II OSK 565/20

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2020-03-11

Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Flasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, złożony w skardze kasacyjnej od postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania nieważnościowego, może obejmować decyzje wydane w zwykłym toku instancji, które stanowiły przedmiot postępowania nieważnościowego?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, złożony w skardze kasacyjnej od postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania nieważnościowego, nie może obejmować decyzji wydanych w zwykłym toku instancji, jeśli nie zachodzi tożsamość sprawy w znaczeniu materialnoprawnym. Tożsamość ta wymaga identyczności podmiotów, przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego oraz jego podstaw prawnych i faktycznych. Postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania nieważnościowego nie rozstrzyga o kwestiach nałożonych obowiązków, a jedynie o przeszkodach prawnych do wszczęcia postępowania, co wyklucza materialnoprawną tożsamość sprawy z decyzjami nakazującymi rozbiórkę.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, którym oddalono jej skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wszczęcia postępowania nieważnościowego. W skardze kasacyjnej wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewódzkiego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujących rozbiórkę rozbudowanej części budynku gospodarczego. Skarżąca argumentowała, że brak wstrzymania może spowodować szkodę. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru z dnia [...] września 2016 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku B. Ś.- D. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B. Ś. - D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 183/19 w sprawie ze skargi B.Ś. - D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru z dnia [...] września 2016 r. znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 lipca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 183/19 oddalił skargę B. Ś. - D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. Skargą kasacyjną B. Ś. - D. zaskarżyła powyższy wyrok, zawierając w tej skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru z dnia [...] września 2016r. w sprawie znak [...] nakazujących skarżącej rozbiórkę rozbudowanej części budynku gospodarczego - do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania. We wniosku wskazała, że brak wstrzymania ww. decyzji może spowodować szkodę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność, że dla zakresu stosowania ochrony tymczasowej przewidzianej art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów lub czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, chodzi tu o sprawę w ujęciu materialnoprawnym, której tożsamość (granice) wyznaczają elementy określające istotę skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku administracyjnoprawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Przy takim szerokim materialnoprawnym rozumieniu sprawy w zakresie wyznaczonym przez art. 61 § 3 p.p.s.a. mieści się nie tylko zaskarżona decyzja, ale także decyzja wydana przez organ pierwszej instancji. Co więcej, w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, we wznowionym postępowaniu i w odniesieniu do decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3, wniosek ten może również dotyczyć decyzji wydanych w zwykłym toku instancji. Wszystkie bowiem te postępowania toczą się w tej samej - z punktu widzenia materialnoprawnego - sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne i stanowią jedynie jego powtórzenie czy też przedłużenie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 204; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009 r., s. 386-387). W przedmiotowej sprawie skarga B. Ś.- D. wniesiona została od wydanego w oparciu o art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r., utrzymującego w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] października 2018 r. znak [...], którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru z dnia [...] września 2016 r. znak [...] nakazującą rozbiórkę rozbudowanej części budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości W., gm. C.. Mając na uwadze tak zakreślony przedmiot niniejszej sprawy stwierdzić należało, że decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym oraz postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W zaskarżonym postanowieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odnosił się bowiem do kwestii nałożenia na skarżącą określonych obowiązków, a jedynie stwierdził, że istnieją przeszkody prawne do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Brak jest zatem tożsamości sprawy w jej znaczeniu materialnym, co uzasadnia stwierdzenie, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru z dnia [...] września 2016 r. nie mogła być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w przedmiotowym postępowaniu. Stąd też wniosek skarżącej złożony w tym przedmiocie podlegał oddaleniu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło