III SA/Wr 455/19
WyrokWSA we Wrocławiu2020-02-26
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Annetta Chołuj, Barbara Ciołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka posiadająca licencję na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wykonując przewóz okazjonalny tym pojazdem, musi spełniać dodatkowe warunki określone w art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym, a także czy przepisy te są zgodne z Konstytucją RP i prawem UE?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka posiadająca licencję na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wykonując przewóz okazjonalny, jest zobowiązana do spełnienia warunków określonych w art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym. Brak spełnienia tych warunków, w tym brak pisemnej umowy w lokalu przedsiębiorstwa i nieprawidłowe zgłoszenie pojazdu do licencji, uzasadnia nałożenie kar pieniężnych. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące niezgodności przepisów z Konstytucją RP i prawa UE, uznając je za nieuzasadnione.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 8.800 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych oraz za niezgłoszenie zmiany danych dotyczących pojazdu do licencji. Kontrola drogowa wykazała, że spółka wykonywała przewóz osób samochodem osobowym, który nie był zgłoszony do posiadanej licencji, a także nie spełniał wymogów dotyczących przewozu okazjonalnego (brak pisemnej umowy w lokalu przedsiębiorstwa, płatność gotówką po wykonaniu przewozu). Spółka zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, a także kwestionując zgodność przepisów ustawy o transporcie drogowym z Konstytucją RP i prawem UE.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Barbara Ciołek, Protokolant: specjalista Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.
Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym - Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w całości w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: MWITD)
z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie nałożenia na "A" Sp. z o.o. z/s
w C. (dalej: spółka, strona, skarżąca) kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: K.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm. - dalej: u.t.d.) oraz lp. 1.5 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Kara ta stanowiła konsekwencję: 1) niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę; 2) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
Z akt sprawy wynika, że [...] października 2018 r. przeprowadzono w W. przy ul. Z. ([...]) kontrolę drogową samochodu osobowego marki TOYOTA o nr rej. [...] (kontrolę przeprowadzili funkcjonariusze Policji). Skontrolowanym pojazdem kierował W. T. Przewóz był wykonywany
w imieniu i na rzecz spółki. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo dwóch pasażerów. Kurs zamówiony został przez aplikację [...] z [...] na ul. S. w W. Koszt usługi ustalono na kwotę 35,90 zł, płatną gotówką po wykonaniu przewozu. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy, dowód osobisty oraz umowę zlecenie zawartą ze spółką - nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego/licencji na przewóz osób, wydanych dla spółki. Stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, tj. naruszenie sankcjonowane w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Ponadto ustalono, że kontrolowany pojazd był przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co oznacza, że kierowca wykonywał usługę przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., tj. że dopuścił się także naruszenia sankcjonowanego w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Pismem z [...] listopada 2018 r., MWITD zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego. Następnie zwrócił się do Urzędu Miasta [...] i Starosty Powiatu W. z prośbą o podanie informacji, czy spółka posiadała ważne - na dzień kontroli - zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką. W odpowiedzi, Starosta Powiatu W. udzielił informacji, że: spółka posiada ważną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nr [...], udzieloną [...] czerwca 2018 r.; do wykazu pojazdów zgłosiła następujące pojazdy: samochód osobowy marki SKODA OCTAVIA nr rej. [...] i samochód osobowy marki SKODA SUPER nr rej. [...]; nie zgłosiła do licencji samochodu osobowego marki TOYOTA nr rej. [...]. Urząd Miasta [...] udzielił zaś odpowiedzi, że na dzień kontroli spółka nie posiadała wydanej przez Prezydenta Miasta [...] licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego
w zakresie przewozu osób taksówką. W następstwie powyższego, MWITD zmienił kwalifikację jednego ze stwierdzonych podczas kontroli drogowej naruszeń z lp. 1.1 na lp. 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy, o czym poinformował spółkę. W wyniku przeprowadzonego postępowania, MWITD wydał - [...] stycznia 2019 r. - decyzję nakładającą na spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 8.800 zł, tj. 800 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. i 8.000 zł
z tytułu naruszenia sankcjonowanego w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Pismem z [...] stycznia 2019 r., spółka wniosła o uzupełnienie decyzji. Postanowieniem z [...] lutego 2019 r., MWITD odmówił uzupełnienia decyzji. W odwołaniu, spółka wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania (ew. przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania). Zarzuciła naruszenie:
1) art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., poprzez wadliwą wykładnię terminu przewóz okazjonalny, polegającą na przyjęciu, iż jest on tożsamy z terminem krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, co doprowadziło do uznania, że spółka - posiadając licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym - jest zobowiązana stosować się do warunków wykonywania przewozów okazjonalnych;
2) art. 7, art. 10, art. 77, art. 107 i art. 75 K.p.a., przez brak dokonania ustaleń, czy upłynął już - określony w art. 14 u.t.d. - 28-io dniowy termin, w którym przedsiębiorca winien zgłosić organowi licencyjnemu zmianę danych odnośnie pojazdów;
3) art. 7, art. 10, art. 77, art. 107 i art. 75 K.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie, że pasażer korzystając z aplikacji UBER:
a) nie otrzymuje przed rozpoczęciem wykonywania przewozu tzw. opłaty ryczałtowej, określonej w art. 18 ust. 4b pkt 2c u.t.d.;
b) rozliczenie nie następuje w formie bezgotówkowej, w rozumieniu art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d.;
c) forma pisemna umowy nie jest równoznaczna z formą dokumentowaną
w rozumieniu art. 73 i n. Kodeksu cywilnego. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym - wydając skarżoną decyzję - GITD utrzymał w całości w mocy decyzję MWITD. Wskazał (m.in.), że przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11 u.t.d.). Dowodził, że zgodnie
z art. 5b ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego
w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie
z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Podniósł, że w myśl art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich postania. Motywował, że stosownie do art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zaznaczył, że dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi;
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę;
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa;
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa;
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy (art. 18 ust. 4b u.t.d.). Organ odwoławczy przypomniał, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców,
a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.). GITD zauważył, że według art. 92a u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 zł za każde naruszenie (ust. 1); wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1 i wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, popełnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do u.t.d. (ust. 7 pkt 1). Dodał, że niezgłoszenie w formie pisemnej,
w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 800 zł (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.), zaś wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów,
o których mowa w art. 18 ust. 4b, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Organ II instancji uzasadniał, że w postępowaniu ustalono, iż spółka posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nr [...], udzieloną [...] czerwca 2018 r. Spółka zgłosiła do w/w licencji dwa pojazdy, mianowicie: samochód osobowy marki SKODA OCTAVIA nr rej. [...] i samochód osobowy marki SKODA SUPER nr rej. [...]. Natomiast do licencji tej nie zgłosiła skontrolowanego pojazdu marki TOYOTA nr rej. [...]. Tym samym - w ocenie organu - bezspornym jest, że w dniu kontroli doszło do popełnienia przez spółkę naruszenia określonego w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Mianowicie, spółka posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób
w zakresie przewozu osób samochodem osobowym lecz nie zgłosiła do niej (w terminie 28-iu dni, określonym w art. 14 ust. 1 u.t.d.) kontrolowanego pojazdu. Zatem - zdaniem organu - prawidłowo nałożono na spółkę karę pieniężną za niezgłoszenie organowi, który udzielił licencji, zmiany danych w wymaganym terminie. Dalej, GITD stwierdził, że transportem drogowym jest podejmowanie
i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 u.t.d.). Uznał, że niewątpliwym jest, że strona - w dniu kontroli - wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób, tj. przewóz osób, który nie stanowił przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego i który podlegał obowiązkom określonym w u.t.d., odnoszącym się do tego rodzaju przewozu (m.in. obowiązkowi wykonywania przewozu pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie
z kierowcą /art. 18 ust. 4a u.t.d./, z zastrzeżeniem wyjątków z art. 18 ust. 4b u.t.d.). W ocenie GITD, spółka nie przedstawiła żadnych dowodów, które wskazywałyby na możliwość objęcia przejazdu wyjątkami określonymi w art. 18 ust. 4b u.t.d. Z akt sprawy wynika bowiem, że umowa na przejazd została zawarta przez klienta ustnie przez telefon a przewóz został opłacony po jego wykonaniu. Materiał dowodowy nie wskazuje, że przejazd był wykonywany na podstawie umowy pisemnej zawartej
w lokalu przedsiębiorstwa po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu, wniesionej w sposób opisany w art. 18 ust. 4b pkt 2c u.t.d., pojazdem, który byłby wyłącznie własnością spółki lub stanowił przedmiot leasingu. Według GITD, zasadne było więc wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. W opinii organu odwoławczego, w sprawie brak było przesłanek wskazujących na możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Organ zauważył, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów, które wyłączałyby jej odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia. GITD ocenił, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 18 ust. 4a i 4b w zw.
z art. 4 ust. 11 w zw. z art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. oraz że przeprowadzone przez DWITD postępowanie nie narusza przepisów procesowych, w tym wskazanych
w odwołaniu.
W skardze, skarżąca zaskarżyła decyzję GITD w całości. Decyzji tej zarzuciła:
1) rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz art. 86 K.p.a., polegające na nieuchyleniu decyzji MWITD i wydanie skarżonej decyzji mimo tego, iż organ I instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, że pojęcie "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym", zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., jest tożsame
z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" (zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d.), co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, że skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny, podczas gdy wykonywała krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadała stosowną licencję, wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d.;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym (w tym przypadku skarżąca), aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym, musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego, określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów winna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną zgodnie z art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 u.t.d., w sytuacji, kiedy przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania; b) art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym, musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych - przy wykładni w/w przepisów u.t.d. - doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
c) (ew., w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 2b) art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji RP, przez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie,
w sytuacji, w której organy obu instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
d) (ew., w przypadku uznania przez Sąd, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącej) art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a u.t.d. wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i nieuzasadnione niczym kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji winno było prowadzić do odmowy zastosowania w/w przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją RP;
e) art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., przez błędne przyjęcie, że mogą być one zastosowane wobec skarżącej, w sytuacji, gdy przepisy te stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej
w świetle art. 8 ust. 1 Dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc - zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) - na takie przepisy nie można się powoływać wobec jednostek;
3) z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia przez Sąd zarzutów j/w, art. 7, art. 10, art. 77, art. 107 i art. 75 K.p.a. przez nieprawidłowe ustalenie, że pasażer - korzystając z aplikacji UBER:
a) nie otrzymuje przed rozpoczęciem wykonywania przewozu tzw. opłaty ryczałtowej, określonej w art. 18 § 4b pkt 2c u.t.d.;
b) rozliczenie nie następuje w formie bezgotówkowej, w rozumieniu art. 18 § 4b pkt 2c u.t.d.;
c) forma pisemna umowy nie jest równoznaczna z formą dokumentową w rozumieniu art. 73 i 74 Kodeksu cywilnego. W sytuacji, gdyby Sąd nie podzielił jej stanowiska, że sporne przepisy u.t.d.,
w szczególność art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d., stanowią przepisy techniczne, skarżąca wniosła o zwrócenie się przez Sąd do TSUE z wnioskiem
o zbadanie, czy art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu Dyrektywy 98/34 i obecnie obowiązującej Dyrektywy (UE) 2015/1535, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej. Na podstawie art. 193 Konstytucji RP, zawnioskowała także, by Sąd zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 u.t.d. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, albowiem - w ocenie skarżącej - regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP. Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie - w całości - zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji (także o zasądzenie kosztów i wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji). Dodatkowo wnioskowała o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z załączonych do skargi dokumentów, tj. faktury wystawionej w formie elektronicznej i umowy na usługi transportowe z [...] stycznia 2018 r., zawartej w formie dokumentowej w dwóch wersjach językowych - polskiej i angielskiej (są to zatem wydruki a nie dokumenty w tradycyjnym rozumieniu tego terminu), na okoliczność, że skarżąca - mimo iż nie musiała - spełniła wymogi określone w art. 18 par. 4b pkt 2 u.t.d. Skarżąca obszernie uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, GITD wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie, Sąd oddalił wnioski skarżącej o wystąpienie z pytaniami do TSUE i Trybunału Konstytucyjnego oraz o przeprowadzenie dowodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się nieuzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny
i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego
w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Sąd uznał, że w sprawie prawidłowo wymierzono skarżącej karę pieniężną
w wysokości 8.000 zł, z uwagi na wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.,
z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. naruszenie sankcjonowane w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Także karę w wysokości 800 zł, wskutek niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d.,
w wymaganym terminie - za każdą zmianę, tj. karę przewidzianą w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Przepis art. 4 pkt 11 u.t.d. stanowi, że przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Stosownie do art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W myśl art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów,
o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy, sankcjonowane jest karą pieniężną
w wysokości 8.000 zł (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Zgodnie z art. 5b ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Zasadą - wynikającą z przytoczonego wyżej art. 5 ust. 1 u.t.d. - jest, że podjęcie
i wykonywanie transportu drogowego (co - zgodnie z art. 4 pkt 3 w zw. z pkt 1 i 2 u.t.d. - oznacza podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy /.../) wymaga odpowiedniej licencji. Specjalnym rodzajem licencji - odrębnej od pozostałych, udzielenie której wymaga spełnienia dodatkowych wymogów, jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką, określona art. 6 u.t.d. Regulacja art. 12 ust. 2 u.t.d., w myśl której, licencja na krajowy transport drogowy osób m.in. samochodem osobowym nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką oznacza, że przewozem okazjonalnym jest przewóz wykonywany po uzyskaniu licencji w rozumieniu art. 5 u.t.d., zaś transport drogowy taksówką to transport wykonywany na podstawie licencji udzielonej zgodnie z art. 6 u.t.d. Potwierdza to istnienie podziału przewozów na okazjonalne i wykonywane taksówką. Zgodnie z tytułem ustawy, wszystkie wskazane w niej formy i odmiany przewozu stanowią transport drogowy. Zatem przewóz okazjonalny nie jest czymś innym niż transport drogowy lecz stanowi jedną z jego uregulowanych ustawą form. Sąd podziela stanowisko GITD, że sporny w sprawie przewóz stanowił przewóz okazjonalny, który nie spełniał wymogów wykonywania tego przewozu, określonych
w art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d., tj. nie był wykonywany pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, warunki tego przewozu (wykonywanego w dniu kontroli) nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (umowa na przejazd została zawarta przez klienta ustnie przez telefon) a przewóz został opłacony gotówką po jego wykonaniu. Skoro zatem materiał dowodowy potwierdza, że przejazd nie był wykonywany na podstawie umowy pisemnej zawartej w lokalu przedsiębiorstwa po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu, wniesionej w sposób opisany
w art. 18 ust. 4b pkt 2c u.t.d., pojazdem, który był wyłącznie własnością spółki lub stanowił przedmiot leasingu, to zasadne było wymierzenie spółce, w imieniu i na rzecz której sporny przewóz był wykonywany, kary pieniężnej za naruszenie sankcjonowane w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Bez znaczenia przy tym jest, że przed rozpoczęciem wykonywania przewozu pasażer otrzymał wycenę usługi, gdyż dla spełnienia ustawowych warunków przewozu okazjonalnego wymagane jest zrealizowanie wszystkich w/w warunków, w tym - przede wszystkim - zawarcie umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, co
w sprawie nie miało miejsca. Posiadana przez skarżącego licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, nie była licencją na wykonywanie transportu drogowego taksówką (nie spełniała kryteriów określonych w art. 6 ust. 4 u.t.d) i nie uprawniała do wykonywania takiej działalności. Według Sądu, licencja, którą posługiwał się skarżący, uprawniała do wykonywania przewozów okazjonalnych, zdefiniowanych
w art. 4 pkt 11 u.t.d. Słusznie wywiodły orzekające w sprawie organy, że posiadając w/w rodzaj licencji, określonej w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., tj. licencję uprawniająca wyłącznie do wykonywania przewozów okazjonalnych, skarżący miał obowiązek stosowania się do zakazów (nakazów) określonych w w/w przepisach gdyż przewozy okazjonalne nie są odrębną instytucją prawną od przewozów określonych w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Sąd nie podzielił poglądu skarżącej, że - wobec posiadania przez nią licencji na przewóz osób samochodem osobowym - nie musiała ona spełniać warunków przewozu okazjonalnego, określonych w art. 18 ust. 4a lub 4b u.t.d. i że wymogi te nie mają
w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dokonana w skardze wykładnia jest zatem nieprawidłowa. Przede wszystkim należy bowiem wskazać, że z przepisów u.t.d. nie wynika, aby przewoźnik posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym był zwolniony ze spełnienia warunków wykonywania przewozu okazjonalnego, przewidzianych w w/w przepisach. Co więcej, analiza przepisów u.t.d. wskazuje na coś zupełnie odmiennego, mianowicie, że wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga nie tylko posiadania licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.t.d., ale także spełnienia pozostałych warunków przewidzianych dla wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego, tzn. w przypadku przewozu okazjonalnego wymogów
z art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. (por. wyrok: WSA w Łodzi z 24 lutego 2020 r., III SA/Łd 964/19; WSA w Poznaniu z 14 listopada 2019 r., III SA/Po 568/19; WSA w Gdańsku
z 28 listopada 2019 r., III SA/Gd 668/19; CBOSA). Pogląd wyrażony w skardze nie znajduje uzasadnienia w żadnym przepisie ustawy o transporcie drogowym. W związku z tym, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że posiadanie przez nią licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.t.d., uprawniało ją do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogów określonych w art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że przepisy art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw.
z art. 4 pkt 11 u.t.d. są sprzeczne z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i w związku z tym nie powinny być stosowane w rozpoznawanej sprawie. Należy zaznaczyć, że przepis art. 18 ust. 4a u.t.d został wprowadzony z dniem 7 kwietnia 2011 r., na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy
o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 48 poz. 247). Celem tej zmiany było wyłączenie
z zakresu przewozów okazjonalnych przewozów taksówkowych, za które uznawane mają być wszystkie przewozy na podstawie taksometru. Założeniem ustawodawcy było to, aby masowe usługi dla ludności odbywały się w ramach licencji taksówkowej ze względów bezpieczeństwa. Stąd też wprowadzono nową definicję przewozu okazjonalnego, z której wyłączone są przewozy taksówkowe. W przekonaniu Sądu, ustawodawca miał prawo dokonania takich zmian w definicji przewozu okazjonalnego (art. 18 ust. 4a u.t.d.) oraz ustalenia wyjątków określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. Nie stanowi to naruszenia przepisu art. 32 Konstytucji. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zatem uzasadniony. Reasumując, skontrolowany przewóz zasadnie usankcjonowano karą pieniężną
w wysokości 8.000 zł. Dalej Sąd zauważa, że w sprawie ustalono, iż spółka posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nr [...], udzieloną [...] czerwca 2018 r. Spółka zgłosiła do w/w licencji dwa pojazdy, tj.: samochód osobowy marki SKODA OCTAVIA o nr rej. [...] i samochód osobowy marki SKODA SUPER o nr rej. [...]. Do licencji tej nie zgłosiła natomiast skontrolowanego pojazdu (samochodu osobowego) marki TOYOTA o nr rej. [...]. Tym samym - także w ocenie Sądu - bezspornym jest, że w dniu kontroli doszło do popełnienia przez spółkę naruszenia określonego w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Mianowicie, spółka posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób w zakresie przewozu osób samochodem osobowym ale nie zgłosiła do niej kontrolowanego pojazdu. Zatem, prawidłowo nałożono na spółkę karę pieniężną (800 zł) za niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił licencji zmiany danych w terminie. Trafnie organ dostrzegł, że niewątpliwie spółka miała dla dokonania tej czynności termin 28-iu dni (zgodnie z art. 14 ust. 1 u.t.d.), jednak - jak wynika m.in. z pisma Starosty W. z [...] listopada 2018 r. - na ten dzień pojazd nie był zgłoszony do posiadanej przez spółkę licencji, mimo że od dnia kontroli upłynął już ponad miesiąc. W opinii Sądu, w sprawie przeprowadzono prawidłowo proces administracyjny.
Zdaniem Sądu, w sprawie zbadano wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadzono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, realizując w ten sposób dyspozycję art. 7 i art. 77 K.p.a. Swoje rozstrzygnięcia organy oparły na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny (zgodnej z art. 80 K.p.a.). Uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzji w sposób wymagany przez normę art. 107 § 3 K.p.a. Według Sądu, trafnie dowodzi GITD, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d., tj. nakazujących niewszczynanie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej lub jego umorzenie. Sąd uznał, że w sprawie nie mamy do czynienia z przepisami technicznymi, które podlegają notyfikacji, zgodnie z dyrektywą notyfikacyjną. Sporna usługa nie jest "usługą społeczeństwa informacyjnego" lecz "usługą w dziedzinie transportu", która nie podlega obowiązkowi notyfikacji (por.: wyroki TSUE: C-320/16 z 10 kwietnia 2018 r. i C-434/15
z 11 maja 2017 r. oraz opinie Rzecznika Generalnego; dostępne: CURIA). Sąd stwierdził, że w sprawie zastosowano prawidłowo przepisy prawa i w związku z tym oddalił wniosek skarżącego o wystąpienie do TSUE z pytaniem prejudycjalnym. Zdaniem Sądu, zastosowane w sprawie przepisy nie naruszają wartości (zasad) konstytucyjnych, w tym tych powołanych w skardze. Według Sądu, przepisy te nie różnicują w prawach przedsiębiorców transportowych, odwołując się jedynie do kryterium sposobu świadczenia usług przewozowych. Traktują jednakowo wszystkich przedsiębiorców wykonujących działalność na podstawie ogólnej "licencji transportowej", wydanej w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 u.t.d., zmierzając jedynie do wyraźnego odróżnienia tych przedsiębiorców od podmiotów świadczących specyficzne usługi transportu drogowego osób taksówką (na podstawie art. 6 ust. 1 u.t.d.), które
- w świetle u.t.d. - zobowiązane są do spełnienia wielu innych, surowszych wymogów
w zakresie prowadzonych usług przewozowych - innych dla licencji na przewozy okazjonalne oraz innych dla "licencji taksówkowej" (art. 6 u.t.d.). Skutkiem tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na podstawie licencji uprawniającej do przewozów okazjonalnych
w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie "licencji taksówkowej". Z uwagi na powyższe, Sąd oddalił wniosek skarżącej o wystąpienie
z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd oddalił zawarty w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu
z załączonych do skargi dokumentów tj.: faktury wystawionej w formie elektronicznej
i umowy na usługi transportowe z dnia [...] stycznia 2018 r., gdyż uznał ten wniosek za spóźniony. Spółka nie przedłożyła bowiem w/w dokumentów w postępowaniu administracyjnym w żadnej instancji. Poza tym, co słusznie zauważono w odpowiedzi na skargę, w omawianym przypadku przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...], co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Zamówienie usługi przewozowej za pośrednictwem aplikacji [...] nie stanowi o spełnieniu warunku z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b) u.t.d., który wprost wymaga zawarcia umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa w sytuacji wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa, dlatego argumenty strony w tym zakresie nie są trafne. W odniesieniu do formy przedłożonych przez stronę kopii dokumentów, w postaci umowy na usługi transportowe i faktury wystawionej przez "B" w imieniu "A" Sp. z o.o., to trafnie organ wyjaśnił odpowiadając na skargę, że zgodnie
z art. 781 § 1 KC: Do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Przedłożona kopia umowy na usługi transportowe nie zawierała własnoręcznych podpisów stron, ani wzmianki o zastosowaniu przez nie kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Zatem przedłożony dokument nie stanowi dowodu na zawarcie przez strony umowy zgodnie z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b) u.t.d. Reasumując, jako nieuzasadnione, Sąd ocenił postawione w skardze zarzuty, zarówno natury materialnej, jak i procesowej. Z tych wszystkich względów - stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) skargę należało oddalić w całości i orzec jak
w sentencji wyroku.
-----------------------
14
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło