II SAB/Po 145/19

Dnia 26 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2020 roku sprawy ze skargi T. K. na przewlekłość Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie legalności wykonania robót budowlanych I. Zobowiązuje organ do załatwienia sprawy administracyjnej o sygnaturze [...] w terminie 2 miesięcy. II. Stwierdza, że organ dopuścił do przewlekłego prowadzenia wskazanego wyżej postępowania. III. Stwierdza, że przewlekłe postępowanie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. IV. W pozostałej części skargę oddala. V. Zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] lipca 2019 roku T. K. wniósł do Inspektor Nadzoru Budowlanego żądanie przeprowadzenia kontroli i wszczęcia postępowania w związku z wykonywaniem robót budowalnych na działce nr [...] przy [...] w [...] w bezpośrednim sąsiedztwie działek, których właścicielem jest T. K.. W istocie wskazano na takie nieprawidłowości jak: brak w widomym miejscu tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia; niewłaściwe zabezpieczenie terenu budowy i jego oznakowania; prowadzenie robót w ten sposób, że wykonawca wchodzi bez zgody T. K. na jego działkę (np., aby usnąć odpady budowlane, czy rozwiesić taśmę białoczerwoną). Tymczasem T. K. nie uczestniczył w jakimkolwiek postępowaniu, którego przedmiotem byłyby roboty budowlane (poza ścianą szczytową), a które są wykonywane między innymi na dachu. Pismem z dnia [...] lipca 2019 roku Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał inwestorów: L. i K. K. do udzielenia informacji, czy dysponują decyzją o pozwoleniu na budowę albo zgłoszeniem wykonania robót budowlanych prowadzonych na działce nr [...] przy [...] w [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2019 roku Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadamia K. K. o przeprowadzeniu w dniu [...] lipca 2019 roku kontroli na nieruchomości na działce nr [...] przy [...] w [...] w zakresie wskazanym w piśmie T. K. dotyczącym przestrzegania i stosowania przepisów ustawy Prawo budowlane. Inwestor prosi o przełożenie kontroli z uwagi na urlop. Dnia [...] lipca 2019 roku Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę robót budowlanych na nieruchomości przy [...] w [...], z której sporządzono protokół oraz sporządzono dokumentację fotograficzną. Pismem z dnia [...] lipca 2019 roku Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie wezwał L. i K. K. do udzielenia informacji, czy dysponują decyzją o pozwoleniu na budowę albo zgłoszeniem wykonania robót budowlanych prowadzonych na działce nr [...] przy ul [...] w [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2019 roku Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadamia K. K. o przeprowadzeniu w dniu [...] sierpnia 2019 roku kontroli na nieruchomości na działce nr [...] przy [...] w [...] w zakresie wskazanym w piśmie T. K. dotyczącym przestrzegania i stosowania przepisów ustawy Prawo budowlane. Dnia [...] sierpnia 2019 roku Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził ponownie kontrolę robót budowlanych na nieruchomości przy [...] w [...], z której sporządzono protokół zgodnie z którym L. i K. K. oświadczyli, że nie występowali ze zgłoszeniem wykonywania robót budowlanych ani o pozwolenie konserwatorskie. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 roku znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności wykonania robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachu, wymianie stolarki okiennej, montażu dodatkowych okien dachowych, wymurowaniu na nowo kominów ponad dachem, wykonaniu ocieplenia na wykuszu oraz złożeniu nowego tynku na budynku mieszkalno-usługowym, zlokalizowanym na nieruchomości w [...] przy [...] (działka nr [...]) w strefie ochrony konserwatorskiej, wykonanych przez L. i K. K.. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 roku, znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na L. i K. K. obowiązek przedstawienia oceny technicznej samowolnie wykonanych robót w budynku mieszkalno-usługowym, zlokalizowanym na nieruchomości w [...] przy [...] (działka nr [...]) w strefie ochrony Konserwatorskiej, obejmującej: 1) wykonanie pokrycia dachu z dachówki i z blachy trapezowej wraz z robotami powiązanymi, 2) wymurowanie nowych kominów, 3) konstrukcję więźby dachowej ponad nowym pokryciem (istniejącą i wymienioną), 4) ocenę wbudowanych w ww. obiekt wyrobów budowlanych, posiadających dokumenty potwierdzające ich dopuszczenie do obrotu (deklarację właściwości użytkowych), miedzy innymi na dachówkę, cegłę użytą do budowy kominów, drewno i inne w terminie do dnia [...] października 2019 roku. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 roku Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił o fakcie niezałatwienia sprawy w terminie i wskazał nowy termin jej załatwienia tj. nie później niż do dnia [...] listopada 2019 roku. Pismem z dnia [...] października 2019 roku T. K. ponaglenie wskazując na przewlekłość działań podejmowanych przez Inspektor Nadzoru Budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] października 2019 roku [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał ponaglenie T. K. za nieuzasadnione. Pismem z dnia [...] października 2019 roku L. i K. K. złożyli ocenę techniczną prac wykonanych w budynku mieszkalno-usługowym, [...] w [...] (działka nr [...]). Pismem z dnia [...] listopada 2019 roku Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał ponownie L. i K. K. do przedłożenia pozwolenia [...] Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym na obszarze historycznego układu urbanistycznego miasta [...] wpisanego do rejestru zabytków, w terminie do dnia [...] stycznia 2020 roku. Pismem z dnia [...] listopada 2019 roku Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił o fakcie niezałatwienia sprawy w terminie i wskazał nowy termin jej załatwienia tj. 30 dni po terminie dostarczenia przez L. i K. K. pozwolenia [...] Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym na obszarze historycznego układu urbanistycznego miasta [...] wpisanego do rejestru zabytków. Pismem z dnia [...] listopada 2019 roku Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił Prokuraturę Rejonową w [...] o popełnieniu przestępstwa przez L. i K. K.. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 roku Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał ponownie L. i K. K. do przedłożenia pozwolenia [...] Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym na obszarze historycznego układu urbanistycznego miasta [...] wpisanego do rejestru zabytków, w terminie do dnia [...] stycznia 2020 roku. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 roku T. K. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 149 i art. 200 P.p.s.a., w związku zawiadomieniem o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego znak: [...] z dnia [...].08.2019 roku i wskazał na naruszenia art. 35 § 1 k.p.a. a nawet art. 35 § 3 kpa i 12 k.p.a. polegające na przewlekłym prowadzeniu postępowania. Skarżący wniósł o: 1. wydanie stosownego orzeczenia przez PINB w [...] bez zbędnej zwłoki tj. uwzględnienie skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., 2. uwzględnienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania PINB w [...] i zobowiązanie go do załatwienia przedmiotowej sprawy (wydania aktu), w określonym terminie, w przypadku niezałatwienia sprawy przez PINB w [...] w trybie autokontroli (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), 3. stwierdzenie, że PINB w [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), 4. stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie - przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w [...] – miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.), 5. przyznanie od PINB w [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.), przyznanie wymienionej sumy pieniężnej nie ma charakteru odszkodowawczego i nie ma służyć wyrównaniu szkody – dla jej przyznania wystarczy sam fakt bezczynności lub przewlekłości, 6. zasądzenie od PINB w [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie [...]zł (wynagrodzenia pełnomocnika [...] zł (1 x stawka minimalna), kosztów sądowych – wpisu [...] zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej [...] zł). Zdaniem skarżącego datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 kpa). O wszczęciu postępowania na żądanie strony (jednej ze stron) należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (art. 61 § 4 kpa). Takim zawiadomieniem nie było i nie jest zawiadomienie z dnia [...] sierpnia 2019 roku dlatego, że nie określa daty wszczęcia postępowania i wadliwie ustala inicjatywę wszczęcia postępowania. Data, którą opatrzono zawiadomienie o wszczęciu postępowania, to nie to samo co data wszczęcia postępowania. Poinformowanie stron o prawidłowej dacie wszczęcia postępowania ma istotne znaczenie z uwagi choćby na stan prawny obowiązujący w dacie wszczęcia takiego postępowania. PINB w [...] powinien bez zbędnej zwłoki wystosować do stron prawidłowe zawiadomienie, a następnie - z uwagi na bezsporny w istocie fakt samowoli budowlanej - wydać stosowne orzeczenie. Obowiązkiem organu jest załatwić sprawę wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 kpa) tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ zwleka z jej załatwieniem zawiadamiając, bez usprawiedliwionych podstaw, o kolejnych terminach: "do dnia [...] listopada 2019 r.", a następnie do dnia "30 dni po terminie dostarczenia przez inwestorów pozwolenia [...] Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym na obszarze historycznego układu urbanistycznego miasta [...] wpisanego do rejestru zabytków." Jak zaznaczył skarżący tylko rzeczywiste zaistnienie przeszkód wskazanych w art. 35 § 5 K.p.a., a nie samo wykonanie czynności przewidzianej w art. 36 par. 1 Kpa, może powodować przedłużenie wiążącego organy ustawowego terminu załatwienia sprawy. Natomiast jeżeli w sprawie zachodzi zagadnienie prejudycjalne (wydanie pozwolenia przez [...] Konserwatora Zabytków), to PINB w [...] powinien wydać stosowne postanowienie, które podlegałoby kontroli instancyjnej, z możliwością jego zaskarżenia. Innymi słowy uznając że w sprawie występuje zagadnienie wstępne organ powinien zawiesić postępowanie, a nie wyznaczać kolejnego nowego terminu załatwienia sprawy. Skoro tego organ nie uczynił, to organ pozostaje w bezczynności. Skarżący wniósł o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.), a przyznanie wymienionej sumy pieniężnej nie ma charakteru odszkodowawczego i nie ma służyć wyrównaniu szkody – dla jej przyznania wystarczy sam fakt przewlekłości. Suma pieniężna określona w art. 154 § 7 P.p.s.a. stanowi formę zadośćuczynienia dla strony skarżącej za doznaną krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwie działającej administracji publicznej. Nie ma charakteru odszkodowawczego, ponieważ taki walor posiada odszkodowanie, o którym mowa w art. 154 § 4 P.p.s.a. Skarżący doznał w związku z bezczynnością i przewlekłością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować, gdyż był zmuszony do wniesienia ponaglenia oraz jest zmuszony znosić bierność organu w załatwieniu sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2019, poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt. 4a. Sprawa niniejsza dotyczy skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie legalności wykonania robót budowlanych. Postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem złożonym dnia [...] lipca 2019 roku przez T. K. na skutek którego podejmowane były czynności procesowe przez organ administracji, który nie zakończył jednak sprawy. W niniejszej sprawie organ niewątpliwie dopuścił się przewlekłości, która nie miała jednak charakteru rażącego. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W literaturze i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pod pojęciem tym rozumie się również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (wyrok z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2020 roku, poz. 256 t.j.) dalej jako k.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Przepis artykułu 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Co do zasady postępowanie administracyjne powinno zatem zostać zakończone tak szybko jak tylko jest to możliwe, z zastrzeżeniem, że w sprawie wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno to nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, zaś w sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego stwierdzić należy, że postępowanie organu w badanym okresie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W ocenie Sądu ze stanu faktycznego sprawy wynika, że postępowania nie cechowała należyta dynamika, a czynności postępowania nie były należycie skoncentrowane. W kwestii zarzutu dotyczącego właściwego sposobu wszczęcia postępowania administracyjnego należy zwrócić uwagę, że przepis art. 61 § 1 k.p.a. (przewiduje dwa sposoby wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. na żądanie (wniosek) strony lub z urzędu. Wprawdzie sposoby te nie są w pełni równorzędne to jednak, co do zasady, są to dwa odrębne od siebie i samodzielne sposoby wszczęcia postępowania administracyjnego. W konsekwencji też nie jest dopuszczalne mieszanie trybów postępowania, tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek tak, jak postępowania wszczętego z urzędu, jak też wydawania rozstrzygnięcia z urzędu w postępowaniu wszczętym i prowadzonym na skutek żądania (wniosku) strony. Pismo, w którym strona wnosi o wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu nie stanowi żądania, o którym mowa w art. 61 § 1 k.p.a. i art. 61a § 1 k.p.a. Tego rodzaju "żądanie", w którym strona domaga się wszczęcia przez organ postępowania z urzędu nie wiąże organu. Nie skutkuje ono również wszczęciem postępowania administracyjnego. Pismo takie należy traktować jako powiadomienie organu o okolicznościach, które zdaniem strony, winny skutkować wszczęciem postępowania z urzędu (por. wyrok WSA w Lublinie z 8 czerwca 2017 roku II SA/Lu 285/17). W rezultacie w rozpoznawanej sprawie Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie potraktował pismo T. K. jako powiadomienie, organu o okolicznościach sprawy, które skutkowały skierowaniem do wszystkich osób których to dotyczy pisma z dnia [...] sierpnia 2019 roku zawiadamiającego o wszczęciu postępowania administracyjnego. Artykuł 61 § 3 nie reguluje daty wszczęcia postępowania z urzędu. Za datę tę należy przyjąć pierwszą czynność wobec strony (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 142-143). Pierwszą czynnością jest zawiadomienie o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4). "Wobec faktu, że Kodeks postępowania administracyjnego nie rozstrzyga sposobu ustalenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, za datę taką można uznać dzień pierwszej czynności dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem że o czynności tej powiadomiono w sprawie" – por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012011, s. 291). W okolicznościach badanej sprawy, pomiędzy wpływem sprawy do organu ([...] r.), a przesłaniem postanowienia o wszczęciu postępowania ([...] roku) a datą wniesienia skargi ([...] r.) nie załatwiono sprawy poprzez wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie prowadzonej kontroli prowadzonych robót budowlanych. W tym kontekście należy podnieść, że rozpoznawanej sprawy nie można uznać za szczególnie skomplikowaną pod względem faktycznym lub prawnym dla wyspecjalizowanego organu pełniącego funkcję nadzoru budowlanego. Zdaniem Sądu organowi można zatem przypisać przewlekłe prowadzenie postępowania. Wymaga podkreślenia, że organy administracji publicznej powinny działać efektywnie, tj. sprawnie, szybko, skutecznie, biorąc pod uwagę ekonomikę podejmowanych działań. Działania administracji powinny się więc charakteryzować swego rodzaju aktywnością, nakierowaną na sprawne i odpowiednie załatwienie konkretnej sprawy. Takich czynności i działań w niniejszej sprawie zabrakło. Rozpoznawana sprawa powinna zostać załatwiona. Na gruncie zaistniałego stanu faktycznego stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone jest dłużej, niż było to niezbędne do załatwienia sprawy. W tym przedmiocie należy podkreślić, że organy powinny dążyć wszystkimi możliwymi środkami do załatwienia spawy bez zbędnej zwłoki reagując stosownie na opieszałe zachowanie inwestorów L. i K. K. wzywanych do udokumentowania legalności prowadzonych prac budowanych. Wydanie przez organ decyzji kończącej postępowanie powinno zatem nastąpić w terminie w terminie 2 miesięcy (punkt 1 sentencji wyroku). Z przytoczonych wyżej względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 2 sentencji wyroku). Sąd uznał jednak, że przewlekłość postępowania organu nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, W. 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia [...] marca 2013 r., OSK [...], wyrok WSA we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2014 r., II SAB/Wr [...]; wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] października 2013 r., II SAB/Po [...] i z dnia [...] marca 2015 r., IV SAB/Po [...], [...]). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Należy bowiem zauważyć, że w badanym okresie organy podejmowały działalność wzywając inwestorów do przedstawienia stosownych dokumentów potwierdzających legalność prowadzonych robót budowlanych, ale czyniły to jednak nieskutecznie nie reagując stosownie na nie wywiązywanie się przez inwestorów z nakładanych na nich obowiązków. Przekroczenie terminów nie miało jednak charakteru rażącego. Z uwagi na niestwierdzenie, że przewlekłość nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa, to nie było też zasadne przyznanie od organu na rzecz skarżącego (na wniosek strony) sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6, tj. zastosowanie środków prawnych, o których mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. Zastosowanie tych środków przez sąd ma charakter fakultatywny. Ponadto skarżący nie wykazał skutecznie, że z faktu oczekiwania na wydanie decyzji przez ten okres poniosła jakąkolwiek szkodę. Z tych przyczyn Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. i z powołanych przyczyn skarga podlegała oddaleniu w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 4 wyroku). Końcowo Sąd wyjaśnia, że na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. W myśl pierwszego z wymienionych przepisów, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § 2 P.p.s.a., niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego obejmują także jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Na koszty te składają się wpis od skargi w kwocie [...]zł i koszty pełnomocnika w kwocie [...]zł.