III OSK 3082/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] marca 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 852/19 w sprawie ze skargi J.M. na bezczynność Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 852/19 oddalił skargę J.M. na bezczynność Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie Sądu I instancji, w sprawie została spełniona zarówno przesłanka przedmiotowa jak i podmiotowa ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429) dalej "u.d.i.p. Odnosząc się do wniosku o udostępnienie informacji publicznej, Sąd wskazał, że Poczta Polska S.A. pismem z [...] 2019 r. (przed wniesieniem skargi) udzieliła skarżącemu odpowiedzi na pkt 6 wniosku, natomiast odnośnie pozostałych pięciu punktów wniosku, poinformowała, że podmiotem właściwym do rozpoznania jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, zatem należało przyjąć, że to ten podmiot posiada żądane w rzeczonym wniosku informacje. Z uwagi na powyższe brak było podstaw do zobowiązania Poczty Polskiej do rozpoznania wniosku z [...] 2019 r. W skardze kasacyjnej J.M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie norm prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy: 1/ poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie doszło do udzielenia informacji publicznej, podczas, gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika, że nie została ona udzielona zgodnie z wnioskiem z [...] 2019 r., tj. naruszenie: a) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p., b) art. 145 § 1 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p., c) art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1; 2/ poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku, gdy z jednej strony Sąd wskazuje, że jednym z obowiązków organu jest udostępnienie informacji, po czym odstępuje od ustalonych przez siebie nakazów stwierdzając, że "Poczta Polska S.A. udzieliła wnioskodawcy pismem z [...] 2019 r. a zatem przed wniesieniem skargi odpowiedzi na pkt 6 wniosku", tj. naruszenie: a) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 4 w zw. z art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p., b) art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p., c) art. 145 § lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 4 i art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p., d) d) art. 141 § 4 zd. pierwsze w zw. z art. 166 p.p.s.a.; 3/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i brak stwierdzenia bezczynności w udzieleniu informacji publicznej przez organ; 4/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 oraz 14 ust. 1 u.d.i.p. w sytuacji zasadności podniesionych w skardze zarzutów; 5/ art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. przez dokonanie przez Sąd wybiórczej oceny prawnej i nierozważenie oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych w skardze, tj. naruszenia art. 4 i art. 16 u.d.i.p.; 6/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1, art. 13 i art. 14 u.d.i.p. w zw. z art. 5 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów skargi, tj. braku konieczności przeprowadzenia jakichkolwiek konsultacji przy udzieleniu informacji publicznej ani tym bardziej jakiegokolwiek innego trybu przekazywania wniosków o dostęp do informacji publicznej do innego podmiotu a także nieuwzględnienie ustawowego obowiązku rejestracji i dokonywania opłat abonamentowych u operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe oraz bezzasadne oddalenie skargi. Nadto na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie norm prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy: 1/ błędną wykładnię art. 13 i art. 14 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że pismo z [...] 2019 r. jest udzieleniem informacji publicznej przez organ i pominięcie faktu, że zawiera ono tylko odpowiedź na pkt 6 wniosku, przy jednoczesnym braku dokonania oceny przez Sąd, czy podmiot zobowiązany posiada informacje objęte rzeczonym wnioskiem, zwłaszcza w świetle informacji zawartych w piśmie PP z [...] 2019 r., z którego wynika, że "pozostałe informacje objęte wnioskiem nie zostały dotychczas upublicznione przez Pocztę Polską ani przez KRRiTV"; 2/ błędną wykładnię art. 13 i art. 14 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej organ zobowiązany może zasięgać opinii innych podmiotów w zakresie: a) uznania zadań operatora wyznaczonego w art. 6 i 7 u.d.i.p. jako "zadania władzy publicznej" lub jako "zadania publiczne", b) uznania informacji, o których mowa we wniosku za objęte tajemnicą chronioną z mocy ustawy, c) istnienia przeszkód uniemożliwiających udzielenie przez organ informacji żądanych we wniosku. W oparciu o powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym, uchylenie zaskarżonego wyroku i zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni ewentualnie przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, stwierdzenie na podst. art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że podmiot zobowiązany dopuścił się bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, w przypadku stwierdzenia bezczynności wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie pełnomocnikowi skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, wywodząc, że żądana we wniosku z dnia [...] 2019 r. informacja publiczna została udzielona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania, których istota sprowadza się do stwierdzenia, że wbrew stanowisku Sądu I instancji żądana przez skarżącego informacja publiczna nie została udzielona i organ pozostaje w bezczynności. Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że skarżący kasacyjnie wnioskiem z [...] 2019 r. wystąpił do Poczty Polskiej S.A. o udostępnienie informacji, które – co jest okolicznością niesporną w sprawie – stanowią informację publiczną. W odpowiedzi Poczta Polska S.A.(po uprzednim zwróceniu się do KRRiT) w piśmie z [...] 2019 r. udzieliła wyczerpującej odpowiedzi dotyczącej pkt 6 wniosku, odnośnie natomiast pozostałej części wniosku poinformowała, że organem właściwym, jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Zgodnie z art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. (ust. 2). Prawidłowo, mając na względzie z jednej strony wyżej poczynione ustalenia faktyczne, z drugiej zaś treść art. 14 u.d.i.p. Sąd i instancji przyjął, że brak jest podstaw do uznania, że Poczta Polska S.A. pozostaje bezczynna wobec wniosku skarżącego kasacyjnie z [...] 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Co prawda z treści przepisów ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1689) wynika, że kompetencje m.in. w przedmiocie pobierania opłat, kontroli wykonywania rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej leżą w gestii operatora wyznaczonego, jakim jest Poczta Polska, tym niemniej należy mieć na uwadze, że KRRiT również jest dysponentem tych danych i uznając się za organ właściwy w sprawie udzieliła wnioskodawcy żądanej we wniosku informacji w zakresie punktów od 1- 5. Trafnie zatem przyjął Sąd I instancji, że działanie Poczty Polskiej S.A. w odpowiedzi na żądanie udostępnienia informacji publicznej stanowiło realizację obowiązku jako podmiotu zobowiązanego. Za bezskuteczne należało uznać również zarzuty naruszenia prawa procesowego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku i ma charakter formalny. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie wyroku nie spełnia określonych w nim warunków. W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 9/09 ONSAiWSA 2010/3/39) bądź uniemożliwia dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia: 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09; 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09). W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, podano zarzuty sformułowane w skardze, stanowisko organu oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala zatem na prześledzenie toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i poznanie motywów, jakimi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie. Wyjaśnić należy, iż prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego, bądź bezczynności organu w zakresie jego podjęcia. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt I GSK 1329/15, lex nr 2399286). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób wystarczający, umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, odniósł się do zarzutów skargi i wyjaśnił, z jakich przyczyn oddalił skargę i nie podzielił stanowiska skarżącego kasacyjnie co do istnienia podstaw do przyjęcia w sprawie bezczynności organu w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z [...] 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. To zaś, że Sąd ten oddalił skargę, nie świadczy o istnieniu podstaw do uznania za zasadny zarzut naruszenia przez ten Sąd art. 151 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, iż za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, czy procesowego. Fakt reprezentowania odmiennego poglądu prawnego przez skarżącego kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku. W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p., gdyż ma on charakter wynikowy. Sąd, co do zasady narusza te przepisy, które stosuje, a w niniejszym postępowaniu Sąd I instancji nie stosował art. 145 p.p.s.a. Zastosowanie przez Sąd I instancji ww. przepisu jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Skoro zatem skarga kasacyjna pozbawiona był uzasadnionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.