I OSK 1881/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-01-20

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Iwona Bogucka, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do oceny ważności ugody rozgraniczeniowej zawartej przed geodetą, która ma moc ugody sądowej, w kontekście zarzutu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny ważności ugody rozgraniczeniowej, która na mocy przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego posiada moc ugody sądowej, w zakresie zarzutu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Taka ocena należy do właściwości sądu cywilnego. W związku z tym, umorzenie postępowania administracyjnego przez organ na podstawie takiej ugody jest prawidłowe, a skarga kasacyjna zarzucająca nieważność ugody w tym zakresie podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Skarżący zarzucili, że ugoda zawarta przed geodetą jest nieważna z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, co czyniło postępowanie rozgraniczeniowe bezprzedmiotowym. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: NSA Iwona Bogucka NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. i C. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1453/19 w sprawie ze skargi W. S. i C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości: oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 4 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1453/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę W. S. i C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2019 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżących do Sądu I instancji zarzucił naruszenie: - przepisów prawa materialnego, tj. art. 31 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 58 § 2 kc przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, i uznanie że ugoda z 8 lutego 2019 r. jest ważna i skuteczna pomimo, że została zawarta z naruszeniem zasad współżycia społecznego, - przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 105 § 1 kpa przez jego zastosowanie i uznanie, że postępowanie rozgraniczeniowe stało się bezprzedmiotowe ze względu na zawarcie ugody z 8 lutego 2019 r., która zdaniem skarżących jest nieważna. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania R. L. wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty mające przemawiać za niezasadnością zarzutów kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm. - dalej ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2019 r. poz. 725, ze zm.), w razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie twierdzą, że podpisany przez nich akt ugody z 8 lutego 2019 r. jest nieważny w rozumieniu art. 58 § 2 kc, tj. ze względu na jego sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. Akt ugody rozgraniczeniowej z 8 lutego 2019 r. został podpisany nie tylko przez skarżących kasacyjnie, ale także przez R. L. - drugą stronę sporu granicznego. Ze względu więc na to, że akt ten ma moc ugody sądowej, zarzut nieważności tego aktu w rozumieniu art. 58 § 2 kc nie podlega ocenie organu administracji i sądu administracyjnego, lecz ocenie sądu cywilnego. Z akt nie wynika, aby skarżący kasacyjnie wytoczyli stosowne powództwo w tym zakresie, dlatego prawidłowo Sąd I instancji ocenił rozstrzygnięcia organów administracji o braku podstaw do kontynuowania administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego ze względu zaistniały w sprawie akt ugody rozgraniczeniowej ze skutkami prawnymi ugody sądowej. W konsekwencji tego oba zarzuty kasacyjne nie mogły być uwzględnione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło