I SA/Łd 872/17
WyrokWSA w Łodzi2017-11-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie wraz z odsetkami, otrzymane na mocy wyroku sądowego z tytułu utraconych korzyści, stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu według stawki 19% (podatek liniowy), czy też przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu według zasad ogólnych?Ratio decidendi
Odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści, które mogłyby zostać osiągnięte z prowadzenia działalności gospodarczej, stanowi przychód z tej działalności, nawet jeśli zostało wypłacone po jej likwidacji. W związku z tym, jeśli podatnik rozliczał się z tej działalności podatkiem liniowym, może również tak rozliczyć otrzymane odszkodowanie. Organ interpretacyjny błędnie zakwalifikował to odszkodowanie do przychodów z innych źródeł.Stan faktyczny
Skarżąca otrzymała odszkodowanie wraz z odsetkami na mocy wyroku sądowego, które stanowiło rekompensatę za utracone korzyści z prowadzonej wcześniej spółki partnerskiej. Wnioskodawczyni uważała, że odszkodowanie to powinno być opodatkowane podatkiem liniowym (19%), ponieważ stanowi substytut dochodu, który osiągałaby, gdyby szkody jej nie wyrządzono, a z takiej działalności rozliczała się podatkiem liniowym. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że odszkodowanie to nie korzysta ze zwolnienia podatkowego i stanowi przychód z innych źródeł, podlegający opodatkowaniu według zasad ogólnych, a nie przychód z działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej i zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski(spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: St. sekretarz sądowy Alina Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi H. C. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od osób fizycznych. 1. uchyla zaskarżoną interpretację ; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 697 ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z [...] r. stwierdził, że stanowisko H. C. przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania odszkodowania wraz z odsetkami jest nieprawidłowe.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:
Na podstawie aktu notarialnego z dnia 27 czerwca 2001 r. Wnioskodawczyni zawarła z G. G. umowę spółki partnerskiej. Oboje zobowiązali się do wykonywania w ramach spółki wolnych zawodów lekarza i pielęgniarki. W ramach tej spółki założyli Przychodnię Lekarską NZOZ A spółka partnerska przy ul. A 1. Przychodnia przez lata cieszyła się dobrą renomą i przynosiła zyski. W 2010 r. wspólnik wraz z synami postanowili przejąć w całości działalność przychodni wraz z pracownikami, pacjentami, sprzętem i wyposażeniem nie informując wnioskodawczyni o niczym. Na wątpliwości wnioskodawczyni wspólnik odpowiadał, że to plotki i pomówienia świadczące o zazdrości. Jak się później okazało od maja 2009 r. do kwietnia 2010 r. był wspólnikiem spółki cywilnej B. przy ul. B 1 (konkurencyjnej). Pracowników i pacjentów informował o likwidacji obecnej przychodni i przeniesieniu jej do nowej siedziby. Dokonał cesji telefonów i przekierowania korespondencji do nowej siedziby. Z końcem czerwca 2010 r. wspólnik z synami dokonał całkowitego przejęcia działalności przychodni. W związku z tymi poczynaniami wnioskodawczyni zmuszona została do złożenia wypowiedzenia umowy spółki partnerskiej z końcem czerwca 2010 r. Wnioskodawczyni wskazała, że poniosła straty materialne i utratę dochodu z działalności spółki. Działania wspólnika były bezprawne i bezpodstawne, gdyż nastąpiły z naruszeniem przepisów Kodeksu spółek handlowych, ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Kodeksu etyki lekarskiej oraz zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Sądy I i II instancji roszczenie odszkodowawcze wnioskodawczyni uznały za zasadne, zasądzając kwotę 200 189, 73 zł. W dniu 25 lipca 2016 r. wnioskodawczyni otrzymała wpłatę ze strony pozwanych w łącznej kwocie 278 946, 70 zł, w tym kwotę 200 189, 73 zł tytułem należności głównej (odszkodowania) oraz kwotę 78 756, 97 zł tytułem ustawowych odsetek. Sąd przyznał odszkodowanie na podstawie przepisu art. 415 Kodeksu cywilnego w związku z naruszeniem przez pozwanych przepisów art. 3, art. 5, art. 12 ust. 1 i ust. 2 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, natomiast odsetki za opóźnienie zostały zasądzone na podstawie przepisu art. 481 Kodeksu cywilnego. Kwota odszkodowania została zasądzona na rzecz wnioskodawczyni wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Gospodarczy z [...] r. w sprawie o sygn. akt [...]. Wnioskodawczyni jednocześnie wyjaśniła, że przyznana tym wyrokiem kwota stanowi odszkodowanie z tytułu utraconych przez wnioskodawczynię dochodów, jakie mogłaby uzyskać z prowadzenia działalności gospodarczej w ramach spółki A - Lekarz G. G. i partnerzy spółka partnerska w P., gdyby nie została Jej wyrządzona szkoda przez wspólnika G. G. oraz jego synów P. G. i M. G. Wymieniona spółka prowadziła bowiem przychodnię lekarska NZOZ A w P., jednakże na skutek działań pozwanych przychodnia przestała funkcjonować (przejecie personelu, pacjentów, sprzętu medycznego do konkurencyjnej przychodni). W okresie prowadzenia działalności gospodarczej w postaci w/w spółki wnioskodawczyni rozliczała swoje przychody w oparciu o podatek liniowy według stawki 19%. Wypłata odszkodowania nastąpiła w wysokości określonej wyrokiem sądowym, wskutek wszczętej egzekucji. Wskazane we wniosku odszkodowanie dotyczyło korzyści, które wnioskodawczyni mogłaby osiągnąć, gdyby Jej szkody nie wyrządzono.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie, ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku: Czy wnioskodawczyni może rozliczyć otrzymane odszkodowanie w zakresie należności głównej oraz odsetek na zasadach podatku liniowego, tj. według stawki 19%?
Zdaniem Wnioskodawczyni, przyznane Jej odszkodowanie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032). Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Wnioskodawczyni otrzymała odszkodowanie, które stanowi równowartość hipotetycznych dochodów, jakie otrzymałaby, gdyby Jej szkody nie wyrządzono, tj. gdyby dalej prowadziła działalność gospodarczą w ramach spółki A - lekarz G. G. i partnerzy spółka partnerska w P.. Oznacza to, że wypłacone Jej odszkodowanie nie korzysta ze zwolnienia. Wówczas bowiem wnioskodawczyni byłaby w lepszej sytuacji niż pozostali podatnicy, którzy odprowadzają podatek od wskazanych dochodów. Gdyby nie szkoda wnioskodawczyni osiągnęłaby bowiem dochód, z którego musiałaby się rozliczyć. Jednocześnie należy przypomnieć, że w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej w ramach spółki, partnerskiej Wnioskodawczyni korzystała z możliwości rozliczenia się z podatku dochodowego od osób fizycznych, według stawki 19%, tj. w oparciu o tzw. podatek liniowy, o którym mowa w przepisie art. 30c u.p.d.o.f. Zdaniem wnioskodawczyni może ona rozliczyć otrzymane odszkodowanie według stawki 19%, tj. na takich zasadach, na jakich rozliczyłaby dochód osiągany z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w ramach spółki partnerskiej, czyli na zasadach, które obowiązywałyby gdyby jej szkody nie wyrządzono. Odszkodowanie dotyczy okresu lipiec - grudzień 2010 r., w którym spółka partnerska istniała. Wnioskodawczyni wskazała, że w niemalże każdej interpretacji podatkowej, czy też w wyroku sądu administracyjnego dotyczącego konieczności opodatkowania odszkodowania z tytułu utraconych korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podkreśla się cel wywłaszczenia tego typu odszkodowania ze zwolnienia przedmiotowego, tj. by podatnik miał zrekompensowaną szkodę, ale by się na niej nie wzbogacił, a także by nie był w korzystniejszej sytuacji niż pozostali podatnicy, którzy z osiąganych korzyści (przychodów) muszą odprowadzić podatek dochodowy. De facto ustawodawca wprowadza pewną fikcję, gdzie odszkodowanie jest traktowane jako substytut przychodu, a zatem winno być opodatkowane na takich samych zasadach jak przychód. Z powyższego wynika zatem, że skoro wnioskodawczyni rozliczała przychód z tytułu udziału w Spółce partnerskiej stawką 19%, to otrzymane odszkodowanie w miejsce tego przychodu winna również rozliczyć tą samą stawką. W przeciwnym wypadku wnioskodawczyni musiałaby rozliczyć się na zasadach ogólnych, tj. według skali podatkowej 32% z uwagi na wysokość zasądzonego odszkodowania, co jest niedopuszczalne. Wnioskodawczyni byłaby wówczas dodatkowo poszkodowana. Według wnioskodawczyni jeżeli rozlicza się obecnie na zasadach ogólnych to nie ma przeciwskazań, by zasądzone odszkodowanie rozliczyć według stawki podatku liniowego.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w uzasadnieniu interpretacji z [...]r. stwierdził, że przedmiotowe odszkodowanie nie korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., z uwagi na fakt, że odszkodowanie to dotyczyło utraconych korzyści jakie wnioskodawczyni mogłaby osiągnąć, bowiem wypłata przedmiotowego odszkodowania nastąpiła z tytułu utraconych przez Wnioskodawczynię dochodów jakie mogłaby uzyskać z prowadzenia działalności gospodarczej w ramach Spółki partnerskiej, gdyby nie została jej wyrządzona szkoda.
W odniesieniu natomiast do zasądzonych wyrokiem sądu odsetek organ wskazał, że instytucję prawną odsetek reguluje art. 481 ustawy Kodeks cywilny, który stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może zażądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Odsetki są związane z kwotą długu głównego, jednak źródło ich powstania różni się zasadniczo od źródła powstania długu głównego. Innymi słowy, nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem czy też innym świadczeniem (naprawieniem szkody). Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego - są skutkiem niewykonania zobowiązań.
Dalej organ wyjaśnił, że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w katalogu zwolnień przedmiotowych wymieniono wprost odsetki wolne od podatku, co oznacza, że ustawodawca wyraźnie odróżnia je od odszkodowania i zadośćuczynienia. Zatem nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z zadośćuczynieniem i odszkodowaniem, czy też innym świadczeniem.
Ponadto w ocenie organu nie zostały również spełnione przesłanki wynikające z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uprawniające wnioskodawczynię do zwolnienia od podatku dochodowego otrzymanych odsetek ustawowych od odszkodowania. Odsetki ustawowe, o których mowa we wniosku nie zostały uwzględnione w art. 21, ani w żadnym innym przepisie wskazanej powyżej ustawy, zatem podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. W związku z tym stanowią one przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., zgodnie ze wskazaną powyżej regułą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy.
W konsekwencji organ stwierdził, że kwoty wypłaconego wnioskodawczyni w 2016 r. na podstawie wyroku sądu, odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi nie można zaliczyć do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. i opodatkować według 19% stawki podatku liniowego. Uzyskany bowiem przychód nie stanowi odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, określonego w art. 14 ust. 2 pkt 12 u.p.d.o.f., a tylko taka ewentualność przewidziana została przez ustawodawcę w owej ustawie. Przychód ten należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1, w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.. W związku z tym będzie on podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, określonych w art. 27 z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 ustawy. Tym samym stanowisko wnioskodawczyni jest nieprawidłowe.
W skardze H. C. zarzuciła naruszenie:
- przepisu art. 14 ust. 2 pkt 12, w związku z art. 30 c ust. 1 u.p.d.o.f. , poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że wypłacone skarżącej odszkodowanie wraz z odsetkami za opóźnienie nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej, a tym samym nie może zostać opodatkowane stawką liniową 19%;
- przepisów postępowania, tj. art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), art. 121 § 1 oraz art. 124 o.p., poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady działania organów na podstawie przepisów prawa, zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasady przekonywania strony w postępowaniu podatkowym, czyli wyjaśniania przesłanek którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy, tak by uniknąć stosowania środków przymusu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, dlatego zaskarżona interpretacja podlega uchyleniu. Zasadny jest zarówno zarzut naruszenia art. 14 ust.2 pkt.10 u.p.d.o.f, jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania, z tym jednakże zastrzeżeniem, że został on wadliwie sformułowany. Wskazane przez autorkę skargi przepisy art.120 i art.121 § 1 o.p winny być poprzedzone art.14h o.p, który wskazuje, które z przepisów tej ustawy mają zastosowanie w postępowaniu interpretacyjnym. Nadto nie mogło dojść do naruszenia art. 124 o.p, bowiem przepis ten w takim postępowaniu nie znajduje zastosowania.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wypłacone skarżącej odszkodowanie wraz z odsetkami z tytułu utraconych korzyści winno być jej przychodem ze źródła wskazanego w art. 10 ust.1 pkt.3 u.p.d.o.f (pozarolnicza działalność gospodarcza) i być opodatkowany na zasadach art.30 c (19% stawką liniową). Według oceny organu interpretacyjnego otrzymane przez skarżącą odszkodowanie nie stanowi przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, tylko z "innych źródeł" (art. 10 ust. 1 pkt 9 o.p) ponieważ "ustawodawca nie przewidział możliwości zaliczenia odszkodowania z tytułu utraconych korzyści, jako bezpośrednio dotyczącego składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą". Nadto wskazał, że przychód ten został uzyskany na mocy wyroku sądu, po likwidacji działalności gospodarczej skarżącej, która od tego momentu rozliczała się na zasadach ogólnych.
Dokonania wykładnia przepisu art. 14 ust. 2 pkt 10 u.p.d.o.f. nie dość, że jest powierzchowna, to do tego jest błędna.
Należy także zwrócić uwagę, że mimo obszerności interpretacji, powyżej przedstawione stanowisko jest jednocześnie jedynym uzasadnieniem stanowiska organu, co do wątpliwości skarżącej związanych ze stosowaniem prawa podatkowego w jej indywidualnej sprawie. Pozostała część interpretacji dotyczy zagadnienia, które w sprawie w ogóle sporne nie było, a mianowicie tego, że wypłacone skarżącej odszkodowanie nie korzysta ze zwolnienia opisanego w art.21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej działalności uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Z kolei zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 10 u.p.d.o.f. przychodem z działalności gospodarczej są otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej. Odszkodowanie jest świadczeniem będącym następstwem szkody, która może mieć postać straty, którą poszkodowany poniósł (damnum emergens) oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (lucrum cessans) – art. 361 § 2 k.c. Powołany przepis art. 14 ust. 2 pkt 10 u.p.d.o.f. (ani żaden inny) nie zawierają jakiegokolwiek ograniczenia, które pozwalałoby przyjąć, że do przychodów z działalności gospodarczej można zaliczyć wyłącznie odszkodowania z tytułu poniesionej straty. Co więcej, wykładnia systemowa wewnętrzna wskazuje na to, że użyte w treści przepisu art. 14 ust. 2 pkt 10 u.p.d.o.f. określenie "odszkodowanie" obejmuje świadczenie będące następstwem straty, jak i utraconych korzyści. Zgodnie z art.21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: (a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, (b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Z przepisu tego wynika przede wszystkim to, że ustawodawca odróżnia obie formy odszkodowań opisane w art. 361 § 2 k.c., ponadto wynika z niego, że zwolnieniem nie są objęte żadne odszkodowania, które na mocy wyroku lub ugody sądowej otrzymuje przedsiębiorca w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Inne odszkodowania (o ile nie są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą) korzystają ze zwolnienia z wyłączeniem odszkodowań będących następstwem utraconych korzyści.
Wykładnia gramatyczna przepisu art. 10 ust.1 pkt 3 u.p.d.o.f. prowadzić musi do wniosku, że nie wszystkie odszkodowania (przy czym nie ma znaczenia, czy są to odszkodowania przyznane z powodu straty, czy też utraconych korzyści) stanowią przychód z działalności gospodarczej. Przychód taki stanowią wyłącznie odszkodowania "za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej". Ustawa nie definiuje pojęcia "majątku związanego z działalnością...", dlatego też odwołując się do wykładni gramatycznej należy przyjąć, że chodzi o składniki mienia, których posiadanie wiąże się z faktem prowadzenia działalności gospodarczej (Podatek dochodowy od osób fizycznych 2011, pod redakcją Janusza Marciniuka, C.H Beck, Warszawa 2011 str.156-157 ). Mieniem z kolei, zgodnie z art. 44 k.c. – jest własność i inne prawa majątkowe. Mienie jest pojęciem ogólnym oznaczającym ogół praw majątkowych, w szczególności prawo własności i inne prawa rzeczowe występujące w k.c. (np. prawa rzeczowe ograniczone) i poza kodeksem (np. współwłasność uczestników wspólnoty mieszkaniowej). Są to też takie prawa podmiotowe majątkowe, jak wierzytelności (prawa względne) oraz prawa osobiste o charakterze majątkowym (np. prawo do wynagrodzenia) i prawa majątkowe na dobrach niematerialnych (np. majątkowe prawa autorskie, prawa majątkowe z patentu i inne z zakresu własności przemysłowej). Mieniem są tylko prawa, nie są zaś obowiązki (długi), które własność i inne prawa majątkowe tylko obciążają.
Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w ramach spółki partnerskiej "Przychodnia Lekarska NZOZ A." W rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego spółka ta była przedsiębiorstwem. Zgodnie z art. 551 tej ustawy Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.
Obejmuje ono w szczególności:
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5) koncesje, licencje i zezwolenia;
6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8) tajemnice przedsiębiorstwa;
9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Materialne składniki przedsiębiorstwa to: własność nieruchomości i ruchomości oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości i ruchomości (art. 551 pkt 2), prawa wynikające z umów najmu lub dzierżawy nieruchomości i ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych (art. 551 pkt 3). Wszystkie pozostałe składniki majątku przedsiębiorstwa mają charakter niematerialny (Kodeks Cywilny, Komentarz, Część Ogólna, pod redakcją W. Katnera, Warszawa 2014, LEX, teza 14. do art. 551).
W ocenie sądu wykładnia gramatyczna, systemowa wewnętrzna i zewnętrzna (odwołanie do przepisów art. 361 § 2, art. 44 i art. 551 k.c.) art. 14 ust. 2 pkt 10 u.p.d.o..f prowadzić musi do wniosku, że przychodem z działalności gospodarczej są otrzymane odszkodowania zarówno z tytułu straty (damnum emergens), jak i utraconych korzyści (lucrum cessans), zaś odszkodowaniem "dotyczącym składników majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą" jest odszkodowanie będące następstwem szkód zarówno w materialnych, jak i niematerialnych składnikach przedsiębiorstwa. Z tego punktu widzenia stanowisko organu interpretującego, zgodnie z którym odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej, ponieważ nie dotyczy bezpośrednio składnika majątkowego związanego z działalności gospodarczą, należy uznać za błędne. Na marginesie wspomnieć wypada, że zgodnie z uzupełnieniem wniosku interpretacyjnego (k.43 akt administracyjnych) przyznane odszkodowanie było związane z m.in "z przejęciem (...) sprzętu medycznego do konkurencyjnej przychodni", co jak się wydaje, w świetle wywodów organu interpretacyjnego "bezpośrednio" dotyczy składnika majątkowego związanego z działalnością gospodarczą.
W ocenie sądu dla oceny stanowiska skarżącej nie ma znaczenia, że przychód powstał już po likwidacji prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Z faktu tego nie można skutecznie wyciągnąć wniosku, że nastąpiła zmiana źródła przychodu, z opisanego w art. 10 ust.1 pkt 3 u.p.d.o.f., na to, o którym mowa w art.10 ust.1 pkt 9 u.p.d.o.f.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ interpretujący uwzględni uwagi sądu związane z wykładnią przepisu art. 14 ust. 2 pkt 10 u.p.d.o.f.
Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 146 p.p.s.a należało uchylić zaskarżoną interpretację, o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło