III SA/Gd 120/20

PostanowienieWSA w Gdańsku2020-02-20

Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca świadczący usługi odbioru odpadów komunalnych posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały rady gminy o utworzeniu jednoosobowej spółki z o.o. i powierzeniu jej zadań własnych gminy, w tym odbioru odpadów, jeśli spółka ta będzie mogła realizować te zadania jedynie po uzyskaniu zamówienia publicznego?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że skarżący przedsiębiorca nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia. Utworzenie spółki komunalnej i powierzenie jej zadań własnych gminy, w tym odbioru odpadów, nie narusza interesu prawnego przedsiębiorcy, ponieważ spółka ta, podobnie jak inne podmioty, będzie mogła realizować te zadania jedynie po uzyskaniu zamówienia publicznego w drodze przetargu. Sam fakt pojawienia się konkurencji nie stanowi naruszenia interesu prawnego, a jedynie potencjalnie faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżący, przedsiębiorca świadczący usługi odbioru odpadów komunalnych, zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w N.S. o utworzeniu jednoosobowej spółki z o.o. i powierzeniu jej zadań własnych gminy, w tym odbioru i transportu odpadów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących zamówień publicznych, gospodarki komunalnej, ochrony konkurencji oraz prawa przedsiębiorców, twierdząc, że uchwała narusza jego interes prawny do ubiegania się o zamówienia publiczne. Sąd odrzucił skargę z powodu braku wykazania przez skarżącego interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 300 zł tytułem wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.G. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 26 listopada 2019 r. nr [...] w sprawie utworzenia przez Gminę N.S. jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą "A" w N.S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i powierzenia spółce zadań własnych postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu T.G. kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. T.G. (zwany dalej także "skarżącym"), prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych "B" , na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm. – dalej zwanej "u.s.g.") w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 w zw. z art. 50 §1, art. 52 §1, art. 53 §2 i art. 54 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."), zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w N.S. z dnia 26 listopada 2019 r. w sprawie utworzenia przez Gminę N.S. jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą "A" w N.S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i powierzenia spółce zadań własnych (zwaną dalej także "uchwałą", "zaskarżoną uchwałą"). Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, t.j.: 1/ art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. f- g u.s.g. oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 712 ze zm. – dalej jako "u.g.k."), poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na wyrażeniu zgody na utworzenie przez Gminę N.S. jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i powierzenie jej zadań własnych gminy, w szczególności w zakresie odbierania odpadów komunalnych z nieruchomości oraz transportu odpadów komunalnych z Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych oraz innych zadań z zakresu użyteczności publicznej należących do zakresu zadań własnych gminy N.S., w sytuacji gdy art. 6c ust. 1 w. zw. z art. 6d ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2010 – dalej jako: "u.c.p.g.") przewiduje obowiązek udzielenia przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, albo zamówienia publicznego na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów w trybie ustawy - Prawo zamówień publicznych; 2/ art. 6c ust. 1 u.c.p.g. w zw. z art. 6d ust. 1 u.c.p.g. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz.1843 – dalej jako: "p.z.p.") oraz art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1292), poprzez ich pominięcie i przyjęcie, iż w przypadku, gdy gmina powierza realizację zadań użyteczności publicznej własnej spółce komunalnej, to zasady obowiązujące przy udzielaniu zamówienia publicznego nie znajdują zastosowania, a zatem skarżący nie może skutecznie domagać się przeprowadzenia przetargu na realizację zadania zagospodarowania odpadów komunalnych; 3/ art. 2 u.g.k. w zw. z art. 3 ust. 1 u.g.k. w zw. z art. 9 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 369 – dalej jako: "u.o.k.k.") oraz z art. 106 ust. 1 i 2 w zw. z art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. U. UE C115 z 9.05.2008 r., str. 47), poprzez powierzenie przedsiębiorstwu pod firmą "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zadań z zakresu gospodarki komunalnej z pominięciem procedur konkurencyjnych, które to powierzenie nastąpiło bez uwzględnienia zasady pomocniczości oraz zasady społecznej gospodarki rynkowej, a więc przekroczyło granice samodzielności gminy w wyborze sposobów i form realizacji zadań publicznych; 4/ art. 4 Decyzji Komisji Europejskiej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie stosowania art. 106 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych przyznawanej przedsiębiorstwom zobowiązanym do wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym w rozumieniu art. 14 oraz art. 106 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE L7 z 11.01.2012 r., str. 3 - dalej jako: "Decyzja KE") poprzez brak określenia w akcie powierzenia (uchwale) konstytutywnych elementów powierzenia wymaganych Decyzją KE (np. okres powierzenia oraz mechanizm minimalizujący ryzyko nadrekompensaty). Na podstawie ww. zarzutów skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, wstrzymanie jej wykonania w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, w części dotyczącej wykazania przez skarżącego jego interesu prawnego uprawniającego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, skarżący wskazał, że uchwała ta narusza jego interes prawny, bowiem skarżący jest przedsiębiorcą świadczącym usługi w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych, wyłanianym na podstawie przetargu organizowanego przez gminy na podstawie art. 6c ust. 1 w. zw. z art. 6d ust. 1 u.c.p.g. Skarżący spełnia warunki określone w § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (Dz. U. z 2013 r., poz. 122) i posiada wpisy do rejestrów działalności regulowanej prowadzonych przez wójtów lub burmistrzów gmin, na terenie których wykonuje usługi. Wyjaśnił, że do dnia 31 marca 2020 r. świadczy usługę odbioru odpadów komunalnych ze wszystkich nieruchomości położonych na terenie gminy N.S., jako podmiot wyłoniony w przetargu nieograniczonym na podstawie umowy zawartej z gminą N.S. w dniu 19 marca 2018 r. (nr (...)), a ponadto posiada wpis do rejestru działalności regulowanej prowadzony przez Burmistrza N.S. o numerze (...). W ocenie skarżącego nie ulega wątpliwości, że wskazana uchwała narusza jego interes prawny, bowiem odbiera mu prawo do ubiegania się o zawarcie umowy w sprawie wykonywania zadań z zakresu gospodarki komunalnej, wynikające bezpośrednio z art. 3 ust. 1 u.g.k., w tym w szczególności przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych, w ramach postępowania przetargowego, o którym mowa w art. 6c ust. 1 w. zw. z art. 6d ust. 1 u.c.p.g. Powierzenie wykonywania zadań w formie uchwały rady gminy - a więc aktu o charakterze władczym, podjętym przez administrację publiczną na podstawie art. 2 u.g.k, a nie na podstawie umowy cywilnoprawnej - wyłącza stosowanie art. 3 ust. 1 u.g.k. Wybór tej formy powierzenia czyni równocześnie niemożliwym dochodzenie praw przez skarżącego przed organami właściwymi, przewidzianymi w stosownych przepisach wymienionych w tymże artykule (np. Krajowa Izba Odwoławcza, sąd powszechny), pozostawiając ocenę legalności aktu powierzenia organom nadzoru oraz sądowi administracyjnemu. Powołanie jednoosobowej, komunalnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (§1) i powierzenie jej wykonania zadania w zakresie odbioru odpadów komunalnych oraz transportu odpadów z Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów (§2) uniemożliwia skarżącemu weryfikację, czy przy tworzeniu spółki zostaną spełnione warunki określone w art. 67 ust. 1 pkt 12 i ust. 8 p.z.p., w tym w szczególności wskaźnik określony w art. 67 ust. 1 pkt 12 lit. b/ p.z.p. Są to podstawowe przepisy dające Gminie N.S. możliwość wyłączenia z postępowania, o którym mowa w art. 6d ust. 1 u.c.p.g. i zastosowania trybu in-house, określonego w art. 67 ust. 1 pkt 12-15 p.z.p. Przepisy art. 67 ust. 1 pkt 12-15 p.z.p. są przepisami ograniczającymi zasadę swobody podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej na równych warunkach, wyrażoną w art. 2 ustawy - Prawo przedsiębiorców. Zaskarżona uchwała znacząco różnicuje pozycję przedsiębiorstwa skarżącego i tworzonej jednoosobowej komunalnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której powierzono wykonywanie zadań własnych gminy z pominięciem procedur konkurencyjnych. Zaskarżona uchwała powierza zadania własne bez uwzględnienia zasady pomocniczości oraz zasady społecznej gospodarki rynkowej. Usługi w zakresie utrzymania czystości objęte uchwałą, do daty jej podjęcia były powierzane przez Miasto skarżącemu na podstawie umów zawieranych w trybie przetargu, organizowanego na podstawie Prawa zamówień publicznych. W konsekwencji podjęcia uchwały skarżący utracił zaś możliwość uczestnictwa w postępowaniach przetargowych. Uchwała Rady Miejskiej o bezprzetargowym powierzeniu wykonywania zadań komunalnych na podstawie uchwały pozbawiła skarżącego - gwarantowanego mu przez art. 1 ust. 3 Dyrektywy 89/665/EWG - uprawnienia do zakwestionowania, bez konieczności wykazywania interesu prawnego, czynności organów gminy skutkujących utratą możliwości uzyskania przez niego zamówienia na wykonywanie usług objętych uchwałą. Skarżący nie ma bowiem możliwości zaskarżenia uchwały na gruncie art. 179 ust. 1 p.z.p. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zaskarżona uchwała jest aktem wkraczającym w sferę zamówień publicznych i stanowi wyraz zlecenia realizacji określonych w niej zadań (usług) komunalnych. Tym samym, każdy podmiot, który ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia i który poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku domniemanego naruszenia ma wynikające z prawa unijnego, tj. z art. 1 ust. 3 Dyrektywy 89/665/EWG prawo do weryfikacji przez sąd zgodności z prawem decyzji podjętej przez gminę i wyrażonej w uchwale. Skarżący podkreśla, jak zresztą jednoznacznie wskazuje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok TSUE z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie C-15/04), że przepisy Dyrektywy 89/665/EWG są bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne, aby wynikało z nich prawo, na które określony podmiot może się w razie potrzeby powołać. W tym kontekście to regulacja wyrażona w art. 101 ust. 1 u.s.g. stanowi przepis odpowiadający swym zakresem art. 1 ust. 3 Dyrektywy 89/665/EWG. W związku z tym art. 101 ust. 1 u.s.g. i wskazany w nim "interes prawny lub uprawnienie" należy interpretować w świetle i zgodnie z postanowieniami art. 1 ust. 3 Dyrektywy 89/665/EWG. W ocenie skarżącego posiada on interes w uzyskaniu zamówienia i może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zaskarżoną uchwałę jego uprawnień wynikających z przepisów dotyczących zamówień publicznych. Na skutek dokonanych przez Radę Miejską naruszeń przepisów, w tym art. 3 ust. 1 u.g.k., może bowiem utracić możliwość uzyskania zamówienia w konkurencyjnym postępowaniu, przy czym argument ten należy brać pod uwagę jedynie na marginesie, bowiem dotyczy on również jego interesu ekonomicznego (faktycznego). W ocenie skarżącego zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny wynikający także z przepisów art. 22 i art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ustawy - Prawo przedsiębiorców, gwarantujących swobodę podejmowania oraz prowadzenia działalności gospodarczej, przy czym powierzenie wykonywania zadań własnych spółce komunalnej z pominięciem trybu przetargowego stanowi naruszenie swobody wykonywania działalności gospodarczej skarżącego. Przedstawiona argumentacja wskazuje na wykazanie przez skarżącego istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., co legitymuje go czynnie do złożenia niniejszej skargi. W odpowiedzi na skargę, Burmistrz N.S. – reprezentujący Radę Miejską w N.S. – wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, że po stronie skarżącego nie zachodzi interes prawny uzasadniający złożenie niniejszej skargi, oraz wyjaśniając jednocześnie, że w toku procedowania zaskarżonej uchwały Rada Miejska w N.S. nie popełniła uchybień formalnych ani merytorycznych skutkujących nieważnością uchwały i przedstawiając argumenty wskazujące na zasadność jej podjęcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. sprawy skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Kontroli sądu w niniejszej sprawie poddana została – wydana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. f-g u.s.g. oraz art. 9 ust. 1 u.g.k. - uchwała nr [...] Rady Miejskiej w N.S. z dnia 26 listopada 2019 r. w sprawie utworzenia przez Gminę N.S. jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą "A" w N.S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i powierzenia spółce zadań własnych. Podstawą prawną wniesionej skargi jest przepis art. 101 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Treść powyższego przepisu wskazuje, że służy ona ochronie prawnej podmiotów przed bezprawnymi działaniami organów gminy, stanowiącymi ingerencję w sferę ich praw i wolności. Przy czym skuteczne wniesienie skargi w tym trybie, umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, uzależnione jest od tego, czy skarżący wykaże naruszenie przysługującego mu interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały, zaś brak naruszenia takiego interesu prawnego lub uprawnienia, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., obliguje sąd do odrzucenia takiej skargi. Skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia. Składający skargę musi zatem nie tylko wskazać na normę prawa materialnego, z której swój interes prawny wywodzi, ale również wykazać, że zaskarżony akt organu gminy wpłynął ujemnie na jego prawa chronione normami materialnymi lub uprawnienia z tych norm wynikające. Dopiero ustalenie, że skarżący podmiot posiada legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 457/16, LEX nr 2426938). W ocenie skarżącego jego uprawnienie do zaskarżenia uchwały wynikało z treści art. 101 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 1 ust. 3 Dyrektywy 89/665/EWG i art. 3 ust. 1 u.g.k poprzez pozbawienie go – jako podmiotu świadczącego usługę odbioru odpadów komunalnych z wszystkich nieruchomości położonych na terenie gminy N.S. - prawa do ubiegania się o zawarcie umowy w sprawie wykonywania zadań z zakresu gospodarki komunalnej, wynikającego bezpośrednio z art. 3 ust. 1 u.g.k., w tym w szczególności przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych w ramach postępowania przetargowego, o którym mowa w art. 6c ust. 1 w. zw. z art. 6d ust. 1 u.c.p.g., a także z powodu naruszenia interesu prawnego skarżącego wynikającego z art. 22 i art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ustawy – Prawo przedsiębiorców, które to gwarantują swobodę podejmowania oraz prowadzenia działalności gospodarczej; w konsekwencji więc powierzenie – w ocenie skarżącego - wykonywania zadań własnych spółce komunalnej z pominięciem procedur konkurencyjnych (trybu przetargowego) stanowi naruszenie swobody wykonywania przez niego działalności gospodarczej, bowiem tym samym traci on możliwość uczestnictwa w postępowaniach przetargowych organizowanych przez gminę N.S. . Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest norma prawa materialnego. Przez interes prawny, w przeciwieństwie do interesu faktycznego, rozumie się przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień podmiotu, kształtujący jego sytuację prawną. Naruszenie tego interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 205/09, LEX nr 561935). Interes prawny musi być ponadto bezpośredni, konkretny i ma mieć realny charakter. Naruszenie interesu prawnego musi powodować dla strony skarżącej negatywne konsekwencje prawne. Brak ochrony w obowiązujących przepisach prawa powoduje, że strona ma wyłącznie interes faktyczny, tzn. że jest jedynie zainteresowana, aby zapadło korzystne dla niej rozstrzygnięcie w sprawie. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu skarżący to jedynie potencjalny wykonawca zadań z zakresu gospodarki komunalnej. Ta okoliczność nie wpływa jednak na jego sytuację prawną a jedynie faktyczną. Dopiero stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Po stronie skarżącego brak jest normy prawnej, z której można wyprowadzić interes prawny (uprawnienie) do zaskarżenia uchwały i żądania zbadania przez sąd administracyjny jej legalności. Zaskarżona uchwała - dotycząca utworzenia i powierzenia przez gminę spółce prawa handlowego spraw związanych z realizacją zadań własnych gminy, a ściślej mówiąc spraw z zakresu utrzymywania i porządku w gminie polegających na "odbieraniu odpadów komunalnych z nieruchomości oraz transportu odpadów komunalnych z Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych" - nie narusza art. 6d ust. 1 w zw. z art. 6c ust. 1 u.c.p.g., a tym samym nie narusza interesu prawnego (uprawnienia) skarżącego. Stosownie do brzmienia tych przepisów gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.), natomiast wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany udzielić zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c, albo zamówienia publicznego na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów (art. 6d ust. 1 u.c.p.g.). Z powołanych przepisów, a konkretnie z art. 6d ust. 1 u.c.p.g wynika, że jedyną dopuszczalną formą powierzenia odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest wybranie podmiotu odbierającego te odpady na drodze postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. W myśl art. 2 pkt 7a p.z.p przez "postępowanie o udzielenie zamówienia" należy rozumieć postępowanie wszczynane w drodze publicznego ogłoszenia o zamówieniu lub przesłania zaproszenia do składania ofert albo przesłania zaproszenia do negocjacji w celu dokonania wyboru oferty wykonawcy, z którym zostanie zawarta umowa w sprawie zamówienia publicznego, lub - w przypadku trybu zamówienia z wolnej ręki - wynegocjowania postanowień takiej umowy. Stosownie do art. 10 p.z.p. podstawowymi trybami udzielania zamówienia są przetarg nieograniczony oraz przetarg ograniczony (ust. 1), zaś zamawiający może udzielić zamówienia w trybie negocjacji z ogłoszeniem, dialogu konkurencyjnego, negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki, zapytania o cenę, partnerstwa innowacyjnego albo licytacji elektronicznej tylko w przypadkach określonych w ustawie (ust. 2). Mając to na uwadze należy w pełni podzielić stanowisko Gminy zawarte w odpowiedzi na skargę, iż sformułowane przez skarżącego zarzuty naruszenia przez zaskarżoną uchwałę zasad udzielania zamówień publicznych, konkurencyjności, równego traktowania podmiotów gospodarczych lub odebrania skarżącemu prawa do zawarcia umowy, są chybione. Zaskarżona uchwała nie zawiera rozstrzygnięć związanych z wyborem/wskazaniem zakresu i trybu udzielenia ewentualnego zamówienia publicznego na gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przyjąć zatem należy, że pomimo powołania do życia "A" w N.S. " Spółki z o.o. i powierzenia jej ww. zadań, spółka ta, na równi z innymi zainteresowanymi podmiotami – stosownie do art. 6d ust. 1 u.c.p.g. - będzie mogła odbierać odpady komunalne i gospodarować nimi, jedynie po przeprowadzonej procedurze zamówień publicznych i na podstawie udzielonego przez organ tej spółce zamówienia publicznego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, w którym zwrócono uwagę na to, że w świetle art. 6d ust. 1 (oraz art. 6e u.c.p.g., który utracił moc obowiązującą) nie jest możliwe powierzenie odbioru odpadów komunalnych jednostkom organizacyjnym gminy poza procedurą zamówienia publicznego, bowiem ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi lex specialis względem ustawy o gospodarce komunalnej. Gminna jednostka organizacyjna będzie mogła odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jedynie w przypadku, gdy zostanie wyłoniona w drodze przetargu. Oznacza to, że aby przystąpić do przetargu, będzie musiała przekształcić się w spółkę prawa handlowego. Artykuły 6d (i 6e u.c.p.g.). stanowią regulację szczególną w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.g.k. i ograniczają jednostki samorządu terytorialnego w określaniu form i zasad realizacji zadań własnych. To ograniczenie zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego jest uzasadnione w świetle konstytucyjnych norm i wartości. Przemawia za tym przede wszystkim wzgląd na ochronę społecznej gospodarki rynkowej i wolności działalności gospodarczej (art. 20 Konstytucji RP), a także ochrona uzasadnionych konstytucyjnie – w świetle zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa – oczekiwań podmiotów prowadzących dotychczas działalność polegającą na odbiorze odpadów komunalnych (art. 2 Konstytucji RP). Wprowadzone mocą art. 6d i 6e u.c.p.g. ograniczenie w zakresie wykonywania zadania własnego przez gminę uzasadnione jest również konstytucyjnym nakazem ochrony środowiska. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego wkroczenie prawodawcy w sferę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego w wykonywaniu zadań własnych uzasadnia ponadlokalny charakter gospodarki odpadami usprawiedliwiający wprowadzenie wymogów, które pozwolą na najbardziej efektywną realizację założeń ustawy oraz ochronę środowiska (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., K 17/12, OTK-A 2013, nr 8, poz. 125). Mając więc na uwadze to, że sposób prowadzenia gospodarki komunalnej w zakresie odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych został bezwzględnie związany z procedurą zamówień publicznych, to każdy podmiot gospodarczy – w tym utworzona w tym celu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. w zw. z art. 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 u.g.k. spółka prawa handlowego (spółka komunalna) – mający na celu realizację ww. zadań z zakresu gospodarki komunalnej gminy będzie musiał uzyskać zgodę (uprawnienie) na prowadzenie takiej działalności w trybie przepisów o zamówieniach publicznych. W takiej sytuacji ewentualną ochronę prawną przed ewentualnymi, nieuprawnionymi działaniami organu w sprawie zakresu lub trybu udzielania zamówienia publicznego na gospodarowanie odpadami komunalnymi, każdy podmiot, w tym skarżący, będzie mógł uzyskać na podstawie przepisów o zamówieniach publicznych. Nie można tym samym zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że powołanie do życia (utworzenie) przez Gminę ww. spółki komunalnej narusza jego interes prawny (uprawnienie), jako przedsiębiorcy świadczącego usługi w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych. Sam fakt pojawienia się w przestrzeni gospodarczej podmiotu konkurencyjnego w stosunku do przedsiębiorstwa skarżącego nie narusza jego interesu prawnego, a co najwyżej interes faktyczny, rozumiany jako zwiększenie konkurencji na lokalnym rynku podmiotów zajmujących się gospodarką odpadami komunalnymi i tym samym jako zwiększenie ryzyka utraty ewentualnego zamówienia przez skarżącego. Skarżący nie jest bowiem podmiotem legitymującym się prawnie gwarantowanym uprawnieniem do wyłącznego świadczenia na terenie gminy usług w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych, które to uprawnienie uniemożliwiałoby możliwość utworzenia przez jednostkę samorządu terytorialnego spółki prawa handlowego i powierzenie jej zadań w tym zakresie. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można więc przyjąć, że powołanie do życia przedmiotowej spółki komunalnej prowadzi wobec niego do naruszenia art. 22 i art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ustawy – Prawo przedsiębiorców. Uchwała ta nie ogranicza bowiem prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, ani nie wprowadza też żadnej dyskryminacji podmiotów gospodarczych świadczących usługi w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadami komunalnymi na terenie Gminy N.S. (nie wprowadza żadnych postanowień monopolizujących lokalny rynek gospodarki odpadami komunalnymi). Uchwała ta jest wyrazem realizacji przewidzianych przez prawo publiczne form wyboru wykonywania przez gminę zadań własnych z zakresu utrzymywania i porządku w gminie (zob. art. 7 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 9 ust. 1 u.s.g., a także art. 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 u.g.k.). W odniesieniu do powoływanego przez skarżącego art. 1 ust. 3 Dyrektywy 89/665/EWG z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane (Dz. U. UE. L. 2016.63.44), w ocenie Sądu nie może on mieć zastosowania w niniejszej sprawie bowiem dotyczy wyłącznie zamówień w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej dyrektywy, tj. "zamówień publicznych, umów ramowych, koncesji na roboty budowlane i dynamicznych systemów zakupów", nie zaś tworzenia spółek komunalnych i powierzania im realizacji zadań własnych gminy (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1392/14, LEX nr 1827304). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W świetle powyższych rozważań skarżący nie wykazał, że zaskarżona uchwałą został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie, dlatego brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd – na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. – odrzucił skargę (pkt 1. sentencji postanowienia). W przedmiocie kosztów orzeczono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2. sentencji postanowienia).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło