I SA/Wa 2413/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. P. i J. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. akt [...] 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 4000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz M. P. i J. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. P. i J. G. pismem z 11 października 2019 r. (data prezentaty) wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o: 1) wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, 2) stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu ma rażący charakter, 3) przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie 4.000 zł - na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a., 4) zasądzenie kosztów postępowania, - w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 667/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 12 marca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] , wchodzącą w skład nieruchomości po nazwą "[...] " - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu 10 marca 2014 r. Zatem dwumiesięczny termin do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, zakreślony przez Sąd w powołanym wyroku, upłynął z dniem 10 maja 2014 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wystosowania przez M. P. i A. K. wezwania do wykonania powołanego wyroku, organ nie wykonał wskazanego powyżej wyroku. Dlatego też wnieśli oni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę - żądając wymierzenia organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/WA 12/15 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 złotych. Ponieważ Prezydent [...] w dalszym ciągu nie rozpoznał przedmiotowego wniosku - dlatego też pismem z 16 sierpnia 2019 r. (data prezentaty) M. P. i J. G. ponownie wezwali organ do niezwłocznego wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 667/13. Następnie pismem z 11 października 2019 r. (data prezentaty) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że organ nie wykonał wyroku, pomimo iż termin wyznaczony przez Sąd już upłynął. Dlatego też wezwali oni organ do wykonania wyroku. Niemniej jednak wezwanie to okazało się bezskuteczne, gdyż skarżący nadal nie otrzymali rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że pismem z 30 października 2019 r. poinformował wnioskodawców, że w terminie 7 dni mogą zapoznać się z aktami sprawy, a następnie zostanie wydana decyzja rozpoznająca wniosek o przyznanie odszkodowania. Następnie Prezydent [...] decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] , rozpoznał przedmiotowy wniosek o przyznanie odszkodowania i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi [...] grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: p.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 667/13, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 12 marca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] , wchodzącą w skład nieruchomości po nazwą "[...] " - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 10 marca 2014 r. - zatem dwumiesięczny termin do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, zakreślony przez Sąd w powołanym wyroku, upłynął z dniem 10 maja 2014 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, iż do dnia wniesienia skargi z 11 października 2019 r. (data prezentaty) - mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku i mimo tego, że już wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/WA 12/15 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 złotych - organ w dalszym ciągu nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, iż niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych – w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Także fakt wykonania przez Prezydenta [...] wyroku Sądu - decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] organ rozpoznał wniosek o przyznanie odszkodowania i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe - nie ma decydującego znaczenia w sprawie, gdyż nastąpiło to po wniesieniu skargi do Sądu pismem z dnia 11 października 2019 r. (data prezentaty). Poza tym termin rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania wyznaczony przez Sąd upłynął już wcześniej - z dniem 10 maja 2014 r. Zatem okres niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 667/13 - do czasu wydania decyzji w dniu [...] grudnia 2019 r. - wynosi ponad pięć lat. Zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę za niewykonanie wyroku Sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Skład orzekający ocenił, że w realiach niniejszej sprawy wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 4.000 złotych (osiem razy większa niż poprzednia grzywna), która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze także fakt, iż Prezydent [...] rozpoznał już przedmiotowy wniosek o przyznanie odszkodowania. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ - mimo wyroku Sądu stwierdzającego bezczynność Prezydenta [...] i mimo wyroku wymierzającego mu grzywnę - zakończył sprawę dopiero po upływie ponad 5 lat od wyznaczonego przez Sąd terminu. Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania od Prezydenta [...] na rzecz skarżących - na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a - sumy pieniężnej, uznając to żądanie za nieuzasadnione. Wskazać należy, że ww. przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści tego art. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić też trzeba, że o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma, jak już wskazano powyżej, charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować stronie skarżącej stratę, jaką poniosła na skutek nie wykonania przez organ wyroku sądu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością organu w zakresie wykonania wyroku sądu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że z treści skargi wynika, że przyznanie skarżącym sumy pieniężnej będzie formą zadośćuczynienia za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy i zdyscyplinuje organ do załatwienia sprawy. Zatem z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznali w związku z bezczynnością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować - tym bardziej, że przedmiotowy wniosek został już rozpoznany. Jeszcze raz należy podkreślić, iż zakwalifikowanie działań organu jako bezczynności w wykonaniu wyroku nie oznacza automatycznie konieczności orzeczenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej - bowiem zasądzenie tej sumy nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności. Ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Sąd zasądził też na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 151 i art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.