I OZ 505/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 10 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Miasta Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 743/19 o odrzuceniu skargi Gminy Miasta Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i rozliczeń z tym związanych postanawia: oddalić zażalenie. Gmina Miasto Ł., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i rozliczeń z tym związanych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 12 września 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru identyfikacyjnego strony skarżącej. Zarządzenie doręczono pełnomocnikowi w dniu 19 września 2019 r. W piśmie z 27 września 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 17 października 2019 r. oddalił ww. wniosek o przywrócenie terminu, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 stycznia 2020 r., I OZ 1315/19 oddalił zażalenie pełnomocnika strony skarżącej. Zaskarżonym postanowieniem z 20 lutego 2020 r. Sąd I instancji odrzucił skargę i zwrócił uiszczony wpis. Uzasadniając odrzucenie skargi Sąd I instancji wskazał, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, co oznacza, że pismo strony powinno zawierać numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania. Sąd I instancji podkreślił, że zarządzenie z 12 września 2019 r., którym wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez wskazanie numeru identyfikacyjnego strony skarżącej zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 57 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), doręczono pełnomocnikowi 19 września 2019 r., zatem siedmiodniowy termin do ich wykonania upływał 26 września 2019 r. Brak formalny skargi został uzupełniony 27 września 2019 r., a zatem po terminie, przy czym termin do jego uzupełnienia nie został przywrócony, stąd należy uznać, że skarga podlega odrzuceniu, bowiem brak formalny skargi nie został uzupełniony w terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła strona skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez uznanie, że podanie nr NIP lub REGON strony skarżącej, w ramach uzupełnienia braku formalnego skargi z jednodniowym opóźnieniem stanowi przesłankę do odrzucenia skargi, w sytuacji, gdy nie ma w Polsce innego podmiotu o tożsamej nazwie i adresie siedziby do skarżącego. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że opóźnienie w przekazaniu danych wynosiło jeden dzień i w żaden sposób nie wpłynęło na rozpoznanie sprawy przez Sąd. Zgodnie zaś z poglądami doktryny odrzucenie skargi powinno nastąpić wskutek zaistnienia i nieuzupełnienia takich braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie skardze dalszego biegu. W stanie faktycznym sprawy brakiem formalnym było niepodanie nr NIP lub REGON. Należy mieć na względzie ratio legis przepisu art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., którym było dookreślenie strony postępowania sądowoadministracyjnego. W kontekście celu wprowadzonej w dniu 31 maja 2019 r. nowelizacji art. 46 § 2 p.p.s.a., wprowadzającej obowiązek zamieszczania w skardze odpowiedniego numeru identyfikacyjnego stronę postępowania administracyjnego, należy podkreślić, że nie ma w Polsce drugiego takiego podmiotu jak przedmiotowa gmina. W ocenie strony skarżącej cel wprowadzenia nowego brzmienia art. 46 § 2 p.p.s.a. został zatem osiągnięty od samego początku, tj. od złożenia skargi obarczonej brakiem formalnym. Ponadto, w równolegle prowadzonym postępowaniu o sygn. akt II SA/Łd 745/19 Sąd postanowieniem z 15 października 2019 r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i nadał skardze dalszy bieg, przyznając rację wnioskodawcy, że cel regulacji art. 46 § 2 p.p.s.a. został osiągnięty, a odrzucane skargi z tego powodu stanowiłoby nadmierny formalizm. W ww. postanowieniu Sąd wskazał, że nr REGON strony skarżącej jest powszechnie dostępny, jednocześnie przychylając się do stwierdzenia, że tego rodzaju brak formalny nie jest brakiem istotnym i nie powinien rodzić negatywnych skutków procesowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Stosownie natomiast do art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania. Wymóg ten został wprowadzony w art. 1 pkt 2 ustawy z 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 934 ze zm.), który na podstawie art. 8 powołanej ustawy wszedł w życie w dniu 31 maja 2019 r. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła skargę 13 sierpnia 2019 r., a zatem była zobowiązana do zawarcia w niej wymienionych w cytowanym przepisie informacji. Bezspornym jest, że ww. wymogu nie spełniła. Wobec tego zasadnie Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarządzeniem z 12 września 2019 r. wezwał pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi przez wskazanie jej numeru identyfikacyjnego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została prawidłowo doręczona 19 września 2019 r. Brak formalny skargi został uzupełniony 27 września 2019 r., a zatem po terminie, który upłynął 26 września 2019 r. Podkreślenia wymaga również, że pomimo wniosku pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do jego uzupełnienia nie został on przywrócony. Tym samym należało uznać, że skarga podlega odrzuceniu, bowiem brak formalny skargi nie został uzupełniony w terminie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia 58 § 1 pkt 3 oraz art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wskazać należy, że strona ma obowiązek podania swojego numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym, numeru identyfikacyjnego REGON albo numeru w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numeru identyfikacji podatkowej przy pierwszej czynności w danym postępowaniu przed sądem. Wynika to wprost z treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Brak jest natomiast przepisu prawa, który zwalniałby gminę z tego obowiązku. Natomiast przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. obliguje sąd do odrzucenia skargi, jeżeli brak formalny nie został w terminie usunięty, zastosowania tego rygoru nie uzależnia od okoliczności dotyczących skarżącego lub rodzaju braku formalnego. Tożsamy pogląd o obowiązku dopełnienia przez gminę wymogów formalnych pierwszego pisma w sprawie przez wskazanie numeru identyfikacyjnego REGON lub numeru identyfikacji podatkowej został wyrażony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2019 r., I OZ 1026/19 oraz z 9 stycznia 2020 r., I OZ 1306/19, który skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.