwierdzenia stanu bezczynności nie mają znaczenia podnoszone w odpowiedzi na skargę okoliczności przeoczenia wniosku argumentowane przebywaniem na zwolnieniu lekarskim oraz napiętrzeniem obowiązków. Dyrektor takiej instytucji jak Gminna Biblioteka Publiczna powinien zapewnić właściwe jej funkcjonowanie zarówno w czasie, kiedy przebywa na zwolnieniu lekarskim, jak i w okresach wzmożonej pracy. Dla stwierdzenia bezczynności wystarczające jest stwierdzenie obiektywnego stanu rzeczy w postaci braku reakcji na określone wymagane prawem sytuacje. Stwierdzenie bezczynności lub jej braku nie jest uzależnione od zawinienia podmiotu zobowiązanego do określonego prawem działania. Czyniąc zadość obowiązkowi nałożonemu przepisem art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdza, że bezczynność Dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej nie miała cech wskazujących na to, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zauważenia wymaga, że okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie był znaczny i niezwłocznie po wniesieniu skargi do Sądu, Dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej udostępnił żądaną przez skarżącego informację. Brak jest przy tym przesłanek do uznania, że nieudzielenie informacji publicznej w ustawowym terminie było celowym i nacechowanym złą wolą opóźnieniem rozpatrzenia wniosku skarżącego. Opóźnienie w udzieleniu stronie żądanych informacji wynikało z zaniedbania obowiązku monitorowania korespondencji nadchodzącej w ePUAP. Niemniej w okolicznościach tego przypadku nie może być mowy o kwalifikowanym naruszeniu prawa. Z tego też powodu Sąd orzekł stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. jak w punkcie 3 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł natomiast po myśli art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Do kosztów tych zaliczono uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie ustanowionego przez Skarżącą pełnomocnika, które zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) wynosi 480 zł. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.