III SA/Gd 830/19

WyrokWSA w Gdańsku2020-02-20

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Bartłomiej Adamczak, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy przyznająca stypendia dla uczniów za osiągnięcia naukowe i artystyczne może zawierać warunki przyznania stypendium, które są niewykonalne lub naruszają przepisy o ochronie danych osobowych?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady gminy dotyczącej przyznawania stypendiów dla uczniów. Uzasadniono to istotnym naruszeniem prawa, polegającym na ustanowieniu niewykonalnego warunku uzyskania tytułu finalisty na szczeblu wojewódzkim w konkursach przedmiotowych lub interdyscyplinarnych dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych, co było sprzeczne z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. Dodatkowo, sąd uznał za sprzeczny z przepisami o ochronie danych osobowych wymóg załączenia oświadczenia o innych pobieranych stypendiach, gdyż nie był on niezbędny do przyznania stypendium motywacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca A. R. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w P. dotyczącą regulaminu przyznawania stypendiów Burmistrza dla uczniów i studentów za szczególne osiągnięcia naukowe i artystyczne. Zarzuciła, że § 3 ust. 1 pkt 3 regulaminu, który wymagał uzyskania tytułu finalisty na szczeblu wojewódzkim w konkursach, jest niewykonalny dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i dyskryminujący. Podniosła również zarzut naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych w związku z wymogiem załączenia oświadczenia o innych pobieranych stypendiach (§ 5 ust. 6 pkt 6 załącznika).
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność § 3 ust. 1 pkt 3 i § 5 ust. 6 pkt 6 załącznika do zaskarżonej uchwały. 2. Oddalono skargę w pozostałej części. 3. Zasądzono od Gminy P. na rzecz skarżącej A. R. 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. R. na uchwałę Rady Miejskiej [...] z dnia 29 czerwca 2017 r. nr [...] w sprawie regulaminu przyznawania stypendiów Burmistrza Miasta i Gminy [...] dla uczniów i studentów za szczególne osiągnięcia naukowe i artystyczne 1. stwierdza nieważność § 3 ust. 1 pkt 3 i § 5 ust. 6 pkt 6 załącznika do zaskarżonej uchwały, 2. oddala skargę w pozostałej części, 3. zasądza od Gminy [...] na rzecz skarżącej A. R. 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 10 grudnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła przekazana przez Burmistrza Miasta i Gminy P. skarga A. R. (dalej jako "skarżąca") na uchwałę Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia 29 czerwca 2017 r. w sprawie przyjęcia regulaminu przyznawania stypendiów Burmistrza Miasta i Gminy P. dla uczniów i studentów za szczególne osiągnięcia naukowe i artystyczne. Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 14a i 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.), art. 7b ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 337 ze zm.), art. 90t ustawy o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 60) oraz art. 173a ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1842 ze zm.). W § 1 uchwały zapisano, że wprowadza się regulamin przyznawania stypendiów Burmistrza Miasta i Gminy P. dla uczniów i studentów za szczególne osiągnięcia naukowe i artystyczne, stanowiący załącznik nr 1 do uchwały. W § 3 ust. 1 uchwały zapisano, że traci moc uchwała nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia 20 czerwca 2012 r. w ustalenia regulaminu przyznawania stypendium naukowego i artystycznego Burmistrza Miasta i Gminy P. uczniom i studentom. W § 3 ust. 1 pkt 3 Regulaminu stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały, adresowanym do uczniów szkół ponadgimnazjalnych, zapisano, że kandydatem do stypendium Burmistrza może być uczeń, który uzyskał w roku szkolnym poprzedzającym złożenie wniosku, ocenę z zachowania końcoworoczną - nie niższą niż bardzo dobry [...] i uzyskał na koniec roku szkolnego średnią ocen co najmniej 4,75 z przedmiotów obowiązkowych objętych programem nauczania oraz uzyskał tytuł co najmniej finalisty na szczeblu wojewódzkim w konkursach przedmiotowych lub interdyscyplinarnych organizowanych przez kuratorium oświaty. W § 5 ust. 6 pkt 6 Regulaminu wskazano z kolei, że załącznikiem do wniosku o stypendium jest oświadczenie o źródle, wysokości i okresie pobierania innych stypendiów. W złożonej do Sądu skardze A. R. wskazała, że zawarta w załączniku do uchwały regulacja § 3 ust. 1 pkt 3 jest sprzeczna z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z § 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji oraz sposobu prowadzenia konkurów, turniejów i olimpiad (Dz. U. z 2002 r., Nr 13, poz. 125 ze zm.), gdyż określa jako warunek ubiegania się o stypendium przez ucznia szkoły ponadgimnazjalnej uzyskanie tytułu finalisty na szczeblu wojewódzkim w konkursach przedmiotowych lub interdyscyplinarnych organizowanych przez kuratora oświaty podczas, gdy zgodnie z przywołanym rozporządzeniem uczniowie szkół ponadgimnazjalnych nie mogą brać udziału w tych rodzajach współzawodnictwa. W uchwale stworzono zatem niedopuszczalną z racji jej niewykonalności konstrukcję prawną dyskryminującą uczniów szkół ponadgimnazjalnych w stosunku do uczniów niższych typów szkół. Skarżąca podniosła ponadto zarzut naruszenia art. 51 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 i 2 i art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 922 ze zm.) poprzez zawarcie w § 5 ust. 6 pkt 6 załącznika do uchwały wymogu załączenia do wniosku o stypendium oświadczenia o źródle, wysokości i okresie pobierania innych stypendiów, podczas gdy dane te nie są niezbędne do przyznawania stypendiów o charakterze motywacyjnym. Podnosząc wskazane wyżej zarzuty, obejmujące naruszenia, które godzą w interes prawny skarżącej A. R. wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w całości. W ocenie skarżącej wyeliminowanie jedynie niektórych zapisów uchwały spowoduje, że akt ten nie będzie nadawał się do wykonania. Stwierdzenie nieważności całości uchwały spowoduje z kolei wyeliminowanie z porządku prawnego przepisu derogującego zawartego w jej § 3 ust. 1, mocą którego uchylona została uchwała nr [...] z dnia 20 czerwca 2012 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu podniesione w skardze zarzuty nie są związane z konkretnym, indywidualnym i aktualnym interesem prawnym skarżącej. Występując o stypendium A. R. nie udokumentowała bowiem - stosownie do § 3 ust. 1 pkt 3 załącznika do uchwały - że spełnia warunek uzyskania tytułu co najmniej finalisty na szczeblu wojewódzkim w olimpiadach przedmiotowych lub interdyscyplinarnych organizowanych przez kuratorium oświaty. Przedłożone wraz z wnioskiem o stypendium dokumenty potwierdzają zaś wyłącznie jej sukcesy w konkursach na szczeblu szkoły ponadgimnazjalnej, do której skarżąca aktualnie uczęszcza. W ocenie organu bez znaczenia dla oceny interesu prawnego skarżącej pozostaje, że w zaskarżonej uchwale w odniesieniu do szkół ponadgimnazjalnych nie posłużono się pojęciem "olimpiady" lecz "konkursy". Niezależnie od tego jak zostało to terminologicznie ujęte w uchwale, to nie nazwa była podstawą odmowy przyznania stypendium, lecz fakt niespełnienia wymogu uczestnictwa skarżącej w olimpiadzie na wskazanym w uchwale szczeblu. Gdyby A. R. wylegitymowała się dokumentem potwierdzającym ten fakt, to zapewne uzyskałaby stypendium na podstawie przepisów zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W świetle art. 3 § 2 punkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne właściwe są w sprawach kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Sąd administracyjny dokonuje wskazanej kontroli według stanu prawnego istniejącego w dacie podejmowania przez organ aktu stanowiącego przedmiot zaskarżenia. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. kontrola sądowa dokonywana jest w granicach sprawy, zaś sąd administracyjny orzekając w jej granicach, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co istotne, sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Unormowanie to nie określa jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych. Zgodnie z art. 91 ustawy o samorządzie gminnym (dalej powoływanej w skrócie jako "u.s.g.") uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne (ust. 1). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). Stosownie zaś do art. 94 ust. 1 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku o istnieniu dwóch rodzajów wad aktów stanowionych przez organ gminy – istotnych i nieistotnych. Do istotnych wad takiego aktu (w realiach rozpatrywanej sprawy – uchwały), skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów jednostek samorządu terytorialnego do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego przez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. W przypadku, gdy w kontrolowanym poprzez sąd administracyjny zakresie obwiązująca na terenie danej gminy uchwała nie narusza prawa, sąd zobligowany jest oddalić skargę (art. 151 p.p.s.a.). Istotne jest przy tym wskazanie, że zakres, w którym sąd administracyjny kontroluje uchwałę wyznacza wskazane przez stronę naruszenie jej interesu prawnego. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego sąd odrzuca skargę. Regulacja powyższa, obligująca do odrzucenia skargi dotyczy wszakże, w ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, jedynie tych przypadków, gdy brak naruszenia interesu prawnego jest oczywisty. Jeśli natomiast przepis szczególny, jako warunek skutecznego wniesienia skargi formułuje naruszenie interesu prawnego strony skarżącej zaś przedmiotowe naruszenie może być wykazane jedynie w toku postępowania sądowoadministracyjnego, brak jest podstaw do odrzucenia skargi (to jest wydania orzeczenia o charakterze formalnym), gdyż zarzuty skargi podlegają wówczas merytorycznemu badaniu. W takim przypadku ocena w tym zakresie pozostaje w związku z badaniem legalności zaskarżonego aktu. Po dopuszczeniu skargi do merytorycznego rozpoznania stwierdzenie przez sąd, że w zaskarżonym przez stronę zakresie uchwała nie narusza jej interesu prawnego nie może zatem skutkować odrzuceniem skargi, lecz wyłącznie jej oddaleniem. Stosownie do treści art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Posiadanie interesu prawnego i jego naruszenie należy tym samym postrzegać nie tylko jako warunek skutecznego wniesienia, ale też konieczny warunek uwzględnienia skargi wnoszonej w oparciu o art. 101 ust. 1 u.s.g. do sądu administracyjnego. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest przy tym norma prawa materialnego. W sprawie nie sporu co do tego, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, który może być poddany kontroli ze strony sądu administracyjnego. Wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę A. R. - jako adresat tego aktu - niewątpliwie posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Skarżąca jest mieszkanką gminy P., uczy się w szkole ponadgimnazjalnej i nie przekroczyła wieku 24 lat. Zgodnie z § 2 załącznika do uchwały posiadanie powyżej wskazanych cech decyduje wprost o tym, że skarżąca mieści się w kategorii podmiotów, które mogą ubiegać się o przyznanie stypendium Burmistrza Miasta i Gminy P. dla uczniów i studentów w związku z osiągnieciami naukowymi i artystycznymi. Skarżąca posiada interes prawny w kwestionowaniu przyjętych w uchwale ustaleń co do zgodności z prawem warunków otrzymania stypendiów przez uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Należy mieć na względzie, że odmawiając przyznania stypendium poinformowano skarżącą, że nie spełnia ona warunków jego uzyskania określonych w zaskarżonej uchwale. Należy w tym miejscu podkreślić, że granice zaskarżenia, wyznaczone w cytowanym wcześniej art. 101 ust. 1 u.s.g. naruszeniem interesu prawnego determinują uznanie, że Sąd może dokonywać oceny zaskarżonej uchwały tylko w zakresie wyznaczonym granicami przysługującego skarżącej interesu prawnego. Jeżeli więc skarżąca posiada w sprawie interes prawny, wynikający z tego, że jest posiadającym określone cechy podmiotem mogącym starać się o przyznanie stypendium, to granicami oceny przez Sąd naruszenia tego interesu prawnego jest zakres ustaleń zaskarżonej uchwały, które precyzują warunki jakie muszą zostać spełnione dla przyznania stypendium uczniom szkół ponadgimnazjalnych. Mając na uwadze zapisy zawarte w uchwale (i w załączniku nr 1 co uchwały) jak i opisane wyżej kryteria oceny zgodności z prawem aktów prawa miejscowego Sąd uznał zasadność podniesionych w skardze zarzutów, co skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności § 3 ust. 1 pkt 3 i § 5 ust. 6 pkt 6 załącznika do uchwały jako podjętych z istotnym naruszeniem prawa. Mając na uwadze te same względy jak i zapatrywanie skarżącej co do konieczności przywrócenia poprzednio obowiązującej regulacji w zakresie stypendiów - a to poprzez stwierdzenie nieważności uchwały w całości (a zatem w zakresie obejmującym również regulację o charakterze derogacyjnym) - Sąd uznał, że w zakresie wyznaczonym granicami przysługującego skarżącej interesu prawnego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Choć z treści skargi wynika, że A. R. zaskarżyła uchwałę w całości, to podkreślenia wymaga, że skarżąca nie wskazała innych niż opisane wyżej (a dotyczących § 3 ust. 1 pkt 3 i § 5 ust. 6 pkt 6 załącznika do uchwały) naruszeń jej interesu prawnego. Przechodząc do szczegółowych rozważań zapisów zawartych w zaskarżonej uchwale podnieść należy, że określając warunki przyznania stypendium w § 3 ust. 1 złącznika do uchwały Rada Miejska w P. wskazała, że kandydatem do stypendium Burmistrza może być uczeń, który uzyskał w roku szkolnym poprzedzającym złożenie wniosku, ocenę z zachowania końcoworoczną – nie niższą niż bardzo dobry oraz spełnia łącznie następujące warunki: - uczeń szkoły podstawowej uzyskał na koniec średnią ocen co najmniej 5,00 z przedmiotów obowiązkowych objętych programem nauczania oraz uzyskał tytuł co najmniej laureata konkursu na szczeblu powiatowym w konkursach przedmiotowych, turniejach, olimpiadach wiedzy organizowanych przez kuratorium oświaty (pkt 1); - uczeń gimnazjum uzyskał na koniec średnią ocen co najmniej 5,00 z przedmiotów obowiązkowych objętych programem nauczania oraz uzyskał tytuł co najmniej finalisty na szczeblu wojewódzkim w konkursach przedmiotowych lub interdyscyplinarnych organizowanych przez kuratorium oświaty (pkt 2); - uczeń szkoły ponadgimnazjalnej uzyskał na koniec roku szkolnego średnią ocen do najmniej 4,75 z przedmiotów obowiązkowych objętych programem nauczania oraz uzyskał tytuł co najmniej finalisty na szczeblu wojewódzkim w konkursach przedmiotowych lub interdyscyplinarnych organizowanych przez Kuratorium Oświaty (pkt 3). W § 5 ust. 6 załącznika do uchwały wskazano natomiast, że załącznikami do wniosku o przyznanie stypendium są w szczególności: - kserokopia świadectwa szkolnego (pkt 1); - kserokopie dyplomów potwierdzających osiągniecia, o których mowa w § 3 i 4 (pkt 2); - wycinki prasowe (pkt 3); - zdjęcia (nagród, dokumentujące udział w konkursach, przeglądach, festiwalach, olimpiadach itp.) (pkt 4); - inne dokumenty potwierdzające osiągniecia naukowe, artystyczne (pkt 5); oraz - oświadczenie o źródle, wysokości i okresie pobierania innych stypendiów (pkt 6). Zaskarżona uchwała weszła w życie 22 sierpnia 2017 r., to jest po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] (7 sierpnia 2017 r.). Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu obowiązującym w tej dacie, wyróżnić można było trzy typy szkół to jest: - sześcioletnią szkołę podstawową, - trzyletnie gimnazjum oraz - szkoły ponadgimnazjalne. Do ostatniej z tych kategorii, to jest do szkół ponadgimnazjalnych zaliczono zaś równorzędnie: - trzyletnią zasadniczą szkołę zawodową, - trzyletnie liceum ogólnokształcące, - czteroletnie technikum, - szkołę policealną dla osób posiadających wykształcenie średnie, - trzyletnią szkołę specjalną przysposabiającą do pracy dla uczniów z niepełnosprawnościami. Zaskarżona uchwała w chwili jej podjęcia uwzględniała tym samym wynikającą z ustawy o systemie oświaty systematykę szkół, określając dla uczniów szkół podstawowych, uczniów gimnazjów i uczniów szkół ponadgimnazjalnych odrębne warunki uzyskania stypendiów za osiągniecia naukowe i artystyczne. W dacie podejmowania uchwały obowiązywało nadto wydane na podstawie art. 22 ust. 8 ustawy o systemie oświaty rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji oraz sposobu przeprowadzania konkursów, turniejów i olimpiad. Z zapisów zawartych w tym rozporządzeniu wynikało, że konkursy są organizowane wyłącznie dla uczniów szkół podstawowych z klas od IV do VI oraz dla uczniów gimnazjów (§ 1 rozporządzenia), mogą być to konkursy interdyscyplinarne, konkursy przedmiotowe oraz tematyczne (§ 2 rozporządzenia) i są one organizowane przez kuratora oświaty na szczeblu wojewódzkim lub szczeblu ponadwojewódzkim (§ 3 rozporządzenia). Olimpiady przewidziano natomiast jako odrębną formę współzawodnictwa właściwą co do zasady dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych: liceów ogólnokształcących i techników, a także dla uczniów gimnazjów, która mogła być przeprowadzona jako olimpiada interdyscyplinarna, przedmiotowa, tematyczna albo olimpiada z przedmiotów dodatkowych (§ 7 rozporządzenia), zawsze jednak jako trójstopniowe zawody o zasięgu ogólnopolskim, gdzie kolejne etapy olimpiady to zawody szkolne i międzyszkolne (zawody I – go stopnia), zawody okręgowe (zawody II – go stopnia) i finałowe zawody centralne (zawody III – go stopnia) (§ 8 rozporządzenia). Zastrzeżono jednocześnie, że w olimpiadzie zorganizowanej dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych, mogą brać udział także laureaci konkursów, o których mowa w § 4 rozporządzenia oraz uczniowie szkół podstawowych, gimnazjów i zasadniczych szkół zawodowych, którzy realizują indywidualny program lub tok nauki, rekomendowani przez szkołę. (§ 7 rozporządzenia). Jako organizatorów olimpiad wskazano zaś (w § 9 rozporządzenia) szkoły wyższe, jednostki naukowe i inne podmioty prowadzące statutową działalność oświatową lub naukową, z zastrzeżeniem, że w organizacji olimpiad mogą uczestniczyć kuratorzy oświaty. Turnieje przewidziano z kolei jako formy współzawodnictwa właściwe dla uczniów zasadniczych szkół zawodowych jako trójstopniowe zawody o zasięgu ogólnopolskim obejmujące problematykę związaną z przygotowaniem do podjęcia pracy zawodowej (§ 12 rozporządzenia). W powołanym rozporządzeniu wyraźnie rozróżniono zatem od siebie opisane wyżej formy współzawodnictwa, to jest konkursy, olimpiady i turnieje, w tym poprzez ścisłe określenie dla uczniów jakiego typu szkół, w jakim zakresie i trybie są one organizowane. Zawarty w załączniku do zaskarżonej uchwały § 3 ust. 1 pkt 3 niewątpliwie nie uwzględnia tego rozróżnienia, przez co musi być oceniony jako przyjęty w sprzeczności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym w postaci rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji oraz sposobu przeprowadzania konkursów, turniejów i olimpiad. Sprzeczność prawa miejscowego z powszechnie obowiązującym prawem materialnym należy zaś kwalifikować jako naruszenie prawa o charakterze istotnym. Jak zasadnie wskazuje w tym zakresie skarżąca, stawiany uczniom szkół ponadgimnazjalnych w § 3 ust. 1 pkt 3 złącznika do uchwały warunek uzyskania tytułu finalisty na szczeblu wojewódzkim w konkursach przedmiotowych lub interdyscyplinarnych, był w świetle uregulowań wynikających z powołanego rozporządzenia niewykonalny. Wbrew twierdzeniom organu nie można traktować w tym wypadku pojęcia konkursu i olimpiady zamiennie, zważywszy że w uchwale sprecyzowano także, że chodzi o taką formę współzawodnictwa, która jest organizowana przez kuratora oświaty na szczeblu wojewódzkim. Jak wynika zaś z regulacji cyt. wyżej rozporządzenia olimpiady nie są organizowane przez kuratorów oświaty, którzy mogą jedynie uczestniczyć w ich organizacji. Nie są też przeprowadzane na szczeblu wojewódzkim. Olimpiady mają formę trójstopniowych zawodów o zasięgu ogólnopolskim, gdzie żaden z etapów tych zawodów, to jest etap międzyszkolny, okręgowy i centralny nie jest odpowiednikiem "szczebla wojewódzkiego" właściwego dla konkursów. W przedmiotowej sprawie nie można zatem negować istnienia interesu prawnego skarżącej podnosząc - jak czyni to organ w odpowiedzi na skargę - że A. R. nie była finalistką olimpiady na szczeblu wojewódzkim. Ponownego podkreślenia wymaga, że olimpiady nie są organizowane przez kuratorów oświaty na szczeblu wojewódzkim. W zaskarżonej uchwale wyraźnie wskazano zaś, że wymogiem uzyskania stypendium jest uczestnictwo w konkursie na szczeblu wojewódzkim, która to forma współzawodnictwa była na dzień wydania uchwały zastrzeżona w powołanym wyżej rozporządzeniu tylko dla uczniów szkół podstawowych klas IV – VI i uczniów gimnazjów. Zarzut skarżący mający za przedmiot § 3 ust. 1 pkt 3 załącznika do uchwały zasługiwał zatem na uwzględnienie. Uzupełniając powyższe zapatrywania wskazać należy, że wkrótce po wejściu w życie zaskarżonej uchwały (22 sierpnia 2017 r.) to jest począwszy od dnia 1 września 2017 r. doszło do istotnej reformy sytemu oświaty, wyrażającej się miedzy innymi poprzez likwidację (stopniowe wygaszanie) gimnazjów. Należy mieć w związku z tym na względzie, że podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego uchwały stanowiące wykonanie art. 90t ustawy o systemie oświaty każdorazowo powinny uwzględniać zachodzące w systemie oświaty zmiany, tak pod kątem nazewnictwa szkół, jak też właściwych dla określonych kategorii uczniów i młodzieży dopuszczalnych form współzawodnictwa, określanych w aktach wykonawczych na mocy upoważnienia ustawowego z art. 22 ust. 8 ustawy o systemie oświaty. Aktualizowanie przepisów prawa miejscowego ma zapewnić jego bieżącą zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, by w realny sposób dać dzieciom i młodzieży możliwość skorzystania ze stypendiów związanych z ich uzdolnieniami i szczególnymi osiągnięciami na polu artystycznym i naukowym. Z kolei kryteria przyznawania stypendiów powinny nie tylko ogólnie uwzględniać charakter i cel tego rodzaju pomocy udzielanej uzdolnionym uczniom, ale w ścisły i jednoznaczny sposób określać jacy uczniowie - w zgodzie z powszechnie obowiązującym prawem, w tym z konstytucyjną zasada równości - są traktowani jako szczególnie uzdolnieni. Skarżąca podniosła również w sposób zasadny, że skoro w uchwale nie zastrzeżono, że przyznanie stypendium zależy od warunków materialnych wnioskodawcy, sformułowany w § 5 ust. 6 pkt 6 załącznika do uchwały wymóg dołączenia do wniosku o przyznanie stypendium oświadczenia o źródle, wysokości i okresie pobierania innych stypendiów jest nie tylko zbędny, ale też sprzeczny z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, który na dzień podjęcia i wejścia w życie zaskarżonej uchwały stanowił, że przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne tylko wtedy gdy osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę i jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Uzyskanie innego stypendium nie powinno być i nie zostało też określone w treści zaskarżonej uchwały jako dodatkowa przesłanka negatywna lub pozytywna uzyskania stypendium dla uzdolnionych uczniów pobierających naukę na terenie Gminy P. W świetle uregulowań art. 90t ust. 4 w zw. z ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty jedynie kryterium bycia uczniem uzdolnionym, posiadającym konkretne osiągnięcia lub wyniki w nauce, powinno stanowić podstawę do wsparcia jego edukacji. Przywołane przepisy nie dają zaś organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego bezpośredniej lub pośredniej możliwości warunkowania uzyskania stypendium od faktu nieuzyskiwania innych świadczeń mających charakter identyczny bądź zbliżony. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność § 3 ust. 1 pkt 3 i § 5 ust. 6 pkt 6 załącznika do zaskarżonej uchwały oraz oddalił skargę w pozostałej części na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt I i II sentencji wyroku). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona od Gminy P. na rzecz skarżącej kwota odpowiada uiszczonemu przez skarżącą wpisowi od wniesionej do Sądu skargi (pkt III sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło