II SA/Rz 1373/19

WyrokWSA w Rzeszowie2020-02-20

Skład orzekający: Piotr Godlewski, Magdalena Józefczyk, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa tarasu połączonego z budynkiem mieszkalnym, z drzwiami balkonowymi prowadzącymi na taras, stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego, czy też budowę wiaty, która mogłaby podlegać zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że budowa tarasu połączonego z budynkiem mieszkalnym, z drzwiami balkonowymi prowadzącymi na taras, stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego, a nie budowę wiaty. Rozbudowa ta zwiększa charakterystyczne parametry budynku, takie jak powierzchnia zabudowy i kubatura, co uzasadnia zastosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej i konieczność legalizacji poprzez przedłożenie dokumentów, w tym decyzji o warunkach zabudowy.
Stan faktyczny
Skarżący zbudowali drewniany taras o wymiarach 2,75 m x 7,35 m od strony południowej budynku mieszkalnego, połączony z budynkiem i wyposażony w drzwi balkonowe. Roboty rozpoczęto bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając taras za rozbudowę budynku mieszkalnego. Skarżący twierdzili, że obiekt jest wiatą, zwolnioną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. R. i J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych -skargę oddala- Przedmiotem skargi A. R. i J. R. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia [...] października 2019 r., o nr [...], wydane w sprawie nałożenie na skarżących określonych w prawie budowlanym obowiązków w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego dotyczącego wykonanego przez w/w tarasu. Organ odwoławczy podał w uzasadnieniu swego postanowienia, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych dnia [...] sierpnia 2019 r. ustalił, że od południowej strony budynku mieszkalnego wolnostojącego parterowego na działce o nr. 731/2 w P., zbudowano taras o konstrukcji drewnianej o wymiarach 2,75 m x 7,35 m. Podłoga tarasu znajduje się na wysokości parteru budynku, maksymalnie 1,50 m nad poziomem terenu. Konstrukcja tarasu znajduje się na ośmiu drewnianych słupach posadowionych na gruncie na fundamentach punktowych. Nad tarasem rozpoczęto budową zadaszenia. Konstrukcja tarasu została połączona z budynkiem mieszkalnym. Taras otacza balustrada o wysokości 1,06 m. Na taras prowadzą zewnętrzne schody z jednostronną barierką, łączące taras z ogrodem. Taras dostępny jest także z budynku mieszkalnego, wejście na taras wykonano z pokoju, zaś w miejscu okna o wymiarach 1,75 m x 1,45 m wykonano podwójne drzwi balkonowe o wymiarach 1,75 m x 2,25 m. Podczas kontroli A. i J. R. oświadczyli, że są inwestorami wykonanych robót, które rozpoczęły się w maju 2019 roku bez żadnych dokumentów - pozwolenia na budowę czy zgłoszenia do właściwego starosty. Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., znak [...], PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych realizowanych na działce o nr 731/2 w P. polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o taras oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia dokumentów określonych w sentencji w postaci : 1) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego, 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W podstawach prawnych tego aktu wskazano art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.; zwana dalej u.P.b). Organ pierwszej instancji przyjął, iż budynek wraz z tarasem traktować należy jako całość funkcjonalnie i użytkowo związaną. Taras powiększa powierzchnię zabudowy całego budynku, co dyskwalifikuje wykonane roboty jako przebudowę. Zażalenie na postanowienie PINB wnieśli inwestorzy podnosząc, że Organ I instancji nie odniósł się do przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2c u.P.b.. Zdaniem żalących się stron, wykonane roboty stanowią budowę wiaty. Wg skarżących warunki określone w tym przepisie zostały spełnione, gdyż jest to jedna wiata, istniejąca na działce będącej ich własnością, a ponadto nie przekracza powierzchni 50 m². WINB po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., o nr [...], postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu w świetle w obowiązujących przepisów u.P.b. roboty budowlane obejmujące wykonanie od południowej strony budynku mieszkalnego zadaszonego tarasu o konstrukcji drewnianej znajdującego się na poziomie parteru budynku na wysokości 1,50 m nad poziomem terenu, stanowią rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr. 731/2. Ponieważ w wyniku ich wykonania, zwiększeniu uległy charakterystyczne parametry budynku, jak powierzchnia zabudowy i kubatura to zdaniem WINB organ I instancji słusznie zastosował § 3 pkt 24 lit. a rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W świetle tego przepisu nie ulega wątpliwości, że wykonane przez inwestorów roboty doprowadziły do powiększenia kubatury brutto budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a tym samym stanowiły jego rozbudowę. Podzielono stanowisko PINB, który zakwalifikował roboty budowlane jako rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, którego obszar oddziaływania mieści się w całości na działce inwestorów, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a u.P.b. Odnosząc się do zarzutów skarżących wyjaśniono, iż argumentacja dotycząca potraktowania rozbudowy obiektu na tych samych zasadach co budowa obiektu wynika wprost przepisów u.P.b. i jest utrwalona w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Wykonany taras niewątpliwie jest połączony z istniejącym budynkiem mieszkalnym komunikacyjnie i użytkowo, zaś w ścianie południowej budynku mieszkalnego wykonane zostały drzwi balkonowe, które bez istnienia tarasu znajdowałoby się 1,50 m nad poziomem gruntu, co również przemawia za tym, że wykonany taras zapewnia obsługę budynku mieszkalnego. Zatem wykonany obiekt nie może zostać zakwalifikowany jako wiata. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA) A. i J.R. wnieśli o uchylenie opisanego wyżej postanowienia WINB, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucili naruszenie przepisów tj.: art. 29 ust. 1 pkt 1a, pkt 2c u.P.b., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu dyspozycji tego przepisu, błędne zastosowanie art. 48 u.P.b. oraz przepisów prawa procesowego, tj. w szczególności art. 6 K.p.a, art. 7 K.p.a, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 7 a § 1 K.p.a., art. 77 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także art. 61 § 1 i § 2 oraz art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. Skarżący nie zgodzili się z twierdzeniami orzekających w sprawie organów, że sporny obiekt budowlany nie jest wiatą, gdyż nie jest wymagane ustalenie jego gospodarczego przeznaczenia. Kwalifikacja obiektu jako "wiaty" opiera się nie na sposobie jego wykorzystania, lecz na jego konstrukcji, która pozbawiona jest co najmniej jednej ze ścian. Na poparcie swojego stanowiska przytoczyli przykłady z orzecznictwa definiujące pojęcie "wiaty". Między innymi to, iż wiata może przylegać do budynku, jak również może mieć wspólny z budynkiem dach, gdyż jest to rozwiązanie racjonalne z ekonomicznego punktu widzenia. Wiata może również posiadać ściany, ale nie ze wszystkich stron (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1091/18). Zdaniem Skarżących taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Ponadto w ich ocenie powołany przez organ I instancji wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 1220/15 jest nieadekwatny w rozpoznawanej sprawie, ponieważ dotyczył postępowania w sprawie sprzeciwu budowy tarasu widokowego z pergolą na terenach rolniczych z zakazem zabudowy - zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz uchwałą Rady Gminy - w których z uwagi na ochronę ładu przestrzennego ustalono zakaz lokalizacji budynków gospodarczych, wiat, altan, a także tymczasowych obiektów budowlanych wymagających zgłoszenia. Natomiast w przedmiotowej sprawie na obszarze działki, na której wzniesiono sporny obiekt obecnie nie obowiązuje i nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a obiekt budowlany został posadowiony w większości zgodnie z ewidencja na gruncie klasy "Br". W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga jako nieuzasadniona, została przez Sąd oddalona w całości. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. WSA nie doszukał się w okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy takich argumentów, które przekonywałyby za uwzględnieniem wniosku skarżących o rozpoznanie ich sprawy na rozprawie. Skontrolowane przez WSA postanowienia Organów obu instancji zostały wydane po przeprowadzeniu należytego postępowania wyjaśniającego, którego wyniki pozwalały na zastosowanie przepisów prawa materialnego w postaci art. 48 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3 u.P.b. Przytoczone regulacje prawne pozwalają inwestorom na zalegalizowanie tzw. samowoli budowlanej, czyli takich robót budowlanych które zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Warunkiem tej legalizacji jest jednak wykonanie obowiązków orzeczonych przez organ na podstawie art. 48 ust. 3 u.P.b., czyli przedłożenie w wyznaczonym terminie m.in. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy przypomnieć, iż na mocy art. 48 ust. 1 pkt 2 ust. 2 i 3 u.P.b. Organ I instancji nałożył na skarżących, będących inwestorami robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o taras wraz zadaszeniem, dostarczenia w terminie do 30 grudnia 2019 r. decyzji Burmistrza Gminy [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania, czterech egzemplarzy projektu budowlanego, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wydane wobec stron rozstrzygnięcia znajdują pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym – art. 7, 77 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. Potwierdza on bowiem, że w niniejszej sprawie nastąpiła reglamentowana przez przepisy u.P.b. rozbudowa budynku mieszkalnego poprzez dobudowanie tarasu o konstrukcji drewnianej, znajdującego się na poziomie parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wspartego na ośmiu drewnianych słupach posadowionych w gruncie na fundamentach punktowych. Wyjaśnienie przyczyn dokonanej kwalifikacji jako rozbudowy, nastąpiło w treści postanowienia WINB w sposób prawidłowy i przekonujący, dzięki czemu nie wymagają one dodatkowego uzupełnienia przez Sąd. Trafnie w/w Organ eksponuje za PINB, iż wykonanie tarasu spowodowało w świetle przepisów wykonawczych do u.P.b. powiększenie kubatury budynku mieszkalnego, co nie pozwalało na uznanie stwierdzonych robót za przebudowę, tylko rozbudowę obiektu budowlanego. Kluczowym dla zarzutów skargi ustaleniem Organów znajdującym odzwierciedlenie w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2019 r. PINB oraz w fotografiach stanowiących załączniki do tego protokołu, jest ewidentne połączenie wykonanego tarasu z istniejącym budynkiem mieszkalnym, stwarzające użytkownikom możliwości komunikacyjnie (drzwi balkonowe, schody z tarasu do ogrodu) oraz niewątpliwie znacząco zwiększające walory użytkowe istniejącego obiektu mieszkalnego. Słusznie Organ odwoławczy argumentuje dokonaną kwalifikację robót – rozbudowę wymagającą zgłoszenia - tym, iż w ścianie południowej budynku mieszkalnego wykonane zostały drzwi balkonowe, które bez istnienia tarasu znajdowałyby się na wysokości 1,50 m nad poziomem gruntu, co zdecydowanie przekonuje, że wykonany taras ma zapewniać użytkową obsługę budynku mieszkalnego. Lokalizacja tych drzwi nie mogłaby służyć innym celom, niż swobodnemu przemieszczaniu się mieszkańców budynku "na" i "z" tarasu i dalej dzięki schodom do ogrodu przed budynkiem. Trafnie Organ odwoławczy eksponuje, że budowa tarasu z zadaszeniem nie jest budową wiaty jak podnoszą strony skarżące. Taras, tak jak w niniejszej sprawie, stanowi bowiem całość funkcjonalno – użytkową, powiązaną z budynkiem mieszkalnym, tworząc warunki do jego obsługi zaś jego wykonanie ma podnosić przede wszystkim walory użytkowe samego obiektu mieszkalnego, powiększając w istocie jego powierzchnię. Dokładnie zobrazowana zdjęciami część użytkowa obiektu mieszkalnego skarżących w postaci tarasu nie jest wiatą jak podnoszą inwestorzy ze względu na swe powiązania komunikacyjne i użytkowe z istniejącym obiektem mieszkalnym. Z całą pewnością nie jest to wyłącznie lekka budowla w postać dachu wspartego na słupach, nie powiązana użytkowo i funkcjonalnie z istniejącym obiektem mieszkalnym, do czego przekonują istniejące drzwi pomiędzy budynkiem a tarasem, które umożliwiają swobodne przechodzenie z części tarasowej do budynku mieszkalnego. Rekreacyjno – wypoczynkową funkcję tej części budynku mieszkalnego poświadcza także znajdujący się w chwili kontroli stan zagospodarowania wiaty (vide załącznik nr 2 do protokołu PINB z dnia [...] sierpnia 2019 r.). Zatem nie może być mowy o popełnieniu przez Organy nadzoru budowlanego uchybień w procesie stosowania powołanych w skardze jako naruszonych przepisów prawa materialnego i procesowego. Powołane przez skarżących orzecznictwo sądów administracyjnych nie przekonuje do innej oceny, bowiem dotyczy ono odmiennych stanów faktycznych, w których wiaty nie były tak w niniejszej sprawie powiązane komunikacyjnie z obiektami mieszkalnymi. Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w wydanych w niniejszej sprawie postanowieniach naruszeń przepisów prawa o jakich mowa w skardze. WSA działając z urzędu nie stwierdził także innych nieprawidłowości, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi z urzędu na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia, jako w pełni legalne powinny pozostać w obrocie prawnym i co za tym idzie powinny zostać przez skarżących wykonane. Wniesienie skargi do WSA nie skutkuje wstrzymaniem z mocy prawa zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych, o czym świadczy art. 61 § 3 P.p.s.a. Z wyłożonych względów orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie artykułu 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło