III SA/Gl 813/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-03-11
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Barbara Brandys-Kmiecik, Beata Kozicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy polski związek sportowy, będący dysponentem środków publicznych i realizujący zadania publiczne, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wykazu klubów członkowskich, dokumentacji złożonej do sądu rejestrowego oraz sprawozdania zarządu, nawet jeśli działalność związana z tymi informacjami nie była bezpośrednio finansowana ze środków publicznych?Ratio decidendi
Polski związek sportowy, jako podmiot dysponujący majątkiem publicznym i realizujący zadania publiczne, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ nie może odmówić udostępnienia informacji tylko dlatego, że działalność związana z tymi informacjami nie była bezpośrednio finansowana ze środków publicznych. Ponadto, zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 Kpa, poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz wadliwe uzasadnienie.Stan faktyczny
Strona skarżąca zwróciła się do polskiego związku sportowego ("B") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wykazu klubów członkowskich, dokumentacji złożonej do sądu rejestrowego oraz sprawozdania zarządu. Organ odmówił udzielenia informacji, argumentując, że działalność związana z tymi informacjami nie była finansowana ze środków publicznych. Strona skarżąca złożyła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację przepisów o dostępie do informacji publicznej oraz brak wymaganych elementów w decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi "A" w N. na decyzję "B" w K. z dnia z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od "B" w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. “B" (dalej: "B", organ) po rozpoznaniu wniosku "A" (dalej: Wnioskodawca, Strona) odmówił udzielenia wnioskowanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu "B" odnosząc się do punktów 1-3 wniosku wskazał, że polski związek sportowy jest zobowiązany do udzielania informacji, które realizowano przv wykorzystaniu środków publicznych. Na poparcie twierdzenia przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygnaturze I OSK 147/15 i zaakcentował, że linia orzecznicza oraz art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawa o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. 2018r. poz. 1330 ze zm., dalej “u.d.i.p.") potwierdzają, że "B" jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej dotyczącej wykonywanych zadań publicznych oraz tych zadań, w zakresie których dysponuje majątkiem publicznym. Wszelkiego rodzaju działalność mieszcząca się w zakresie punktów wniosku nie była finansowana ze środków publicznych, a zatem nie został spełniony główny wymóg umożliwiający zakwalifikowanie wnioskowanych informacji jako informacji publicznych. W związku z powyższym przywołane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p, co skutkuje brakiem obowiązku ich udostępniania w świetle przepisów przywołanej ustawy.
Kwestionując powyższe Wnioskodawca złożył [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, która została przekazana do tut. Sądu po ponagleniu dopiero [...] r. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania oraz zarzucono:
1. obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
a) art. 4 ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że podmioty dysponujące majątkiem publicznym są zobowiązane do udzielenia informacji publicznej jedynie w zakresie działalności finansowanej ze środków publicznych podczas gdy art. 4 ust. 1 pkt. 5 ww. ustawy wskazuje jedynie na podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, a nie zakres udostępnianych informacji publicznych przez te organy;
b) art. 6 ust. 1 pkt. 2 i 3 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że "B" nie jest zobowiązany do udostępnienia wnioskowanych przez stronę skarżącą informacji.
2. obrazę przepisów postępowania a mianowicie: art. 107 § 1 pkt. 6 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2018r., poz. 2096 ze zm.; dalej jako Kpa) poprzez nie zawarcie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego rozstrzygnięcia oraz pouczenia o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego, wysokości wpisu od skargi a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że pismem z dnia [...] r. strona skarżąca wniosła do "B" wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1. Wykazu klubów członkowskich "B", których przedstawiciele brali udział w Walnym Zjeździe Sprawozdawczo-Wyborczym "B", który odbył się w S. [...] r.
2. Kopii dokumentu złożonego do sądu rejestrowego, właściwego dla "B", aktualizującego skład Zarządu "B" (tj. wybrany na Walnym Zjeździe Sprawoz-dawczo-Wyborczym "B", odbytym w S. [...] r.). A jeżeli takich dokumentów było po Zjedzie więcej - wniesiono o przedłożenie kopii wszystkich dokumentów złożonych do sądu rejestrowego.
3. Kopii Sprawozdania p. T. K., Prezesa Zarządu "B", przedstawioną za Zjeździe jak wyżej, stanowiącego podsumowanie prac Zarządu i całego związku, a tym samym - podstawę udzielenia absolutorium.
Skarżąca wskazała, iż "B" odmówił udostępnienia wnioskowanych przez nią informacji, gdyż działalność mieszcząca się w zakresie w/w punktów nie była finansowana ze środków publicznych, a wobec tego zdaniem organu nie został spełniony główny wymóg umożliwiający zakwalifikowanie wnioskowanych informacji jako informacji publicznej.
Strona kwestionując prawidłowość takiego stanowiska organu powołała sie na art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. i art. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (t.j. Dz.U z 2019r., poz. 1468) podkreślając że "B" jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych. Zaakcentowała, że powyższy przepis wskazuje jedynie podmiotowy dostęp do informacji publicznej, organów zobligowanych do jej udostępnienia a nie jak twierdzi w niniejszej sprawie organ - zakresu przedmiotowego informacji publicznej podlegającej udostępnieniu. Dlatego wskazując na treść art. art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit b i d oraz pkt. 3 podniosła, że stanowi on konkretyzację ogólnej zasady udostępniania informacji publicznej; zawiera przykładowy, otwarty katalog informacji oraz danych, które podlegają reżimowi ustawy. Zatem wykaz klubów członkowskich "B", których przedstawiciele brali udział w Walnym Zjeździe Sprawozdawczo-Wyborczym "B", odbytym w S. [...] r. jest informacją, która mieści się w art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit b i d u.d.i.p. bo dotyczy informacji o organach podmiotu. Walny Zjazd "B" jest bowiem zgodnie z treścią § 22 statutu "B" jednym z organów związku. Także dokumentacja złożona do sądu rejestrowego, aktualizująca skład Zarządu "B" oraz sprawozdanie prezesa Zarządu "B" odnosi się do Informacji dotyczącej organów "B", a także o osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, o których wprost mowa w art. treść art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit b i d oraz pkt. 3 u.d.i.p. W związku z powyższym nie ulega jakiejkolwiek wątpliwości, że organ winien udostępnić informację w zakresie wnioskowanym przez stronę skarżącą.
Na zakończenie wskazano, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 pkt. 6 i 9 Kpa Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem decyzja winna zawierać uzasadnienie faktyczne, a także pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego, wysokości wpisu od skargi od decyzji mającej charakter stały, a ponadto o możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy. W zaskarżonej decyzji brak powyższych elementów, co skutkuje, wadą prawną przedmiotowej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2067, dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem jej art. 57a.
Przede wszystkim wskazać należy, iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Dokonując więc wykładni art. 1 ust.1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP należy zauważyć, że za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym.
W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że wniosek strony skarżącej został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Ustawa prawo o stowarzyszeniach w art. 2 stanowi, że stowarzyszenie jest dobrowolnym, samodzielnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych (ust. 1). Stowarzyszenie samodzielnie określa swoje cele, programy, działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności (ust. 2). Natomiast art. 33 przewiduje, że majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz ofiarności publicznej (ust. 1). Stowarzyszenie, z zachowaniem obowiązujących przepisów, może przyjmować darowizny, spadki i zapisy oraz korzystać z ofiarności publicznej (ust. 2). Nadto w myśl art. 35 tej ustawy stowarzyszenie może otrzymać dotację według zasad określonych w odrębnych przepisach, co oznacza, że w takiej sytuacji rozporządza środkami publicznymi.
Natomiast według art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie, polski związek sportowy ma wyłączne prawo m.in. do organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego, a nadzór nad działalnością polskich związków sportowych sprawuje minister właściwy do spraw kultury fizycznej, zgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 ustawy o sporcie, m.in. przez kontrolę polskiego związku sportowego (ust. 3 pkt 2), której zakresem objęta jest działalność polskiego związku sportowego pod względem zgodności z przepisami prawa oraz postanowieniami statutu, który zatwierdza w drodze decyzji minister właściwy do spraw kultury fizycznej (ust. 4). Nadto na mocy art. 29 ust. 1 ustawy o sporcie minister właściwy do spraw kultury fizycznej może dofinansować uprawianie lub organizowanie sportu oraz jego promocję. Minister, zgodnie z ust. 7 tego przepisu, w zakresie dofinansowania zadań związanych z przygotowaniem kadry narodowej do udziału w igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych, mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy, może zlecać polskim związkom sportowym, Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu i Polskiemu Komitetowi Paraolimpijskiemu realizację zadań publicznych z pominięciem otwartego konkursu ofert, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 z późn. zm.). Przepisy art. 47 i art. 151 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych stosuje się odpowiednio.
Natomiast jak wynika z treści postanowień Statutu do celów i zadań Związku zgodnie z § 8 należy m.in.: organizowanie współzawodnictwa sportowego, popularyzacja i rozwój [...] oraz skupianie stowarzyszeń i innych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie [...]; reprezentowanie interesów; regulowanie i kontrolowanie, opracowywanie reguł i przepisów dotyczących [...]; ochrona interesów członków związku, itd.
W oparciu więc o te przywołane przepisy stwierdzić należy, że "B" stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia takiej informacji, bowiem jest dysponentem dotacji przyznawanych przez Ministra Sportu i Turystyki, zatem dysponuje majątkiem publicznym a także realizuje zadania publiczne związane z upowszechnianiem i wspieraniem kultury fizycznej oraz sportu. (vide: NSA w wyroku z 26 lipca 2012 r., sygn. akt I OZ 524/12 dot. PZPN; wyrok z 6 września 2016r. o sygn. akt I OSK 147/15 dot. PZN). Jest wobec tego tak zwanym organem administrującym czyli podmiotem upoważnionym, realizującym zadania z zakresu administracji publicznej, któremu przepisy prawa przyznały kompetencje administrowania.
Zatem do rozstrzygnięcia pozostaje spór o zakres informacji publicznej, który "B" jest zobowiązany do udostępnienia stronie skarżącej.
Zauważyć więc należy, że w tej sprawie organ nie wyjaśnił w sposób odpowiadających wymogom postępowania administracyjnego żadnej ze spornych, a kluczowych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy; nie poczynił w zakresie objętym zarzutami skarżącej jakichkolwiek ustaleń dotyczących stanu faktycznego, w żaden sposób nie wyjaśnił wskazywanych przez Stronę rozbieżności w załatwieniu wniosku o żądane informacje ani nie ustosunkował się do argumentacji wniosku czy ponagleń – mimo, że powyższe kwestie są niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Tym bardziej, że Strona podkreślała posiadanie uprawnienia do otrzymania wnioskowanych danych jako informacji publicznej. W konsekwencji więc wyrażona w zaskarżonej decyzji przez organ lakoniczna argumentacja, bez podania jakiegokolwiek ustalonego stanu faktycznego i jego wnikliwej analizy prawnej powoduje brak prawidłowego uzasadnienia dokonanej sumbsumpcji i ocenę zajętego przez organ stanowieska w sprawie jako całkowicie nieuzasadnionego i wymykającego się spod jakiejkolwiek kontroli sądowej. W konsekwencji więc tut. Sąd stwierdził, że doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego zawartych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa.
Podkreslić także należy, że organ nie przedłożył Sądowi wszystkich materiałów objętych spornym wnioskiem, co uniemożliwiło dokładne zapoznanie się z ich treścią i tym samym utrudniło weryfikację kierunku rozpoznania wniosku przyjętego przez organ. Nadto lakoniczna treść uzasadnienia powoduje, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli merytorycznej. W konkluzji zatem Sąd uznał, że skoro organ nie wyjaśnił w sposób odpowiadających wymogom postępowania administracyjnego wszystkich wskazanych powyżej istotnych okoliczności sprawy, nie poczynił w zakresie objętym zarzutami skarżącej ustaleń dotyczących spornych zagadnień i kwestii - to należało uchylić decyzję z uwagi na naruszenia przepisów postępowania administracyjnego zawartych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa.
Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., a na zasądzone koszty składają się wpis sądowy, koszty zastępstwa procesowego oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa.
-----------------------
7
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło