II SA/Ol 1008/19

Dnia 11 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2020 roku sprawy ze skargi F. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia ... roku nr ... w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za wycinkę drzew - oddala skargę. Wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2019 r., F. W. zwrócił się do Wójta Gminy "[...]" o ponowne ustalenie wysokości odszkodowania za wycinkę 385 szt. drzew i naliczenia zapłaty za 3600 godzin pracy przy porządkowaniu porzuconej przez Spółkę A działki Postanowieniem z dnia "[...]" Wójt Gminy "[...]" odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania z dnia 23 kwietnia 2019 r., złożonego w dniu 24 kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, iż kwestia odszkodowania za usunięcie 385 szt. drzew z działki nr "[...]", obręb "[...]" została już załatwiona ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". Okoliczność ta stanowi inną uzasadnioną przyczynę niemożności wszczęcia postępowania, o jakiej mowa w art. 61 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że skarga na ww. decyzję Kolegium została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1215/14. Z powyższych względów należało uznać, że złożony przez stronę wniosek z dnia 23 kwietnia 2019 r. dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej przez organy administracji. Tym samym, zachodzi, wymieniona w art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, inna uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie w przedmiotowej sprawie postępowania administracyjnego na wniosek strony. W zażaleniu na powyższe postanowienie, F. W. podniósł, że już od 2012 r. wskazuje i zarzuca rażące naruszenie prawa, stronniczość Wójta, zamierzone i świadome niszczenie jego prywatności przez Spółkę A oraz wydawanie przez Wójta wadliwych decyzji opartych na operatach szacunkowych sporządzonych przez nieuprawnione osoby. Wyjaśnił, że wartość odszkodowania została rażąco zaniżona, wbrew zawartemu trójstronnemu porozumieniu. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie Wójta Gminy "[...]" do ponownego ustalenia odszkodowania za usunięcie 385 szt. drzew z działki nr ‘[...]" oraz naliczenia zapłaty za wykonane prace porządkowe działki. Po rozpatrzeniu zażalenia strony, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżone postanowienie w całości w mocy w całości. Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż ostateczną decyzją administracyjną z dnia "[...]" Kolegium uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" w sprawie ustalenia na rzecz F. W. i T. W. odszkodowania w wysokości "[...]" za usunięcie drzew z nieruchomości nr "[...]", należnego od Spółki A oraz zwrotu kosztów postępowania w wysokości "[...]" oraz orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że ustaliło na rzecz F. W. i T. W. odszkodowanie w wysokości "[...]" za usunięcie z nieruchomości nr "[...]" położonej w obrębie geodezyjnym "[...]’ 385 drzew oraz zobowiązało do zapłaty ww. odszkodowania Spółkę A w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W treści tej decyzji Kolegium wskazało, że na wysokość ustalonego odszkodowania składa się wartość usuniętych drzew oraz koszt usunięcia pni, korzeni i przygotowania gleby do dalszych nasadzeń - koszt prac rekultywacyjnych. Skarga wywiedziona na ww. decyzję Kolegium została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1215/14. W tym stanie rzeczy, nie może budzić żadnych wątpliwości, że sprawa dotycząca ustalenia odszkodowania za usunięcie z nieruchomości nr "[..]" położonej w obrębie geodezyjnym "[...]" 385 drzew została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Kolegium z dnia "[...]". W związku z powyższym, stosownie do treści art. 61a § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za usunięcie z nieruchomości nr "[...]" położonej w obrębie geodezyjnym "[...]’ 385 drzew nie może zostać wszczęte z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. W skardze, wywiedzionej do tut. Sadu na postanowienie Kolegium, F. W. w całości podtrzymał argumentację zawartą w zażaleniu. Zarzucił rozstrzygnięciu Kolegium naruszenie art. 7, 8 i 9 oraz art. 63 k.p.a., polegające na naruszeniu podstawowych zasad porządku prawnego, celem zatajenia rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji. Wniósł o merytoryczne i bezstronne rozpoznanie jego sprawy i jej rozstrzygnięcie w kontekście prawnym i faktycznym w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wycinkę w 2012 roku 385 szt. drzew z działki "[...]" oraz naliczenie zapłaty za 3.600 roboczo/godzin ręcznej pracy porządkowej działki . W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie., podtrzymując stanowisko i motywy zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z póżn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że zaskarżone postanowienia podjęte zostało zgodnie z przepisami prawa. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl zaś art. 120 p.p.s.a. – w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Podkreślić należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę. Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym. Podstawę prawną kontrolowanego w tej sprawie postanowienia, jak i postanowienia organu pierwszej instancji, był art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym - gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy występują następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. W niniejszej sprawie podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za wycinkę drzew była niemożność wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn". Wskazać należy, że przesłanka z "innych uzasadnionych przyczyn" nie została skonkretyzowana w k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte jest natomiast, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że zadaniem organu administracji na ww. etapie jest wyłącznie zbadanie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2012r. sygn. akt II GSK 347/11, Lex nr 1219023, wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II OKS 1872/16, niepublikowane). Jak wyjaśniły w uzasadnieniu wydanych postanowień organy obu instancji orzekające w tej sprawie, kwestia odszkodowania za usunięcie 385 szt. drzew z działki nr "[...]" została już załatwiona ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". Skarga na ww. decyzję Kolegium została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1215/14. Powyższe okoliczności – istotne z punktu widzenia prawidłowości dalszych czynności procesowych podjętych w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 23 kwietnia 2019 r. - były zatem znane organowi pierwszej instancji w dniu wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania tj. w dniu "[...]". W powyższej sprawie wystąpiła tożsamość stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem prawomocnej decyzji z dnia "[...]" oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. W sprawie występują bowiem te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym. Podsumowując, w dniu 23 kwietnia 2019 r. skarżący zawnioskował o ponowne ustalenie wysokości odszkodowania. Słusznie więc organy obu instancji uznały, że brak było materialnoprawnych podstaw do ponownego orzekania o uprawnieniu, które stronie już zostało przyznane na mocy prawomocnej decyzji administracyjnej. W niniejszym przypadku zachodziła więc "inna uzasadniona przyczyna", o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a., zasadną zatem była odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku skarżącego z dnia 23 kwietnia 2019 r. Ponadto ponowne rozpoznanie i merytoryczne orzeczenie w sprawie rozstrzygniętej ostateczną decyzją pociągałoby za sobą sankcję nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - co przesądza o konieczności odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.151 p.p.s.a.