II OSK 1393/20

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2020-08-18

Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, której dotyczy zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ma legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jeśli uważa, że zmiana ta narusza jego interes prawny związany z prawem własności, w szczególności w kontekście ograniczenia wysokości zabudowy i wpływu na nasłonecznienie istniejącego budynku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie odrzucił skargę, ponieważ skarżący, jako właściciel nieruchomości objętej zmianą planu, wykazał naruszenie swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zmiana planu, wprowadzająca ograniczenia wysokości zabudowy, może mieć realny wpływ na sposób wykonywania prawa własności, co uzasadnia legitymację skargową. Odrzucenie skargi na tym etapie było przedwczesne.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która wprowadziła ograniczenie wysokości zabudowy do 15 metrów na działce sąsiadującej z jego nieruchomością. Skarżący zarzucił naruszenie jego prawa własności i ograniczenie nasłonecznienia jego budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 770/19 o odrzuceniu skargi J. M. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] miasta [...]. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 770/19, odrzucił skargę J. M. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] miasta [...]. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Rada Miejska w [...] ww. uchwałą podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 994 ze zm.) – dalej: "u.s.g.", art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1945) – dalej: "u.p.z.p." w związku z uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] Nr [...] dla działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] oraz części działki [...] położonych w obrębie [...] miasta [...], w rejonie ulic [...], zlokalizowanych w jednostkach planu nr [...] oznaczonych symbolami: [...], usytuowanych na terenie górniczym "[...]", po stwierdzeniu zgodności projektu planu z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, dokonała zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] miasta [...], uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...]. Działaniami planistycznymi objęto m.in. działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], obręb [...] w [...] przy ul. [...], zlokalizowaną na terenie stanowiącym jednostkę planistyczną oznaczoną w części graficznej planu symbolem [...]. Ustalenia dla tego terenu przyjęte zostały w § 23b przedmiotowej uchwały, w którym określono jego przeznaczenie podstawowe i dopuszczalne oraz ustalenia szczegółowe. W ich zakresie postanowiono m.in., że wysokość zabudowy na terenie [...] – maksimum 4 kondygnacje nadziemne tj. maksimum 15 m od poziomu terenu do najwyższego punktu przekrycia dachu. Opisaną powyżej uchwałę w zakresie w jakim dokonuje zmiany planu dla działki o numerze [...], obręb [...] w [...] przy ul. [...], położonej na terenie oznaczonym symbolem [...], polegającej na wprowadzeniu dla znajdującego się tam obiektu, którego proces inwestycyjny nie został formalno-prawnie jeszcze zakończony, maksymalnej wysokości zabudowy, liczonej od poziomu terenu do najwyższego punktu przekrycia dachu, wymiaru wynoszącego 15 metrów, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. M. – właściciel budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego na działce numer [...], obręb [...] w [...] przy ul. [...]. W petitum skargi J. M. zarzucił kwestionowanej uchwale planistycznej podjęcie jej z naruszeniem obowiązującego prawa tj.: art. 6 ust. 2 pkt 2 pkt 2 u.p.z.p. w związku z art. 140 i art. 144 K.c. i § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422) – dalej: "rozporządzenie" oraz art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przekroczenie granic przysługującego Gminie [...] władztwa planistycznego, polegającego na nadmiernym ograniczeniu uprawnień skarżącego związanych z prawem własności nieruchomości położonej na terenie objętym planem, tj. w [...] przy ul. [...]. Jednocześnie skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie wskazanej uchwały w zaskarżonym zakresie oraz przyznanie skarżącemu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie skarżący oświadczył, że podtrzymuje wszystkie wnioski i zarzuty zawarte w skardze. Ponadto przedłożył do akt sprawy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2001 r. (Nr [...]), kserokopię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. akt IV SA 1242/01 oraz pismo z dnia [...] lutego 2020 r. jako załącznik do protokołu rozprawy. Pełnomocnik organu oświadczył, że podtrzymuje stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę i wnosi o oddalenie skargi w całości Wskazanym na wstępie postanowieniem Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga podlega odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej: "P.p.s.a.", zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W ocenie Sądu meriti warunkiem uwzględnienia skargi wniesionej w niniejszej sprawie było wykazanie przez skarżącego, że przedmiotowa uchwała Rady Miejskiej w [...] narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego z jednoczesnym istotnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi mieć charakter konkretny, własny (bezpośredni) realny i aktualny, a nie przyszły i niepewny, wynikający z przewidywań i zamierzeń, przy czym tylko stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu skarżącego powoduje możliwość i powinność merytorycznego rozpoznania skargi. Natomiast niewykazanie takiego naruszenia obliguje do stwierdzenia, że podmiot wnoszący skargę nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia określonej w skardze uchwały (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, LEX nr 81964). Nie jest przy tym wystarczające wykazanie potencjalnego naruszenia interesu prawnego, bowiem konieczne jest wykazanie, że zaskarżonym aktem zostaje odebrane konkretne prawo podmiotu skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego albo, że został nałożony na niego nowy obowiązek albo zwiększony dotychczasowy zakres i istota obowiązku. Uwzględniając powyższe rozważania Sąd meriti doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie skarżący obowiązany był wykazać, że w wyniku podjętej uchwały doszło do naruszenia jego interesu prawnego albo uprawnienia, polegającego na istnieniu związku między zawartym w kwestionowanej uchwale unormowaniem a jego własną, indywidualną sytuacją prawną, wynikającą z prawa materialnego. Istotne też jest, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie upoważnia do zaskarżania aktów organów administracji, a który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa dotyczącego jego sytuacji prawnej. W ocenie Sądu Wojewódzkiego w rozpoznawanej sprawie skarżący posiadał interes prawny, który wyprowadzić należy ze statusu właściciela nieruchomości zabudowanej położonej w obszarze objętym ustaleniami planistycznymi przyjętymi uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...], których zmiany dokonano zaskarżoną uchwałą oraz z gwarancji konstytucyjnych prawa własności zawartych w art. 64 ustawy zasadniczej, natomiast w okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie nie można dopatrzyć się naruszenia ustaleniami zawartymi w § 1 ust. 3 pkt 11 zaskarżonej uchwały w zakresie w jakim w dodanym do zmienionego aktu planistycznego § 23b określają one w jego ustępie 2 punkcie 2 litera a w ramach obowiązujących ustaleń szczegółowych na terenie [...] wysokość zabudowy na maksimum 4 kondygnacje nadziemne, tj. maksimum 15 m od poziomu terenu do najwyższego punku przekrycia dachu, interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji wejście w życie zaskarżonej uchwały nie spowodowało ograniczenia konkretnego indywidualnego prawa lub uprawnienia skarżącego ani nie uległy one zniweczeniu w związku z przedmiotowym aktem planistycznym. Sąd meriti wskazał, że skarżący w argumentacji zmierzającej do wykazania swojej legitymacji skargowej, wynikającej z naruszenia własnego interesu prawnego poprzez przekroczenie przez Gminę [...] władztwa planistycznego, odwołuje się do przywołanego wcześniej ustalenia zawartego w zaskarżonym akcie, określającego obowiązującą na terenie oznaczonym symbolem [...] wysokość zabudowy na 15 m od poziomu terenu do najwyższego punktu przekrycia dachu, wskazując jednocześnie na spowodowanie tym ustaleniem zaciemnienia (ograniczenia nasłonecznienia) budynku istniejącego na działce nr [...], której jest właścicielem. Sąd Wojewódzki podniósł, że niezależnie od tego, że przed dokonaniem zaskarżoną uchwałą zmiany ustalenia w zakresie obowiązującej wysokości zabudowy na przedmiotowym terenie, oznaczonym w planie miejscowym uchwalonym przez Radę Miejską [...] w dniu [...] kwietnia 2010 r. uchwałą Nr [...] symbolem [...], zwymiarowanej jako maksymalna było ono sformułowane – wraz z jej punktami granicznymi – w sposób tożsamy, jak przyjęte uchwałą zaskarżoną (zmieniono maksymalną liczbę kondygnacji i zniesiono ich minimalną liczbę), ustalenie to nie znosi ustawowego obowiązku organu administracji architektoniczno-budowlanej określonego w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) ani nie wyłącza konieczności stosowania w procedurze inwestycyjnej wymagań wynikających z § 13 i § 60 rozporządzenia. Zgodnie z dyspozycją ustawodawcy zawartą w powołanym powyżej przepisie ustawowym przez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (także zamiennego) właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego m.in. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Ponadto prawodawca ani w § 13 ani w § 60 powołanego powyżej rozporządzenia nie uwzględnił możliwości modyfikacji warunków zapewniających naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz określających sytuowanie obiektu przesłaniającego ani norm wymaganego czasu nasłonecznienia, tak jak dopuścił modyfikację norm odległościowych obowiązujących w procesie inwestycyjnym regulacją planistyczną w § 12 ust. 2 omawianego rozporządzenia. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, wbrew sugestiom skarżącego, zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – w warunkach tej sprawy – nie oznacza obowiązku realizowania przez inwestora na terenie oznaczonym symbolem 7MU obiektu budowlanego o wysokości 15 metrów, mierzonej od poziomu terenu do najwyższego punktu przekrycia dachu. Zgodny z obowiązującymi ustaleniami planistycznymi będzie bowiem każdy projekt budowlany opracowany dla obiektu o wysokości mniejszej (np. 13,5 m) lub równiej 15 m, mierzonej od poziomu terenu do najwyższego punktu przekrycia dachu. Niezgodny z tymi ustaleniami będzie projekt przewidujący realizację na przedmiotowym terenie zabudowy o wysokości przekraczającej 15 m, mierzonej w sposób powyżej opisywany. Zgodności w tym zakresie nie zapewnia jednak samodzielne zatwierdzenie projektu budowlanego i uzyskania pozwolenia na budowę, uprawniających do realizacji inwestycji, bowiem poprzedzić je musi ocena zgodności koncepcji projektowej z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym dostosowanie jej do warunków określonych w § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ocena rozwiązań projektowych dokonana w kontekście art. 5 ustawy – Prawo budowlane, w tym przede wszystkim zastrzeżenia ustawodawcy zawartego w ust. 1 pkt 9 tego przepisu. Zgodnie z jego treścią obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. W okolicznościach powyżej przedstawionych nie można zdaniem Sądu pierwszej instancji uznać, że kwestionowane ustalenia planistyczne naruszają interes prawny lub uprawnienie skarżącego ingerując w sposób negatywny w jego sferę prawną poprzez np. zniesienie, ograniczenie czy też uniemożliwienie realizacji uprawnienia lub interesu prawnego. W tych okolicznościach Sąd ten był zobowiązany do odrzucenia skargi na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł J. M. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości zrzucił naruszenie: 1) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 101 ust 1 u.s.g. poprzez nieprawidłowe uznanie, ze zaskarżona uchwała nie narusza interesów prawnych skarżącego, co stanowi o braku jego legitymacji do wniesienia skargi; 2) przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 58 § 1 pkt 5a P. p. s. a. w zw. art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt. 2 u.p.z.p. i w zw. z art. 140 i 144 K.c. i w zw. z § 13 ust 4 rozporządzenia przez ewidentnie błędne przyjęcie wskutek nieuprawnionego przyjęcia, iż w sprawie nie doszło do naruszenia zaskarżonymi ustaleniami przedmiotowej uchwały interesu lub uprawnienia skarżącego, i w rezultacie odrzucenie skargi na podstawie art 58 § 1 pkt 5a P. p. s. a. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, jak również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał przede wszystkim, że skarżący spełnił procesowy obowiązek wykazania ponad wszelaką wątpliwość, iż wskazane przezeń rozwiązanie planistyczne narusza jego prawo własności i to w sposób nieproporcjonalny, i tym samym prawnie niedopuszczalny, skoro rodzi nadmierną uciążliwość w rozumieniu art. 140 K.c. w korzystaniu z prawa własności, a polegającą obiektywnie na co najmniej niemożności zachowania wynikającego z § 13 ust. 4 cyt. rozporządzenia wymogu odpowiedniego doświetlenia należącego do niego już istniejącego obiektu przy ulicy [...]. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zdaniem organu wywiedziona skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie wymienione w § 2 tego przepisu przesłanki nieważności postępowania sądowego. Sprawia to, że kontrola instancyjna orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, dokonywana jest w ramach zakreślonych przez podstawy kasacyjne, wskazane i uzasadnione w skardze kasacyjnej. Odnosząc się do wniosku strony o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie należy podkreślić, że zgodnie z art. 182 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie stanowi tego rodzaju postanowienie, a Sąd nie jest związany w tym zakresie wnioskiem strony, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. W pierwszej kolejności wskazać należy, że art. 101 ust. 1 u.s.g. powiązał legitymację skargową z naruszeniem interesu prawnego istniejącym w dniu wejścia w życie zaskarżonej uchwały. Interes ten powinien być konkretny i realny, stąd też nie kreuje go jedynie stan zagrożenia naruszeniem interesu prawnego podmiotu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 790/12 (LEX nr 1212683), prawo do wniesienia na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. skargi do sądu przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem w przypadku, gdy zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Tym samym o naruszeniu interesu prawnego rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej skarżącego wskutek uchwalenia planu miejscowego, będącego aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.). Powołując się na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. powinien wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją a zaskarżoną uchwałą. Związek ten powinien polegać na tym, że uchwała narusza, pozbawia lub ogranicza interes prawny skarżącego lub uprawnienie albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej. Nawiązując do powyższych uwag zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji w kwestii istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego. Bez wątpienia bowiem, skarżącemu przysługuje prawo własności do nieruchomości objętej ustaleniami zmiany planu miejscowego przyjętego zaskarżoną uchwałą. Jednakże, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji wysnuł błędne wnioski co do braku legitymacji skarżącego do wniesienia skargi na zaskarżoną uchwałę z uwagi na brak naruszenia tegoż interesu. Jak trafnie wskazano w skardze kasacyjnej postanowienia przedmiotowej uchwały o zmianie planu dotyczyły uprawnień skarżącego jako właściciela nieruchomości zlokalizowanej na działce numer [...], obręb [...] w [...] przy ul. [...], co przejawiać się miało w zmianie pierwotnych przepisów przedmiotowego planu i tym samym zezwolenie na wzniesienie na działce nr [...], obręb [...] w [...] obiektu o wysokości przekraczającej 13,35 m, co w ocenie skarżącego jest sprzeczne z wymogiem wynikającym wprost z § 13 ust. 4 rozporządzenia, albowiem skutkować to będzie automatycznie przesłanianiem i ograniczaniem nasłonecznienia przedmiotowego budynku skarżącego. Nadto skarżący wskazał, że w uchwale dokonano czytelnego zabiegu formalnego, którego skutkiem było zlokalizowanie działki nr [...] w jednostce planu oznaczonej symbolem [...], w którym wysokość zabudowy określono jako maksimum 15 m od poziomu terenu do najwyższego punku przekrycia dachu celem usankcjonowania naruszenia przez realizowaną na niej inwestycję interesu prawnego skarżącego i z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Z uwagi na powyższe uznać należy, że niewątpliwie istnieje po stronie skarżącej interes prawny w postaci ochrony prawa własności, który został ograniczony przez konkretne uregulowania dokonanej zaskarżoną uchwałą zmiany planu. Zaskarżona uchwała może mieć zatem realny wpływ na sposób wykonywania przez skarżącego jego prawa własności na ww. działce. Trafnie zatem zwraca się w skardze kasacyjnej uwagę na art. 140 Kodeksu cywilnego. Jednakże należy mieć na względzie, że stosownie do treści tego przepisu właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa i w tych samych granicach może rozporządzać rzeczą, tyle tylko, że realizacja uprawnień właścicielskich odbywa się w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Własność nie jest więc prawem absolutnym, które pozwala właścicielowi na niczym nieskrępowaną władzę nad rzeczą. Ustalenia planu miejscowego kształtują zaś, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.). Wykazanie naruszenia interesu prawnego nie oznacza więc, że uchwała narusza prawo. Zagadnienie to może być jednak rozważane dopiero w trakcie merytorycznej oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, nie zaś na etapie badania legitymacji skargowej. W tym miejscu wskazać również należy, że niedopuszczalne jest odrzucenie skargi z uwagi na niewykazanie po stronie skarżącej naruszenia interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały (w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.) i w istocie jednoczesne merytoryczne rozpoznanie zarzutów skargi, co uczynił Sąd pierwszej instancji. W przypadku bowiem stwierdzenia podstawy do odrzucenia skargi nie dochodzi do merytorycznego jej rozpoznania. Podsumowując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący wykazał naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., a co za tym idzie Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie odrzucił wniesioną przez niego skargę. Dlatego też należało przychylić się do zarzutu skargi kasacyjnej podnoszącego naruszenie art. 101 ust. 1 u.s.g., a w konsekwencji także do zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał, ponieważ w art. 209 P.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 P.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, gdyż przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu pierwszej instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008 r., nr 2, poz. 23).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło