II SA/Sz 782/19
WyrokWSA w Szczecinie2020-02-20
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m², wzniesiony na bazie fundamentów wcześniejszej ruiny, ale niepołączony trwale z gruntem, wymaga pozwolenia na budowę, a jego brak stanowi podstawę do nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m², nawet jeśli wzniesiony na bazie fundamentów wcześniejszej ruiny i niepołączony trwale z gruntem w sposób uniemożliwiający jego przeniesienie lub rozbiórkę, wymaga pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia, w sytuacji gdy obiekt nie spełnia wymogów tymczasowości określonych w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, stanowi podstawę do zastosowania procedury legalizacyjnej z art. 48 Prawa budowlanego, a w przypadku niewywiązania się z nałożonych obowiązków – do wydania nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego, który zdaniem organów został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej. Organ I instancji ustalił, opierając się na dokumentacji geodezyjnej, że budynek powstał najwcześniej w 2002 r., co przy jego powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m² wymagało pozwolenia na budowę. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, skarżący nie wywiązał się z nałożonych obowiązków, co skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolną ocenę dowodów, kwestionując datę powstania budynku i wiarygodność dokumentacji geodezyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202), dalej jako "u.p.b.", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P. nakazał Z. G. rozbiórkę budynku gospodarczego nr 2, o wymiarach 10,20 x 4,0 m, zlokalizowanego w centralnej części działki nr [...], w miejscowości R., położonej w gminie K. P..
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał, że na wniosek G. M. (właściciela sąsiedniej nieruchomości - dz. nr [...]) przeprowadził w dniu 4 kwietnia 2018 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości.
Mając na uwadze złożone do protokołu oświadczenie stron organ powziął wątpliwości, co do okresu powstania przedmiotowego obiektu. Strony zadeklarowały,
że przedmiotowy budynek powstał w 1993 r., niemniej organ powołując się na posiadaną dokumentację geodezyjną stwierdził, że na żadnej z map nie został ujawniony deklarowany obiekt nr 2, co wskazywałoby na to, że obiekt powstał najwcześniej w 2002 roku. Mając powyższe na względzie, organ wezwał strony do złożenia wyjaśnień w sprawie ustalenia daty wykonania tego obiektu, jednak żadna ze stron nie stawiła się w wyznaczonym terminie. W tej sytuacji, organ przyjął za dowód w postępowaniu dokumentację geodezyjną, w oparciu o którą stwierdził, że okres wzniesienia obiektu należy szacować najwcześniej na 2002 rok. Zdaniem organu, skoro powierzchnia zabudowy obiektu przekracza 35 m2, zatem konieczne było wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, której brak stanowi o zrealizowaniu obiektu w warunkach samowoli budowlanej.
W tej sytuacji postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., wydanym na podstawie
art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, organ I instancji wstrzymał prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych i nałożył na Z. G. obowiązek przedstawienia w terminie do 31 października 2018 r. następujących dokumentów:
1. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy
z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego budowy budynku gospodarczego,
3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zobowiązany nie przedłożył jednak żądanych dokumentów, co stanowiło podstawę do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Kwestionując wskazaną decyzję Z. G. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, w którym zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. - poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz niezebranie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,
co znalazło wyraz w nieprzesłuchaniu stron postępowania,
2. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. - poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz nieprawidłową ocenę materiału dowodowego mającą wyraz w daniu wiary mapom geodezyjnym z dnia 5 września
2000 r. oraz z dnia 15 czerwca 2002 r., podczas gdy są to dokumenty niewiarygodne, niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym,
3. art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej,
4. wykorzystanie jako integralną część decyzji mapy niestanowiącej dokumentu
w myśl przepisów prawa,
5. bezczynność organu - nierozpoznanie zażalenia z dnia 18 lipca 2018 r.
na postanowienie z dnia [...] lipca 2018 r.
W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że przedmiotowe roboty budowlane nie stanowią samowoli budowlanej, zaś organ nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem odwołującego z konsekwentnego stanowiska stron wynika, że budynek nr 2 powstał w 1993 roku. Organ nie zgromadził żadnych wiarygodnych dowodów, które pozwoliłyby na obalenie tejże tezy. Przymiotu wiarygodności należy odmówić mapom z dnia 5 września 2000 r. oraz z dnia
15 czerwca 2002 r., na które organ powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ich nierzetelność wynika choćby z faktu, że - jak wskazuje sam organ - na mapie
z 5 września 2000 r. naniesiony jest budynek gospodarczy (stodoła), którego status na mapie z 15 czerwca 2002 r. został zaktualizowany na ruinę. Tymczasem budynek ten był ruiną już w 2000 r. Dokumentacja powołana przez organ jest więc nieaktualna, niewiarygodna i nierzetelna. Jako taka nie może stanowić podstawy dokonania jakichkolwiek ustaleń w toku postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia [...]. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 i art. 83 ust. 2 u.p.b., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy podkreślił, że budowa przedmiotowego obiektu budowlanego - o powierzchni zabudowy ok. 40,80 m2 (10,20 m x 4,00 m) - nie mieści się w katalogu obiektów wymienionych w art. 29
w związku z art. 30 ust. 1 prawa budowlanego, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie inwestor nie uzyskał na budowę przedmiotowego obiektu takiego pozwolenia. W przypadku zaś wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia na budowę, zastosowanie znajdują przepisy art. 48 prawa budowlanego.
Ostatecznym postanowieniem z dnia 6 lipca 2018 r., wydanym na podstawie
art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, PINB w K. P. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego obiektu budowlanego i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym terminie, wskazanych wyżej dokumentów, które umożliwiłyby legalizację tego obiektu budowlanego. Inwestor nie wywiązał się z nałożonego obowiązku i nie przedłożył wymaganych dokumentów, zatem zasadnym było zastosowanie przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazującego rozbiórkę obiektu budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji powołał się na materiały pozyskane z Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w K. P. przez organ powiatowy, w tym kopię szkicu autorstwa technika-geodety T. W., skartowanego w dniu 5 sierpnia 2000 r. (nr Ks. Rob [...], KERG [...], dla sekcji mapy zasadniczej arkusz [...]), na podstawie pomiarów w terenie wykonanych w dniu 3 stycznia 2000 r. przez tego geodetę, w związku ze zgłoszeniem przez M. J. (geodetę uprawnionego), w dniu 22 maja 2000 r., pod KERG [...] roboty geodezyjnej: podział działek [nr [...] i [...]] na cztery nowe działki. Na szkicu tym, w obrębie przedmiotowej działki nr [...] (dawniej [...]), wrysowano budynek dawnej "obory", który istniał w tym miejscu przed wzniesieniem kwestionowanego budynku gospodarczego, a obecnie jest już w znacznym stopniu rozebrany (teren pod nim jest zajęty m.in. przez kwestionowany budynek gospodarczy). Przedmiotowy budynek gospodarczy, wzniesiony na bazie fundamentów wcześniejszej ruiny (tj. budynku ww. "obory") nie został wykazany jako istniejący. Zdaniem organu nie sposób przyjąć, że geodeta nanosząc na mapę pozostałości dawnej obory, nie naniósłby przedmiotowego budynku, który zajmuje część obszaru, na którym znajdowała się ww. obora. W oparciu o powołany dokument organ stwierdził, że kwestionowany budynek gospodarczy nie mógł powstać w 1993 r., jak podnosi odwołujący, bowiem nie istniał jeszcze w dniu 3 stycznia 2000 r., kiedy to technik-geodeta T. W. dokonywał w terenie ww. pomiaru działek (nr Ks. Rob [...], KERG [...], dla sekcji mapy zasadniczej arkusz [...]). Ponadto na kopii mapy geodezyjnej autorstwa geodety uprawnionego M. J., z dnia 15 czerwca 2002 r. (wykonanej już po przekształceniu działki nr [...] w działkę nr [...]), nadal brak jest kwestionowanego budynku gospodarczego, zaś zarys uprzednio istniejącego w tym miejscu budynku "obory" wykonany został linią przerywaną i oznaczony literą "r" – co wskazuje na przeznaczenie tego budynku do rozbiórki, jako ruiny.
W ocenie organu odwoławczego, skoro będący przedmiotem postępowania budynek został wzniesiony samowolnie po 31 grudnia 1994 r., a jego powierzchnia zabudowy przekracza 35 m2, to zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, znajdują w stosunku do niego zastosowanie przepisy art. 48 tej ustawy.
Mając na uwadze zarzut odwołania polegający na nierozpoznaniu zażalenia na postanowienie z dnia 6 lipca 2018 r. organ wyjaśnił, że skarżący przebywając czasowo poza granicami kraju i nie ustanawiając jednocześnie na ten okres pełnomocnika do doręczeń w kraju, sam pozbawił się możliwości realizowania swoich praw jako strony przedmiotowego postępowania. Pozostawienie wskazanego zażalenia bez rozpoznania wynika bowiem z faktu nieuzupełnienia jego braków formalnych w zakreślonym terminie.
Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, brak jest ustawowych wymogów dotyczących formy załącznika graficznego do decyzji administracyjnej. Wystarczy, aby taki załącznik był czytelny, tj. w sposób zrozumiały, jednoznacznie określał przedmiot rozstrzygnięcia. W ocenie organu załączony do skarżonej decyzji załącznik graficzny spełnia ten wymóg. Jednocześnie zaznaczono, że jak ustalił organ powiatowy przedmiotowy budynek powstał "na bazie fundamentów wcześniejszej ruiny".
Powyższe oznacza, że wskazanym w decyzji organu I instancji nakazem rozbiórki objęta jest tylko ta część budynku gospodarczego nr 2 (o wymiarach
10,20 x 4 m), zlokalizowanego w centralnej części działki nr [...] w m. R.
gm. K. P., która została wzniesiona samowolnie. Tym samym ww. nakaz rozbiórki nie obejmuje istniejących w tym miejscu fundamentów wcześniejszej ruiny.
Z. G. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Jednocześnie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:
1. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji,
w postaci art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
i załatwienia sprawy, oraz niezebranie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co znalazło wyraz w nieprzesłuchaniu stron postępowania;
2. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji,
w postaci art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów w postaci mapy geodezyjnej
z dnia 5 września 2000 r. oraz z dnia 15 czerwca 2002 roku, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu,
że budynek gospodarczy będący przedmiotem niniejszego postępowania nie powstał
w 1993 roku;
3. obrazę przepisu postępowania, mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji,
w postaci art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny
z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, między innymi poprzez wykorzystanie jako integralnej części decyzji, mapy niestanowiącej dokumentu w myśl przepisów prawa.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył zawarte w odwołaniu stanowisko, wedle którego przedmiotowe roboty budowlane nie stanowią samowoli budowlanej.
Zdaniem skarżącego organ nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym daty wzniesienia obiektu, jego parametrów i właściwości. Organy wskazały, że postępowanie dotyczy "budynku gospodarczego nr 2", odgórnie przyjmując, że stanowi on budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Tymczasem z protokołu przeprowadzonych oględzin nie wynika szczegółowy opis obiektu stanowiącego przedmiot postępowania. Akcent położono na jego powierzchnię (nie dokonując pomiaru dokładnego i posługując się jedynie powierzchnią orientacyjną) oraz rodzaj zadaszenia, ignorując przy tym materiał, z jakiego został wykonany, jak i brak związania z gruntem.
Ponadto zarzucił, że nie sposób również określić stanu prawnego, jaki przyjął organ przy wydawaniu decyzji. W ocenie skarżącego za rażące uchybienie należy uznać powoływanie się przez organ II Instancji na przepis art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, choć w okresie pomiędzy 24 grudnia 1997 roku, a 11 lipca 2003 roku, a więc w okresie, w którym wedle organu powstał budynek, przepis taki nie istniał.
Organ pomimo istniejących wątpliwości nie przeprowadził jednak niezbędnego, w ocenie skarżącego, dowodu z przesłuchania stron, a tym samym nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie wyjaśnił dokładnie wszystkich okoliczności sprawy.
Zdaniem skarżącego organ w toku całego postępowania nie zgromadził żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających, że budynek nr 2 powstał w 1993 r. Powołane bowiem w uzasadnieniu decyzji mapy z dnia 5 września 2000 r. oraz
z dnia 15 czerwca 2002 r., nie są w jego ocenie wiarygodne, bowiem na mapie
z dnia 5 września 2000 r. naniesiony jest budynek gospodarczy (stodoła), którego status na mapie z dnia 15 czerwca 2002 r. został zaktualizowany na ruinę. Tymczasem, zdaniem skarżącego, budynek był już ruiną w 2000 r. W tej sytuacji dokumentacja, na którą powołuje się organ jest nieaktualna, niewiarygodna i nierzetelna i jako taka nie może stanowić podstawy dokonania jakichkolwiek ustaleń w toku postępowania administracyjnego. W rezultacie organ błędnie ustalił, że budynek numer 2 nie mógł powstać w 1993 roku.
Argumentując zarzut dotyczący naruszenia art. 8 k.p.a. skarżący wskazał na wykorzystanie przez organ jako integralnej części decyzji mapy, a właściwie załącznika graficznego, który nie stanowi dokumentu w myśl przepisów prawa. Analiza adnotacji znajdującej się na załączniku prowadzi do wniosku, że rzekoma mapa jest tylko zwykłym wydrukiem z komercyjnego serwisu internetowego. "Mapa" nie stanowi urzędowego dokumentu geodezyjnego, a według skarżącego tylko taki może stanowić podstawę praw i obowiązków stron w postępowaniu administracyjnym.
Ponadto skarżący zarzucił, że pomimo poinformowania organu o braku możliwości stawienia się na przesłuchanie w konkretnym terminie organ nie wyznaczył innego terminu przesłuchania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 – j.t. ze zm.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności
z prawem wykazała, że akt nie narusza ani przepisów wskazywanych w skardze, ani innych przepisów, co w konsekwencji prowadzić musiało do oddalenia skargi.
Przedmiotem skargi jest decyzja nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczego nr 2, zlokalizowanego w centralnej części działki nr [...] w miejscowości R. gm. K. P..
W badanej sprawie, organ nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu kontroli legalności istniejącej na działce, stanowiącej współwłasność skarżącego zabudowy, uznał, że budynek oznaczony nr 2 stanowi samowolę budowlaną. Konsekwencją tych ustaleń było wszczęcie postępowania, a następnie nałożenie - postanowieniem z dnia 16 lipca 2018 r., obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 28 ust. 1 przywołanej ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Pozwolenia na budowę nie wymagają obiekty, o których mowa w art. 29 u.p.b., a art. 30 tej ustawy wymienia obiekty, których wybudowanie wymaga zgłoszenia.
Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło obiektu – budynku gospodarczego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W ocenie sądu organ dokonał właściwej kwalifikacji tego obiektu, uznając, że skoro powierzchnia zabudowy jest większa aniżeli określona w art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b., to jego wybudowanie wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro tak, to obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wdrożenie procedury legalizacyjnej, o której mowa w art. 48 i 49 u.p.b., co też organ uczynił wstrzymując, na podstawie art. 48 ust. 3 u.p.b., roboty budowlane, a następnie nakładając na skarżącego obowiązek przedłożenia zaświadczenia właściwego organu o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź decyzji o warunkach zabudowy (w przypadku braku planu miejscowego), czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych obowiązków, zatem zastosowanie znalazł art. 48 ust. 4 u.p.b., który stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29
ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Skarżący podnosił co prawda, że złożył zażalenie na postanowienie nakładające obowiązki, które nie zostało przez organ odwoławczy rozpatrzone i doszło tym samym do naruszenia jego praw jako strony postępowania. Wskazać jednak należy, że z akt postępowania wynika, że w związku z tym, iż zażalenie nie zawierało własnoręcznego podpisu skarżącego, został on wezwany do uzupełnienia braków formalnych i złożenia podpisu pod zażaleniem w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpoznania. Pismo zawierające wezwanie zostało doręczone w dniu 6 sierpnia 2018 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis "G. ". Zatem termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia upłynął w dniu 13 sierpnia 2018 r. W związku z bezskutecznym upływem terminu, zażalenie skarżącego, pismem z dnia 22 sierpnia 2018 r., pozostawiono bez rozpoznania. Postanowienie je nakładające jest bowiem ostateczne i pozostaje w obiegu prawnym, a skoro skarżący uchylił się od jego wykonania, to tym samym ziściły się przesłanki do orzeczenia nakazu rozbiórki, stosownie do art. 48 ust. 4 u.p.b.
Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego zmierzającej do wykazania, że sporny obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę, gdyż nie jest trwale związany z gruntem, a w związku z tym powinien być traktowany jak obiekt tymczasowy, w rozumieniu art. 3 pkt 7 u.p.b. Definicję obiektu tymczasowego zawiera art. 3 pkt 5 u.p.b., który stanowi, że pod pojęciem tym należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b., nie wymaga pozwolenia na budowę budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem
i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym
w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Sporny obiekt nie spełnia opisanych wymogów. Fakt, że nie posiada fundamentów, nie przesądza bowiem o tym, iż jest nietrwale połączony z gruntem.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, który sąd w składzie orzekającym podziela, iż cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce (zob. wyrok NSA z 03.02.2017 r.,
II OSK 1261/15, dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem to nie brak fundamentów, a sposób posadowienia obiektu, jego wielkość i ciężar przesądzać będą o tym, czy w określonym przypadku mamy do czynienia z obiektem trwale związanym z gruntem. W badanej sprawie, nie ulega, zdaniem sądu wątpliwości, że sporny obiekt jest trwale związany z gruntem, o czym świadczy fakt, iż jak wynika z ustaleń organu, został wybudowany na bazie fundamentów poprzednio usytuowanej na działce starej stodoły, ale także jego wielkość i sposób wykonania – według oświadczenia strony, z płyt betonowych. Nie spełniony został również wymóg tymczasowości obiektu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b., nie ulega bowiem wątpliwości, że budynek stoi na działce dłużej aniżeli 180 dni.
Sąd nie podzielił również zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia procedury i niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w tym zaniechania przesłuchania skarżącego, stosownie do art. 86 k.p.a. W ocenie sądu
w sprawie zgromadzono dość obszerny materiał dowodowy, który pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie, iż sporny budynek powstał po 2002 r. Z dokumentów geodezyjnych wytworzonych w związku z podziałem działek nr [...] i [...], sporządzonych w 2000 r. wynika, że w dacie ich sporządzenia sporny budynek nie istniał. W 2002 r. w związku z podziałem działki nr [...] stwierdzono pozostałości po starej poniemieckiej stodole, które oznaczono jako "r" – ruina.
Należy podzielić stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż mało prawdopodobnym jest, że geodeta, dokonując pomiarów działek i uwidaczniając istniejącą na działkach zabudowę, pominąłby sporny budynek. W aktach sprawy na
k. 27 znajduje się szkic, na którym budynek stodoły został zwymiarowany. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że geodeta ujawnił w dokumentach nieistniejący budynek stodoły i uwidocznił go na odrębnym szkicu w miejsce co najmniej jednego – jak wywodzi strona, budynku gospodarczego. Ustalenia organu w tym zakresie należy uznać za wyczerpujące. Oceny tej nie zmienia podnoszona przez skarżącego okoliczność, że opisanym przez organ mapom, na których oparł swoje ustalenia należy odmówić przymiotu wiarygodności z tego powodu, iż poniemiecka stodoła była ruiną już w 2000 r., czego geodeta nie dostrzegł. Skarżący potwierdził bowiem tym samym, że stodoła jako ruina w 2000 r. istniała. Nie przedłożył jednocześnie żadnych dokumentów, które mogłyby tę tezę podważyć.
Nie ma racji skarżący wywodząc, że doszło do naruszenia art. 86 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ czynności przesłuchania go w toku postępowania. Wyjaśnić trzeba, na co zwrócił również uwagę organ odwoławczy, że przesłuchanie strony może nastąpić wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W realiach niniejszej sprawy okoliczności takie nie zachodziły. W aktach sprawy zgromadzono dokumenty, które zdaniem sądu, były wystarczające do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych. W tym miejscu zauważyć wypada, że skarżący został powiadomiony o toczącym się postępowaniu, ustanowił profesjonalnego pełnomocnika, a zatem miał możliwość przedłożenia takich dokumentów, które podważyłyby ustalenia poczynione przez organ. Przypomnieć należy, że strona – stosownie do art. 7 k.p.a., posiada inicjatywę dowodową i w takiej sytuacji winna przedstawić i naprowadzić dowody na potwierdzenie własnego stanowiska, a tego skarżący nie uczynił.
Sąd nie podzielił również wywodów skarżącego, iż decyzja jest wadliwa, bowiem załącznik graficzny, stanowiący jej integralną część nie jest dokumentem, a wydrukiem ze strony internetowej. Załącznik graficzny do decyzji w niniejszej sprawie ma za zadanie zobrazować, którego z dwóch budynków usytuowanych na działce skarżącego nakaz rozbiórki dotyczy i w ocenie sądu spełnia on swoją funkcję. Na załączniku oznaczono położenie spornego budynku oznaczając go nr 2. Nie ulega zatem wątpliwości, do którego z dwóch obiektów decyzja się odnosi. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż załącznik do decyzji powinien zostać opatrzony pieczęcią i podpisem, jednak ich brak nie stanowi takiego naruszenia prawa, które skutkować by musiało jej uchyleniem.
Z tych względów, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło