II SA/Bk 19/20
WyrokWSA w Białymstoku2020-02-11
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko, Elżbieta Lemańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla istniejącego przedsięwzięcia, powołując się na tożsamość przedmiotową sprawy z poprzednią, zakończoną decyzją, mimo że wnioskodawca ograniczył zakres przedsięwzięcia (powierzchnię i rodzaje odpadów)?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. tylko z powodu ograniczenia zakresu przedsięwzięcia (powierzchni i rodzajów odpadów) w stosunku do poprzedniej sprawy, która zakończyła się decyzją odmowną. Taka ocena jest merytoryczna, a nie formalna, i wykracza poza zakres stosowania art. 61a § 1 k.p.a., który służy do eliminowania oczywistych przeszkód formalnych do wszczęcia postępowania. Różnice w zakresie przedsięwzięcia wymagają wszczęcia postępowania i szczegółowej analizy na tle przepisów prawa.Stan faktyczny
Skarżący Ł. i M. P. złożyli wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla istniejącego przedsięwzięcia polegającego na skupie złomu i metali kolorowych, ograniczając jego zakres (powierzchnię i rodzaje odpadów) w stosunku do poprzedniego wniosku. Burmistrz Miasta A. odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na tożsamość sprawy z poprzednią decyzją odmowną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 61a § 1 k.p.a., wskazując na istotne różnice przedmiotowe wniosku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Burmistrza Miasta A. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Ł. P. i M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla istniejącego przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Burmistrza Miasta A. z dnia [...] października 2019 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących Ł. P. i M. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej: SKO) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta A. z dnia [...] października 2019 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji, na wiosek Ł. i M. P., o środowiskowych uwarunkowaniach dla istniejącego przedsięwzięcia polegającego na skupie złomu i metali kolorowych.
Stan faktyczny przedstawiał się następująco:
Ł. i M. P. złożyli, w dniu [...] września 2019 r. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji (kontynuacji) przedsięwzięcia polegającego na skupie złomu i metali kolorowych przy ul. [...] w A. na części działek o numerach ewidencyjnych [...]. Do wniosku dołączono dokumenty, w tym kartę informacyjną przedsięwzięcia.
Burmistrz Miasta A. postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., działając na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. w związku z art. 71 ust. 1 i 2 oraz art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081; zwanej: ustawą środowiskową) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71, zwanego: rozporządzeniem), odmówił wszczęcia postępowania.
Burmistrz Miasta A. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zapadła już ostateczna decyzja z dnia [...] czerwca 2019 r. o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na skupie złomu
i metali kolorowych ze względu na brak zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja z dnia [...] czerwca 2019 r. dotyczyła tożsamego wniosku jaki został złożony obecnie tj. [...] września 2019 r. Obydwa wnioski pochodzą od tego samego inwestora i dotyczą tej samej inwestycji, istniejącej od 2005 r., a dotyczącej skupu złomu i metali kolorowych. Różnica polega tylko na zmniejszeniu powierzchni inwestycji (poprzednio wniosek obejmował działki o nr [...], a obecnie: [...]). Na tym terenie nadal obowiązuje ten sam plan zagospodarowania przestrzennego Miasta A. części Dzielnicy G. – tereny położone między ulicami: [...] w rejonie rozdzielni prądu, zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Zdaniem organu, zachodziłaby tożsamość decyzji i należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a.
W zażaleniu od w/w postanowienia pełnomocnik Ł. i M. P. zarzucił naruszenie art. 61 a §1 k.p.a., podnosząc że obecny wniosek jest inny niż rozpoznany ostateczną decyzją. Zawiera on inną lokalizację projektowanego przedsięwzięcia ograniczony dla działek o nr [...] o powierzchni łącznej 200 m2 a także dotyczy zmniejszenia liczby skupowanych metali tj. zmniejszenia ilości kodów z 33 na 13.
SKO, utrzymując w mocy decyzję Burmistrza A., podzieliło argumentację tego organu. SKO stwierdziło, że tożsama sprawa została rozstrzygnięta decyzją Burmistrza Miasta A. z dnia [...] czerwca 2019 r. Zachodzi tożsamość podmiotowa - decyzji pochodziła z wniosku Ł. i M. P. Istnieje również tożsamość przedmiotowa: przedsięwzięcie miało być realizowane na działkach nr [...] a obecnie wnioskodawcy wskazali dwie te same działki o nr [...]. Bez znaczenia pozostaje, że powierzchnia wskazana, obecnie, jest mniejsza. Przedsięwzięcie analizowane w decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. obejmowało skup odpadów o 33 kodach, a obecnie zgłoszono odpady o 13 kodach. Jednak odpady o 13 kodach znalazły się w poprzedniej grupie 33 kodów. Ocena stanu prawnego w decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. będzie obecnie taka sama, gdyż:
- zasady wydania decyzji środowiskowej dla skupu złomu są takie same
w niezmienionej ustawie środowiskowej,
- punkty skupu złomu były i nadal są zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie
z rozporządzeniem,
- działki o nr [...] nadal, są objęte postanowieniami niezmienionego planu miejscowego Miasta A..
Wobec tego zaistniały obiektywne podstawy, zdaniem SKO, do zastosowania art. 61 a § 1 k.p.a.
W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku, pełnomocnik skarżących zarzucił postanowieniu SKO naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 8 i 61 a § 1 k.p.a.
Wniósł o uchylenie postanowień organów obydwu instancji.
W uzasadnieniu skargi podano, że organy nierzetelnie wyjaśniły stan faktyczny, dochodząc w sposób stronniczy do błędnych wniosków. O ile można zgodzić się ze stanowiskiem SKO, że niniejszy wniosek jest tożsamy podmiotowo
z wnioskiem rozstrzygniętym decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., to – zdaniem skarżących – sprawy różnią się pod względem przedmiotowym.
Obecnie, wniosek Ł. i M. P., dotyczy zmniejszonej lokalizacji działalności (na działkach o nr [...] o pow. 200 m2), co prowadzi do ograniczenia wpływu prowadzonej działalności na środowisko. W karcie informacyjnej, dołączonej do wniosku z dnia [...] września 2019 r., skarżący wymienili odpady o 13 kodach (poprzednio były 33 kody), które zamierzają składować. Obecny zakres wniosku (w porównaniu z tym, który został rozstrzygnięty decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r.) został podyktowany zapisem § 8 pkt 2 planu miejscowego, który (zdaniem skarżących, dawałby możliwości uzyskania pozytywnej decyzji dla skupu złomu i metali kolorowych w zmniejszonym zakresie, niż poprzednio.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Kontrolowane postanowienia wydane zostały w oparciu o przepis art. 61 a § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej odmawia wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Zastosowanie art. 61 a k.p.a. ograniczone jest do wstępnej części postępowania administracyjnego, gdy okoliczności wskazują na oczywistą przeszkodę do wszczęcia danego rodzaju postępowania administracyjnego. W tym zakresie orzecznictwo właściwie jednolicie traktuje problem wskazując, że przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (vide wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r.,
sygn. akt I SA/Ol 893/11, WSA w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2012 r.
sygn. akt VII SA/ Wa 813/12, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12).
Należy zatem wskazać, że rozstrzygnięcie organów w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania jest rozstrzygnięciem formalnym. Wydanie takiego rozstrzygnięcia oznacza zatem istnienie przeszkody (podmiotowej lub przedmiotowej) do prowadzenia postępowania w ogóle. Należy przy tym zauważyć, że w postanowieniu tym nie rozstrzyga się przy tym o zasadności żądania. W wyroku z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 2600/16, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego jest aktem formalnym, a nie merytorycznym. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania". Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela w pełni pogląd wyrażony w tym wyroku.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, nie jest oczywista okoliczność, że postępowanie z wniosku skarżących (z dnia [...].09.2019 r.) nie może się toczyć i należało odmówić jego wszczęcia.
O ile nie budzi wątpliwości tożsamość podmiotowa niniejszej sprawy ze sprawą zakończoną decyzją Burmistrza A. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], to nie jest oczywista tożsamość przedmiotowa, ponieważ różnice są zauważalne. Sąd nie podziela stanowiska organu co do tego, że objęcie, decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., większego zakresu przedmiotowego wyraża się zasadą a maiori od minus i stanowi o tożsamości przedmiotowej obu spraw.
We wniosku z dnia [...] września 2019 r., w porównaniu ze sprawą poprzednią, skarżący ograniczyli powierzchnię przeznaczoną na prowadzenie działalności oraz ilość składowanych metali kolorowych i złomu (z grupy 33 kodów do 13), chcąc uzyskać pozytywną decyzję środowiskową prowadzącą, w dalszych etapach, do uzyskania zgody na lokalizację działalności. Organy stwierdziły, że ani zmniejszenie powierzchni ani też zmiana kodów nie mają znaczenia, ponieważ zapisy planu miejscowego wykluczają taką działalność.
Taka ocena (wbrew twierdzeniom SKO) jest merytoryczna a nie formalna. Ocenia, bowiem zgodność inwestycji z prawem miejscowym, co nie jest dopuszczalne przy zastosowaniu przepisu art. 61 a § 1 k.p.a.
Ograniczając miejsce i zakres przedsięwzięcia skarżący dążyli (jak twierdzą) do zastosowania przez organ decyzyjny, korzystnego dla ich interesu, § 8 pkt 2 planu miejscowego, a wykluczenia § 6 pkt 6 tego aktu.
Ogólnikowe stwierdzenie organu, że plan miejscowy się nie zmienił
(w porównaniu z poprzednią sprawą zakończoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r.), nie daje podstaw do odmowy wszczęcia postępowania przy zmianie przedmiotowej wniosku. Wymaga szczegółowej analizy wniosku na tle interpretacji poszczególnych zapisów planu miejscowego. Te zaś czynności procesowe można przeprowadzić dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego.
Dlatego też, Sąd podzielił zarzuty skargi w zakresie naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania tj. art. 7, 8 i 61 a § 1 k.p.a., mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Mając na względzie powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji,
w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej: p.p.s.a. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie wpisu sądowego na rzecz skarżących, Sąd nie orzekł o kosztach zastępstwa prawnego, ponieważ wniosek taki nie został zawarty w treści skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło