II SA/Sz 994/19

WyrokWSA w Szczecinie2020-02-27

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne, który zawarł umowę na odbiór odpadów zmieszanych lub z terenu zamkniętego, jest zwolniony z obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, a tym samym z nałożenia kary pieniężnej za jego nieosiągnięcie?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, niezależnie od tego, czy odbiera odpady zmieszane, czy z terenu zamkniętego. Brak osiągnięcia tego poziomu stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej, która ma charakter bezwzględny i nie podlega miarkowaniu w przypadku naruszenia art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podmiot profesjonalny powinien zorganizować swoją działalność i konstruować umowy w taki sposób, aby zapewnić sobie możliwość spełnienia ustawowych wymagań.
Stan faktyczny
Spółka R. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie w 2018 r. wymaganego poziomu recyklingu papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Spółka twierdziła, że nie miała takiego obowiązku, ponieważ odbierała jedynie odpady zmieszane lub z terenu zamkniętego, a także że dołożyła wszelkich starań, aby poziom recyklingu osiągnąć. Organy administracji obu instancji utrzymały decyzję o nałożeniu kary, uznając, że obowiązek osiągnięcia poziomu recyklingu ma charakter bezwzględny. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu oddala skargę. Sygn. akt II SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Burmistrz D. na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900) i art. 9g, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust 3, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm.), w związku tabelą nr 1 załącznika do rozporządzenia w sprawie poziomów recyklingu przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2167) i wierszem nr 1051 załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 2490) nałożył na przedsiębiorstwo R. Sp. z o.o. z siedzibą w P. karę pieniężną w wysokości [...] zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w 2018 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości odpadów komunalnych wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami: papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że strona złożyła sprawozdanie za II półrocze 2018 r., w którym wykazała osiągnięty poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w ciągu całego roku o wartości 15,23 %. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2014 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów - w 2018 r. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości był w 2018 r. obowiązany do osiągnięcia co najmniej 30% poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. W związku z nieosiągnięciem w 2018 r. przez stronę wymaganego poziomu recyklingu wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. stronie został wyznaczony siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie. W odpowiedzi strona wniosła o umorzenie wszczętego w tej sprawie postępowania. Jednym z argumentów przemawiających za umorzeniem postępowania było wskazanie braku wymogu spełnienia przez podmiot odbierający odpady komunalne obowiązku określonego w art. 9g ustawy w przypadku podpisania umowy jedynie na odbiór zmieszanych odpadów komunalnych. Zdaniem organu I instancji nie można uwzględnić ww. argumentów strony, ponieważ w ustawie brak jest wyjątków zwalniających przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne z obowiązku osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu odpadów. Organ I instancji nie zgodził się również z argumentacją, iż w przypadku umowy podpisanej z jednostką wojskową, odpady odbierane są z terenu zamkniętego, tj. umowa zawarta w wyniku rozstrzygnięcia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego dotyczącego odbierania odpadów z W (jako właściciela terenu zamkniętego) nie jest umową, o jakiej mowa w art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wskazany przez stronę art. 6c ww. ustawy ma zastosowane jedynie do ewentualnego objęcia gminnym systemem gospodarowania odpadami nieruchomości niezamieszkałych. Nie można także zgodzić się z argumentacją, że art. 6 ust. 1b całkowicie zwalnia jednostki organizacyjne posiadające nieruchomości stanowiące teren zamknięty z podpisywania umowy na odbiór odpadów, ponieważ zgodnie z tym ustępem, jeżeli jest to podyktowane koniecznością ochrony informacji niejawnych, jednostki organizacyjne posiadające nieruchomości stanowiące teren zamknięty w rozumieniu ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101), ustalone przez Ministra Obrony Narodowej, mogą nie zawierać umowy na odbieranie odpadów komunalnych. W takim przypadku jednostka organizacyjna jest obowiązana do samodzielnego i zgodnego z regulaminem oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 4a pozbywania się odpadów komunalnych wytworzonych na terenie zamkniętym, tzn. jednostki takie mogą samodzielnie, bez podpisywania umowy, pozbywać się odpadów komunalnych jeżeli jest to podyktowane koniecznością ochrony informacji niejawnych. Nie sposób też zgodzić się z argumentem strony, że "samodzielne pozbywanie się odpadów komunalnych" może być realizowane poprzez zawarcie umowy z podmiotem odbierającym odpady, przy czym taka umowa już nie wiąże się z koniecznością osiągnięcia przez taki podmiot odpowiednich poziomów odzysku. W wyroku z dnia 1 sierpnia 2018 I SA/Go 217/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że zawarte w art. 6 ust. 1 zdanie drugie stwierdzenie: "pozbywania się odpadów komunalnych wytworzonych na terenie zamkniętym" nie wyłącza możliwości zawarcia w tym zakresie umowy, jeżeli sposób jej zawarcia i wykonania nie będzie stał w sprzeczności z "ochroną informacji niejawnej". Decyzja o tym, czy dokonywać samodzielnie wywozu odpadów komunalnych czy też skorzystać z podmiotu zewnętrznego należy do jednostki organizacyjnej posiadającej nieruchomości stanowiące teren zamknięty. Nadto organ I instancji wskazał, że analiza dostarczonych umów na odbiór odpadów komunalnych zawartych ze spółką S. S.A. i W w D. nie wykazała istnienia przesłanek przemawiających za umorzeniem wszczętego w tej sprawie postępowania, gdyż jednoznacznie wskazano w nich, iż są to umowy na odbiór odpadów komunalnych, o których mowa w art. 9g. Wysokość nałożonej kary stanowi iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku (140 zł/Mg w 2018 r.) i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg i odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami Mg i wyniosła w zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku [...] zł strona w 2018 r. odebrała od właścicieli nieruchomości 891,38 Mg odpadów komunalnych, z czego przekazane do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zostało 47,636 Mg odpadów, natomiast do osiągnięcia wymaganego poziomu 30% wymagane byłoby przekazanie 93,809 Mg odpadów. W efekcie brakująca masa przekazanych odpadów wyniosła 46,173 Mg. Stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku wynosi 140 zł/ Mg i określona została w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska. Od powyższej decyzji spółka R. wniosła odwołanie, w którym zaskarżonej decyzji zarzuciła błędną wykładnię przepisów prawa materialnego tj. art. 9g w związku z art. 9x ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez przyjęcie, że odpowiedzialność administracyjna wynikająca z tych przepisów ma charakter absolutny podczas, gdy odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego i można się od niej uwolnić wykazując okoliczności przemawiające za uznaniem, że podmiot naruszający przepisy uczynił wszystko, czego można od niego wymagać, aby do naruszenia nie doszło. Odwołująca się zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania - art. 7 art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegających na ustaleniu, że spółka uczyniła wszystko czego można od niej rozsądnie wymagać, aby nie doszło do naruszenia art. 9g w zw. z 9x ust. 2 ustawy. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2019 r. poz. 900), art. 9g w związku z art. 9x ust.2 pkt 1 oraz 9x ust.3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm.), zwanej dalej ustawą, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium wskazało na wstępie materialnoprawne podstawy decyzji (art. 9 g w zw. z art. 3b ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) i podkreśliło, że naruszenie wskazanych regulacji stanowi delikt administracyjny i dla przedmiotowego deliktu kara ustalona jest w bezwzględnej wysokości, tj. niezależnej od stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, czy też dotychczasowej działalności podmiotu. Jak z akt sprawy wynika Spółka R. prowadziła na terenie gminy D. w 2018 r. działalność polegającą na odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na podstawie umów z właścicielami następujących nieruchomości: 1. spółka S. S.A. z siedzibą w K. - odbieranie odpadów komunalnych zmieszanych z placówki D. w D. , 2. W. w D. - odbiór odpadów komunalnych stałych (segregowanych i niesegregowanych) z instytucji i obiektów wojskowych zlokalizowanych w rejonie działania jednostki. Jak z akt sprawy wynika, osiągnięcie przez spółkę poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w ciągu całego roku wynosiło 15,23%. Natomiast według wymagań rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych trakcji odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości był w 2018 r. obowiązany do osiągnięcia co najmniej 30% poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Strona w 2018 r. odebrała od właścicieli nieruchomości 891,38 Mg odpadów komunalnych, z czego przekazała do ponownego użycia i recyklingu 47,636 Mg, natomiast do osiągnięcia w roku 2018 wymaganego poziomu 30% wymagane było przekazanie 93,809 Mg odpadów. Brakująca masa przekazanych do ponownego użycia i recyklingu odpadów wynosiła 46,173 Mg. Wysokość pieniężnej kary obliczono ([...] zł.). Błąd w obliczeniach wynika z niezastosowania wymaganego zaokrąglenia do 0,001Mg brakującej masy przekazanych odpadów. Kolegium, ustalając wysokość przedmiotowej kary zastosowało zasadę "zakazu orzekania na niekorzyść" na podstawie art. 139 k.p.a., przyjmując wyliczoną przez organ kwotę [...] zł za prawidłową. Odnosząc się do zarzutów strony Kolegium podało, że spółka "R." w związku z umowami na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, była obowiązana do wywiązania się z ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 9g ustawy. Jak z KRS - u wynika, spółka prowadzi działalność związaną ze zbieraniem, przetwarzaniem i unieszkodliwianiem odpadów, odzyskiem surowca, działa od 2003r., posiada wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odpadów komunalnych. Od właściciela takiej firmy, wymagać należy bieżącej znajomości przepisów prawa w zakresie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Brak jest uzasadnienia dla deklarowanej przez "S." nieselektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Brak jest też uzasadnienia dla zaniechania przez Spółkę odbierania selektywnie zebranych odpadów komunalnych od "W.". Odpady zbierane selektywnie są faktycznie odbierane przez podwykonawcę, ponieważ właściciel firmy zbył prawo odbierania odpadów zbieranych selektywnie na rzecz podwykonawcy. Zdaniem Kolegium, właściciel spółki był świadomy w stanie prawnym w jakim funkcjonuje, że powodzenie w osiąganiu wymaganego poziomu recyklingu możliwe jest w przypadku selektywnego zbierania odpadów przez podmioty, z którymi podpisał umowy na odbiór odpadów komunalnych. Ponadto, zdaniem Kolegium, firma w powyższym stanie faktycznym mogła zastosować, w celu osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu narzędzia takie jak zmiany zapisów w umowach z obsługiwanymi podmiotami gospodarczymi, w których zobowiązałaby się do selektywnej zbiórki odpadów, aby wyeliminować lub ograniczyć obecny stan, w którym odpady zmieszane są odbierane i bezpośrednio dostarczane do instalacji. W ocenie organu odwoławczego, spółka nie wskazała jakichkolwiek okoliczności, które wykorzystała do tego aby do naruszenia przepisów nie doszło. W świetle powyższego, zarzuty strony nie znajdują uzasadnienia, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, bowiem została wydana w oparciu o prawidłowo zinterpretowane przepisy art. 9g w związku z art. 9x ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Organ II instancji podkreślił, że spółka nie miała ustawowego obowiązku i przymusu podpisania umów z podmiotami gospodarczymi na warunkach, które wskazała jako niekorzystne dla zachowania wymagań art. 9 g ustawy. Podejmując się podpisania umów z wybranymi podmiotami czyniła to w ramach swobody umów. Na powyższa decyzję ostateczną R. Sp. z o.o. w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając jej : - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i przyjęcie, że to tylko skarżąca ma wykazać, że uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g w zw. z art. 9x ust. 2 ustawy nie doszło, a organ nie jest zobowiązany w tym względzie do podjęcia żadnych czynności w kierunku ustalenia stanu faktycznego, podczas gdy, tych ustaleń powinien dokonać organ administracyjny; - naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że nie uczyniła wszystkiego, czego można od niej rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g w zw. z art. 9x ust. 2 ustawy nie doszło, podczas gdy uczyniła wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia tych przepisów nie doszło. Zdaniem skarżącej, jeżeli organ administracyjny uznałby, że przytaczane okoliczności są niewystarczające dla uwolnienia się od odpowiedzialności, to powinno to zostać wyjaśnione w toku postępowania dowodowego, albo co najmniej w samej decyzji kończącej postępowanie. W niniejszym postępowaniu ani jedno, ani drugie nie miało miejsca. Organ I instancji badał umowy ze S. i W., jednakże nie wskazał żadnego wniosku z badania treści tych umów, jak ich treść rzutuje na uwolnienie się spółki od odpowiedzialności administracyjnej. SKO w K. wskazało natomiast na możliwość zmiany zapisów w umowach z obsługiwanymi podmiotami. Jednakże skarżąca nie zgadza się z powyższym, ponieważ umowy te były zawarte w reżimie ustawy prawo zamówień publicznych. Okoliczność ta wskazuje jednoznacznie, że warunki dotyczące postępowania, w tym treść umowy z zamawiającym, są dyktowane przez zamawiającego. Wykonawca nie ma więc żadnego wpływu na treść tych umów, bo ta wynika wyłącznie z decyzji zamawiającego. Tym samym należy uznać, że skarżąca uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów art. 9g w zw. z art. 9x ust. 2 nie doszło, co zwalnia ją z odpowiedzialności za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) W wyniku tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca decyzję Burmistrza D. wydaną na podstawie art. 9g, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust 3, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018r. poz. 1454 ze zm.) – zwana dalej "ustawą", orzekająca o wymierzeniu skarżącej Spółce kary administracyjnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów było ustalenie, że skarżąca nie uzyskała w 2018 r. wymaganego poziomu recyklingu w odniesieniu do masy odebranych przez siebie na podstawie umów z właścicielami nieruchomości odpadów komunalnych wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami: papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła. Niesporny jest poziom uzyskanego przez skarżącą spółkę recyklingu na poziomie 15,23 % przy wymaganym 30 %. Wskazany osiągnięty poziom recyklingu wynika z opracowanego przez spółkę sprawozdania. Poza sporem w sprawie pozostaje również wysokość nałożonej kary obliczonej jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku (140 zł/Mg w 2018 r.) i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg (46,1728) wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 ustawy). Skarżąca kwestionuje natomiast istnienie po jej stronie obowiązku osiągnięcia w roku 2018 r. odpowiedniego poziomu recyklingu z uwagi na odbieranie tylko odpadów zmieszanych (nieselektywnych) i odbieranie odpadów z tzw. terenów zamkniętych. Jednocześnie skarżąca podnosi, że mimo to dołożenia wszelkich starań aby odpowiedni poziom recyclingu uzyskać, nie mogła tego osiągnąć, zaś organy obu instancji tej kwestii dostatecznie nie wyjaśniły. Zgodnie z art. 9 b ustawy, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 i art. 3c ust. 2. Kara pieniężna za nie wykonanie obowiązku określonego w art. 9g ustawy, polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przewidziana w art. 9x ust. 2 ustawy należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Zdaniem Sądu organy w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły materiał dowodowy i na jego podstawie doszły do trafnego wniosku, iż skarżąca, w związku z prowadzoną działalnością jako podmiot odbierający odpady komunalne, na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, była w 2018 r. obowiązana do osiągnięcia co najmniej 30% poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Skarżąca nie wykazała żadnych okoliczności, które uzasadniałyby uwolnienie jej od odpowiedzialności pienieżnej z tytułu kary za nieuzyskanie właściwego poziomu recyklingu. Natomiast organy orzekające, poza obowiązkiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co uczyniły w rozpoznawanej sprawie z godnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., nie miały obowiązku poszukiwania powodów niewykonania ustawowego obowiązku przez skarżącą i ustalania okoliczności przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia przedmiotowej kary. Poza tym, należy podkreślić, że w art. 9z ust. 1 ustawy ustawodawca przewidział co prawda miarkowanie kar pieniężnych jednakże nie dotyczy ono kar wymierzanych na podstawie art. 9g ustawy. Pominięcie w tym artykule stanu faktycznego odpowiadającego normie wyrażonej w art. 9g koresponduje z nią w sposób oczywisty i potwierdza, że nie wykonanie przez przedsiębiorcę poziomu recyklingu w danym roku kalendarzowym zawsze prowadzi do konsekwencji w postaci nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej. Z umów skarżącej na odbiór odpadów komunalnych zawartych ze spółką S. [...] S.A. i W. w D. wynika, że są to umowy na odbiór odpadów komunalnych, o których mowa w art. 9g ustawy. Z umowy zawartej ze Skarbem Państwa - W. w D. wynika, że spółka zobowiązała się do odbioru odpadów komunalnych stałych, zarówno segregowanych jak i niesegregowanych, z jednostek instytucji i obiektów wojskowych zlokalizowanych w rejonie działania W w D. . Według zapisów umowy (§ 1 pkt 1 i 2) jej integralną część stanowi załącznik - zestawienie szacunkowe ilości odpadów komunalnych stałych, z którym strona się zapoznała i który zaakceptowała podpisując umowę (vide: § 1 pkt 3 i 4 umowy). Ponadto w § 12 umowy wprowadzono możliwość zmian postanowień umowy w zależności od wystąpienia okoliczności przewidzianych w § 12 w pkt od 1 do 7 umowy z dnia [...] listopada 2018r. Powyższe wskazuje, zdaniem Sądu, że skarżąca miała możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, zakresu przedmiotu umowy, tj. odbioru odpadów komunalnych stałych w ilości przedstawionej w zestawieniu szacunkowym. Poza tym skarżąca nie wskazała, że pomimo zapisów w § 12 umowy nie miała żadnych możliwości renegocjacji ustaleń z podmiotem zlecającym odbiór odpadów, w celu uzyskania właściwych wartości recyklingu. Ponadto, jak wynika z akt, skarżąca przekazała swoje uprawnienia i zarazem obowiązki do odbioru odpadów selektywnych, objęte ww. umową, innemu przedsiębiorcy (podwykonawcy), a zatem miała wiedzę o obniżeniu się jej zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. Osiągnięcie tego poziomu umożliwia bowiem odbiór odpadów segregowanych, z czego skarżąca świadomie zrezygnowała, przekazując to zasadnie innemu podmiotowi. Nie jest też uzasadnione twierdzenie strony, że odbieranie odpadów z W. jako właściciela terenu zamkniętego nie jest umową, o jakiej mowa w art. 9g ustawy. Rację ma organ, że nie jest tak, iż art. 6 ust. 1b całkowicie zwalnia jednostki organizacyjne posiadające nieruchomości stanowiące teren zamknięty z podpisywania umowy na odbiór odpadów, ponieważ zgodnie z tym ustępem, jeżeli jest to podyktowane koniecznością ochrony informacji niejawnych, jednostki organizacyjne posiadające nieruchomości stanowiące teren zamknięty w rozumieniu ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2101), ustalone przez Ministra Obrony Narodowej, mogą nie zawierać umowy na odbieranie odpadów komunalnych. W takim przypadku jednostka organizacyjna jest obowiązana do samodzielnego i zgodnego z regulaminem oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 4a pozbywania się odpadów komunalnych wytworzonych na terenie zamkniętym. Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy właściciel nieruchomości znajdującej się na terenie zamkniętym zawarł umowę na odbiór odpadów z wykwalifikowanym przedsiębiorcą, to wiąże się to podleganiem zorganizowanemu przez gminę systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, a więc i z koniecznością osiągnięcia przez podmiot odbierający odpady odpowiednich poziomów odzysku. Przepis art. 6c ust. 1 i 6c ust. 2c ustawy dotyczy nieruchomości niezamieszkałych, których właściciele dobrowolnie mogą przystąpić do zorganizowanego przez gminę systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i jest to odmienna sytuacja od odbioru odpadów komunalnych z terenu zamkniętego zamieszkałego, przynajmniej częściowo. Nie jest także argumentem zwalniającym skarżącą spółkę z odpowiedzialności wobec niewykonania obowiązku uzyskania ustawowych poziomów recyklingu, biorąc pod uwagę charakter i zakres działalności spółki, podnoszona przez nią okoliczność zawarcia ze S. umowy tylko na odbiór odpadów komunalnych zmieszanych. Podkreślić należy, że skarżąca podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Spółka jako profesjonalista w branży, działająca od wielu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. W celu zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów, winna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania poziomu recyklingu, określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2014 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów. Kolegium trafnie wskazało, że spółka winna mieć świadomość, że powodzenie w osiąganiu wymaganego poziomu recyklingu możliwe jest w przypadku selektywnego zbierania odpadów. Sąd stwierdził, że postępowanie przed organami obu instancji zostało przeprowadzone z zachowaniem wymaganych reguł, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia o nałożeniu na spółkę kary za niedotrzymanie wymogu z art. 9 ustawy. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami amonizacyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło