II SA/Kr 1575/19
WyrokWSA w Krakowie2020-02-26
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Anna Szkodzińska, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata przekształceniowa, ustalana na podstawie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności, powinna uwzględniać umowną bonifikatę obniżającą wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata przekształceniowa powinna być ustalana z uwzględnieniem umownej bonifikaty obniżającej wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Podkreślono, że przepis art. 7 ust. 2 ustawy przekształceniowej odnosi się do faktycznie obowiązującej opłaty, a nie opłaty nominalnej. Bonifikata umowna, potwierdzona prawomocnymi wyrokami sądów cywilnych, stanowi integralną część ustalonej opłaty rocznej.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. ustalającą opłatę przekształceniową. Spółdzielnia kwestionowała wysokość opłaty, argumentując, że nie uwzględniono w niej 50% bonifikaty umownej, która obowiązywała ją przy opłatach rocznych z tytułu użytkowania wieczystego. Organy administracji uznały, że opłata przekształceniowa powinna być ustalana od opłaty nominalnej, bez uwzględnienia bonifikaty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : starszy referent sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 października 2019 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenie opłaty przekształceniowej dotyczącej udziału w części nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 11 lipca 2019 r. Prezydent Miasta K., na podstawie art. 1, art 4, art. 7 ust. 1, ust. 2, ust. 6, ust. 7, ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U.2019.916), art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2018.2096 z późn. zm.), ustalił opłatę przekształceniową dotycząca udziału wynoszącego 6013/10000 części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...], położonej w K. przy ul. [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], w wysokości 5.295,68 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 5 kwietnia 2019 r. do organu wpłynął wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...]" o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności udziału wynoszącego 6013/10000 części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działki nr [...], [...] obręb [...]
Pismem z dnia 4 czerwca 2019 r. Prezydent Miasta K. poinformował Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" o wysokości opłaty przekształceniowej dotyczącej ww. udziału w kwocie 5.295,68 zł. W piśmie wskazano, że dotychczasowa opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego była obniżona o 50% zgodnie z wyrokami Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 kwietnia 2002 r. sygn. akt: I C 647/01, z dnia 14 czerwca 2002 r. sygn. akt 1307/01 oraz z dnia 17 listopada 2003 r., sygn. akt I C 1510/02, zaś obniżka uwzględniała zapisy umów o oddaniu w użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości. Powołując się na opinię Ministra Inwestycji i Rozwoju nr DGN-I.450.23.2019 z dnia 29 stycznia
2019 r. organ przyjął, że konstrukcja normatywna oraz celowość regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 ustawy przekształceniowej przemawia za odniesieniem wymiaru opłaty za przekształcenie do wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, a nie do wysokości kwoty uzyskanej przez obniżenie opłaty rocznej w wyniku uwzględnienia bonifikaty przysługującej na podstawie innych przepisów.
Odwołanie od decyzji złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", wnosząc o zmianę decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 11 Iipca2019 r. znak: [...] Nr [...] o ustaleniu opłaty rocznej przekształceniowej poprzez ustalenie opłaty rocznej dotyczącej udziału wynoszącego 6013/10000 części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], położonej w K. przy ul. [...], w wysokości 2761,70 zł , ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Spółdzielnia wyraziła pogląd, że wysokość opłaty z tytułu przekształcenia winna odpowiadać wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jaka obowiązywałaby w dniu 1 stycznia 2019 r. do zapłaty, z uwzględnieniem zniżek i bonifikat.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 października 2019 r., znak: [...], działając na mocy art. 1, art. 4, art. 7 ust. 1, 2, 6, 7 i 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów oraz art. 17 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, zwanej dalej także "k.p.a"), utrzymało w całości w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy opłata przekształceniowa winna być obniżona o 50% tytułem bonifikaty przysługującej użytkownikowi wieczystemu na podstawie zapisów umowy o ustanowieniu użytkowania wieczystego na okres 99 lat dla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]".
Kolegium w pierwszej kolejności zauważyło, że skoro zarówno organ, jak i odwołująca potwierdzają przysługiwanie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" wyżej wskazanej obniżki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, to okoliczność tę jako niesporną należy uznać za udowodnioną. Wynika ona zresztą z zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności z dnia 4 czerwca 2019 r.
Analizując znaczenie obniżki dla ustalenia opłaty przekształceniowej w ocenie kolegium trzeba mieć na uwadze, że jest to bonifikata umowna wprowadzona przez strony umowy na podstawie art. 40 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Obowiązywanie tej bonifikaty również po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami zostało potwierdzone wyrokami Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 kwietnia 2002 r. sygn. akt: I C 647/01, z dnia 14 czerwca 2002 r. sygn. akt 1307/01 oraz z dnia 17 listopada 2003 r., sygn. akt I C 1510/02. Z tego też powodu opłata roczna ustalona dla użytkownika wieczystego, która obowiązywała w dniu 1 stycznia 2019 r., była obniżona o ww. bonifikatę. Powyższe nie oznacza jednak, że opłata przekształceniowa winna odnosić się to opłaty rocznej obniżonej zgodnie z ww. zapisami umowy.
Przepis art. 7 ust. 2 u.p.uż.w. przy ustalaniu wysokości opłaty odwołuje się do wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia. Zwrot ten wprost stanowi więc o opłacie obowiązującej, czyli opłacie rocznej ustalonej za użytkowanie wieczyste, a nie opłacie, jaką użytkownik wieczysty zobowiązany był uiścić z tego tytułu - przy uwzględnieniu ulg i bonifikat umownych lub ustawowych udzielonych użytkownikowi wieczystemu od ustalonej opłaty. Taka wykładnia omawianego przepisu koresponduje też z celem wprowadzenia przez ustawodawcę opłaty przekształceniowej, która ma stanowić rekompensatę dla właściciela gruntu za utratę prawa jego własności na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego. Wykładnia celowościowa omawianego przepisu prowadzi więc do konstatacji, że opłata przekształceniowa jest równa obowiązującej w dniu przekształcenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.
Co więcej, tylko przy takim, jak wyżej wskazano rozumieniu art. 7 ust. 2 u.p.uż.w. może nastąpić uwzględnienie celu omawianej regulacji. Poparcie bowiem stanowiska przeciwnego, przyjmowanego przez odwołującą, zmierza do nieuprawnionego uprzywilejowania dotychczasowego użytkownika wieczystego ze szkodą dla właściciela nieruchomości, który został definitywnie pozbawiony prawa własności. Zrównoważeniu zaś interesów stron służyć ma opłata przekształceniowa.
Dalej kolegium wywodziło, że zaprezentowanemu stanowisku nie stoi na przeszkodzie cywilnoprawny charakter opłat rocznych za użytkowanie wieczyste. Opłaty stanowią bowiem ekwiwalent pieniężny za możliwość korzystania przez użytkownika wieczystego z gruntu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z wyłączeniem innych osób. Korzystanie to ma następować w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Zatem przy przekształceniu z mocy prawa użytkowania wieczystego we własność, opłata przekształceniowa jako ekwiwalent pieniężny za utratę własności na rzecz użytkownika wieczystego odnosi się do ustalonej opłaty rocznej, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia, a nie tej, którą użytkownik wieczysty byłby zobowiązany zapłacić i którą faktycznie - po zastosowaniu ww. bonifikaty - uiszczał. Godzi się też podkreślić, że ustalona umownie bonifikata stanowiła ulgę dla użytkownika wieczystego przy zapłacie opłat rocznych za użytkowanie wieczyste. Tymczasem na gruncie przedmiotowej sprawy miarodajny przepis art. 7 ust. 2 u.p.uż.w. odnosi się do wysokości obowiązującej opłaty rocznej dla potrzeb określenia wysokości opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego we własność.
Z dokumentów dołączonych do akt sprawy wynika, że cena 1m2 nieruchomości składającej się z działek nr [...], [...] na dzień 1 stycznia 2019 r. wynosiła 177,24 zł. Wartość całej nieruchomości to kwota 880705,56 zł zatem opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego udziału 6013/10000 wynosiła 5295,68 zł.
Kolegium zaznaczyło, że odwołująca nie kwestionowała opłaty przekształceniowej z uwagi na błędne określenie opłaty w odniesieniu do jej wysokości w dniu przekształcenia, lecz z uwagi na pominięcie bonifikaty wynikającej z umowy.
Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów poprzez błędną wykładnia polegającą na przyjęciu, że wysokość opłaty przekształceniowej, o której mowa w tym przepisie odpowiada wysokości nominalnej tej opłaty nie zaś wysokości opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania, która faktycznie obowiązywała stronę skarżącą w dniu przekształcenia z uwzględnieniem obowiązującej bonifikaty.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że zapis zawarty w art. 7 ust. 2 ustawy przekształceniowej "... wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia" mówi o opłacie rocznej z tytułu wieczystego użytkowania, która obowiązywała w dniu przekształcenia. Stronę skarżącą w dniu przekształcenia obowiązywała opłata uwzględniająca bonifikaty, do których prawo nabyła na mocy umowy zawartej z właścicielem gruntu, nie zaś "nominalnie - teoretyczna" opłata obowiązująca.
Kwestia dotycząca wysokości opłaty od wieczystego użytkowania i przysługującej stronie skarżącej bonifikaty stanowiła już przedmiot wykładni sądowej - Sąd Okręgowy w K., I Wydział Cywilny orzekł zasadność zastosowania bonifikaty wynikającej z umowy użytkowania wieczystego przy obliczaniu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste przedmiotowego gruntu w wyroku z dnia 14 czerwca 2002 roku, sygn. akt I C 1307/01. We wskazanym orzeczeniu Sąd potwierdził, iż dla obliczenia opłaty rocznej konieczne jest uwzględnienie 50% bonifikaty i obniżona o tę wartość kwota stanowi obowiązująca dla Spółdzielni opłatę. Tożsamo Sąd Okręgowy w K. wyraził się w wyrokach z dnia 26 kwietnia 2002 roku, sygn. akt I C 647/01 oraz z dnia 17 listopada 2003 roku, sygn. akt I C 1510/02. W każdym z wymienionych wyroków Sąd potwierdził moc obowiązująca bonifikat, ponieważ ani ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, ani ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która zastąpiła wcześniejszy akt normatywny, nie zlikwidowały obowiązywania bonifikat. Nadto, ustawy te zezwalały na zawierania umów z ich zastosowaniem i obniżaniem opłat rocznych za użytkowanie wieczyste. Sąd potwierdził, że opłata roczna z zastosowaniem zniżki w wysokości 50% jest obowiązująca przez cały czas trwania użytkowania wieczystego.
W wyrokach tych w sposób jednoznaczny stwierdzono, że wysokość opłaty jest elementem esentialia negotii cywilnoprawnego stosunku wieczystego użytkowania. Zmiana wysokości opłaty wymaga jej wypowiedzenia. Faktem bezspornym jest, że w sprawie nie doszło do wypowiedzenia obowiązującej wysokości opłaty. Obowiązująca w dniu przekształcenia wysokość opłaty uwzględniała zatem przysługującą stronie skarżącej bonifikatę w wysokości 50% i od takiej też kwoty organy administracji powinny ustalić wysokość opłaty przekształceniowej.
W ocenie skarżącej o rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie zadecydowała opinia wyrażona przez Ministra Inwestycji i Rozwoju nr DGN-I.450.23.2019 z dnia 29 stycznia 2019 nr DGN-I.450.23.2019, zgodnie z którą "...konstrukcja normatywna oraz celowość regulacji zawartej w art.7 ust.2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów przemawia za odniesieniem wymiaru opłaty za przekształcenie do wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, a nie do wysokości kwoty uzyskanej poprzez obniżenie opłaty rocznej w wyniku uwzględnienia bonifikaty przysługującej na podstawie innych przepisów. " Opinia ta stanowi przejaw skrajnego fiskalizmu organów administracji i pozostaje ona w wyraźnej sprzeczności z literalnym brzmieniem art. 7 ust. 2 ustawy, nie mówiąc już wykładni systemowej czy też językowej cytowanego przepisu. Strona skarżąca podkreśliła, że organy administracji samorządowej nie są w żaden sposób związane opinią organu administracji rządowej, którym jest Minister Inwestycji i Rozwoju. Opinia Ministra Inwestycji i Rozwoju nie jest obowiązującym aktem prawnym i nie ma żadnej mocy wiążącej dla organów administracji samorządowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.:Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm, dalej w skrócie ustawa przekształceniowa), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do przepisu art.. 145 § 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Przedmiotem sądowej weryfikacji poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 października 2019 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydent Miasta K. z 11 lipca 2019 r., w której organ I instancji ustalił opłatę przekształceniową dotycząca udziału wynoszącego 6013/10000 części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], położonej w K. przy ul. [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], w wysokości 5.295,68 zł.
Skarga jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 1 i art. 7 ust. 1, ust. 2, ust. 6, ust. 7, ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2019 r., poz. 916, dalej w skrócie ustawa przekształceniowa).
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy przekształceniowej z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych
na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Zgodnie z przepisem art. 7 cyt. ustawy, z tytułu
przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę (ust. 1 ). Wysokość opłaty jest
równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia (ust. 2).
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości i jest niesporne, że stronie skarżącej na podstawie zapisów umowy o ustanowieniu
użytkowania wieczystego na okres 99 lat dla użytkownika wieczystego tj. skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K.
przysługiwała bonifikata umowna w wysokości 50% opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Okoliczność ta została potwierdzona w
zaświadczeniu o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności z dnia 4 czerwca 2019 r.
Dla porządku wypada wskazać, że w dacie zawierania umów o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste obowiązywała ustawa z 14
lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 Nr 22 poz. 159). Zawarcie umowy użytkowania wieczystego
poprzedzało wydanie decyzji administracyjnej przez właściwy organ, w której określano osobę użytkownika wieczystego oraz przedmiot i
warunki użytkowania wieczystego gruntu. Użytkowanie wieczyste terenów państwowych podlegało przepisom tytułu II księgi drugiej
Kodeksu cywilnego (art. 11 ust. 1). Zgodnie z art. 23 tej ustawy wysokość opłaty rocznej za teren państwowy oddany w użytkowanie
wieczyste określał cennik ustalony przez prezydium powiatowej rady narodowej. W razie zmian cennika w okresie trwania użytkowania
lub użytkowania wieczystego, wynikających ze zmiany wytycznych wymienionych w art. 23 ust. 3, wysokość opłaty rocznej ulega
odpowiedniej zmianie począwszy od dnia pierwszego stycznia roku następującego po wprowadzeniu zmiany cennika (art. 24). Przepis
art. 25 ust. 2 i 3 ustawy stanowił, że , w przypadku dokonania przez Państwo ulepszania użytkowania terenu oraz w przypadku, gdy
zaszły warunki uzasadniające zastosowanie innej stawki cennika, wysokość opłat rocznych mogła w czasie trwania użytkowania
wieczystego ulegać podwyższeniu. Podwyższoną opłatę należało uiszczać od dnia pierwszego stycznia roku następującego po powstaniu
warunków uzasadniających podwyżkę opłat. Zgodnie z § 8 ust.1 uchwały Nr 105 Rady Ministrów z 22 marca 1962 r. w sprawie wytycznych
dla ustalenia opłat z tytułu korzystania z terenów w miastach i osiedlach (M. P. z 1969 Nr 3 poz. 33), wysokość opłaty rocznej
wymienionej w § 2 do - § 7 mogła ulec obniżce ze względu na interes społeczny w granicach określonych w ust. 2-4. Podkreślić
trzeba, że zgodnie z ww. regulacją spółdzielnie mieszkaniowe mogły uzyskać obniżkę opłaty rocznej w wysokości do 50% (ust. 2
pkt. 2). Zgodnie z ustawą z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 Nr 22 poz. 99)
umowy cywilne o oddanie gruntu państwowego w użytkowanie wieczyste zawarte przed jej wejściem w życie pozostają w mocy, z tym, że
opłaty za użytkowanie wieczyste mogą być, na skutek zmiany wartości gruntów, aktualizowane w okresach nie krótszych niż jeden rok
(art. 43). Właściciel gruntu zamierzający podwyższyć opłatę za użytkowanie wieczyste, mógł wypowiedzieć wysokość obowiązującej
stronę opłaty, z równoczesną ofertą przyjęcia nowej jej wysokości (art. 43a). W § 3 rozporządzeniem z 16 września 1985 r.. w
sprawie zasad i trybu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego, zarządu i użytkowania gruntów (Dz. U. z 1989 Nr 14 poz. 78 )
wskazano, że: pierwsza opłata roczna (...) wynosi 25-krotność opłaty rocznej określonej bez zastosowania obniżek, a w § 5
rozporządzenia przewidziano, że: opłata roczna za grunt oddany w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe (...) może być
obniżona nie więcej niż o 50% ze względu na interes społeczny lub warunki materialne nabywcy. Oznacza to, po pierwsze, że uiszczana
przez użytkownika wieczystego, z zastosowaniem obniżki, opłata za użytkowanie wieczyste jest dalej opłatą roczną, a po drugie, że
zróżnicowane jest znaczenie pojęć "opłata roczna" i "opłata roczna określona bez zastosowania obniżek". Zasadne jest zatem
przyjęcie, że sformułowanie "opłata roczna" odnosi się do zindywidualizowanej opłaty rocznej uiszczanej przez określonego
użytkownika wieczystego.
Ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości została uchylona i zastąpiona przez ustawę z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 poz. 2204). W myśl przepisu przejściowego (art. 221) co do zasady
do nieruchomości gruntowych oddanych w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r., przepisy nowej ustawy stosuje się
odpowiednio jedynie w zakresie stawek procentowych, których wysokość uzależniona jest od określonego w umowie celu, na jaki
nieruchomość gruntowa została oddana. Brak zatem możliwości jednostronnego odstąpienia od określonej w uprzednio zawartej umowie
cywilnoprawnej obniżki opłaty rocznej, a zmiana wysokości ustalonej w umowie opłaty rocznej mogła wynikać tylko ze zmiany wartości
nieruchomości albo wysokości stawki procentowej (por. wyroki WSA w Krakowie z 4.02. 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1553/19 i z 27 .01.
2020 r. : sygn. akt II SA/Kr 1308/19 i sygn. akt II SA/Kr 1388/19).
W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna dotyczy wykładni sformułowania "opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego, która
obowiązywałaby w dniu przekształcenia" (cyt. wyżej art. 7 ust. 2 ustawy z 20.08. 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania
wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Opłatę taką zgodnie z treścią art. 7 ust. 1
i ust.2 ustawy ponosi nowy właściciel na rzecz dotychczasowego z tytułu przekształcenia. W ocenie organów obu instancji
sformułowanie wynikające z art. 7 ust.2 ustawy przekształceniowej oznacza, wysokość opłaty rocznej ustalonej za użytkowanie
wieczyste nieruchomości bez uwzględnienia umownych ulg i bonifikat przysługujących wieczystemu użytkownikowi na mocy ww. przepisów.
Zgodnie natomiast ze stanowiskiem strony skarżącej sporne sformułowanie odnosi się do zindywidualizowanej opłaty rocznej ustalonej
dla konkretnego użytkownika wieczystego, bo tylko taka obowiązywała w dniu przekształcenia.
W ocenie Sądu w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko strony skarżącej. Przemawia za tym
również przyjęta przez ustawodawcę forma aktu administracyjnego potwierdzającego zaistnienie przekształcenia w postaci
zaświadczenia. Zgodnie z treścią art. 217 k.p.a. zaświadczenie potwierdza jedynie określone fakty lub stan prawny. Z przepisu
art. 4 ust. 4 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania nieruchomości gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności
tych gruntów wynika, że w zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele
mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, (co nastąpiło z mocy prawa) oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty
przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7
oraz zasadach jej wnoszenia. Skoro zatem zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy przekształceniowej wysokość opłaty ponoszonej przez
nowego właściciela gruntu na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania
wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia, to w zaświadczeniu nie może być ustalona inna wysokość opłaty rocznej niż
ponoszona wcześniej, a ta w rozpoznawanej sprawie była ponoszona w wymiarze uwzględniającym 50% bonifikatę. Podkreślić należy,
że w związku z powyższym w zaświadczeniu nie powinna być potwierdzona żadna inna wysokość opłaty rocznej niż była ponoszona przez
skarżącą Spóldzielnię, a ta - co w sprawie jest poza sporem - była ponoszona w wysokości obniżonej o 50 % zgodnie z wyrokami
uwzgledniającymi zapisy umów o oddaniu w użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości z zagwarantowaniem , iż przez cały
okres wieczystego użytkowania Spóldzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K. będzie ponosić na rzecz właściciela nieruchomości
gruntowej opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego obniżone o 50% . Jest to zgodne z wyrokami Sądu Okręgowego w K. z
26 kwietnia 2002 r. sygn. akt: I C 647/01 oraz wyrok z dnia 14 czerwca 2002 r. sygn. akt 1307/01 oraz z dnia 17 listopada 2003 r.,
sygn. akt I C 1510/02).
Nadto wskazać należy , że stosownie do art. 7 ust. 4 ustawy przekształceniowej w przypadku ustanowienia lub przeniesienia
użytkowania wieczystego w okresie od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty
rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która zgodnie z postanowieniami umowy obowiązywałaby od dnia 1 stycznia 2019 r. Potwierdza
to, że wysokość rocznej opłaty przekształceniowej musi uwzględniać obniżki opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustalone w umowie
o ustanowienie użytkowania wieczystego (por. wyroki WSA w Krakowie z 4.02. 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1553/19 i z 27 .01. 2020
sygn. akt II SA/Kr 1308/19, II SA/Kr 1388/19).
W konsekwencji w ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepis art.
7 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych
gruntów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższe wskazania i ustalenia Sądu..
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., w punkcie II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło