III SA/Gd 749/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 14 czerwca 2019 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego A.S. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 9 września 2019 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił w całości decyzję Starosty z dnia 14 czerwca 2019 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie sprostowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, jednocześnie orzekając o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w całości. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia 14 czerwca 2019 r. (nr (...)) Starosta - działając na podstawie art. 20 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 725 ze zm. – dalej powoływanej jako "p.g.k.") oraz art. 104 i 107 w zw. z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej powoływanej jako "k.p.a.") - umorzył postępowanie administracyjne prowadzone z urzędu w sprawie sprostowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę, dotyczącej nieruchomości o łącznej powierzchni (...)ha, położonej w obrębie ewidencyjnym J., gmina K., dla której Sąd Rejonowy w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że A.S. (zwany dalej także "stroną", "skarżącym") wnioskiem z dnia 17 lipca 2018 r. wystąpił o sprostowanie z urzędu błędnych danych, zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę, dotyczących nieruchomości o łącznej powierzchni (...)ha położonej w J. . Wnioskodawca podnosił, że przedmiotowa nieruchomość z nieznanych powodów nie jest wyodrębniona w ewidencji gruntów a własność ww. nieruchomości nabył w wyniku umowy sprzedaży nieruchomości zawartej w dniu 14 grudnia 2015 r. w formie aktu notarialnego, o czym organ ewidencyjny został powiadomiony przez Sąd Rejonowy w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych. Ponadto obecnie w ewidencji gruntów widnieją działki ewidencyjne o numerach (...) i (...), które swoim zasięgiem obejmują przedmiotową nieruchomość, zaś w wypisie z ewidencji, dotyczącym działki nr (...) zawarte są błędne informacje o właścicielu nieruchomości i numerach ksiąg wieczystych, które dotyczą tych działek ewidencyjnych. Skarb Państwa bowiem nie jest właścicielem całego obszaru, który obecnie figuruje w ewidencji gruntów jako działka (...), lecz tylko tej części, która objęta jest księgą wieczystą nr (...). Wnioskodawca zawarł żądanie, aby nieruchomość została opisana w ewidencji gruntów w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa wskazując, jako na wyczerpujące w tej kwestii materiały źródłowe, na akta sprawy nr (...) prowadzonej przez organ a dotykające innego przedmiotu postępowania, a mianowicie kwestii wydania wypisu i wyrysu z przedmiotowej nieruchomości. Następnie Starosta decyzją z dnia 22 listopada 2018 r. odmówił sprostowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej nieruchomości o nr (...), (...), (...) o powierzchni (...) ha, położonej w obrębie geodezyjnym J. , uzasadniając swoje stanowisko tym, iż aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków polega na wprowadzeniu nowych informacji, o ile wynikają one z dokumentów źródłowych. Aktualizacja może również polegać na usuwaniu (prostowaniu) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywisty - w świetle złożonych dokumentów – charakter pomyłek, co wynika z treści § 12 ust 1 i § 46 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm. – dalej zwanego "rozporządzeniem z dnia 29 marca 2001 r."). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 27 marca 2019 r. uchylił powyższą decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi wskazując, że organ ten nie odniósł się do zgromadzonych w sprawie dokumentów i zgłoszonych dowodów oraz prawidłowo nie ustalił stron postępowania. Wydając po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzję z dnia 14 czerwca 2019 r. Starosta przytoczył art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 22 p.g.k. oraz § 44 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Wskazał, że w toku całego postępowania skarżący domagał się od Starosty podjęcia działań z urzędu w celu wyeliminowania błędnych, w jego ocenie, danych widniejących w ewidencji, a dotyczących nieruchomości, położonej w obrębie ewidencyjnym J. , gmina K., dla której Sąd Rejonowy w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...), a więc czynności o których mowa w art. 24 ust. 2a pkt 1 p.g.k. Przedmiotowa nieruchomość oznaczona uprzednio jako działki nr (...), (...) i (...), położone w obrębie ewidencyjnym J. , gmina K., stanowi obecnie części działek ewidencyjnych aktualnie wykazanych w bazie ewidencji gruntów jako działki nr (...) i (...). W księdze wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym J. , oznaczonej uprzednio jako działki nr (...), (...) i (...) jako właściciel figuruje A.S., na podstawie Aktu Notarialnego Rep. A nr (...), sporządzonego w dniu 14 grudnia 2015 r. Jednakże obecne numery działek, w których skład wchodzi przedmiotowa nieruchomość w ewidencji gruntów i budynków widnieją jako własność Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa K.. Organ wyjaśnił, że ewidencja gruntów i budynków została założona na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 1955 r. Nr 6, poz. 32). Na terenie Powiatu K. ewidencja gruntów i budynków została założona w latach 1961-1964. Materiałami źródłowymi założenia ewidencji gruntów i budynków są akta formalno-prawne, mapy pomocnicze do dochodzeń oraz wykazy zmian gruntowych dla poszczególnych obrębów. Z wyżej wymienionych akt jednoznacznie wynika, że od założenia ewidencji powiatu przedmiotowa nieruchomość wpisana była jako własność Skarbu Państwa w użytkowaniu Lasów Państwowych. Na podstawie Zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów działki zostały połączone w oddziały leśne na podstawie wykazów zmian gruntowych, które zostały przyjęte do ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Z regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz przepisów wykonawczych jednoznacznie wynika, że w przypadku stwierdzenia nieaktualności ewidencji gruntów i budynków organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. Czuwanie organu nad aktualnością operatu ewidencyjnego nie może być jednak rozumiane jako automatyczne prostowanie wszelkich danych operatu i na każde żądanie wnioskodawcy. Ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów, stąd jej charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do rozstrzygania stanu prawnego nieruchomości. Nie są również uprawnione do rozstrzygania sporów dotyczących ich właścicieli. Organy prowadzące ewidencję uprawnione są jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian wpisów istniejących w ewidencji, a takowych w niniejszej sprawie organ nie znalazł prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie zmiany danych ewidencyjnych, m.in. na podstawie § 45 ust.1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Materiały dowodowe sprawy w postaci dokumentów dostarczonych przez stronę, w tym m.in. akt notarialny z dnia 22 stycznia 1962 r., repertorium A nr (...), mapa z 21 stycznia 1962 r., wniosek Państwowego Biura Notarialnego w K. do Sądu Powiatowego o wydzielenie działek nr (...), (...), (...) z Kw (...) i urządzenie dla nich osobnej księgi wieczystej i dokonania wpisu nowych właścicieli, przedstawiające aktualny stan prawny nieruchomości, w ocenie organu są niewystarczające, by zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami obowiązującego prawa, sprostować bądź zaktualizować dane zwarte w ewidencji gruntów i budynków, dotyczące przedmiotowej nieruchomości. W toku postępowania strona nie poparła wniosku dotyczącego żądania sprostowania przedmiotowych danych z urzędu, zasadnymi dokumentami bądź materiałami źródłowymi, dzięki którym organ bezsprzecznie mógłby dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego. W okolicznościach sprawy organ był więc zobowiązany umorzyć postępowanie administracyjne prowadzone z urzędu w sprawie sprostowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczące wskazanej przez stronę nieruchomości. Ponadto – jak wskazał organ - za przyjętym w tej mierze rozwiązaniem przemawia także okoliczność, że względem nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym J. gmina K., oznaczonej uprzednio jako działki nr (...), (...) i (...), stanowiące obecnie część działek nr (...) i (...), toczy się obecnie postępowanie sądowe z wniosku Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa K. o zasiedzenie tej nieruchomości (sygn. akt (...)). Natomiast w 2014 r. poprzednia właścicielka nieruchomości (będącej przedmiotem niniejszej sprawy) złożyła pozew o wydanie tej nieruchomości przeciwko Skarbowi Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwa K.. Wobec czego Sąd zawiesił postępowanie z wniosku poprzedniej właścicielki nieruchomości o wydanie tej nieruchomości, z uwagi na późniejszy wniosek Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa K. w sprawie zasiedzenia. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 9 września 2019 r. (nr (...)) - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 105 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 1 p.g.k. - orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji w całości. Organ odwoławczy opisał przebieg postępowania i stwierdził, że usuwanie błędów lub pomyłek w ewidencji jest dopuszczalne w ramach jej aktualizacji. Jednakże organ rejestrowy powinien uprzednio zbadać i ustalić rodzaj błędu (czy jest on istotny czy nieistotny) oraz genezę jego powstania, a także ocenić czy aktualny stan prawny uzasadnia tego rodzaju działanie. Z treści przepisów oraz utrwalonego orzecznictwa sądów wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. W związku z tym organ rozpoznając żądanie w sprawie zmiany danych ewidencyjnych zobowiązany jest dokonać oceny czy nie zachodzą okoliczności wymienione przez ustawodawcę w § 45 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., tj. m.in. czy dane widniejące w rejestrach nie utraciły aktualności, czy też dane te nie są błędne, czy z dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem przez wnioskodawcę wynikają nowe aktualne dane o gruntach, budynkach i ich właścicielach. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest żądanie A.S. o sprostowanie z urzędu błędnych danych, zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących nieruchomości o łącznej powierzchni (...) ha, dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą nr (...). Wnioskodawca widnieje w przedmiotowej księdze wieczystej jako właściciel, co wynika z powołanego w treści jego pisma zawiadomienia Sądu Rejonowego w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 25 stycznia 2016 r. Ponadto w uzasadnieniu wniosku A.S. przywołał inne dokumenty, tj.: akt notarialny z dnia 22.01.1962 r. repertorium A nr (...), mapa z 21 stycznia 1962 r., wniosek Państwowego Biura Notarialnego w K. do Sądu Powiatowego (...) o wydzielenie działek nr (...),(...),(...) z Kw (...) i urządzenie dla nich osobnej księgi wieczystej i dokonania wpisu nowych właścicieli. Doprecyzowując swoje żądanie w kierowanej do Starosty korespondencji, strona wskazała, że żąda aby w ewidencji gruntów prowadzonej w Starostwie Powiatowym w K. nieruchomość objęta ww. księgą wieczystą, została opisana w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Następnie Starosta wydał w dniu 22 listopada 2018 r. decyzję, którą odmówił sprostowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości, które są oznaczone nr (...),(...),(...) w księdze wieczystej nr (...), jednakże Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylając tę decyzję wskazał organowi I instancji zakres działań, które w jego ocenie były niezbędne, aby prawidłowo rozpoznać żądanie wnioskodawcy. Organ I instancji zobowiązany został do dokonania oceny dowodów/dokumentów, które wskazał A.S. (wymóg wynikający z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 K.p.a.), a ponadto do ustalenia czy zachodzą przesłanki do prowadzenia postępowania w sprawie aktualizacji z urzędu (o co wystąpił wnioskodawca) oraz ustalenia kręgu stron prowadzonego postępowania. W ocenie organu odwoławczego Starosta ponownie rozpoznając sprawę nie przeprowadził jednak prawidłowo działań, do których został zobowiązany orzeczeniem organu odwoławczego z dnia 27 marca 2019 r. (nr (...)). Starosta w zaskarżonej decyzji wskazał, że prowadził postępowanie z urzędu, nie wskazując przepisów prawa, które by to uzasadniały. Nie ocenił kwestii zawartej w treści wniosku A.S., że jego wolą jest dokonanie przez organ aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie ujawnienia w rejestrach ewidencyjnych gruntów o nr (...), (...), (...) wpisanych w księdze wieczystej nr (...) z urzędu, bez wniosku strony w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego. Taką wolę zawarł w piśmie inicjującym sprawę z dnia 19 lipca 2018 r. (data wpływu do organu I instancji) oraz w korespondencji złożonej w toku procedowania sprawy, w piśmie z dnia 30 października 2018 r. (data wpływu do organu I instancji). Ponadto, organ I instancji w wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy orzekł o umorzeniu postępowania prowadzonego z urzędu, jednakże nie wskazując jakie przyczyny (przedmiotowe, podmiotowe) były podstawą takiego rozstrzygnięcia. Opisanie w orzeczeniu ogólnych zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie może zwalniać organu od wyjaśnienia stronie powodów, przyczyn, przepisów prawa, które uniemożliwiają realizację żądania strony w zakresie wskazywanym w treści korespondencji, kierowanej do organu i które były podstawą umorzenia postępowania. Starosta ograniczył się do stwierdzenia, iż w jego ocenie materiały dowodowe przedmiotowej sprawy w postaci dokumentów dostarczonych przez stronę są niewystarczające. Tymczasem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wymagają, żeby uzasadnienie prawne decyzji zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej aktu z przytoczeniem przepisów prawa. Istotą samego uzasadnienia jest to, aby wskazać w sposób jasny i precyzyjny przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie. Prawidłowe uzasadnienie orzeczenia powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia (przepis prawa) i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiały. Celem uzasadnienia ma być przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Dlatego nie można uznać za prawidłową decyzję organu administracji publicznej, w treści której organ wskazuje stronie ogólne, nieprecyzyjne argumenty typu: że dokumenty "są niewystarczające", a wnioskodawca "nie poparł wniosku /.../ zasadnymi dokumentami bądź materiałami źródłowymi". Orzeczenie Starosty z dnia 14 czerwca 2019 r. narusza zatem art. 7 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i z tego powodu zostało uchylone, gdyż decyzja podlega ocenie jako całość łącznie z uzasadnieniem. Uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy skutkuje zatem wadliwością uzasadniającą uchylenie takiej decyzji, gdyż decyzja nie poddaje się kontroli i nie jest możliwa ocena jej legalności. Ponadto - w ocenie organu odwoławczego - w niniejszej sprawie treść wniosku strony nie pozwala na prowadzenie postępowania administracyjnego, gdyż wolą strony było, aby organ z urzędu podjął czynności sprostowania błędnych danych (aktualizacji) ewidencji gruntów i budynków, a nie na podstawie jego wniosku. Stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania. Jeżeli zatem organ prowadzi postępowanie na wniosek, to wniosek ten przesądza o zakresie (przedmiocie) tego postępowania. Tym samym, objęcie postępowaniem, przez organ administracji, kwestii spoza wniosku naraża organ na zarzut nieważności postępowania z art. 156 k.p.a. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Są to więc dwa odrębne od siebie i samodzielne sposoby wszczęcia postępowania administracyjnego. W konsekwencji nie jest dopuszczalne mieszanie trybów postępowania, tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek tak, jak postępowania wszczętego z urzędu, jak też wydawania rozstrzygnięcia z urzędu w postępowaniu wszczętym i prowadzonym na skutek żądania (wpływu wniosku). Strona w swojej korespondencji domagała się podjęcia działań z urzędu, w celu wyeliminowania błędnych w jego ocenie wpisów dotyczących działek nr (...) i (...), a więc czynności, o których mowa w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d/ p.g.k. Pismo, w którym strona wnosi o wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu nie stanowi żądania, o którym mowa w art. 61 § 1 i art. 61a § 1 k.p.a. Tego rodzaju "żądanie", w którym strona domaga się wszczęcia przez organ postępowania z urzędu nie wiąże organu. Nie skutkuje ono również wszczęciem postępowania administracyjnego. Pismo takie należy traktować jako powiadomienie organu o okolicznościach, które - zdaniem strony - winny skutkować wszczęciem postępowania z urzędu. Mając to na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest żądania strony w takiej formie, które mogłoby zainicjować wszczęcie postępowania administracyjnego na jej wniosek i dać podstawy do jej rozpoznania w zakreślonym przez nią przedmiocie. Organ I instancji nie powinien był prowadzić postępowania z urzędu na podstawie tego wniosku i rozstrzygać sprawy. Warunkiem wszczęcia i przeprowadzenia postępowania na żądanie strony jest złożenie przez stronę żądania wszczęcia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 61 § 1 k.p.a. Nie może to być to jednak żądanie wszczęcia postępowania z "urzędu". W takim stanie rzeczy Starosta nie mógł prowadzić postępowania, gdyż strona nie zainicjowała go swoim żądaniem. Sformułowany wniosek dotyczył podjęcia przez Starostę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków (usunięcia błędnych danych) z urzędu. Brak żądania strony aktualizacji stanowi podstawę do uznania, że postępowanie administracyjne, prowadzone w takim zakresie z urzędu przez organ I instancji nie mogło się toczyć i powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu tego przepisu wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, następującej w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Organ odwoławczy umorzył postępowanie wszczęte i prowadzone przez organ pierwszej instancji z urzędu, ponieważ wniosek strony nie miał na celu zainicjowania postępowania administracyjnego. Pismo strony powinno zostać potraktowane jako powiadomienie organu o okolicznościach, które zdaniem strony, winny skutkować wszczęciem postępowania z urzędu. Natomiast z uwagi na zasadę praworządności organ powinien zapoznać się z tymi okolicznościami i ocenić je pod kątem możliwości wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków. Organ po przeanalizowaniu sprawy powinien zawiadomić wnioskodawcę, w formie pisma urzędowego czy zasadne jest wszczęcie postępowania z urzędu, czy też brak jest podstaw do takiego działania. Podstawy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków z urzędu, zostały określone w art. 24 ust. 2a pkt 1 p.g.k. A.S. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości i merytorycznego rozpoznania sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; art. 77 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ działań w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona; przepisu z art. 61 § 1 w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie że postępowanie nie mogło być wszczęte; przepisu z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu skargi wskazał, że jest właścicielem nieruchomości o powierzchni (...) ha, położonej w obrębie geodezyjnym J. , gmina K., dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą nr (...), a jego zamiarem jest uzyskanie wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów, ukazującego przedmiotową nieruchomość, zgodnie z zasadami określonymi w art. 20 ust. 1 i ust. 2 p.g.k. W jego ocenie organ ewidencyjny pomimo posiadania wiedzy o błędnych zapisach w ewidencji, nie podjął czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego, dlatego skarżący wystąpił w dniu 17 lipca 2018 r. z wnioskiem o sprostowanie z urzędu błędnych danych, zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Skarżący wskazał, że nieprawdziwe jest stwierdzenie, iż w księdze wieczystej (...) przedmiotowa nieruchomość oznaczona była "uprzednio" jako działki nr (...), (...) i (...). Jest faktem bezspornym, że w księdze wieczystej nie dokonano żadnej zmiany numeracji działek i te numery działek istnieją w dalszym ciągu. Nie jest też prawdą, że od założenia ewidencji przedmiotowa nieruchomość wpisana była jako własność Skarbu Państwa. W dokumentacji ewidencyjnej znajduje wykaz zmian gruntowych, który na str. 32 w poz. 90 w rubryce "Imię i nazwisko właściciela" wykazuje, że (...) ha, opisanej w owym czasie w księdze wieczystej Kw (...) były osoby fizyczne – J. i P. małżonkowie W., zaś w rubryce "Stan nowy" w pozycji nazwisko właściciela widnieją zapisani kolorem niebieskim dotychczasowi właściciele, natomiast pod spodem na czerwono wpisany jest Skarb Państwa Gospodarstwo Leśne Nadleśnictwo K.. Podkreślił dalej, że dostarczył w trakcie toczącego się postępowania dokumenty świadczące o tym, że część nieruchomości, opisanej w księdze wieczystej Kw (...) składająca się z parceli (...), (...) i (...) o łącznej powierzchni (...) ha została, na mocy umowy darowizny z dnia 22 stycznia 1962 r. przekazana F. i J. małżeństwu W.. Darowana część nieruchomości została odłączona od księgi wieczystej Kw. (...) i założono dla niej nową księgę wieczystą Kw (...), obecnie Kw nr (...). Pozostała zaś część nieruchomości stanowiąca parcelę nr (...) o powierzchni (...) ha, została na mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Nr. R .U. al z dnia 23 stycznia 1962 r., przekazana przez małżeństwo W. Skarbowi Państwa w zamian za otrzymanie innej nieruchomości. Decyzja ta uprawomocniła się 16 października 1972 r. W świetle powyższego, twierdzenie organu I instancji, że skarżący w toku postępowania nie poparł wniosku dotyczącego żądania sprostowania przedmiotowych danych zasadnymi dokumentami bądź materiałami źródłowymi, dzięki którym organ bezsprzecznie mógłby dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego, bez podania podstawy prawnej takiego twierdzenia, są całkowicie chybione. Przeciwnie, z materiałów przedstawionych przez wnioskodawcę wyłania się obraz rażących działań organu przeciwko obowiązkowi prowadzenia ewidencji gruntów w sposób zapewniający jej rzetelność i aktualność. Skarżący zwrócił uwagę, że stan faktyczny sprawy wskazany w wyroku WSA w L. z dnia 08 czerwca 2017 r. (sygn. akt II SA/Lu 285/17), na który powołują się organ odwoławczy, jest inny, bowiem w niniejszej sprawie skarżący 19 lipca 2018 r. złożył w kancelarii Starostwa Powiatowego w K. wniosek z dnia 17 lipca 2018 r. o sprostowanie z urzędu błędnych danych, zawartych w ewidencji gruntów i budynków i wskazał w piśmie, że organ ewidencyjny jest w posiadaniu dokumentów źródłowych, które dowodzą istnienia rażących błędów w ewidencji gruntów, dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Organ ewidencyjny początkowo usiłował narzucić tryb wszczęcia postępowania na wniosek strony, czemu dał wyraz w piśmie z dnia z dnia 17 sierpnia 2018 r., w którym wezwał skarżącego do dostarczenia dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, na podstawie której błędne dane zostaną wyeliminowane, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia 19 września 2018 r. organ odwoławczy wydał postanowienie uznające, że Starosta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i pismem z dnia 9 października 2018 r. Starosta po raz kolejny wezwał skarżącego do dostarczenia dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, na podstawie której błędne dane zostaną wyeliminowane. Pismem z dnia 29 października 2018 r. skarżący wskazał, że to organ powinien zainicjować czynności zmierzające do wyeliminowania błędnych danych w ewidencji gruntów. Decyzją z dnia 22 listopada 2018 r. Starosta odmówił sprostowania danych, zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących przedmiotowej nieruchomości. W treści powyższej decyzji organ ewidencyjny jednoznacznie wyartykułował, iż przedmiotowe postępowanie toczy się z urzędu. Z decyzji tego organu z dnia 14 czerwca 2019 r. także wynika, iż postępowanie toczyło się z urzędu. Świadczy to o tym, że organ ewidencyjny potwierdził, iż prawidłowo odczytał intencję skarżącego i prowadził sprawę we właściwym trybie, czyli z urzędu. W ocenie skarżącego stanowisko organu, że wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu nie wiąże organu, nie oznacza, że organ nie powinien wszczynać na podstawie takiego "wniosku" postępowania, a wszczęte postępowanie skutkuje jego nieważnością. Zwrot "nie wiąże" organu oznacza, że organ nie musi podjąć postępowania z urzędu, jeśli uzna, że nie występują przesłanki do jego wszczęcia. Może je wszcząć, jeśli zdaniem organu istnieją przesłanki do jego wszczęcia, co oczywiście nie przesądza o sposobie rozstrzygnięcia w ten sposób wszczętego postępowania. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszym postępowaniu. "Wnioski" skarżącego o wszczęcie postępowania zostały ostatecznie potraktowane przez organ, jako powiadomienie organu o okolicznościach, które zdaniem skarżącego winny skutkować wszczęciem postępowania z urzędu. Tak też postąpił organ ewidencyjny, który takie postępowanie potraktował jako wszczęte z urzędu, co zostało powyżej wskazane. Starosta prowadził postępowanie z urzędu, co było intencją skarżącego. Z tego powodu skarżący kwestionuje decyzję o umorzeniu, która została podjęta w wyniku przeprowadzonego postępowania z urzędu przez organ ewidencyjny oraz decyzję o umorzeniu postępowania, podjętą przez organ odwoławczy. W przedmiotowej sprawie zastanawia fakt, że organ odwoławczy procedował sprawę kilkakrotnie w wyniku odwołań i ponagleń skarżącego, nie znajdując wcześniej podstaw do umorzenia postępowania i dopiero teraz, po przeszło dwóch latach od wszczęcia postępowania uznał, że sprawa ta nie powinna się w ogóle toczyć. Skarżący uważa, że taki sposób prowadzenia postępowań nie ma na względzie interesu społecznego ani słusznego interesu obywateli, jest sprzeczny z zasadami państwa prawa i nie budzi zaufania do organów państwa. Utrzymanie przez Sąd w mocy skarżonej decyzji spowoduje, że sprawa wydania wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów nieruchomości będącej własnością skarżącego po upływie blisko 4 lat, bez winy skarżącego, rozpocznie się praktycznie od nowa. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast na mocy art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 września 2019 r. uchylająca w całości decyzję Starosty z dnia 14 czerwca 2019 r. umarzającą wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie sprostowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, i orzekająca w tym zakresie o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w całości. W niniejszej sprawie, co istotne, należy na wstępie podkreślić, że niniejsze postępowanie zostało zainicjowane na podstawie żądania skarżącego, które zostało zawarte w piśmie z dnia 17 lipca 2017 r., a które dotyczyło wszczęcia przez organ tegoż postępowania "z urzędu". Z przekazanych akt sprawy nie ulega wątpliwości, że postępowanie takie - pomimo formalnego braku zawiadomienia stron o jego wszczęciu - zostało de facto przez Starostę wszczęte i prowadzone przez organy. Świadczą o tym, dotyczące realizacji ww. żądania skarżącego, wydane w sprawie ww. żądania skarżącego (lub w związku z nim) decyzje, postanowienia czy też inne czynności procesowe, podejmowane przez Starostę oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, a także czynności podmiotów będących stronami tego postępowania, polegające na składanych wyjaśnieniach czy dowodach w sprawie. Jak wynika z akt sprawy zamiarem skarżącego jest uzyskanie wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów, dotyczącego nieruchomości o powierzchni (...) ha, położonej w obrębie geodezyjnym J., gmina K., dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą nr (...), której skarżący jest właścicielem, natomiast osiągnięcie tego celu, wobec stwierdzenia niezgodności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków a danymi w księdze wieczystej, może być osiągnięte – jak stwierdził tut. Sąd po rozpoznaniu skargi skarżącego w przedmiocie wydania wypisu i wyrysu z rejestru gruntów – jedynie w drodze aktualizacji ewidencji (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 539/17). Stosownie bowiem do art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 725 ze zm. – dalej w skrócie jako: "p.g.k.") informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1/ z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2/ na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 2b p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1/ w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; zaś 2/ w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. W myśl art. 24 ust. 2c p.g.k odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. W okolicznościach niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę stan prawny i faktyczny sprawy, należy przyjąć, że postępowanie zainicjowane przez skarżącego pismem z dnia 17 lipca 2017 r., pomimo że zostało wszczęte i prowadzone "z urzędu", powinno prowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia żądania skarżącego dotyczącego aktualizacji gruntów i budynków we wnioskowanym przez skarżącego zakresie. Z tego więc powodu wydana przez organ odwoławczy decyzja - abstrahując od faktu, iż pomimo uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej zawiera tożsame z nią rozstrzygnięcie ("umarza postępowanie przed organem I instancji"), co w istocie stanowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie (ponieważ pomimo przyjęcia przez organ odwoławczy innych aniżeli organ I instancji motywów uzasadniających wydanie rozstrzygnięcia, organ odwoławczy w istocie wydał takie samo co organ I instancji rozstrzygnięcie, a więc utrzymał je w mocy) – jest wadliwa, gdyż w żadnej mierze organ odwoławczy, jako umocowany do ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, takiej oceny pod kątem spełnienia materialnoprawnych przesłanek do wnioskowanej przez skarżącego aktualizacji operatu, nie dokonał. Organ ten nie rozpoznał sprawy merytorycznie czyli nie rozstrzygnął co do jej istoty, nie odniósł się także do zarzutów podniesionych w odwołaniu kwestionujących prawidłowość przyjętych przez organ I instancji ustaleń dotyczących możliwości sprostowania danych objętych żądaniem strony, a także nie ocenił pod tym kątem załączonych do odwołania przez stronę dowodów. Takie działanie organu w okolicznościach niniejszej sprawy należy traktować jako naruszające art. 138 w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać jednocześnie należy, że organ odwoławczy – z czym należy się zasadniczo zgodzić – dostrzegł nieprawidłowość w działaniu organu I instancji polegającą na braku szczegółowego i merytorycznego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do żądania strony (organ odwoławczy stwierdził, że "nie można uznać za prawidłową decyzję organu administracji publicznej, w treści której organ wskazuje stronie ogólne, nieprecyzyjne argumenty typu: że dokumenty "są niewystarczające", a wnioskodawca "nie poparł wniosku /.../ zasadnymi dokumentami bądź materiałami źródłowymi"). W tym zakresie wskazać należy, że organ I instancji, co prawda podjął się próby oceny posiadanego materiału dowodowego w świetle zgłoszonego przez stronę żądania (w tym wymienionych w decyzji dokumentów dostarczonych przez A.S. ), ale ocenę tę przeprowadził w sposób niepełny; w szczególności – na co zwraca uwagę skarżący – organ nie wyjaśnił, dlaczego pomimo przedłożonych przez niego w trakcie postępowania dokumentów (m.in. arkusza wykazu zmian gruntowych str. 32, aktu notarialnego z dnia 22.01.1962 r., rep. A nr (...), wniosku do Sądu Powiatowego w K. o wydzielenie działek nr (...), (...), (...) z KW nr (...) i urządzenia dla nich odrębnej księgi wieczystej) organ przyjmuje, że od założenia ewidencji przedmiotowa nieruchomość była wpisana wyłącznie jako własność Skarbu Państwa, podczas gdy co innego, zdaniem skarżącego, wynika z treści dokumentów. W związku z tym przyjąć należy, że decyzja ta została także obarczona przy jej wydaniu naruszeniem przepisów postępowania, tj. w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Za naruszenie prawa należy uznać także wydanie przez organ I instancji rozstrzygnięcia, którym organ nie rozstrzygnął niniejszej sprawy co do jej istoty lecz w inny sposób zakończył tę sprawę (art. 104 § 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.). W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, co zostało powyżej już zaznaczone (tj. wobec faktycznego podjęcia przez organy czynności procesowych związanych z rozpoznaniem "z urzędu" żądania skarżącego, a także wydanego wyroku tut. Sądu w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 539/17), należy stanąć na stanowisku, że rozpoznając niniejszą sprawę organ winien dokonać aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w sposób wskazany w art. 24 ust. 2b p.g.k. (tj. w drodze czynności materialno-technicznej lub decyzji administracyjnej) albo odmówić aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej stosownie do art. 24 ust. 2c p.g.k. Mając powyższe na uwadze Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (punkt 1. sentencji wyroku). Orzeczenie o kosztach postępowania (punkt 2. sentencji wyroku) zostało wydane w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzoną od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w wysokości 480 zł, wpis sądowy w wysokości 200 zł oraz opłata za pełnomocnictwo w wysokości 17 zł. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.; w szczególności organy, mając na uwadze konieczność utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności czyli w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (por. § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków; Dz. U. z 2019 r., poz. 393), winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie aktualizacji operatu wynikającego z żądania strony objętego wnioskiem z dnia 17 lipca 2018 r., dokonując badania pod tym kątem istniejącej w tym zakresie dokumentacji zasobu, a także przedłożonych przez strony postępowania dokumentów, a następnie – w zależności od oceny przeanalizowanej w tym celu dokumentacji – dokonać aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w badanym zakresie bądź odmówić tej aktualizacji w drodze decyzji administracyjnej, uzasadniając tę decyzję stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.