II SA/Gd 503/19
WyrokWSA w Gdańsku2020-02-12
Skład orzekający: Diana Trzcińska, Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana bez przeprowadzenia wymaganego prawem uzgodnienia z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych, gdy działka inwestycyjna zawiera grunty rolne?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy nie może zostać wydana bez przeprowadzenia wymaganego prawem uzgodnienia z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych, jeśli działka inwestycyjna zawiera grunty rolne. Brak takiego uzgodnienia stanowi istotną wadę postępowania, która obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, nawet jeśli zarzuty skargi są niezasadne.Stan faktyczny
Skarżący H. B. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący podnosił, że planowany wyjazd na działkę inwestycyjną spowoduje drgania zagrażające jego budynkowi. Organy administracji uznały, że wszystkie warunki do wydania decyzji zostały spełnione, w tym dotyczące ochrony gruntów rolnych. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając brak wymaganego uzgodnienia z organem ochrony gruntów rolnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2020 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 6 maja 2019 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego H. B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarga H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 3 czerwca 2019 r., sygn. akt [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Wnioskiem z dnia 19 lutego 2019 r. M. K.i S. K. zwrócili się do Wójta Gminy o ustalenie warunków zabudowy dla działki nr [..], położonej w obrębie ewidencyjnym W., gmina D., dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wskazanych parametrach.
Wójt Gminy, po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku i uzgodnieniu projektu decyzji z Zarządem Dróg Powiatowych, decyzją z dnia 6 maja 2019 r. ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
W decyzji tej organ I instancji ustalił warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego Wójt określił: nieprzekraczalną linię zabudowy od granicy drogi powiatowej działki nr [..] wynoszącą 8 m, zgodnie z załącznikiem graficznym, pozostałe linie zabudowy muszą uwzględniać przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.); wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki – do 10% (wraz z istniejącą); powierzchnię biologiczną czynną – min. 80% powierzchni działki; szerokość elewacji frontowej budynku - do 13 m, maksymalną wysokość cokołu (mierzoną od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku do poziomu posadzki parteru) - 0,5 m, wysokość głównej kalenicy budynku - do 9 m, do II kondygnacji naziemnych (parter + poddasze użytkowe lub nieużytkowe), wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej budynku (mierzona do okapu) - do 4 m, rodzaj dachu i kąt nachylenia połaci - dach dwuspadowy, symetryczny, o kącie nachylenia połaci od 15° - 45° dopuszcza się wykusze lub/i lukarny, pokrycie dachu: dachówka lub inny materiał dachówko podobny, zalecane kolory pokrycia dachowego - w odcieniach czerwieni, brązu lub szarości, usytuowanie budynku mieszkalnego równolegle do frontu działki.
Wskazując ustalenia dotyczące infrastruktury technicznej i komunikacyjnej Wójt określił, że dojazd do działki odbywać się będzie z drogi powiatowej, zlokalizowanej na działce nr [..] poprzez projektowany wjazd, za zgodą i na warunkach zarządcy. Określono, że miejsca postojowe niezbędne do obsługi inwestycji powinny być zlokalizowane na terenie działki [..]. Zaznaczono, że obowiązek poprawienia stanu nawierzchni drogi w sposób umożliwiający obsługę inwestycji, spoczywa na inwestorze. Zastrzeżono, że w przypadku konieczności przebudowy drogi związanej z planowaną inwestycją mają zastosowanie przepisy art. 16 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U z 2018 r., poz. 2068 ze zm.). Należy wystąpić o udzielenie zezwolenia na prowadzenie robót w pasie drogowym.
Określając ustalenia dotyczące ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu organ wskazał, że działka nr [..] oznaczona jest w ewidencji gruntów jako użytki RIIIa (grunty orne III klasy bonitacyjnej), PsIV (pastwiska IV klasy bonitacyjnej), B (tereny mieszkaniowe). Działka ta położona jest w obszarze zwartej zabudowy, w związku z tym, stosownie do przepisów do art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. 2017 r., poz. 1161), grunt ten nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne.
Wójt określił również wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich
Uzasadniając wydaną decyzję Wójt wyjaśnił, że w sprawie spełnione zostały wszystkie warunki wynikające z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Analiza przeprowadzona w obszarze, wytyczonym zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. nr 164, poz. 1588), pozwala stwierdzić, że działka nr [...] może być zabudowana zgodnie z wnioskiem inwestora i jego uzupełnieniem w zakresie kąta nachylenia dachu. Stwierdzono zgodność zakresu decyzji z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz.U. 2003 r. Nr 164, poz.1589), oraz w rozporządzeniu w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Odwołanie od tej decyzji wniósł H. B., właściciel działki nr [..], wskazując, że wyjazd na działkę inwestycyjną w zaplanowanym miejscu będzie powodował drgania, które stanowią zagrożenie dla budynku będącego jego własnością.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 czerwca 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy. Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że planowana inwestycja spełnia wszystkie warunki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. a zaskarżona decyzja zawiera wszystkie obowiązkowe elementy określone w art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.
Kolegium wyjaśniło, że przyjęcie wskazanych w decyzji kryteriów dla planowanej inwestycji wynika z analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, tj. z części tekstowej (załącznik nr 2) i graficznej (załącznik nr 3), dołączonej do zaskarżonej decyzji, a sporządzonej przez uprawnioną osobę. Obszar przyjęty do analizy został wyznaczony zgodnie z przepisami, tj. w odległości 57 m wokół frontu działki (front działki – 19 m). Z analizy tej wynika, że kontynuacja funkcji mieszkalnej będzie zachowana. Ponadto, teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej, tj. drogi powiatowej na działce [..]. Istniejące oraz projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Wnioskowana działka położona jest w obszarze zwartej zabudowy, a grunty klasy RIII zajmują powierzchnię 0,0547 ha. W związku z tym, stosownie do art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie ma konieczności uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne. Zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego organ I instancji ustalił m. in.: linię nowej zabudowy, wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji, wysokość głównej kalenicy budynku, maksymalną wysokość cokołu, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, szerokość elewacji frontowej oraz geometrię dachu (kąt nachylenia i układ połaci dachu, wysokość głównej kalenicy). Elementy te ustalono odpowiednio do elementów występujących na obszarze analizowanym.
Odnosząc się do zarzutu odwołania Kolegium wyjaśniło, że w pkt 7 zaskarżonej decyzji, w celu ochrony interesów osób trzecich organ I instancji zobowiązał inwestorów do spełnienia wymagań określonych w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz w normach i innych przepisach szczególnych. Inwestorzy zostali również zobowiązani, żeby projekt budowlany zapewnił zarówno w czasie budowy, jak i późniejszej eksploatacji ochronę osób trzecich w szczególności przez ochronę przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej, ochronę przed pozbawieniem korzystania z sieci uzbrojenia terenu, zapewnienie dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne oraz promieniowanie, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby, ochronę przed zalewaniem wodami opadowymi działek sąsiednich.
Kolegium zaznaczyło ponadto, że decyzja o warunkach zabudowy stwierdza jedynie dopuszczalność, z punktu widzenia przepisów prawa, określonego zamierzenia inwestycyjnego na wskazanym we wniosku terenie. Sama zaś realizacja inwestycji wymaga spełnienia wymogów określonych w przepisach ustawy Prawo budowlane w związku z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ocena czy projektowana inwestycja z uwagi na swoje usytuowanie będzie stanowiła uciążliwości bądź zagrożenie dla nieruchomości sąsiednich w stopniu naruszającym zasady wynikające z ww. aktów prawnych oraz innych przepisów, leży w kompetencji organu wydającego pozwolenie na budowę. Zbadanie, czy planowana inwestycja naruszy, bądź ograniczy zagospodarowanie i użytkowanie terenów sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji jest możliwe dopiero na etapie oceny konkretnego projektu budowlanego, w tym rozwiązań architektonicznych i konstrukcyjnych nowoprojektowanego obiektu, przy wydawaniu pozwolenia na budowę. Dopiero na tym etapie ocenia się bowiem zgodność przedstawionego projektu z wymaganiami technicznymi.
W skardze H. B. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, powielając zarzut zawarty w odwołaniu, tj. że wyjazd na działkę inwestycyjną w zaplanowanym miejscu będzie powodował drgania, które stanowią zagrożenie dla budynku będącego jego własnością. Wyjaśnił przy tym, że inwestor posiadał budynek przyległy do jego budynku, który wyburzył. W wyniku tego została naruszona stabilność ściany wspólnej. Obecnie inwestor zamierza usytuować pas drogi jezdnej między budynkiem nowej inwestycji a budynkiem skarżącego od strony osłabionej ściany.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 21 sierpnia 2019 r. skarżący wskazał, że Wójt Gminy powinien w swojej decyzji zobowiązać inwestora do ustanowienia przejazdu z drugiej strony inwestycji, co jest możliwe, a co jednocześnie będzie zabezpieczeniem budynku skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej wskazanych.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jego wydania. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).
Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 czerwca 2019 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 6 maja 2019 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji, zgłoszonej przez M. K. i S. K., polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr [..], obręb W., gmina D.
Podstawą prawną działania organów administracji w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1945ze zm.), zwanej dalej jako u.p.z.p. Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy służy zbadaniu, czy na danym terenie jest dopuszczalna nowa zabudowa i jakie powinna ona spełniać wymogi.
W związku z tym, w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. ustawodawca określił wymagania, jakie winien spełnić wnioskodawca celem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, przy czym warunki te muszą być spełnione łącznie:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Ponadto, stosownie do art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 i art. 64 ust. 1 u.p.z.p., decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu m.in. z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych – w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.), zwanej dalej jako u.g.n., i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Uzgodnień, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane.
W świetle tego nie ulega wątpliwości, że decyzja o warunkach zabudowy nie jest decyzją uznaniową. Organ właściwy do jej wydania jest bowiem zobowiązany do pozytywnego rozstrzygnięcia, jeśli projektowana inwestycja czyni zadość wszystkim wynikającym z prawa warunkom, a odmowa wydania decyzji o warunkach zabudowy może nastąpić wówczas, gdy inwestycja ta nie spełnia choćby jednej ustawowej przesłanki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Innymi słowy, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia określonych w ustawie warunków. Oznacza to, że brak spełnienia chociażby jednego z warunków o których stanowi art. 61 ust. 1 u.p.z.p. jest podstawą do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Niewątpliwie też, dla pozytywnego rozpoznania wniosku inwestora konieczne jest prawidłowe przeprowadzenie całej procedury, w szczególności niezbędne jest uzyskanie wymaganych prawem uzgodnień. Zaniechanie w tym zakresie świadczy natomiast o wadliwości wydanej decyzji.
W niniejszej sprawie organy uznały, że wszystkie ww. warunki zostały spełnione, co uprawniało je do ustalenia warunków zabudowy zgodnie z żądaniem wnioskodawców. Jednak dokonując kontroli wydanych rozstrzygnięć Sąd powziął wątpliwości co do spełnienia warunku zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.), tj. z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1161), zwanej dalej u.o.g.r.l.
Jak już bowiem wskazano, zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., w stosunku do gruntów wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu u.g.n., dla wydania decyzji o warunkach zabudowy niezbędne jest uzgodnienie z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych. Organem takim, w świetle art. 5 ust. 1 u.o.g.r.l., jest właściwy starosta. W związku z tym, w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy grunty, na których planowana jest dana inwestycja stanowią grunty wykorzystywane na cele rolne. W tym zaś zakresie art. 92 ust. 2 u.g.n. stanowi, że za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z danymi ujawnionymi w rejestrze gruntów, działka nr [..], o powierzchni 0,1554 ha, składa się z gruntów ornych RIIIa o powierzchni 0,0584 ha, pastwisk trwałych PsIV o powierzchni 0,0423 ha i terenów mieszkaniowych B o powierzchni 0,0547 ha. Zgodnie z § 68 ust. 1 pkt 1 lit. a) i d) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 393) grunty orne, oznaczone symbolem – R i pastwiska trwałe, oznaczone symbolem – Ps zaliczają się do użytków rolnych.
W związku z tym, zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., wydanie warunków zabudowy w niniejszej sprawie było obwarowane wymogiem dokonania uzgodnienia z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych, tj. starostą. Wprawdzie w orzecznictwie wskazuje się, że obowiązek ten w pewnych sytuacjach doznaje ograniczeń, np. gdy na określonym terenie obowiązują przepisy prawa miejscowego ustanawiające określone zakazy i ograniczenia, które co do zasady wykluczają procesy inwestycyjno-budowlane i w związku z tym nie ma w ogóle potrzeby dokonywania uzgodnień (zob. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2013 r., II OSK 439/12, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl), lecz w niniejszej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca.
Należy też zauważyć, że uzgodnienie o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., jest wymagane w stosunku do wszystkich gruntów wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu art. 92 ust. 2 u.g.n. i nie zastępuje ono zgody właściwego organu na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.). Wskazany przepis ma bowiem szerszy zakres zastosowania niż art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., który dotyczy tych gruntów, których zmiana przeznaczenia następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i wymaga uzyskania zgody właściwego organu na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 u.o.g.r.l. Natomiast przepisy u.o.g.r.l. stanowią przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. W związku z tym, art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. obejmuje swym działaniem wszelkie grunty rolne, gdyż ochrona, o której mowa w art. 3 ust. 1 u.o.g.r.l. dotyczy wszystkich gruntów rolnych w rozumieniu tej ustawy, jak również gruntów (nieruchomości) wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu art. 92 ust. 2 u.g.n. (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2018 r., II OSK 528/18, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, obligowały organ I instancji do wystąpienia do właściwego starosty, jako organu ochrony gruntów rolnych i leśnych, o uzgodnienie warunków zabudowy w odniesieniu do działki nr [..], której grunty wykorzystywane są na cele rolne w rozumieniu przepisów u.g.n. Działań takich organ jednak zaniechał, poprzestając na stwierdzeniu, że w sprawie nie jest wymagana zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne, co jak wyjaśniono, jest zagadnieniem odrębnym i węższym niż uzgodnienie, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. Organ zatem błędnie zinterpretował przepisy u.o.g.r.l. i błędnie utożsamił weryfikację braku konieczności uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze z uzgodnieniem projektu decyzji o warunkach zabudowy, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. Ponadto, rozważania organów odnosiły się wyłącznie do tej części gruntów, które stanowią użytki rolne RIIIa, gdy tymczasem w skład działki inwestycyjnej wchodzą również grunty rolne oznaczone symbolem PsIV, co do których również konieczne jest dokonanie uzgodnienia.
Brak takiego uzgodnienia stanowi zaś wadę postępowania, która ma istotny wpływ na wynik sprawy. Jak już bowiem wskazano, podstawą prawą dokonywania w ramach toczącego się postępowania administracyjnego uzgodnień, w tym także w ramach postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy, jest art. 106 k.p.a. Celem takiego współdziałania jest zaś zapewnienie przez ustawodawcę udziału w postępowaniu podmiotom o wyspecjalizowanych kompetencjach, właściwych jedynie w określonym wycinku funkcjonowania administracji publicznej. Często bowiem wydanie określonej decyzji administracyjnej skupia w sobie wiele problemów natury faktycznej i prawnej o skomplikowanym i różnorodnym charakterze. Niewątpliwie zaś taki charakter może mieć postępowanie w sprawie warunków zabudowy na gruntach przeznaczonych na cele rolne. Ponadto, uzgodnienie dokonywane z właściwym organem pozwala na wyważenie wartości, na straży których stoją przepisy odrębne, w tym u.o.g.r.l. (interes społeczny) i indywidualnych interesów właściciela gruntu. Dlatego też skutki niezasięgnięcia wymaganego prawem stanowiska innego organu, w sytuacji braku okoliczności wyłączających ten obowiązek w danych okolicznościach sprawy, uważa się za istotne uchybienie, w związku z czym postępowanie w tej części, tak samo jak wydana w sprawie decyzja, jest wadliwe (Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa - Poznań 1992 r., s. 259).
Reasumując, zdaniem Sądu, orzekający w niniejszej sprawie Wójt Gminy w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa zaniechał przeprowadzenia procedury uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z wyspecjalizowanym organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych – w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu przepisów u.g.n. Stanowi to naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., a także prawa procesowego – art. 106 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim organ pominął obowiązek dokonania uzgodnień, zastępując je własnymi rozważaniami ograniczającymi się wyłącznie do weryfikacji przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.
Powyższe uchybienia powodują, że konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, albowiem wskazanych wyżej istotnych wad postępowania i decyzji Wójta nie dostrzegł organ odwoławczy, co świadczy o wadliwości także decyzji Kolegium. W związku z tym Sąd uwzględnił skargę pomimo tego, że podniesione w niej zarzuty są niezasadne. Zawarta w skardze argumentacja odnosi się bowiem do kwestii, które nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Kwestie związane negatywnym oddziaływaniem inwestycji na tereny sąsiednie i ochroną interesów właścicieli tych nieruchomości, a tego dotyczą zarzuty skarżącego, nie stanowią przesłanki ustalenia warunków zabudowy, gdyż nie dotyczą zagadnień związanych z kształtowaniem ładu przestrzennego (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2013 r., II OSK 398/12, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Będą więc one przedmiotem rozważań dopiero na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji. Tak skonstruowane zarzuty nie mogły zatem doprowadzić do wzruszenia zaskarżonych decyzji.
Zgodnie jednak z art. 134 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zatem jeżeli na skutek przeprowadzonej kontroli stwierdzi uchybienia z art. 145 § 1 p.p.s.a., zobowiązany jest skargę uwzględnić, a kontrolowane decyzje uchylić. Przy tym wskazać należ, że brak uzyskania przed wydaniem decyzji co do istoty sprawy wymaganego prawem materialnym stanowiska innego organu jest jedną z podstaw wznowienia postępowania, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. Ponownie rozpoznając wniosek inwestora o ustalenie warunków zabudowy organ I instancji, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 153 p.p.s.a., uwzględni ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wynikające z niniejszego uzasadnienia i przed wydaniem decyzji w sprawie, przeprowadzi procedurę uzgodnienia jej treści z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło