II SAB/Wa 852/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę J. M. wnioskiem z dnia [...] października 2019 r. zwrócił się do Poczty Polskiej S.A., na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, o podanie: 1) liczby zarejestrowanych abonentów w latach: 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013,2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2) liczby opłacających abonament RTV w w/w latach, 3) liczby abonentów, którzy nie opłacili abonamentu RTV w w/w latach, 4) liczby abonentów co do których zostało wszczęte postępowanie w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w w/w latach, 5) liczby abonentów, co do których nie zostało wszczęte postępowanie, o którym mowa w pkt 4, 6) przyczyn niepodjęcia postępowania, o którym mowa w pkt 4. Pismem z dnia [...] października 2019 r. Poczta Polska S.A. poinformowała wnioskodawcę, powołując się na art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, że wyznacza nowy termin na załatwienie wniosku na dzień [...] listopada 2019 r. Poczta Polska S.A. wskazała, że powodem opóźnienia w załatwieniu wniosku jest potrzeba zasięgnięcia opinii KRRiT oraz Ministerstwa Infrastruktury w zakresie wnioskowanych danych. Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Poczta Polska S.A. w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] października 2019 r. poinformowała wnioskodawcę, że otrzymała pismo z Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2019 r, z którego wynika, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o udzielenie Informacji publicznej, jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Odnosząc się do punktu 6 wniosku, tj. wskazania przyczyn niepodjęcia postępowania, egzekucyjnego w administracji wobec abonentów Poczta Polska S.A. poinformowała, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych Poczta Polska S.A., jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz opłaty pobieranej w przypadku stwierdzenia niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, przy zastosowaniu wprost przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Przepis ten, stanowi podstawę do stosowania egzekucji administracyjnej w myśl art. 2 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.).W przypadku zaprzestania wnoszenia przez abonenta opłat abonamentowych (pomimo posiadanego obowiązku). Poczta Polska S.A.. Centrum Obsługi Finansowej Wydział Abonamentu RTV, kieruje do abonenta upomnienie wzywające do dobrowolnego uregulowania zaległych należności w ciągu 7 dni, licząc od dnia doręczenia niniejszego upomnienia. Konsekwencją nieuregulowania przez abonenta zaległych należności, wynikających z upomnienia jest wystawienie przez Pocztę Polską S.A., i przekazanie do organu egzekucyjnego tytułu wykonawczego, celem przymusowego wyegzekwowania należności. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny po otrzymaniu wniosku wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, obowiązany jest zbadać, dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułu wykonawczego. Wymienione we wskazanym wyżej przepisie, czynności poprzedzają wszczęcie egzekucji. Stwierdzenie przez organ egzekucyjny, iż obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy podlega egzekucji administracyjnej, a tytuł spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązuje organ egzekucyjny do wszczęcia egzekucji, zgodnie z przepisem art. 26 § 1 tej ustawy. W przeciwnym razie, organ egzekucyjny na mocy art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przystępuje do egzekucji. Poczta Polska S.A., w ramach obowiązków wierzyciela, nie ma wpływu na decyzję o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w administracji ani terminu, w którym organ egzekucyjny rozpocznie egzekucję. Postępowanie organu egzekucyjnego jest uzależnione od wielu czynników, na które wierzyciel nie ma wpływu. Pismem z dnia 20 listopada 2019 r. J. M., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Poczty Polskiej S.A. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2019 r. Pełnomocnik wniósł o zobowiązanie Poczty Polskiej S.A. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty wydania prawomocnego wyroku oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik wskazał, że w dniu [...] października 2019 r. J. M. złożył na adres email Poczty Polskiej S.A. wniosek o dostęp do informacji publicznej. W dniu [...] października 2019 r. skarżący otrzymał od PP informację o wyznaczeniu nowego terminu na załatwienie wniosku, tj. [...] listopada 2019 r. W dniu [...] listopada 2019 r. skarżący otrzymał pismo od PP informujące, że zgodnie z pismem z Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2019 r., organem właściwym do rozpatrzenia wniosku jest właśnie ten organ. Jednakże w/w pismo nie przekazywało wnioskowanych informacji ani też nie było decyzją w przedmiocie odmowy udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. Pełnomocnik podniósł, że powyższe działanie narusza art. 14 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem informacja nie została udzielona, zgodnie z wnioskiem, ani też nie została wydana decyzja o odmowie udzielenia informacji publicznej. Pełnomocnik podkreślił, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje ani trybu konsultacji przy udzieleniu informacji publicznej ani tym bardziej jakiegokolwiek innego trybu przekazywania takich wniosków do właściwego podmiotu zobowiązanego. Stwierdził, że podmiot zobowiązany, tj. Poczta Polska S.A. pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej. Poczta Polska S.A., reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Pełnomocnik wskazał m.in., że w związku z wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2019 r. Poczta zwróciła się do KRRiT oraz Ministra Infrastruktury z pytaniem o charakter zadań wykonywanych przez Pocztę w związku z opłatami abonamentowymi. Pełnomocnik podał, że Departament Prezydialny KRRiT pismem z dnia [...] listopada 2019 r. poinformował skarżącego, iż KRRiT uznaje się za kompetentny organ do rozpatrzenia wniosku, jak też udzieliła odpowiedzi na część pytań postawionych we wniosku. Poczta w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. udzieliła skarżącemu odpowiedzi na wniosek w dwojaki sposób: - przez odwołanie się do informacji zawartych w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. - wyjaśniając przyczyny niepodjęcia postępowania egzekucyjnego w administracji w stosunku do abonentów niepłacących opłat abonamentowych. Pełnomocnik podniósł, że Poczta nie dopuściła się bezczynności w niniejszej sprawie. Po pierwsze, powiadomiła skarżącego we wskazanym ustawowo terminie, podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej o wyznaczeniu nowego terminu na załatwienie wniosku na dzień [...] listopada 2019 r. Ponadto przyznała, iż organem właściwym do udzielenia informacji publicznej żądanej we wniosku jest KRRiT. Po drugie fakt poinformowania wnioskodawcy o organie właściwym do rozpoznania wniosku, samo w sobie stanowi już pewną informację, dlatego nie ma podstaw do stwierdzenia w niniejszej sprawie bezczynności Poczty. Co prawda ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje takiego sposobu ustosunkowania się do wniosku, jednakże praktyka i orzecznictwo potwierdzają słuszność jego zastosowania. Po trzecie, skarżący otrzymał odpowiedź od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w piśmie z dnia [...] listopada, w którym wskazano skarżącemu, że właściwym organem do rozpoznania wniosku jest Krajowa Rada Radiofonii Telewizji, natomiast dane liczbowe, o które wnosił skarżący, udostępnione zostały w sprawozdaniach z działalności KRRiT w Biuletynie Informacji Publicznej zakładka – Sprawozdania. Po czwarte, Poczta odpowiedziała wnioskodawcy na pytanie numer 6 zadane we wniosku. Na zakończenie pełnomocnik Poczty Polskiej S.A. wskazał, że biorąc pod uwagę, iż bezczynność w niniejszej sprawie nie zachodzi, pismo wnioskodawcy należy traktować jako skargę na inny akt lub czynność (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.), ponieważ przedmiotem skargi jest de facto pismo Poczty informujące o braku właściwości do załatwienia sprawy oraz wskazujące organ właściwy do rozpoznania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu, albowiem Poczta Polska S.A. nie pozostawała w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] października 2019 r. na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429), zwanej dalej u.d.i.p. Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę stwierdzenia pełnomocnika Poczty Polskiej S.A., że skargę J. M. z dnia 20 listopada 2019 r. należy traktować jako skargę na pismo Poczty Polskiej Sąd wskazuje, że brak jest podstaw do takiego stwierdzenia. Podkreślenia wymaga, że to skarżący, w tym przypadku reprezentowany nadto przez profesjonalnego pełnomocnika, określa przedmiot skargi. Skarga była jednoznaczna w swej treści, co do przedmiotu zaskarżenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie u.d.i.p. Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Poczta Polska S.A. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne i dysponującym majątkiem publicznym, a zatem jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Spółka ma przy tym istotne znaczenie dla gospodarki państwa. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe. Nie oznacza to, że niewymienienie konkretnego stanu, który w sposób jednoznaczny dotyczy informacji o sprawie publicznej, pozwala na uznanie, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną. W sprawie niniejszej żądanie udzielenia informacji, o jakich mowa we wniosku z dnia [...] października 2019 r. stanowi żądanie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek dotyczył bowiem informacji o opłatach abonamentowych, które pobiera się w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2019 r. poz. 361, 643 i 1495), przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji (art. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o płatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1801). W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. W sprawie niniejszej, Poczta Polska S.A. udzieliła wnioskodawcy pismem z dnia [...] listopada 2019 r., a zatem przed wniesieniem skargi, odpowiedzi na punkt 6 wniosku z dnia [...] października 2019 r. Nadto, przed wniesieniem skargi Poczta Polska S.A. poinformowała wnioskodawcę tym samym pismem z dnia [...] listopada 2019 r., w odniesieniu do żądań dotyczących informacji o liczbach, że podmiotem właściwym do rozpoznania wniosku jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Przyjąć należało zatem, że to ten podmiot posiada informacje żądane we wniosku z [...] października 2019 r. Z tego względu nie było podstaw do zobowiązania Poczty Polskiej do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2019 r. Skoro, w piśmie z [...] listopada 2019 r. jako dysponenta informacji o liczbach wskazano KRRiT, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że Poczta Polska S.A. przed wniesieniem skargi pozostawała w bezczynności. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 powołanej ustawy, orzekł, jak w wyroku. ----------------------- 1