III SA/Łd 993/19
PostanowienieWSA w Łodzi2020-03-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona do sądu administracyjnego w imieniu stowarzyszenia zwykłego przez jego przedstawiciela, któremu nie udzieliło pełnomocnictwa wszystkich 37 członków stowarzyszenia (z powodu braku podpisu jednego członka przebywającego za granicą), spełnia wymogi formalne postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Skarga wniesiona do sądu administracyjnego w imieniu stowarzyszenia zwykłego przez jego przedstawiciela, któremu nie udzieliło pełnomocnictwa wszystkich członków stowarzyszenia, jest niedopuszczalna. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez stowarzyszenie zwykłe jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wymaga pełnomocnictwa procesowego podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia. Brak takiego pełnomocnictwa, nawet z powodu niemożności uzyskania podpisu jednego członka, skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Stowarzyszenie Ax. w P. wniosło skargę na uchwałę Rady Miasta P. dotyczącą programu gospodarowania zasobem mieszkaniowym. W trakcie postępowania sąd wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych, w tym do złożenia pełnomocnictwa podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia. Stowarzyszenie liczyło 37 członków, jednak pełnomocnictwo zostało podpisane tylko przez 36 członków, ponieważ jeden z nich przebywał za granicą i nie było z nim kontaktu. Sąd uznał, że brak pełnomocnictwa podpisanego przez wszystkich członków stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie skardze dalszego biegu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono na rzecz strony skarżącej kwotę 300 zł tytułem wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ax. w P. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...] nr [...] w sprawie uchwalenia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Miasta P. na lata 2015-2020 p o s t a n a w i a : 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić na rzecz Ax. w P. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 300,- (trzysta) złotych tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowanego w dniu 29 października 2019 roku pod pozycją 4083. D.Cz.
Ax. w P. wniosło do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie uchwalenia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Miasta P. lata 2015-2020. Pod skargą podpisała się Z.Ł. Stowarzyszenie uiściło wpis w kwocie 300 zł.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta P. działający w imieniu Rady Miasta P. wniósł o oddalenie skargi.
Zarządzeniem z 3 grudnia 2019 r. strona skarżąca wezwana została do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej zgodnie z art. 29 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. 2325 ze zm.) – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na powyższe Prezes Stowarzyszenia Z.Ł. nadesłał Regulamin działalności Stowarzyszenia, uchwałę [...] z [...] r. o wyborze Zarządu Stowarzyszenia, potwierdzenia Biura Planowania Rozwoju Miasta Urzędu Miasta P. z 3 października 2019 r. o wpisie Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonych przez Prezydenta Miasta P., oraz uchwałę Zarządu Stowarzyszenia 2/2019 z 25 października 2019 r. w sprawie złożenia skargi.
Kolejnym zarządzeniem z 8 stycznia 2020 r. wezwano Z.Ł. do nadesłania Regulaminu działalności stowarzyszenia oraz uchwały 3/2019 o wyborze zarządu w oryginale lub uwierzytelnionej kopii – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
W dniu 20 stycznia 2020 r. strona skarżąca uzupełniła powyższe braki formalne.
Następnie zarządzeniem z 31 stycznia 2020 r. wezwano stronę skarżącą do nadesłania: a) zaświadczenia z ewidencji, w którym zawarte będą dane określone w art. 41b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 t. Prawo o stowarzyszeniach – tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 713 (imię i nazwisko przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo członków zarządu oraz sposób reprezentowania stowarzyszenia zwykłego przez zarząd);
b dokumentu, z którego wynika skład osobowy skarżącego stowarzyszenia;
c) dokumentu określającego umocowanie Z.Ł. do reprezentowania skarżącego stowarzyszenia podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W dniu 17 lutego 2020 r. skarżące stowarzyszenie uzupełniło ww. brak formalne skargi.
Z kolei zarządzeniem z 21 lutego 2020 r. wezwano stroną skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa dla Z.Ł. do reprezentowania strony skarżącej przed wojewódzkim sadem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, podpisanego przez wszystkich członków skarżącego Ax. w P. – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Poinformowano, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego w imieniu stowarzyszenia zwykłego jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w imieniu stowarzyszenia zwykłego wymagane jest stosowne pełnomocnictwo procesowe podpisane przez wszystkich członków stowarzyszenia. Osoby wskazane w regulaminie stowarzyszenia jako przedstawiciele nie posiadają uprawnień do reprezentowania stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym
W odpowiedzi na powyższe Z.Ł. nadesłała listę członków Stowarzyszenia udzielających pełnomocnictwa Z.Ł. do reprezentowania strony skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz oświadczenie członka Stowarzyszenia M.K. W załączonym piśmie z 5 marca 2020 r. Z.Ł. wyjaśniła, że jeden z członków stowarzyszenia – G.Ł. nie złożyła podpisu pod tym pełnomocnictwem, gdyż aktualnie przebywa poza granicami kraju i nie ma z nią kontaktu. Strona wniosła o uwzględnienie tej okoliczności i przyjęcie pełnomocnictwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna.
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji powoduje jej odrzucenie.
Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - w skrócie: "p.p.s.a." – osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Natomiast w myśl art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. do skargi należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.
Według art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Stosownie do art. 41a ust. 1 ustawy Prawo o stowarzyszeniach stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd. Jednakże w myśl ust. 2 ww. artykułu podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego w imieniu stowarzyszenia zwykłego jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Tym samym, wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez przedstawiciela stowarzyszenia zwykłego, winno zostać poprzedzone udzieleniem mu pełnomocnictwa w tym zakresie.
W wyroku z 12 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1157/17 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Oznacza to, że przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej.". Ponadto NSA podkreślił, że: "Właściwym dokumentem, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego.".
Z kolei w wyroku z 22 lutego 2017 r. sygn. II OSK 1445/15 (publ. j.w.), NSA wskazał, że: "Wola wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego w zakresie wniesienia w imieniu stowarzyszenia skargi kasacyjnej (a także skargi) winna być wyrażona co do konkretnej sprawy, a nie ogólnie, abstrakcyjnie.".
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca została zarządzaniem z 21 lutego 2020r. zobowiązana do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa dla Z.Ł. do reprezentowania strony skarżącej przed wojewódzkim sadem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, podpisanego przez wszystkich członków skarżącego Ax. w P. Z nadesłanych przez stronę skarżącą dokumentów wynika, że stowarzyszenie liczy 37 członków. W piśmie z 5 marca 2020 r. Z.Ł. wyjaśniła, że jeden z członków stowarzyszenia G.Ł. nie złożyła podpisu, gdyż przebywa za granicą. Jak już powyżej wskazano skarżące stowarzyszenie składa się z 37 członków, natomiast pod pełnomocnictwem uprawniającym Z.Ł. do reprezentowania stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym podpisy złożyło 36 członków. Wobec powyższego uznać należy, że skarżące stowarzyszenie nie przedstawiło pełnomocnictwa podpisanego przez wszystkich przedstawicieli. W świetle przytoczonego wyżej orzecznictwa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w imieniu stowarzyszenia zwykłego wymagane jest legitymowanie się stosownym pełnomocnictwem procesowym podpisanym przez wszystkich członków stowarzyszenia. Prezes stowarzyszenia temu obowiązkowi nie sprostał.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło