II SA/Sz 869/19

WyrokWSA w Szczecinie2020-02-20

Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy rozpatrująca protest wyborczy dotyczący wyborów sołtysa i rady sołeckiej musi zawierać uzasadnienie pozwalające na kontrolę sądową, a jeśli nie, to czy stanowi to istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy rozpatrująca protest wyborczy dotyczący wyborów sołtysa i rady sołeckiej musi zawierać uzasadnienie pozwalające na kontrolę sądową. Brak takiego uzasadnienia stanowi istotne naruszenie prawa, które uniemożliwia ocenę zgodności uchwały z przepisami prawa i skutkuje stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 147 § 1 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący J. Z. wniósł protest do Rady Miejskiej w Bornem Sulinowie przeciwko wyborom sołtysa i rady sołeckiej w sołectwie Łubowo, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. braku weryfikacji listy wyborców, obecności osób spokrewnionych z kandydatami w komisji skrutacyjnej, braku funkcji podsołtysa oraz przeprowadzenia wyborów w dzień roboczy. Rada Miejska uznała protest za bezzasadny. Skarżący zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej do WSA w Szczecinie, domagając się jej uchylenia i unieważnienia wyborów. WSA w Szczecinie stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej z powodu istotnego naruszenia prawa polegającego na braku rzetelnego uzasadnienia rozpatrzenia zarzutu dotyczącego weryfikacji listy osób uprawnionych do głosowania.
Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. Z. na uchwałę Rady Miejskiej w Bornem Sulinowie z dnia 30 maja 2019 r. nr VIII/93/2019 w przedmiocie rozpatrzenia protestu wyborczego na wybory sołtysa i rady sołeckiej w sołectwie Łubowo stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. Rada Miejska w B. S. działając na podstawie art. 18a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 506 ze zm. zwanej dalej: "u.s.g.") w § 1 uznała za bezzasadny protest wyborczy J. Z. na wybory sołtysa i rady sołeckiej w sołectwie Ł. , wskazując, że nie doszło do naruszenia procedury wyborczej określonej w statucie sołectwa. W uzasadnieniu ww. uchwały Rada Miejska wskazała, że tryb i sposób przeprowadzenia wyborów sołtysa i rady sołeckiej uregulowany jest w ww. ustawie oraz w Statucie Sołectwa Ł. stanowiącym załącznik nr [...] do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. S. (zwany dalej: "Statutem"). Wspierając się brzmieniem art. 36 u.s.g. oraz poglądami orzecznictwa sądowoadministracyjnego organ wywiódł, że czynne prawo wyborcze do organów pomocniczych gminy nie jest uzależnione od zameldowania. Decydujące znaczenie ma fakt stałego zamieszkania, a nie zameldowania na pobyt stały, które jest pomocne przy ustalaniu spisu wyborców. W związku z powyższym, za niezasadny organ uznał zarzut wnoszącego protest co do braku weryfikacji osób wpisujących się na listę uprawnionych do głosowania. Nikt w czasie wyborów nie złożył uwag do poszczególnych osób uprawnionych do głosowania. Wnoszący protest nie podał żadnych nazwisk, które jego zdaniem nie były uprawnione do głosowania. Sam brak wpisu określonych osób do rejestru wyborców nie przesądza o tym, że nie posiadają oni czynnego prawa wyborczego do organów jednostki pomocniczej. Organ zaznaczył, że w Statucie Sołectwa nie zawarto żadnych zapisów odnośnie pokrewieństwa członków komisji z osobą kandydującą na funkcję sołtysa. W Statucie mowa jest jedynie, że członkiem komisji wyborczej nie może być osoba kandydująca na sołtysa i do rady sołeckiej. Jak stwierdził organ, sytuacji takiej nie było w czasie wyborów w dniu [...] kwietnia br. W związku z tym ww. zarzut organ uznał za bezzasadny. Nie podzielił też organ kolejnego zarzutu protestu wyborczego, podnosząc, że w obecnych przepisach nie funkcjonuje stanowisko podsołtysa. W Statucie nie ma także stanowiska zastępcy sołtysa. Dalej organ wyjaśnił, że w Statucie Sołectwa określono kompetencję Rady Miejskiej do określania terminu i miejsca zebrania wiejskiego, na którym mają być wybrani sołtys i rada sołecka. Jedyne ograniczenie terminu zebrania wiejskiego znajduje się w u.s.g. Zgodnie z nim, przedmiotowych wyborów nie zarządza się na dzień, na który zarządzone zostały wybory do Sejmu i do Senatu RP, wybory Prezydenta RP, wybory do Parlamentu w RP, wybory do jednostek samorządu terytorialnego lub wybory wójtów. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Zarzut w tym względzie organ uznał za bezzasadny. Końcowo organ stwierdził, iż nie jest prawdą, że zabrakło 6 kart do głosowania, gdyż według protokołu komisji wyborczej oddano 182 karty (w tym 4 nieważne). Zabrakło więc 3 kart do głosowania. Komisja nie miała żadnego wpływu na fakt ich zaginięcia. Wybory sołtysa są niejawne, w związku z tym niemożliwe jest ustalenie osób, które dokonały przywłaszczenia kart do głosowania. Sam fakt zaginięcia kart do głosowania nie ma wpływu na ważność wyborów. J. Z. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. uchwałę Rady Miejskiej w B. S. Nr [...] w sprawie rozpatrzenia protestu wyborczego sołtysa i rady sołeckiej w sołectwie Ł. , wnosząc o jej uchylenie i unieważnienie przedmiotowych wyborów z dnia [...] kwietnia 2019 r., a tym samym przeprowadzenie nowych wyborów na zasadach i przepisach prawa wyborczego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w swoim proteście do ww. wyborów zawarł zarzuty: 1) braku weryfikacji wpisujących się bieżąco na listę do głosowania na zebraniu wiejskim ze spisem wyborców uprawnionych do głosowania sporządzonym w urzędzie gminy, 2) w powołanej komisji skrutacyjnej zebrania wiejskiego obecność osób spokrewnionych z kandydatem na sołtysa, 3) brak poruszenia tematu na wyborach podsołtysa; 4) przeprowadzenie wyborów w dzień roboczy, a nie wolny od pracy. Według skarżącego, teza, że prawo wyborcze nie jest zależne od zameldowania, nie ma umocowania w art. 36 u.s.g. Brak weryfikacji listy głosujących (pkt 1 protestu wyborczego) doprowadził do sytuacji ("stałe zamieszkanie" bez szczegółowego wyjaśnienia), że przyjechało dużo osób nieznanych, oddając swój głos na zebraniu wiejskim (nie ma znaczenia, na którego z kandydatów). Brak też listy spisu wyborców w urzędzie gminy uprawnionych do głosowania uniemożliwił powołanej Komisji Skrutacyjnej na zebranie wiejskie przeprowadzenie tej weryfikacji i wyeliminowanie osób nieuprawnionych do głosowania. Skarżący zaznaczył, że listy bieżące na zebraniu zawierały dane: imię i nazwisko, nazwę ulicy, nr domu i podpis, natomiast brak było nr Pesel. Zauważył ponadto, że w statucie rady sołeckiej nie ma zapisów art. 35 u.s.g., zawarte są w statucie gminy. Skarżący stwierdził, że pozostawia Sądowi ocenę stanowiska organu odnośnie pkt 2 protestu (dot. Komisji Skrutacyjnej). Dodał, że nie rozwija i nie uzasadnia kwestii poruszonej w pkt 3 protestu, ponieważ nie ma ona wpływu na przeprowadzone wybory. Zdaniem skarżącego, naruszenie wskazane w pkt 4 protestu jest tej samej wagi co wskazane w pkt 1, ponieważ przeprowadzono wybory w dniu roboczym ([...] kwietnia 2019 r.). Komisja Skrutacyjna uznała ten zarzut za niezasadny, powołując się na Statut Sołectwa Ł. (określa termin i miejsce zebrania wiejskiego). Jak podniósł skarżący, Statut Rady Sołeckiej Ł. z dnia [...] kwietnia 2000 r. nie zawiera zasad wyborczych do jednostek pomocniczych, co potwierdził Wojewoda [...] w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. Wskazywał, że istnieje w ustawie o samorządzie gminnym ograniczenie terminu powoływania zebrania wiejskiego. Nie zarządza się wyborów, zgodnie z art. 35 ww. ustawy (co ma potwierdzać, że wybory przeprowadza się w dni wolne od pracy). Argumentował, iż przepis art. 35a u.s.g. mówi o niedopuszczalności zarządzania wyborów w niektórych terminach. Jeśli ustawa szczegółowa nie mówi nic o terminach przeprowadzania wyborów poza ww. przepisem, to przy określaniu dnia wyborów – zarządzający wybory zobowiązany jest zastosować się do brzmienia art. 4 Kodeksu wyborczego. Zgodnie z tym przepisem wybory odbywają się w dni wolne od pracy. Według skarżącego, przeprowadzając wybory w dzień roboczy, pozbawiono prawa wyborczego osoby pracujące na drugą zmianę, osoby pracujące za granicą oraz osoby pracujące w innych województwach, a które chciałyby zagłosować w przedmiotowych wyborach. Zdaniem skarżącego, biorąc pod uwagę ww. zarzuty oraz podstawy prawne je uzasadniające, w pełni zasadne jest unieważnienie przeprowadzonych wyborów na sołtysa rady sołeckiej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o jej odrzucenie. Według organu, skarżący formułuje swoje zarzuty w sposób bardzo ogólnikowy i nie przywołał konkretnych naruszeń, jakich miała się dopuścić Komisja przy rozpatrywaniu protestu. Skarżący nie wskazał, które osoby były uprawnionymi do wzięcia udziału w głosowaniu, a które nie. Zdaniem organu, skarżący niezasadnie uważa, iż do wyborów sołtysa i rady sołeckiej mają zastosowanie wprost przepisy ustawy Kodeks wyborczy. Za niezasadny organ uważa zarzut skarżącego o braku weryfikacji osób wpisujących się na listę uprawnionych do głosowania. Nikt w czasie przedmiotowych wyborów nie złożył żadnych uwag co do poszczególnych osób wpisanych na listę, jako uprawnionych do głosowania. Sam brak wpisu określonych osób do rejestru wyborców nie przesądza o tym, że nie posiadają one czynnego prawa wyborczego do organów jednostki pomocniczej. W zakresie pozostałych zarzutów podniesionych skargą dot. pkt 2-4 protestu wyborczego, organ przedstawił tożsamą argumentację, jak w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2020 r. skarżący podtrzymał skargę. Wyjaśnił, że jego interes prawny został naruszony w ten sposób, że na zebraniu wiejskim [...] kwietnia 2019 r., tj. w dniu wyborów został zgłoszony na sołtysa. Wyraził na to zgodę, w związku z tym kandydował w wyborach na to stanowisko. Było troje kandydatów, skarżący był drugim z nich. W wyniku głosowania skarżący otrzymał 56 głosów na 156. Wybory wygrała osoba, która otrzymała większość głosów, tj. 72. Zdaniem skarżącego, więcej wyborców głosowało, niż było uprawnionych. Ponieważ na zebraniu były zgłaszane zarzuty i wnioski o odroczenie tego zebrania oraz wyznaczenie innego terminu, chodziło o zweryfikowanie list, a Burmistrz tego nie uczyniła, dlatego część osób opuściła salę, tj. 4-5 osób. Na zebraniu był też wniosek o powołanie zastępcy sołtysa, który to wniosek nie został poddany pod głosowanie, a nawet nie został do zebrania wiejskiego zgłoszony. Uważa, że to zebranie wiejskie decyduje, czy taki organ powołać do życia. Oświadczył, że nie zarzuca tego, że zostały źle policzone głosy przez Komisję Skrutacyjną, ale fakt, że do Komisji weszli członkowie rodziny kandydatów. Przewodniczącą została osoba z rodziny kandydatki na sołtysa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 wskazanej ustawy, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada skargę na ww. akt m.in. pod kątem spełnienia wymogów mając na względzie charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia, a także interes prawny wnoszącego skargę. Ustawodawca aktualnie zaliczył do warunków formalnych dopuszczalności skargi zarówno wykazanie posiadania interesu prawnego lub uprawnienia, jak i ich naruszenia, poprzez podjęcie ww. aktu. Dopiero zatem stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę przez rozpatrzenie uchwałą Rady Miejskiej w B. S. Nr [...] protestu wyborczego na wybory sołtysa i rady sołeckiej Sołectwa Ł. , otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi. W ocenie Sądu, przedmiot zaskarżonej uchwały należy do sfery spraw z zakresu administracji publicznej, poddanych kontroli sądu administracyjnego. Uchwała rady gminy rozstrzygająca sprawę dotyczącą nieprawidłowości wyborów sołtysa i rady sołeckiej dotyczy bowiem sprawy o charakterze publicznoprawnym i jest podejmowana przez organ samorządu terytorialnego w ramach przyznanych mu kompetencji (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1590/06; postanowienie NSA z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2673/11, opubl. w internetowej bazie orzeczenia.nsa.gov.pl). Kryterium "naruszenia interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Skarżący był zgłoszony jako kandydat na funkcję sołtysa w wyborach sołtysa i rady sołeckiej Sołectwa Ł. . Skoro zaskarżoną uchwałą organ uznał za niezasadne zarzuty skarżącego mające podważać prawidłowość przeprowadzenia przedmiotowych wyborów, w wyniku których został wybrany inny kandydat niż skarżący, tak więc przysługuje mu legitymacja skargowa do kwestionowania przedmiotowej uchwały. W ocenie Sądu skarżący kwestionując uchwałę uznającą jego protest wyborczy za niezasadny, wykazał, że wskutek podjęcia tego aktu doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego, jako osoby zainteresowanej objęciem funkcji sołtysa. W takiej sytuacji, Sąd zobligowany jest zbadać zgodność z prawem podjęcia zaskarżonej uchwały. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.s.g., mieszkańcy gminy podejmują rozstrzygnięcia w głosowaniu powszechnym (poprzez wybory i referendum) lub za pośrednictwem organów gminy. Jak wynika z art. 11a ust. 1 i 2 ww. ustawy, organami gminy są: rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent). Gmina może tworzyć na swoim terytorium jednostki pomocnicze. Zgodnie z art. 5 u.s.g., utworzenie sołectwa należy do wyłącznej kompetencji rady gminy. Organem uchwałodawczym w sołectwie, będącym jednostką pomocniczą gminy, jest zebranie wiejskie, a organem wykonawczym – sołtys, którego działalność wspomaga rada sołecka (art. 36 ust. 1 ww. ustawy). Jak wynika z art. 36 ust. 2 u.s.g., sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Korzystając z upoważnienia ustawowego, Rada Miejska w B. S. podjęła uchwałę Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r., którą uchwaliła Statut Sołectwa Ł. (zwany dalej: "Statutem Sołectwa"), który zawiera rozdział V zatytułowany "Zasady i tryb przeprowadzania wyborów sołtysa i rady sołeckiej". Należy podkreślić, że merytoryczne rozpatrzenie zgodności z prawem zaskarżonej uchwały nie oznacza kompetencji sądu administracyjnego do unieważnienia wyborów organu sołectwa, jak domaga się tego skarżący, ale polega na kontroli stanowiska organu rozpoznającego protest wyborczy pod względem stwierdzenia przez niego prawidłowości przebiegu i wyników wyborów do organów sołectwa. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, dającego podstawę do uwzględnienia skargi dochodzi, gdy uchwała skutkująca zniesieniem, ograniczeniem, uniemożliwieniem realizacji uprawnienia skarżącego została wydana z naruszeniem prawa, przy czym to właśnie naruszenie prawa musi pozostawać w związku z ograniczeniem lub zniesieniem uprawnienia. Musi być ono istotne, o czym przesądza art. 91 u.s.g. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Kontrolując skargę według ww. kryterium, Sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa, w części obejmującej uznanie za niezasadny zarzut z pkt. 2 protestu wyborczego odnośnie powołania do Komisji Skrutacyjnej zebrania wiejskiego osób spokrewnionych z kandydatem na sołtysa. Jak wynika z § 18 ust. 1 Statutu Sołectwa, wybory przeprowadza komisja wyborcza wyłoniona spośród uprawnionych do głosowania uczestników zebrania. Członkiem komisji wyborczej nie może być osoba kandydująca na Sołtysa i do Rady Sołeckiej (ust. 2). Statut Sołectwa oraz ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje szczególnych wymogów co do składu komisji wyborczej w przypadku wyboru organów sołectwa. Tak więc nawet faktyczny udział w komisji wyborczej osób spokrewnionych z osobami kandydującymi w przedmiotowych wyborach nie może powodować zasadności protestu skarżącego. Z okoliczności sprawy nie wynika przy tym, aby w składzie komisji wyborczej znajdowały się osoby kandydujące do organów sołectwa. W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko organu będące odpowiedzią na zarzut z pkt 3 protestu wyborczego, tj. braku ogłoszenia przez osobę prowadzącą zebranie wiejskie, kto obejmuje funkcję podsołtysa. Skarżący w proteście podnosił, że zgodnie z Ordynacją wyborczą, funkcję tę pełni osoba, która otrzymała drugi wynik głosowania. Sąd w związku z tym wyjaśnia, że aktualne przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie przewidują możliwości sprawowania funkcji podsołtysa, co trafnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Organem wykonawczym musi być sołtys, wspomagany jedynie przez radę sołecką. W u.s.g. nie przewidziano funkcji zastępcy sołtysa, w związku z czym nie może wyprowadzić takiej funkcji zarówno z ww. ustawy, jak i statutu sołectwa. Tym samym, w powołanej mierze zaskarżona uchwała prawa nie narusza. W kontekście dotychczas przedstawionej oceny zasadności wniesionej skargi, jak i zarzutu skarżącego o przeprowadzeniu wyborów w dzień roboczy, a nie w dzień wolny od pracy (pkt 4 protestu), nieskuteczne jest powoływanie się przez skarżącego na przepisy ustawy z 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy. Przepisy prawa wyborczego zawarte są w Kodeksie wyborczym, jednakże reguluje on kwestie prawne związane z wyborami prezydenckimi, wyborami parlamentarnymi, wyborami samorządowymi i wyborami do Parlamentu Europejskiego. Sołtys nie jest organem samorządu terytorialnego. Na szczeblu gminnym organami są rada gminy oraz wójt (burmistrz, prezydent). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela poglądy judykatury, z których wynika, że w zakresie procedury wyboru sołtysa i rady sołeckiej nie stosuje się wprost Kodeksu wyborczego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1621/15; wyrok WSA w Kielcach z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 217/19, opubl. w internetowej bazie orzeczenia.nsa.gov.pl.). Obowiązujący dla obszaru Ł. Statut Sołectwa, jak i przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie zawierają nakazu przeprowadzenia wyborów do organów sołectwa w dni wolne od pracy, tak jak przewiduje to kodeks wyborczy. Oznacza to, że organ nie naruszył prawa, uznając że pkt 4 protestu skarżącego nie był zasadny. Na uwzględnienie zasługuje natomiast skarga w części, którą skarżący zakwestionował rozpatrzenie zaskarżoną uchwałą zarzutu przedstawionego w pkt 1 protestu wyborczego. Sąd uznał, że zaskarżona uchwała w wyjaśnieniu tej kwestii w istotny sposób narusza prawo, gdyż z braku przedstawienia rzetelnego uzasadnienia wymyka się ona spod kontroli sądowej. W odpowiedzi na zarzut skarżącego o braku weryfikacji listy osób uprawnionych do głosowania organ stwierdził, że nikt w czasie wyborów nie złożył żadnych uwag co do poszczególnych osób wpisanych na listę jako uprawnionych do głosowania. Ponadto organ dodał, że sam brak wpisu określonych osób do rejestru wyborców nie przesądza o tym, że nie posiadają oni czynnego prawa wyborczego do organów jednostki pomocniczej. W ocenie Sądu, ww. uzasadnienie nie spełnia gwarancji rzetelnego przedstawienia przez organ racji, które legły u podstaw rozpatrzenia przedmiotowego pkt 1 protestu. Kompetencją rady gminy jest kontrola w zakresie prawidłowości przebiegu i wyników wyboru do organów sołectwa (art. 18 ust. 1 u.s.g.), następuje ona w formie uchwały, który to akt powinien spełniać wymogi prawidłowego uzasadnienia wskazującego przebieg dokonanej przez organ oceny faktów i dowodów je potwierdzających, które w świetle przesłanek materialnoprawnych stanowią powód i sposób rozstrzygnięcia sprawy w sposób pozytywny lub negatywny. Konieczność prawidłowego uzasadnienia uchwały można wyprowadzić z ogólnych zasad ustrojowych zawartych w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. W świetle tych zasad, działanie organu administracji publicznej, które wprawdzie mieści się w jego prawem przewidzianych kompetencjach, ale noszące znamiona władczego, arbitralnego działania, skierowanego do skonkretyzowanego podmiotu, przy zastosowaniu w drodze analogia legis art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego, prowadzi do wniosku, że zaskarżona uchwała powinna zawierać uzasadnienie. Stanowisko to potwierdzają poglądy judykatury (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 843/19, opubl. w internetowej bazie- orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd zauważa, że wprawdzie elementy uzasadnienia zarzutu co do pkt 1 protestu wyborczego, pojawiają się w odpowiedzi na skargę, jednakże zabieg taki nie może konwalidować skutków uzasadnienia zaskarżonej uchwały. Nawet jeżeli w trakcie zebrania wiejskiego, nikt nie zgłaszał zastrzeżeń co do osób uprawnionych do głosowania, to bez wątpienia obowiązkiem organu było zweryfikowanie listy osób, które posiadały czynne prawo wyborcze w wyborach, które odbyły się w dniu [...] kwietnia 2019 r. do organów Sołectwa Ł. , skoro taki zarzut skarżący sformułował w pisemnym proteście kierowanym do organu z dnia [...] kwietnia 2019 r. Jeżeli organ uznał, że nie doszło do uchybienia w procedurze wyborów, to powinien wykazać i szczegółowo uzasadnić, iż do takiego naruszenia nie doszło. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały brak jest jakiegokolwiek wyjaśnienia, w jaki sposób organ ustalił, że wszystkie osoby biorące udział w przedmiotowym głosowaniu legitymowały się prawem do głosowania w świetle wymogów wynikających z art. 36 ust. 2 u.s.g., w sposób umożliwiający poddanie kontroli sądowej prawidłowość wniosków organu. Powyższe powoduje, że przedwczesne jest stanowisko organu, że nie nastąpiło naruszenie procedury wyborczej określonej w statucie sołectwa i protest skarżącego był niezasadny. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała, z powodu braku pełnego jej uzasadnienia została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, gdyż nie pozwala na dokonanie pełnej oceny, czy w istocie zgodna jest z powołanymi w niej przepisami prawa. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 147 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło