I OZ 991/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1251/19 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 lutego 2020 r. w sprawie ze skarg B.K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], [...], [...], [...] i [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1251/19 odrzucił skargę kasacyjną B.K., z uwagi na niezachowanie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji podał, że wyrokiem z dnia 19 lutego 2020 r., oddalił skargi B.K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie zasiłku okresowego. Odpis wyroku wraz uzasadnieniem został doręczony drogą elektroniczną skarżącej i odebrany przez nią w dniu 28 kwietnia 2020 r. W dniu 23 czerwca 2020 r. (data nadania w placówce pocztowej operatora wyznaczonego) ustanowiony z wyboru pełnomocnik skarżącej wniósł do Sądu skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Następnie Sąd wskazał, że z akt rozpoznawanej sprawy jednoznacznie wynika, że skuteczne doręczenie skarżącej wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 28 kwietnia 2020 r. Na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U z 2020 r., poz. 433), a następnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 566), od 13 marca 2020 r. na terenie kraju obowiązują istotne ograniczenia w funkcjonowaniu społeczeństwa. Natomiast w dniu 31 marca 2020 r. wszedł w życie art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), który stanowi, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jakkolwiek stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 14 marca 2020 r., to jednak powołany przepis wszedł w życie dopiero w dniu 31 marca 2020 r. Ponieważ zaś ustawodawca nie wprowadził regulacji przejściowych nadających normie z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy charakter retroaktywny, hipotezą art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy objęte są terminy, które biegły w chwili jego wejścia w życie (skutek zawieszający bieg terminu) oraz terminy, których bieg miał się dopiero rozpocząć (skutek wstrzymujący rozpoczęcie biegu terminu). Zgodnie natomiast z art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. 2020 r., poz. 875, dalej "ustawa zmieniająca"), z dniem 16 maja 2020 r. uchylony został art. 15zzr i art. 15zzs ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Jednocześnie ustawodawca w art. 68 ust. 6 i 7 ustawy zmieniającej wprowadził siedmiodniowy termin, po którym terminy wstrzymane rozpoczynają swój bieg, zaś zawieszone biegną dalej. W konsekwencji rozpoczęcie biegu terminów, które zostały wstrzymane i kontynuowanie biegu terminów, które zostały zawieszone na podstawie art. 15zzr i art. 15zzs ustawy zmienianej, następuje od dnia 24 maja 2020 r. Odnosząc powyższe regulacje do okoliczności niniejszej sprawy Sąd wyjaśnił, że wobec doręczenia skarżącej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 28 kwietnia 2020 r., bieg terminu przewidzianego na wniesienie skargi kasacyjnej został wstrzymany. Rozpoczął on swój bieg od dnia 24 maja 2020 r. Zatem trzydziestodniowy termin do złożenia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 22 czerwca 2020 r. (poniedziałek). Tymczasem skarga kasacyjna została złożona w dniu 23 czerwca 2020 r. W tej sytuacji WSA w Rzeszowie uznał, że skarga kasacyjna złożona została po terminie i z tych względów podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 178 w zw. z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."). Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 45 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, polegające na odrzuceniu skargi kasacyjne, w sytuacji, w której każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, nawet w obliczu faktycznego wydłużenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, 2. art. 178 w zw. z art. 177 § 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi kasacyjnej w sytuacji, w której strona wnosząca skargę kasacyjną zachowała wymóg dochowania ustawowego terminu do złożenia skargi kasacyjnej, a to strona nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, 3. art. 178 w zw. z art. 177 § 1 w zw. z art. 83 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a polegające na odrzuceniu skargi kasacyjnej w sytuacji, w której bieg terminu sądowego oblicza się wg przepisów prawa cywilnego, a które to strona wnosząca skargę kasacyjną zachowała, 4. art. 15zzr w zw. z art. 15zzs ustawy zmienianej w zw. z art. 83 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na błędnym obliczeniu trzydziestodniowego terminu na złożenie skargi kasacyjnej w sytuacji, w której skarżąca zachowała ustawowy termin na złożenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 28 kwietnia 2020 r., a zatem w czasie obowiązywania ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z jej art. 15zzs ust. 1 pkt 1 w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVlD-19 bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowoadministracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Stan epidemii został natomiast ogłoszony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii. Postanowienia ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych zmienione zostały ustawą zmieniającą, która weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r. Stosownie zaś do treści art. 68 ust. 6 tej ustawy bieg terminów procesowych i sądowych, który nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, rozpoczął się po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. w dniu 24 maja 2020 r. Wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów zgodnie z art. 15zzs ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych miało bowiem miejsce w okresie od dnia 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. włącznie, zatem terminy, których bieg przypadał na ten okres rozpoczęły swój bieg w dniu 24 maja 2020 r. (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Zmiany w KPA i PPSA wynikające z regulacji COVID-19. Komentarz, Warszawa 2020, s. 14). W tych okolicznościach rację ma Sąd pierwszej instancji, iż skoro termin do złożenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie zawieszony był do dnia 23 maja 2020 r. włącznie, to tym samym termin do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 22 czerwca 2020 r. Skoro zaś skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 23 czerwca 2020 r., czyli z uchybieniem terminu, to nie mógł okazać się skuteczny podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 178, art. 177 § 1 oraz art. 83 § 1 P.p.s.a. oraz zarzut naruszenia art. 15zzr w zw. z art. 15zzs ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Podkreślić należy, że okres zawieszenia terminu upłynął z dniem 23 maja 2020 r., a nie jak błędnie założyła skarżąca 24 maja 2020 r. Stąd też pierwszym dniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej był dzień 24 maja 2020 r., zaś trzydziestym – 22 czerwca 2020 r. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.