II OSK 2075/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-12-15

Skład orzekający: Roman Hauser, Jerzy Siegień, Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wznowienia postępowania administracyjnego z powodu pominięcia strony, a następnie stwierdzenia, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, właściwym organem do rozstrzygnięcia o przyczynach wznowienia i istocie sprawy jest organ wyższego stopnia, czy też organ pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 151 § 2 k.p.a. Sąd stwierdził, że w sytuacji, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji, organ ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. NSA podkreślił, że art. 150 § 2 k.p.a. (dewolucja kompetencji) ma zastosowanie w sytuacjach wyjątkowych, np. świadomego dopuszczenia dowodu fałszywego lub intencjonalnego niezawiadomienia strony, a nie w każdym przypadku naruszenia prawa przez organ I instancji. W tej sprawie błąd organu I instancji polegał na błędnej wykładni przepisów, a nie na celowym działaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Po wydaniu pozwolenia, skarżący wystąpili o wznowienie postępowania, twierdząc, że zostali pominięci jako strony. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, stwierdzając, że lokalizacja budynku nie uzasadnia rozszerzenia obszaru oddziaływania na sąsiednią działkę skarżących. Wojewoda uchylił tę decyzję, stwierdzając naruszenie prawa z powodu braku udziału stron, ale nie uchylił pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę. WSA oddalił skargę skarżących, a NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser (spr.) sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia (del.) NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 662/19 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] Prezydent Miasta G. (dalej Prezydent) zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbiórce budynku gospodarczego oraz budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z infrastrukturą techniczną w G.przy ul. [...], dz. nr [...]. Decyzją z dnia [..] marca 2018 r. Prezydent przeniósł decyzję z dnia [..]lutego 2017 r. na rzecz [...]. Podaniem z dnia 2 marca 2018 r. K. P. i S. P. (dalej skarżący) wystąpili o wznowienie postępowania oraz wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. wskazując, że mimo tego, że powinni być uznani za stronę zakończonego postępowania, zostali pominięci. Jako podstawę wznowienia wskazali art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.). Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. Prezydent wznowił postępowanie w tej sprawie, natomiast postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę po wcześniejszym uchyleniu decyzji z dnia [...] września 2018 r. przez Wojewodę z uwagi na zaistniałą podstawę do wznowienia postępowania z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., Prezydent rozstrzygnięciem z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. i stwierdził, że lokalizacja budynku na działce nr [...] w sposób wskazany w projekcie budowlanym nie uzasadnia rozszerzenia obszaru oddziaływania na sąsiednią działkę nr [...], co uniemożliwiło uznanie odwołujących jako właścicieli tej działki za strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazali, że Prezydent nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i nie ustalił, czy wnioskodawcom przysługuje przymiot strony, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że skarżący tego nie wykazali. Rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., Wojewoda uchylił rozstrzygnięcie Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2019 r., stwierdził wydanie decyzji Prezydenta z dnia [...] lutego 2017 r. z naruszeniem prawa, z uwagi na brak udziału wszystkich stron w postępowaniu, jednocześnie nie uchylając ww. decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. z uwagi na fakt, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie obejmuje szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu i nie może ograniczać się do kwestii zachowania warunków technicznych. Organ podkreślił, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale również takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie warunki wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych. W ocenie Wojewody, skarżący mieli przymiot strony w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej pr.bud.) Prezydent był zobligowany do zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Natomiast stosownie do art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, tj. jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, organ ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Odnosząc się do kwestii muru oporowego, przewidzianego w projekcie budowlanym, a według skarżących – nieistniejącego, organ odwoławczy wskazał, że nie jest uprawniony do oceny rozwiązań projektowych przyjętych w tym zakresie przez projektanta, który jest wyłącznie odpowiedzialny za ich prawidłowość. W skardze skierowanej do WSA, skarżący S. P. zarzucił Wojewodzie naruszenie: art. 150 § 2 k.p.a. w zw. z art. 19 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 149 § 2 k.p.a., art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a., wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta, ewentualnie o ich uchylenie. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący potwierdził, że wnioskiem z dnia [...] marca 2018 r. wystąpił do organu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [..] lutego 2017 r., z powołaniem się na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. WSA nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organu odwoławczego nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ze względu na najdalej idące skutki ewentualnego uwzględnienia zarzutu skargi odnoszącego się do naruszenia przepisu art. 150 § 2 k.p.a., czyli uchybień w zakresie właściwości orzekającego organu, które oznaczałyby stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, w pierwszej kolejności Sąd uznał za zasadne odniesienie się do tych kwestii. W kontrolowanej sprawie dewolucja kompetencji nie była uzasadniona. Kluczem do prawidłowego zastosowania art. 150 § 2 k.p.a. jest wykładnia działalności organu, będącej przyczyną wznowienia. Przy wznowieniu postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dewolucję kompetencji na organ wyższego stopnia uzasadniałaby taka działalność organu I instancji w toku rozpoznawania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, która nosiłaby znamiona stronniczości i godziła w zasadę obiektywizmu, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Okoliczności związane z rozpoznaniem sprawy pozwolenia na budowę nie dawały podstaw do dewolucji kompetencji. Działania organu I instancji nie nosiły znamion stronniczości i celowego pomięcia stron w postępowaniu. Były wynikiem pozostawania organu w mylnym przeświadczeniu, wynikającym z błędnej wykładni przepisów prawa budowlanego, o braku po stronie skarżącego jako właściciela działki sąsiedniej interesu prawnego kształtującego jego status jako strony postępowania o pozwolenie na budowę. Przy tym wyjaśnić należy, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę krąg stron postępowania ustala się zgodnie z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 pr.bud., w przeciwieństwie do kręgu stron postępowania w sprawie warunków zabudowy, kształtowanego zgodnie z dyspozycją art. 28 k.p.a. Tym samym nadanie skarżącemu w sprawie o ustalenie warunków zabudowy przymiotu strony nie determinowało przyznania jemu takiego samego statusu w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Podobnie, wbrew twierdzeniom skarżącego, okolicznością świadczącą o stronniczym pominięciu go w postępowaniu nie jest treść projektu budowlanego, w części opinii geotechnicznej, gdzie stwierdzono, że obszarem oddziaływania projektowanego obiektu są działki sąsiednie, które dokładnie wymieniono wskazując ich numery ewidencyjne, pomijając przy tym działkę skarżącego o nr [...]. Powyższe potwierdza, że organ I instancji nie celowo, ale wskutek błędnego zastosowania przepisów prawa pozbawił skarżącego udziału w postępowaniu. Dlatego zarzuty skarżącego w tym względzie nie zasługują na uwzględnienie. Analizując okoliczności sprawy Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo, wbrew błędnemu stanowisku Prezydenta stwierdził, że skarżący wraz z żoną jako współwłaściciele działki nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z działkami nr [...] objętymi inwestycją, powinni być uznani za strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 2 pr.bud., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu rozumianego, zgodnie z art. 3 pkt 20 pr.bud., jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Bezsporne w okolicznościach sprawy jest, że projektowany obiekt budowlany zlokalizowany jest na działkach nr [...] bezpośrednio sąsiadujących z działką skarżącego i jego żony nr [...], na której wybudowany jest budynek mieszkalny. Z dokumentacji projektowej budynku na działkach nr [...], w tym w szczególności z projektu zagospodarowania działki oraz analizy przesłaniania i nasłonecznienia budynków wynika, że wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065, dalej rozporządzenie), w zakresie odległości projektowanego budynku od granicy z działką skarżącego, naturalnego oświetlenia oraz minimalnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń zostały spełnione. Okoliczność ta przemawiać może jedynie za tym, że projektowana inwestycja pozostanie zgodna z przepisami, ale nie uzasadnia twierdzenia, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Obszar oddziaływania obiektu nie może być zatem utożsamiany wyłącznie z brakiem zachowania przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi czy z zakresu ochrony środowiska. Oceniając zatem występowanie po stronie skarżącej interesu prawnego, należało podzielić stanowisko Wojewody, że planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na teren nieruchomości skarżącego, niezależnie od tego, że oddziaływanie to mieści się w granicach wyznaczonych przepisami prawa. W ocenie WSA, Wojewoda w sposób kompleksowy i szczegółowy zweryfikował zgodność przyjętych rozwiązań projektowych z ustaleniami wydanej dla terenu działek nr [...] decyzji z dnia [...] marca 2016 r. o warunkach zabudowy. Wojewoda stwierdził zgodność projektu budowlanego z warunkami zabudowy zarówno w zakresie wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, udziału powierzchni biologicznie czynnej, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej oraz geometrii dachu, czemu dał prawidłowo wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Potwierdził również uzgodnienie kwestii odprowadzania wód opadowych i roztopowych do kanalizacji deszczowej. Natomiast w świetle art. 35 ust. 1 ust. 1 pr.bud. organ architektoniczno–budowlany nie mógł ingerować w zawartość merytoryczną projektu budowlanego, gdyż jego ocenie pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno–budowlanymi, podlegał tylko projekt zagospodarowania działki lub terenu. WSA wyjaśnił, że weryfikowany projekt budowlany nie przewidywał wykonania w ramach inwestycji muru oporowego na granicy z działką skarżącego. W zakresie konstrukcyjnym w projekcie przewidziano wyłącznie budowę ścianek Larsena na granicy z działkami sąsiednimi. Kwestia przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych pozostawała poza zakresem weryfikacji organów architektoniczno – budowlanych i nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do przyjętego w projekcie budowlanym rozwiązania dotyczącego odprowadzania wód opadowych polegającego na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej Sąd uznał, że spełnia ono wymogi art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud. oraz § 29 rozporządzenia, który stanowi, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Z przepisów tych wynika, że w projekcie budowlanym powinny zostać rozwiązane wszystkie kwestie odnoszące się do istniejących stosunków wodnych na terenie planowanej inwestycji. Zdaniem Sądu, rozwiązania przyjęte w projekcie budowlanym zapewniają prawidłową ochronę zarówno projektowanego obiektu, jak i terenów sąsiednich przed zalewaniem wodami opadowymi spływającymi z wyżej położonych terenów. Podobnie, niezasadne są zastrzeżenia skarżącego w zakresie odległości miejsc postojowych od granicy z jego działką, bowiem projekt zagospodarowania nie przewiduje takich miejsc od strony granicy z działką nr [...] a warunki lokalizowania miejsc postojowych w obrębie działki nr [...] ukształtowało postanowienie Prezydenta z dnia [...] marca 2018 r., w którym wyrażono zgodę na odstępstwo od przepisu § 19 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia umożliwiając tym samym zmniejszenie odległości miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi oraz od granicy z działką sąsiednią. Nie potwierdziły się również zarzuty skarżącego odnoszące się do naruszenia wymogów odległości części podziemnych od granicy z jego działką, ze względu na przepis § 12 ust. 9 rozporządzenia, który stanowi, że odległości podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, od granicy działki budowlanej nie ustala się. Sąd uznał zarzut naruszenia uprawnień procesowych strony wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. za uzasadniony, albowiem akta sprawy potwierdzają, że organ odwoławczy zaniedbał dokonania zawiadomienia skarżącego w trybie powyższego przepisu. W ocenie Sądu jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem w postępowaniu odwoławczym organ nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, orzekając na materiale zgromadzonym przez organ I instancji. Poza tym organ zawiadomieniem z dnia 7 czerwca 2019 r. informował strony o przesunięciu terminu rozstrzygnięcia sprawy ze względu na jej charakter, dając tym samym wyraz poszanowania uprawnień procesowych stron. Zdaniem WSA, organ odwoławczy ponownie prowadząc postępowanie na skutek wniesionego odwołania zasadnie wskazał na nieprawidłowości, w zakresie w których, w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił rozstrzygnięcie Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2019 r. Mając natomiast na uwadze okoliczności wynikające z dokumentów przedłożonych do akt administracyjnych Wojewoda prawidłowo uznał, że zatwierdzony projekt budowlany wraz z pozwoleniem na budowę odpowiadają prawu, a zatem w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W konsekwencji, za[...] 15 lutego 2017 r. z naruszeniem prawa. W skardze kasacyjnej P. (dalej skarżący kasacyjnie), reprezentowany przez adwokata, zaskarżył w całości wyrok i zarzucił zgodnie z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 150 § 2 k.p.a. w zw. z art. 19 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez oddalenie skargi na decyzję Wojewody z dnia 8 sierpnia 2019 r., podczas gdy w niniejszej sprawie powinna mieć miejsce taka sytuacja, że o wznowieniu postępowania powinien rozstrzygnąć organ wyższego stopnia w stosunku do Prezydenta, a więc Wojewoda, a postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy powinien przeprowadzić organ wyznaczony przez Wojewodę (a nie Prezydent), albowiem przyczyną wznowienia postępowania jest działalność Prezydenta, który mając wiedzę na temat tego, że obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji objęte są sąsiednie nieruchomości, nie zawiadomił oraz nie umożliwił wzięcia udziału w postępowaniu skarżącemu kasacyjnie oraz K.P., co skutkowało naruszeniem przepisów dotyczących właściwości organów oraz było wadą kwalifikowaną, stanowiącą przypadek rażącego naruszenia prawa, co przemawiało za tym, że WSA powinien był stwierdzić nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r., a nie oddalić skargę, b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. przez oddalenie skargi na decyzję Wojewody z dnia 8 sierpnia 2019 r., pomimo że przed organami postępowania faktycznie nie zostało przeprowadzone postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, albowiem najpierw Prezydent, a później Wojewoda, stwierdzając że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść tylko wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej, oparli się wyłącznie na ustaleniach poczynionych w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta z dnia [...]lutego 2017 r., a nie podjęli żadnych działań, które miałyby na celu zweryfikowanie okoliczności wskazywanych w niniejszej sprawie, dotyczących tego, że z projektu budowlanego miało wynikać, że na granicy działek o nr ew. [...] istnieje mur oporowy, podczas gdy w rzeczywistości miał on dopiero powstać (i to do tego w sposób naruszający prawo własności skarżącego kasacyjnie i uczestniczki postępowania); to naruszenie, którego dopuściły się organy powinno przemawiać za uwzględnieniem wniesionej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r., c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., przez oddalenie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r., pomimo że rozstrzygnięcie sprawy przez organy I i II instancji nastąpiło bez podjęcia jakichkolwiek czynności niezbędnych do wyjaśnienia jej stanu faktycznego oraz do jej załatwienia, tj. w sprawie nie zostały zweryfikowane okoliczności wskazywane przez skarżącego kasacyjnie oraz przez uczestniczkę K.P. w zakresie tego, że z projektu budowlanego miało wynikać, że na granicy działek o nr ew. [...]istnieje mur oporowy, podczas gdy w rzeczywistości miał on dopiero powstać i to do tego w sposób naruszający prawo własności (elementy muru mają przechodzić na działkę tychże osób), albowiem organ II instancji jedynie wskazał w tym zakresie, że nie jest on uprawniony do prowadzenia ustaleń faktycznych, czy przyjęte rozwiązania projektu architektoniczno-budowlanego w tym zakresie są prawidłowe oraz czy formułowane przez strony postępowania zarzuty podważają zasadność takich rozwiązań, a takie postępowanie organu należy wprost uznać za sprzeczne z obowiązkami nałożonymi na organy administracji, które powinny podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; to z kolei naruszenie powinno przemawiać za uwzględnieniem wniesionej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r., a nie jak to uczynił WSA, jej oddaleniem, wobec zaakceptowania przez Sąd zapatrywań organów administracyjnych, d) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r., pomimo że Wojewoda wydał decyzję w przedmiocie (1) uchylenia zaskarżonej decyzji Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2019 r., (2) stwierdzenia wydania decyzji Prezydenta z dnia [...] lutego 2017 r. z naruszeniem prawa z uwagi na brak udziału wszystkich stron w postępowaniu, (3) nieuchylenia decyzji Prezydenta z dnia [...] lutego 2017 r. z uwagi na fakt, że w wyniku wznowienia owego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej, gdy tymczasem w realiach niniejszej sprawy wskutek jej ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji powinna zostać wydana decyzja o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu jej do ponownego rozpoznania, albowiem decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, e) naruszenie art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Wojewody, pomimo że skarżącemu kasacyjnie oraz uczestniczce postępowania K.P. nie została zapewniona przez Wojewodę możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r., a nie jest wykluczone (patrząc na to, że skarżący stoi na stanowisku, że w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie mające na celu wyjaśnienie istoty sprawy, w tym organy nie poczyniły żadnych ustaleń w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu, którego dotyczyło wznowienie, nie przesłuchały świadków, nie dokonały oględzin), że realizacja prawa skarżącego z art. 10 § 1 k.p.a. umożliwiłaby ustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy. Skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy w związku z rozpoznaniem skargi kasacyjnej, wnosząc o uchylenie wyroku z dnia [...] marca 2020 r. oraz stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. oraz Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2019 r., a w przypadku uwzględnienia zarzutu z punktu e) petitum, uchylenie wyroku z dnia [..] marca 2020 r. oraz uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 8 sierpnia 2019 r. oraz decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r., ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Na podstawie art. 203 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie od Wojewody zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów za postępowanie przed WSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Orzekając w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny ograniczony był do sformułowanych we wniesionym środku odwoławczym podstaw kasacyjnych, nie dopatrując się wystąpienia którejkolwiek z przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Dokonując kontroli instancyjnej wyroku z dnia [.] marca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ustalenia faktyczne poczynione w jego uzasadnieniu oraz uczynił je podstawą poniższych rozważań. Zaskarżona decyzja z dnia [..] sierpnia 2019 r. została wydana w toku postępowania wznowionego w sprawie zakończonej wydaniem przez Prezydenta decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbiórce budynku gospodarczego oraz budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...], położonych w G. przy ul. [...]. W ślad za Wojewodą WSA trafnie przyjął, że skarżący kasacyjnie wraz z uczestniczką postępowania, jako współwłaściciele działki nr [...], bezpośrednio sąsiadującej z działkami nr [...].. objętymi inwestycją, powinni być uznani za strony w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Ustalając, że zatwierdzony projekt budowlany wraz z pozwoleniem na budowę odpowiadają prawu, WSA w sposób zgodny z prawem przyjął, że w sprawie znajdował zastosowanie art. 151 § 2 k.p.a. Wydając zaskarżony wyrok, WSA nie naruszył art. 150 § 2 k.p.a. w zw. z art. 19 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd ten dokonał w prawidłowy sposób wykładni tej regulacji prawnej przyjmując, że ma ona charakter wyjątkowy w stosunku do art. 150 § 1 k.p.a. i nie znajdowała ona w sprawie zastosowania. Celem art. 150 § 2 k.p.a. jest zachowanie obiektywizmu przy rozstrzyganiu konkretnej sprawy, a nie automatyczne przenoszenie właściwości do wznowienia postępowania na organ wyższego stopnia w każdym przypadku naruszenia przepisów prawa przez organ I instancji. Wówczas regulacja ta byłaby zasadą, a treść § 1 art. 150 k.p.a stałaby się wyjątkiem. W doktrynie trafnie zauważono, że art. 150 § 2 k.p.a. powinien znajdować zastosowanie w sytuacji np. w razie niezastosowania przepisów o wyłączeniu pracownika lub organu, świadomego dopuszczenia sfałszowanego dowodu, intencjonalnego niezawiadomienia strony o wszczęciu postępowania lub czynnościach tego postępowania (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, Warszawa 2009, s. 548). W niniejszej sprawie nie znalazła zastosowania którakolwiek z wymienionych postaci celowego, negatywnego względem załatwienia sprawy administracyjnej, działania Prezydenta. Przedstawione w skardze kasacyjnej argumenty przemawiające za jej zastosowaniem nie zasługiwały na uwzględnienie. Poprzestanie na stwierdzeniu, że organ I instancji musiał wiedzieć o tym, że skarżący kasacyjnie powinien być stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2017 r., nie poparte dodatkowymi okolicznościami przemawiającymi za intencjonalnym pominięciem skarżącego w zakończonym postępowaniu, nie mogło stanowić okoliczności przemawiającej za zastosowaniem art. 150 § 2 k.p.a. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 149 § 2 k.p.a., ani też pozostałych przepisów regulujących administracyjne postępowanie dowodowe. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA celnie zauważył, że odnotowanie w części graficznej projektu istnienia na granicy działek muru oporowego nie znalazło odzwierciedlenia w części opisowej projektu. Oznacza to, że mur nie był elementem istotnym przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych i jego brak nie ma wpływu na realizację inwestycji w kształcie objętym projektem budowlanym. Zakres weryfikacji dokumentacji budowlanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej został określony w art. 35 ust. 1 pr.bud. Nie obejmuje on swoim zakresem możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną samego projektu budowlanego, za którego treść odpowiedzialność ponosi projektant. Jak trafnie zwrócił na to uwagę WSA, ewentualne wybudowanie przez inwestora muru oporowego z naruszeniem własności działki nr [...] stanowiłoby przedmiot postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Z przedstawionych powodów Wojewoda, a w ślad za nim WSA nie naruszyły także art. 8 § 1 k.p.a. Działanie w zgodzie z obowiązującą regulacją prawną, w tym zakreślonymi przez ustawodawcę ramami postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę nie może być traktowane w kategoriach naruszenia zaufania obywateli do działalności organów administracji publicznej. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. skarżący kasacyjnie nie wskazał, w jaki sposób realizacja prawa o którym jest mowa w tym przepisie umożliwiłaby ustalenie prawidłowego stanu faktycznego w sprawie. Dalece niewystarczające było ograniczenie się przez skarżącego kasacyjnie do samego jedynie wskazania, że w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe. Podmiot ten powinien był wskazać konkretne okoliczności natury prawnej i faktycznej, których nie podniósł w zakończonym postępowaniu, z uwagi na naruszenie przez organ art. 10 § 1 k.p.a., a które to okoliczności mogłyby mieć wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Z podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia tego rodzaju względy nie wynikają. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło