II SA/Sz 972/19
WyrokWSA w Szczecinie2020-02-27
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów jest uzasadnione w sytuacji, gdy diagnosta pominął niektóre czynności kontrolne, wykonał je poza stanowiskiem kontrolnym, a także dokonał nieprawidłowego wpisu w dowodzie rejestracyjnym dotyczącego instalacji gazowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów jest uzasadnione, gdy diagnosta przeprowadza badanie niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania lub wydaje zaświadczenie niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W tej sprawie diagnosta pominął obowiązkowe czynności kontrolne na stanowisku, a także dokonał nieprawidłowego wpisu dotyczącego instalacji gazowej, co stanowiło podstawę do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym.Stan faktyczny
Prezydent Miasta cofnął D. N. uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów z powodu stwierdzonych podczas kontroli uchybień, takich jak pominięcie obowiązkowych czynności kontrolnych (wycieraczki, spryskiwacze, pasy bezpieczeństwa) oraz nieprawidłowe udokumentowanie badania pojazdu z instalacją gazową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. D. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz nieproporcjonalność sankcji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r. poz. 2096 ze zm.), dalej "k.p.a." oraz art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r poz. 1990 ze zm.), dalej "u.p.r.d.", Prezydent Miasta S. orzekł o cofnięciu D. N. uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów (nr uprawnień [...]).
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach od 3 do 9 kwietnia 2019 r., w stacji kontroli pojazdów nr [...], przy ulicy [...] w S., stwierdzono następujące uchybienia - w trakcie badania okresowego dokonanego w dniu [...] kwietnia 2019 r pojazdu o nr rej. [...] diagnosta pominął obowiązkowe, istotne dla bezpieczeństwa ruchu czynności, tj. nie dokonał sprawdzenia działania:
- wycieraczek (pkt. 3.4 tabeli),
- spryskiwaczy szyb (pkt. 3.5 tabeli),
- pasów bezpieczeństwa (pkt. 7.1 tabeli).
Jednocześnie organ wskazał, że tabelę usterek zawiera dział 1 załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26.06.2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U z 2015 poz. 776 ze zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem". Zdaniem organu usterki z tej grupy najczęściej należy traktować jako istotne (Ul), co skutkuje negatywnym wynikiem badania technicznego (N).
Ponadto organ zwrócił uwagę, że w trakcie tego badania okresowego diagnosta wykonał czynności sprawdzające wymienionych wyżej elementów poza stanowiskiem kontrolnym, w sytuacji, gdy zwrócono mu uwagę na konieczność sprawdzenia tych elementów. Tymczasem zgodnie z uwagą nr 1 pod tabelą usterek w dziale I załącznika oględziny, kontrolę wzrokową, kontrolę organoleptyczną przeprowadza się bez demontażu zespołów i części pojazdu ustawionego na kanale lub podniesionego za pomocą dźwignika na stanowisku kontrolnym.
W dalszej części uzasadnienia organ I instancji, w oparciu o pobrane wydruki
z "Rejestru badań technicznych", za okres: od 22 do 28 lutego 2019 r. stwierdził,
że diagnosta nieprawidłowo ustalił wynik badania technicznego (poz. Rej. [...]) albowiem badanie w dniu [...] lutego 2019 r pojazdu o nr rejestracyjnym [...], wyposażonego w instalację zasilania gazem, zostało wykonane z wynikiem pozytywnym (P), przy jednoczesnym zamieszczeniu informacji o braku adnotacji
w dowodzie rejestracyjnym "...brak wpisu gaz — lpg w dowodzie rejestracyjnym...", pomimo, że rozporządzenie obliguje do uznania takiej usterki za istotną (Ul), co powinno skutkować negatywnym (N) wynikiem badania technicznego.
W złożonym pisemnym oświadczeniu, diagnosta potwierdził wykonanie badania w oparciu o nieaktualne przepisy rozporządzenia, obowiązujące do dnia 13 listopada 2017 r., które wcześniej pozwalały uznać przedmiotową usterkę za drobną (UD) oraz że o zmianie przepisów dowiedział się w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Starostwa Powiatowego w P.. Po tej rozmowie, w dniu 13 marca 2019 r., diagnosta dokonał korekty badania w systemie informatycznym, usuwając termin następnego badania oraz zmieniając wynik badania na negatywny (N). Organ jednocześnie zwrócił uwagę, że system informatyczny, którym dysponował diagnosta, posiada możliwość wyboru usterki z bazy danych z jednoczesną ich klasyfikacją do odpowiedniej grupy (UD, Ul, USZ). Przy badaniu i pierwotnym wpisie diagnosta nie skorzystał z tej możliwości i dokonał wpisu "z ręki", nie wskazując grupy usterek do jakiej należy zaliczyć brak stosownego wpisu w dowodzie rejestracyjnym.
Ponadto organ ustalił, że diagnosta nie wprowadził kategorii pojazdu
(poz. rej. 00610), czym naruszył ust. 2 pkt 17 zakresu wymaganych danych zamieszczanych w rejestrze związanych z dopuszczeniem pojazdów do ruchu stanowiących załącznik Nr 8 do rozporządzenia, jak też nie dokonał adnotacji
o wyposażeniu pojazdu w hak - (poz. rej. 00539), czym naruszył ust. 2 pkt 13 zakresu wymaganych danych zamieszczanych w rejestrze, związanych z dopuszczeniem pojazdów do ruchu stanowiących załącznik Nr 8 do rozporządzenia oraz wprowadził błędną datę pierwszej rejestracji pojazdu za granicą oraz w kraju (poz. rej. 00539).
Zdaniem organu, wyniki kontroli wskazują na istotne, wielokrotne naruszenie przez skarżącego przepisów w zakresie wykonywania badań technicznych. Omijanie obowiązkowych czynności kontrolnych (istotnych dla bezpieczeństwa ruchu), wykonywanie badań poza stanowiskiem kontrolnym, błędne klasyfikowanie usterek, skutkujące wydaniem zaświadczenia z niewłaściwie określonym wynikiem badań, nieprawidłowości w dokumentowaniu badań w systemie informatycznym (rejestrze badań technicznych) oraz nieznajomość przepisów, potwierdzona w złożonym oświadczeniu, stanowią wystarczające przesłanki do zastosowania wobec diagnosty sankcji wynikających z art. 84 ust. 3 pkt.1 i 2 u.p.r.d.
D. N. złożył odwołanie od decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Jednocześnie odwołujący się zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zasady proporcjonalności), poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz prawnego sprawy przez organ, z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu strony, co w rezultacie doprowadziło do wydania błędnej decyzji.
Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące nieuzasadnionym przyjęciem, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające cofnięcie uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.
W ocenie odwołującego nie sposób w świetle przepisów rozporządzenia uznać, iż brak sprawdzenia wycieraczek, spryskiwaczy oraz pasów bezpieczeństwa należy w każdym wypadku uznać za usterki istotne. Z załącznika nr 1 wynika, iż brak tych elementów (lub ich uszkodzenie) można również uznać za usterki drobne, a nie tylko istotne. Z kolei organ I instancji nie wyjaśnił, czy przedmiotowych wycieraczek nie było, czy też były, lecz nie działały, bądź czy stwierdzono brak tylko piór wycieraczek, czy były one uszkodzone. To samo, zdaniem odwołującego, dotyczy pasów bezpieczeństwa albowiem z decyzji nie wynika czy nie dokonano sprawdzenia pewności mocowania pasów i zapięć, stanu ogólnego, ogranicznika naprężenia, czy też napinacza.
Odwołujący podkreślił, że ostatecznie dokonano sprawdzenia wszystkich tych elementów i nie stwierdzono wówczas żadnych nieprawidłowości - płyn do spryskiwacza znajdował się w zbiorniku, pasy bezpieczeństwa oraz wycieraczki działały prawidłowo. W jego ocenie drobne uchybienia nie miały żadnego znaczenia, albowiem przeprowadzana kontrola i tak zakończyła się wynikiem negatywnym ze względu na niedziałający włącznik awaryjny i nieprawidłowe działanie hamulca ręcznego, a w rezultacie odwołujący nie dopuścił uszkodzonego pojazdu do ruchu.
Odnośnie instalacji gazowej w samochodzie o nr rej. [...] odwołujący podniósł, że organ I instancji nie wskazał, który z punktów rozporządzenia został naruszony, zatem nie mógł odnieść się do kwestii jakie znaczenia miało to, że nie uwzględnił obowiązujących przepisów rozporządzenia. Jednocześnie przyznał,
że kontrolowany pojazd wyposażony był w instalację gazową, lecz nie zostało to odnotowane w dowodzie rejestracyjnym.
Zdaniem odwołującego brak wprowadzenia kategorii pojazdu czy też nieodnotowanie wyposażenia pojazdu w hak należy traktować jako rzecz zupełnie nieistotną. Z kolei wprowadzenie błędnej daty rejestracji pojazdu za granicą należy potraktować co najwyżej jako oczywistą omyłkę pisarską.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 84 u.p.r.d. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3, ust. 3
i ust. 7, § 4 ust. 4, § 6 ust. 2, załączniki nr 1 i nr 8 rozporządzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium przywołało podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia w tym m.in. wskazało, że stosownie do 84 ust. 3 u.p.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono:
1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie
z określonym zakresem i sposobem wykonania;
2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
W przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie
5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna (art. 84 ust. 4 u.p.r.d.).
Z kolei wymagania dotyczące kontroli oraz wytyczne dotyczące oceny usterek dokonywanej podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego pojazdu określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (ust. 3). W części 3 tabeli "Widoczność" przewidziano organoleptyczne sprawdzenie wycieraczek szyby przedniej (pkt 3.4) oraz spryskiwaczy (pkt 3.5), zaś w części 7 "Inne wyposażenie" - Pasy bezpieczeństwa, zapięcia pasów i inne systemy zabezpieczenia pasażerów pojazdu.
Kolegium zwróciło uwagę, że ustawodawca przewidział, że w przypadku uznania stanu technicznego za niezadowalający w obrębie kilku usterek, o których mowa w kolumnie trzeciej załącznika nr 1, a które należą do różnych grup usterek, uprawniony diagnosta określa wynik badania technicznego na podstawie najbardziej poważnej usterki (ust. 7).
W tej sytuacji stwierdzenie usterek z jednej grupy w przypadku pojazdu
o nr rej. ZS 567CH, czyli włącznika awaryjnego i hamulca ręcznego, nie zwalniało diagnosty od przeprowadzania badania pojazdu w całkowitym zakresie przewidzianym w kolumnie 1 tabeli załącznika nr 1.
Brak sprawdzenia działania oraz kontroli organoleptycznej wycieraczek szyby przedniej oraz spryskiwaczy szyby przedniej, a także stanu ogólnego pasów i zapięć, pewności mocowania pasów i zapięć, ogranicznika naprężenia pasów bezpieczeństwa i napinaczy pasów bezpieczeństwa stanowiło naruszenie przepisów dotyczących zakresu okresowego badania technicznego pojazdu, uregulowanego w § 2 ust. 1 rozporządzenia oraz załącznika nr 1 do tego rozporządzenia, a w konsekwencji oznaczało przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym w tych przepisach zakresem i sposobem wykonania.
Na powyższe stwierdzenie nie miało wpływu ostateczne sprawdzenie tych elementów po uwadze ze strony kontrolującego w momencie, gdy pojazd znajdował się już poza stanowiskiem kontrolnym, zaś diagnosta oświadczył, że zakończył badanie, ani to, że po ich sprawdzeniu, elementy te okazały się sprawne technicznie oraz że pojazd nie został dopuszczony do ruchu z powodu innych, stwierdzonych
w pojeździe usterek.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest sposób i zakres przeprowadzonego przez diagnostę badania technicznego, nie zaś stan techniczny pojazdu, w przypadku zatem zaniechania sprawdzenia np. wycieraczek szyby przedniej bez znaczenia jest potencjalny skutek tego sprawdzenia, ani czy są to usterki drobne czy istotne. Ponadto odwołujący nie zakwestionował, że na stanowisku kontrolnym w trakcie badania technicznego z własnej inicjatywy nie dokonał sprawdzenia wymienionych zespołów pojazdu.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium przywołało przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku, gdy w pojeździe stwierdzono usterki istotne, uprawniony diagnosta zamieszcza wpis o nich w zaświadczeniu
o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu i określa wynik badania technicznego jako negatywny. Stosownie zaś do pkt 10.5 tabeli zawartej w załączniku nr 1 do rozporządzenia, w przypadku pojazdów przystosowanych do zasilania gazem, brak odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, uważa się za usterkę istotną.
W przypadku zatem, gdy odwołujący stwierdził w pojeździe poz. rej. 00592 brak adnotacji w dowodzie rejestracyjnym pojazdu instalacji zasilania gazem, zatem nie mógł w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym określić wyniku badania jako pozytywny, ograniczając się do umieszczenia w tym zaświadczeniu adnotacji o treści "..brak wpisu gaz – lpg w dowodzie rejestracyjnym...".
Postępowanie to w ocenie Kolegium można zakwalifikować jako wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami z art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d.
Jako naruszającą wyżej powołane przepisy, według organu, należy również potraktować dokonaną w dniu 13 marca 2019 r., przez odwołującego, korektę wyniku badania w systemie informatycznym, podczas której zmienił on wynik badania na negatywny oraz usunął termin następnego badania.
Kolegium zgodziło się z odwołującym w zakresie niewskazania przez organ I instancji konkretnych przepisów rozporządzenia, które w jego ocenie zostały naruszone, jednak przepisy te, zostały przytoczone przez organ odwoławczy, zaś ich treść jest niesporna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, a nade wszystko powinny być znane odwołującemu.
W dalszej części uzasadnienia organ II instancji przytoczył treść § 4 ust. 4 rozporządzenia, w myśl którego, po zakończeniu przeprowadzania badania technicznego pojazdu uprawniony diagnosta niezwłocznie dokonuje wpisu o wyniku tego badania do rejestru badań technicznych pojazdów, zwanego dalej "rejestrem", wprowadza dane do centralnej ewidencji pojazdów z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 80bc ustawy, a także dokonuje wpisu terminu następnego badania technicznego do dowodu rejestracyjnego pojazdu, o ile jest dostępny oraz wydaje zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu. Rejestr jest prowadzony z wykorzystaniem systemu informatycznego. W tym miejscu organ odwoławczy podkreślił, że ewentualne nieprawidłowe wpisy w rejestrze, dokonane przez diagnostę, nie wypełniają przesłanek uprawniających starostę do cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, o których mowa w art. 84 ust. 3 u.p.r.d.
Zdaniem Kolegium organ I instancji nie dowiódł, że niewprowadzenie w rejestrze danych odnośnie kategorii pojazdu pod poz. 00610, wyposażenia pojazdu w hak pod poz. 00539 oraz wprowadzenie błędnej daty pierwszej rejestracji pojazdu za granicą oraz w kraju pod poz. 00539 wypełniało przesłankę przeprowadzenia przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, o której mowa w art. 84 ust. 3 pkt 1 u.p.r.d.
Odnosząc się do twierdzeń odwołania, że stwierdzone nieprawidłowości są drobne, i nie mają znaczenia dla bezpieczeństwa ruchu, Kolegium powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazało, że przy cofnięciu diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych stosownie do
art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d. nie mogą być brane pod uwagę żadne inne okoliczności. Celem powołanego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, którzy swoim postępowaniem zagrażają bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Nie sposób w takiej sytuacji uznać, że przepis art. 84 ust. 3 u.p.r.d. pozostaje w sprzeczności z art. 2 Konstytucji RP.
Podsumowując Kolegium stwierdziło, że w warunkach niniejszej sprawy ustalenia faktyczne są niesporne i niepodważane przez odwołującego. Sporna, pomiędzy organem I instancji a stroną, okazała się być jedynie waga stwierdzonych naruszeń i możliwość zastosowania w ich kontekście normy art. 84 ust. 3 u.p.r.d. Skarżący przeprowadził okresowe badanie techniczne w dniu [...] kwietnia 2019 r pojazdu o nr rej. [...] niezgodnie z zakresem i sposobem wykonania badania technicznego, zatem w ocenie organu bez znaczenia dla oceny dokonanego przez diagnostę naruszenia prawa jest fakt, że kontrolowany pojazd ostatecznie nie został dopuszczony do ruchu. Dodatkowo, odwołujący dokonując w dniu [...] lutego 2019 r., badania technicznego pojazdu o nr rejestracyjnym [...], wyposażonego w instalację gazową, która nie była wpisana w dowodzie rejestracyjnym oraz ustalając wynik pozytywny badania, wydając stosowne zaświadczenie oraz ustalając termin kolejnego badania, wypełnił z kolei normę art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d.
D. N., pismem z dnia 11 września 2019 r., złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc przy tym o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania - art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez fragmentaryczne i niewystarczające rozważenie materiału dowodowego, w tym w kontekście także złożonych w postępowaniu odwoławczym zarzutów, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego sprawy, sporządzenie błędnego i niepełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, a także - wobec wydania decyzji z pominięciem oceny zachowania diagnosty, w kontekście zakresu i pełnego zbadania sposobu przeprowadzenia badania technicznego, jak również wydanie decyzji, której uzasadnienie pozostaje w sprzeczności z wydanym rozstrzygnięciem.
Ponadto zarzucił naruszenie art. 31 ust. 3 w zw. z art. 32 oraz. art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie sankcji wynikającej z art. 84 ust. 3 u.p.r.d., która nie wypełnia normy proporcjonalności sankcji administracyjnej.
Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d. poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą nieuzasadnionym przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające cofnięcie uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.
W uzasadnieniu skarżący zaznaczył, że organ II instancji nie odniósł się precyzyjnie do wszystkich postawionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bardzo ogólne, stanowi w dużej mierze przywołanie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Zarzucił brak odniesienia się do kwestii wycieraczek, pasów bezpieczeństwa. Ma to o tyle istotne znaczenie, że nie sposób ustalić, jakich rzekomo błędów dopuścił się skarżący.
Skarżący nie zgodził się ponadto ze stanowiskiem Kolegium, że bez znaczenia jest brak przywołania podstawy prawnej w decyzji organu I instancji, w jego ocenie stanowi to bowiem o rażącym naruszeniu art. 107 § 1 k.p.a., gdyż uniemożliwia odniesienie się do argumentacji organu.
Końcowo skarżący zarzucił, że mimo uwzględnienia przez organ II instancji szeregu uwag podniesionych w odwołaniu, to z niewiadomych względów nie znalazło to odzwierciedlenia w zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
D. N. w kolejnym piśmie z dnia 20 lutego 2020 r. dodatkowo podkreślił, że w zawodzie diagnosty przepracował przeszło 23 lata. W tym czasie nie było żadnych zastrzeżeń i wątpliwości co do jego kwalifikacji zawodowych, zaś swoją pracę zawsze wykonywał sumiennie i zgodnie z zasadami sztuki. Ponownie podniósł, że ewentualne uchybienia podczas kontroli uznać należy za drobne, pozostające całkowicie bez wpływu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 – j.t.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Dokonana przez sąd, według kryterium zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie narusza przepisów wskazanych w skardze, ani innych przepisów prawa, co przesądziło o oddaleniu skargi.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S., orzekającą o cofnięciu D. N. uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym – art. 83 ust. 3 pkt 1 i 2.
Zgodnie z treścią tego przepisu, starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono:
1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie
z określonym zakresem i sposobem wykonania;
2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Wyjaśnić należy, że decyzja o cofnięciu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów ma charakter związany, a jej podjęcie uzależnione jest od ziszczenia się przesłanek, o których mowa w treści przepisu. Cofnięcie uprawnień nie jest zatem uzależnione od uznania organu ani od stopnia zawinienia diagnosty. Przytoczony przepis nie przewiduje gradacji uchybień w pracy diagnosty i takiego ich rozróżnienia, które mogłoby skutkować odstąpieniem przez organ od stosowania przewidzianej w nim sankcji, która niewątpliwie ma charakter bardzo dotkliwy, art. 84 ust. 4 u.p.r.d. przewiduje bowiem pozbawienie diagnosty prawa do wykonywania zawodu przez okres pięciu lat. Przeciwnie, w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż stopień zawinienia diagnosty nie ma wpływu na orzeczenie o cofnięciu uprawnień. Podkreśla się również, że art. 83 ust. 3 u.p.r.d. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie określonych uchybień w pracy diagnosty musi skutkować jego zastosowaniem (por. wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 56/19; WSA w Białymstoku z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 235/19, WSA w Poznaniu z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt IIISA/Po 249/18, dostępne w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przyjmuje się, że bez znaczenia dla zastosowania art. 83 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. jest ujawnienie uchybień w pracy diagnosty nie w wyniku kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 tej ustawy, ale w innych okolicznościach (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 27/18, WSA w Gliwicach z 14 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 806/18, dostępne w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Szczegółowy zakres i sposób przeprowadzania badań technicznych
w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie zakresu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 776 – j.t.), zwane dalej "rozporządzeniem". W § 2 ust. 1 – 2a rozporządzenia określono zakres okresowego badania technicznego pojazdu, wskazując jednocześnie w ust. 3, że wymagania dotyczące kontroli oraz wytyczne dotyczące oceny usterek dokonywanej podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego pojazdu określa załącznik nr 1 do rozporządzenia, a wymagania dotyczące kontroli oraz wytyczne dotyczące oceny usterek podczas przeprowadzania dodatkowego badania technicznego określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. W § 2 ust. 4 wskazano, że stwierdzone w trakcie badania technicznego usterki dzieli się na trzy grupy:
1) usterki drobne - usterki techniczne niemające istotnego wpływu na bezpieczeństwo ruchu drogowego i ochrony środowiska;
2) usterki istotne - usterki techniczne mogące naruszać bezpieczeństwo ruchu drogowego i ochrony środowiska;
3) usterki stwarzające zagrożenie - usterki stanowiące bezpośrednie
i natychmiastowe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, niezależnie od okoliczności.
Zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia, wytyczne dotyczące oceny usterek ujawnionych w trakcie przeprowadzania badania technicznego pojazdu zawarto
w kolumnie czwartej załącznika nr 1 oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia.
W przypadku uznania stanu technicznego za niezadowalający w obrębie jednej usterki, o której mowa w kolumnie trzeciej załącznika nr 1 oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia, co do której ocena danej usterki może zostać zakwalifikowana do więcej niż jednej grupy wytycznych, o których mowa w kolumnie czwartej tych załączników, uprawniony diagnosta podejmuje decyzję o zakwalifikowaniu usterki do odpowiedniej grupy, o czym stanowi ust. 6 § 2 rozporządzenia.
Stosownie do § 2 ust. 7 rozporządzenia, w przypadku uznania stanu technicznego za niezadowalający w obrębie kilku usterek, o których mowa w kolumnie trzeciej załącznika nr 1 oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia, a które należą do różnych grup usterek, uprawniony diagnosta określa wynik badania technicznego na podstawie najbardziej poważnej usterki.
W przypadku uznania stanu technicznego za niezadowalający w obrębie kilku usterek, o których mowa w kolumnie trzeciej załącznika nr 1 oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia, a które należą do tej samej grupy usterek, uprawniony diagnosta podejmuje decyzję o zakwalifikowaniu usterek do wyższej grupy usterek, jeżeli ich skumulowany wpływ skutkuje wzrostem zagrożenia powodowanego przez pojazd (ust. 8).
W art. 84 u.p.r.d. ustalono szczegółowe wymagania, którym powinna sprostać osoba wykonująca zawód diagnosty, akcentując konieczność posiadania odpowiedniego wykształcenia i praktyki, co powinno stanowić gwarancję wysokiego poziomu wiedzy i doświadczenia, a w konsekwencji rzetelnego i profesjonalnego wykonywania powierzonych badań.
Celem przytoczonych regulacji jest niewątpliwie zwiększenie poziomu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w szczególności poprzez niedopuszczenie do ruchu pojazdów niespełniających przewidzianych przepisami wymagań technicznych,
a w konsekwencji eliminacja zagrożeń z tym związanych.
Nie ulega, zdaniem sądu wątpliwości, że z uwagi na wspomnianą wyżej sankcję przeprowadzone postępowanie powinno prowadzić do ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości uchybień w pracy diagnosty i podstaw do cofnięcia uprawnień.
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że przyczyną cofnięcia skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów były obie opisane w art. 83 ust. 3 u.p.r.d. przesłanki, to jest:
1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie
z określonym zakresem i sposobem wykonania;
2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
W odniesieniu do pierwszej przesłanki ustalono, że skarżący nie wykonał wszystkich przewidzianych w pkt 3.4, 3.5 i 7.1 Tabeli w Dziale I Załącznika nr 1 do rozporządzenia na stanowisku kontrolnym. Uczynił to po zakończeniu badania technicznego pojazdu i opuszczeniu przez pojazd stanowiska kontrolnego, dopiero wówczas, gdy została mu zwrócona uwaga przez kontrolującego. Nie ulega zatem wątpliwości, że przewidziane przepisami czynności nie zostały przez diagnostę wykonane w sposób w przepisach tych określony. Ziściła się zatem przesłanka, o której mowa w art. 83 ust. 3 pkt 1 u.p.r.d.
Nie ma przy tym racji skarżący twierdząc, że organ zaniechał indywidualnej oceny tego uchybienia, w szczególności z punktu widzenia spełniania przez pojazd podstawowych zasad bezpieczeństwa. Podkreślić bowiem należy, że badanie techniczne pojazdu odbywa się według określonego przepisami rozporządzenia schematu, a jego celem jest sprawdzenie podstawowych z punktu widzenia sprawności technicznej i bezpieczeństwa ruchu drogowego podzespołów i funkcji pojazdu. Przepisy dokładnie określają jakie elementy i w jaki sposób powinny zostać sprawdzone. Uchybienie tym wymogom skutkuje zastosowaniem sankcji, o której mowa w art. 83 ust. 3 pkt 1 u.p.r.d.
Jak już wcześniej wskazano, cofnięcie uprawnień w takim przypadku następuje bez względu na to jakie czynności zostały przez diagnostę pominięte i jaka była ich ilość, a także jaka jest subiektywna ocena diagnosty w przedmiocie istotności pominiętych czynności z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Podkreślić przy tym należy, że skoro w tabeli wymieniono poszczególne zespoły wymagające sprawdzenia z jednoczesnym wyjaśnieniem sposobu wykonania badania, to oznacza, że uznano, iż ich sprawne działanie ma wpływ na poziom bezpieczeństwa zarówno użytkownika pojazdu jak i innych uczestników ruchu.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że w omawianej sprawie to nie klasyfikacja ewentualnych usterek w działaniu wycieraczek, spryskiwaczy szyb i pasów bezpieczeństwa czy stwierdzenie ich niesprawności miały wpływ na cofnięcie uprawnień, ale zaniechanie przez diagnostę sprawdzenia ich działania w czasie, gdy pojazd znajdował się na stanowisku kontrolnym. To bowiem przesądziło o uznaniu,
że diagnosta przeprowadził badanie techniczne niezgodnie z określonym zakresem
i sposobem wykonania.
Nie mógł zatem odnieść skutku zarzut braku odniesienia stwierdzonych uchybień do ich wagi i znaczenia z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było zróżnicowanie odpowiedzialności diagnosty
w zależności od wagi uchybień w wykonywaniu czynności czy stopnia zawinienia,
to znalazłoby to odzwierciedlenie w treści art. 83 ust. 3 u.p.r.d., a takiej regulacji przepis ten nie zawiera.
W odniesieniu do przesłanki drugiej, przyczyną cofnięcia uprawnień było nieprawidłowe ustalenie wyniku badania technicznego, w związku ze stwierdzeniem,
że w dowodzie rejestracyjnym pojazdu wyposażonego w instalację lpg brak jest odpowiedniego wpisu w tym zakresie. W pkt 10.5, kolumnie 3 lit. d) Tabeli w Dziale I Załącznika nr 1 do rozporządzenia wskazano, że w przypadku pojazdu przystosowanego do zasilania gazem, brak odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, stanowi usterkę istotną.
W konsekwencji diagnosta, stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia, winien zamieścić wpis o tej usterce w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu
i określić wynik badania technicznego jako negatywny.
W badanej sprawie skarżący wydał zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego, zamieszczając adnotację o braku wpisu o instalacji lpg
w dowodzie rejestracyjnym pojazdu w wydanym zaświadczeniu. Tym samym doszło do naruszenia przepisów regulujących zakres i sposób przeprowadzania badań technicznych pojazdów w sposób opisany w art. 83 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. Oceny tej nie zmienia okoliczność, iż po zwróceniu uwagi przez pracownika starostwa skarżący dokonał zmiany wyniku badania na negatywny. Należy przyznać rację organowi odwoławczemu, iż powoływanie się przez skarżącego na przepisy nieobowiązującego rozporządzenia przemawia na jego niekorzyść. Jak już bowiem wyżej wskazano diagnostom stawiane są wysokie warunki w zakresie kompetencji i doświadczenia, a także znajomości przepisów w oparciu, o które przeprowadzają badania techniczne pojazdów.
Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Skarżący nie neguje stwierdzonych uchybień w jego pracy, a podnoszone przez niego zarzuty odnoszą się w głównej mierze do nieprawidłowej oceny ich wagi. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Sąd nie podzielił wyrażonych w skardze zarzutów odnoszących się do uchybień organu odwoławczego, wyrażających się w nierozpoznaniu zarzutów odwołania. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ odwoławczy odniósł się do podnoszonych w odwołaniu kwestii, czego wyrazem było uznanie, że nie wszystkie wskazane w decyzji Prezydenta Miasta S. uchybienia mogą stanowić podstawę cofnięcia skarżącemu uprawnień.
Decyzja w tym zakresie, jak również w zakresie pozostałych zarzutów została szczegółowo uzasadniona z powołaniem się na obowiązujące przepisy. Przytoczenie
w uzasadnieniu decyzji treści tych przepisów nie może stanowić zarzutu naruszenia art.107 § 3 k.p.a., w sytuacji, gdy organ oprócz przytoczenia przepisów, organ wyjaśnił z jakich względów uznał zastosowanie w stosunku do skarżącego art. 83 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d. za uzasadnione. Jednocześnie organ odwoławczy naprawił uchybienie organu I instancji polegające na niewskazaniu przepisów rozporządzenia, które znalazły zastosowanie w niniejszej sprawie. Działanie to należy uznać za słuszne
i nienaruszające określonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia wskazanych
w skardze przepisów Konstytucji RP. Ustawodawca, kształtując odpowiedzialność diagnostów, szczególny nacisk położył na rzetelne i zgodne z przepisami wykonywanie ich obowiązków. Ma to szczególne znaczenie z punktu widzenia zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego i niedopuszczania do ruchu pojazdów, które nie spełniają wymogów bezpieczeństwa.
W badanej sprawie nie ulega, zdaniem sądu, wątpliwości, że doszło do naruszenia przepisów, a naruszenie to musiało skutkować zastosowaniem art. 83 ust. 3 u.p.r.d. Podkreślić końcowo należy, że rzeczą sądu administracyjnego jest badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i jej ocena odbywa się tylko według tego kryterium. Sąd nie bierze pod uwagę innych czynników, jak choćby podnoszonego przez skarżącego pogorszenia jego sytuacji życiowej w związku z pozbawieniem go możliwości wykonywania zawodu, które jakkolwiek istotne z punktu widzenia skarżącego nie mają wpływu na prawną ocenę zaskarżonego aktu.
Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa sąd, na podstawie
art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło