V SA/Wa 288/20
WyrokWSA w Warszawie2020-03-18
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił spełnienie kryterium formalnego nr 4 (przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji) w kontekście złożonego wniosku o dofinansowanie, uwzględniając sprawozdania finansowe za lata 2016-2018, pomimo twierdzeń wnioskodawcy o poprawie sytuacji finansowej w 2019 r. i wymogu przedstawienia sprawozdań za lata 2015-2017?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił spełnienie kryterium formalnego nr 4. Zgodnie z regulaminem konkursu, ocena sytuacji finansowej wnioskodawcy powinna opierać się na sprawozdaniach finansowych za ostatnie trzy lata obrachunkowe poprzedzające rok złożenia wniosku. Wnioskodawca złożył wniosek w 2019 r., zatem ocenie podlegały sprawozdania za lata 2016-2018. Wnioski z tych sprawozdań potwierdziły, że wnioskodawca był przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji finansowej na dzień złożenia wniosku, co skutkowało negatywną oceną formalną.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Instytucja organizująca konkurs (IOK) negatywnie oceniła wniosek z powodu niespełnienia kryterium formalnego nr 4 (przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji), opierając się na sprawozdaniach finansowych za lata 2015-2018. Spółka wniosła protest, argumentując, że jej sytuacja finansowa poprawiła się w 2019 r. i że ocena powinna opierać się na sprawozdaniach z lat 2015-2017. Minister Funduszy i Polityki Regionalnej nie uwzględnił protestu. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów o pomocy państwa oraz niejasne wymogi kryterium nr 4.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant - sekr. sądowy Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego Sp. z o.o. we W. na rozstrzygnięcie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [....] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez M. Sp. z o.o. z siedzibą we W (dalej: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") jest stanowisko Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej (dalej: "Minister", "Organ") z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyniku oceny formalnej wniosku o dofinansowanie nr [...] pn. "Dostawa autobusów elektrycznych wraz z wykonaniem niezbędnej infrastruktury technicznej dla M. Sp. z o.o. we W." złożonego w ramach Konkursu nr POIiŚ.6.1/1/18 Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko w Priorytecie VI "Rozwój niskoemisyjnego transportu zbiorowego w miastach" w Działaniu 6.1 "Rozwój publicznego transportu zbiorowego w miastach".
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
W odpowiedzi na ogłoszenie o naborze wniosków o dofinansowanie projektów, w
którym Centrum Unijnych Projektów Transportowych pełniło funkcję instytucji
organizującej konkurs (IOK, CUPT), Spółka w dniu [...] stycznia 2019 r. złożyła wniosek
o dofinansowanie projektu pn. "Dostawa autobusów elektrycznych wraz z wykonaniem
niezbędnej infrastruktury technicznej dla M. Sp. z o.o.".
W piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], IOK
zawarła informację o negatywnej ocenie projektu z uwagi na niespełnienie kryterium
formalnego nr 4: "Wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji w
rozumieniu unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa". W ocenie IOK Strona
jest podmiotem w trudnej sytuacji, o którym mowa w pkt 20 lit. a Komunikatu KE -
Wytycznych z 31 lipca 2014 r. dotyczących pomocy państwa na ratowanie i
restrukturyzację przedsiębiorstw niefinansowych znajdujących się w trudnej sytuacji
(dalej: Wytyczne KE) (Dz. Urz. UE 2014/C 249/01).
IOK wskazała również, że w kryteriach merytorycznych pierwszego stopnia projekt
Strony otrzymał 53 pkt na 65 możliwych do zdobycia (tj. 81,54%) - zatem przekroczył
minimalny próg punktowy, określony w Regulaminie konkursu na poziomie 60%
maksymalnej punktacji.
W proteście od powyższej oceny Strona wskazała, że IOK przeanalizowała
spełnienie kryterium formalnego nr 4 w oparciu o sprawozdania finansowe za lata 2015,
2016, 2017 i 2018 oraz oświadczenie Strony. Jednocześnie Spółka podkreśliła, że od czasu złożenia wniosku o
dofinansowanie projektu jej sytuacja finansowa uległa
znacznej poprawie:
- na dzień 31 października 2019 r. kapitał podstawowy wyniósł 318.184.875,00 zł;
- na dzień 31 października 2019 r. M. Sp. z o.o. we W. nie posiadała
innych kapitałów:
- strata z lat ubiegłych na dzień 31 października 2019 r. wynosiła 142.858.444,01 zł:
- strata na koniec bieżącego okresu rozliczeniowego (na dzień 31 października 2019
r.) wynosiła 13.206.401,43 zł:
Spółka podkreśliła, że powyższe oznacza, iż:
- na dzień 31 października 2019 r. skumulowane straty wyniosły 156.064.845,44 zł i
zmniejszyły się o 26.792.748,57 zł w stosunku do stanu na dzień 31 grudnia 2018 r.;
- skumulowane straty na dzień 31 października 2019 r. nie przekroczyły połowy
kapitału podstawowego (159.092.437,50 zł).
Tym samym Strona od września 2019 r. nie jest przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji w
rozumieniu unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa (o czym IOK została
powiadomiona pismem z dnia 16 października 2019) i spełnia Kryterium formalne nr 4.
Pismem z dnia 17 stycznia 2020 r. Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
poinformował Stronę o nieuwzględnieniu protestu. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia
wskazano, że spełnienie zakwestionowanego kryterium formalnego nr 4 jest zależne od
negatywnej odpowiedzi na pytanie, czy podmiot ubiegający się o wsparcie jest
przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji w rozumieniu Wytycznych KE. W analizowanej
sprawie zastosowanie znajduje pkt 20 lit. a Wytycznych KE, zgodnie z którym
przedsiębiorstwo uznaje się za znajdujące się w trudnej sytuacji, jeżeli (w przypadku
spółki charakteryzującej się ograniczoną odpowiedzialnością wspólników) więcej niż
połowę subskrybowanego kapitału podstawowego utracono wskutek poniesionych strat.
Ma to miejsce w przypadku, gdy odliczenie poniesionych strat z kapitałów
rezerwowych (i z wszystkich innych elementów ogólnie uznawanych za część funduszy
własnych spółki) prowadzi do ujemnego wyniku przekraczającego połowę
subskrybowanego kapitału podstawowego.
Wskazówki na temat dokumentów, które powinny zostać wzięte pod uwagę przy
ocenie w ramach ww. kryterium, zostały zawarte w załączniku nr 10 do Regulaminu
konkursu. Wymieniono w nim dwa wymagane od wnioskodawców dokumenty, w
oparciu o które weryfikowane będzie spełnienie kryterium formalnego nr 4:
- informację w załączniku nr 8 do wniosku o dofinansowanie (pkt 5),
- załącznik nr 9 do wniosku o dofinansowanie.
Minister wskazał następnie, że Strona w proteście nie kwestionuje tego, że IOK
prawidłowo ustaliła stan faktyczny w zakresie wysokości kapitałów i skumulowanej
straty wykazanych w sprawozdaniach finansowych za lata: 2015, 2016, 2017 i 2018,
oraz oświadczenia stanowiącego załącznik nr 8 do wniosku o dofinansowanie. Jest
zatem bezsporne i oczywiste to, że według stanu na 31 grudnia 2018 r. odliczenie
poniesionych strat Spółki z jej kapitałów rezerwowych (i z wszystkich innych elementów
ogólnie uznawanych za część funduszy własnych Spółki) prowadziło do ujemnego
wyniku, przekraczającego połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. W
konsekwencji – biorąc pod uwagę sytuację finansową Spółki na koniec 2018 r. –
należało ją uznać za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji, co oznaczało
brak spełnienia kryterium formalnego nr 4.
Kwestię sporną stanowi natomiast to, czy przy ocenie ww. kryterium należało
uwzględnić sytuację Strony zaistniałą już po dacie złożenia wniosku o dofinansowanie,
co oznaczałoby, że w toku oceny powinny zostać uwzględnione informacje wynikające
ze sprawozdań za trzy pierwsze kwartały 2019 r. (wskazane w piśmie Strony z 16
października 2019 r.) lub za 10 pierwszych miesięcy 2019 r. (wskazane w proteście).
Zdaniem Ministra sposób oceny kryterium formalnego nr 4 oraz wymagane w tym
zakresie dokumenty były jednoznacznie określone w Regulaminie konkursu. Zgodnie z
wzorem oświadczenia (załącznik nr 8 do Regulaminu) oraz listą załączników (załącznik
nr 9 do Regulaminu) wszystkie oświadczenia powinny zostać złożone przez
wnioskodawców według stanu na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, ponadto do
dokumentacji aplikacyjnej należało dołączyć sprawozdanie finansowe (bilans, rachunek
zysków i strat, sprawozdanie z przepływów środków pieniężnych), sporządzone zgodnie
z ustawą o rachunkowości, wraz z opinią i raportem z badania sprawozdania przez
biegłego rewidenta za ostatnie 3 lata obrachunkowe.
Tym samym już z samej treści przytoczonych postanowień załączników do
Regulaminu konkursu wynika jednoznacznie, że ocenie podlegać będzie stan na dzień
złożenia wniosku oraz że stan ten zostanie ustalony na podstawie oświadczenia samej
Strony oraz dokumentów opisujących jej sytuację finansową za ostatnie 3 lata
obrachunkowe.
Minister dodał przy tym, że – w myśl art. 3 ust. 1 pkt 9 zd. 1 ustawy o rachunkowości
– rok obrachunkowy (obrotowy) to rok kalendarzowy lub inny okres trwający 12
kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych, stosowany również do celów
podatkowych. Rok obrotowy lub jego zmiany określa statut lub umowa, na podstawie
której utworzono daną jednostkę.
W przedmiotowej sprawie wniosek o dofinansowanie został złożony 30 stycznia
2019 r., natomiast – zgodnie z § 29 Aktu Założycielskiego Spółki – rokiem obrotowym
Wnioskodawcy jest rok kalendarzowy.
W związku z tym, zgodnie z cytowanymi postanowieniami Regulaminu konkursu,
ocenie podlegać powinny dokumenty finansowe za pełne lata kalendarzowe,
zakończone przed 30 stycznia 2019 r. Uwzględnienie dokumentów opisujących okres
po złożeniu wniosku o dofinansowanie oraz dokumentów nie dotyczących pełnych lat
kalendarzowych byłoby oczywiście sprzeczne z wymaganiami Regulaminu konkursu - a
zatem niedopuszczalne.
Tym samym, jeżeli na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie Wnioskodawca
pozostawał przedsiębiorcą w trudnej sytuacji finansowej (co w analizowanej sprawie
zostało stwierdzone za pomocą odpowiednich dokumentów), a sytuacja ta uległa
poprawie w toku oceny projektu, to zgodnie z informacją zawartą we wzorze
oświadczenia Wnioskodawcy w związku z ubieganiem się o dofinansowanie w ramach
POliŚ 2014-2020, zgodnie z którą wszystkie oświadczenia składane są wg stanu na
dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, okoliczność ta nie mogła być wzięta pod
uwagę.
Minister podkreślił również, że żaden z wymienionych w proteście dokumentów,
dotyczących okresu od 30 stycznia 2019 r. (data złożenia wniosku o dofinansowanie) do
16 grudnia 2019 r. (data sporządzenia protestu) - obejmujących sprawozdania,
oświadczenia, uchwały - nie stanowi i nie może stanowić dokumentu wymaganego
zgodnie z pkt 9 listy załączników do wniosku o dofinansowanie, tj. sprawozdania
finansowego, sporządzonego zgodnie z ustawa o rachunkowości, wraz z opinią i
raportem z badania sprawozdania przez biegłego rewidenta za ostatnie 3 lata
obrachunkowe. Wszystkie bowiem przedstawione dokumenty dotyczyły niezamkniętego
roku obrotowego.
Podsumowując Minister wskazał, że oceniając kondycję finansową Spółki na
podstawie złożonych przez nią dokumentów księgowych, obrazujących dane finansowe
za 2018 r. (tj. bilansu, rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych)
– oraz biorąc pod uwagę dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia przedłożone w wyniku
kierowanych przez IOK wezwań – należało potwierdzić, iż więcej niż połowę
subskrybowanego kapitału podstawowego utracono wskutek poniesionych strat, a tym
samym Spółka jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej,
zgodnie z pkt 20 lit. a Wytycznych KE.
W skardze Strona zarzuciła Ministrowi przeprowadzenie oceny projektu w
sposób naruszający prawo, które miało istotny wpływ na wynik oceny. Zdaniem
Skarżącej Minister dopuścił się naruszenia:
1) unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa, tj. pkt 20. lit. a) Wytycznych
KE, poprzez przyjęcie, że Skarżąca jako podmiot ubiegający się o wsparcie jest
przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji w rozumieniu Wytycznych KE, wskutek czego
miało to wpływ na treść rozstrzygnięcia;
2) naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 7) ustawy wdrożeniowej poprzez niesprecyzowanie w
Regulaminie Konkursu, jasnych wymogów spełnienia kryterium nr 4 opisanego w
załączniku nr 4 do Regulaminu konkursu, przez co organ w sposób dowolny uznał
Skarżącą za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji biorąc pod uwagę
sprawozdanie finansowe za kolejny, czwarty rok obrachunkowy, tj. za 2018 r., pomimo
wymagania sprawozdania finansowego sporządzonego zgodnie z ustawą o
rachunkowości wraz z opinią i raportem z biegłego rewidenta za ostatnie trzy lata
obrachunkowe na dzień złożenia Wniosku o dofinansowanie.
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że IOK w ramach weryfikacji spełnienia
kryterium formalnego nr 4 dokonała oceny sprawozdań finansowych za lata 2015-2018,
przy czym rozstrzygające okazało się sprawozdanie za 2018 r., które zdaniem Strony
nie powinno być brane pod uwagę, ponieważ - zgodnie z Regulaminem konkursu - w jej
przypadku ocenie powinny podlegać wyłącznie dokumenty finansowe za ostatniej trzy
lata obrachunkowe, tj. za lata 2015-2017. Wnioski wypływające z tych sprawozdań nie
pozwalają natomiast na uznanie, że Spółka znajdowała się w trudnej sytuacji
finansowej, a tym samym złożone przez nią oświadczenie, stanowiące załącznik nr 8 do
dokumentacji aplikacyjnej, należy uznać za prawidłowe. Tym samym bezzasadne było
wezwanie Strony przez IOK do złożenia wyjaśnień i poprawy dokumentacji oraz do
przekazania sprawozdania finansowego za 2018 r., jak również dokonanie oceny jej
projektu na podstawie tego sprawozdania. Jeżeli organ wezwał do uzupełnienia
sprawozdania za dalszy okres, to powinien również uwzględnić wyjaśnienia w zakresie
poprawy sytuacji finansowej w 2019 r.
Jednocześnie Skarżąca podniosła, że dokonanie oceny w oparciu o sprawozdanie
za 2018 r. prowadzi do wniosku że kryterium formalne nr 4 nie zostało opisane zgodnie
z art. 41 ust 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej, gdyż nie było sprecyzowane w sposób jasny i
jednakowy dla wszystkich uczestników naboru. Jeżeli z Regulaminu konkursu wynikał
obowiązek złożenia sprawozdań za ostatnie trzy lata obrachunkowe, to dodatkowe
wezwanie do złożenia sprawozdania za kolejny (czwarty) rok obrachunkowy prowadzi
do różnego traktowania wnioskodawców i dowolnej oceny spełniania ww. kryterium.
Ponadto, przytaczając treść pkt 20 lit. a Wytycznych KE, Skarżąca stwierdziła, że
organ - dokonując oceny ww. kryterium - ograniczył się wyłącznie do zbadania
wysokości straty w odniesieniu do kapitału Spółki, pomijając zupełnie podstawowe
kryterium do uznania przedsiębiorstwa za znajdujące się w trudnej sytuacji,
obejmującego założenie, że bez interwencji państwa prawie na pewno przedsiębiorstwo
będzie skazane na "zniknięcie" z rynku w perspektywie krótko- lub średnioterminowej.
Zdaniem Strony organ w oparciu o sprawozdania finansowe powinien dokonać oceny
tej właśnie okoliczności, a skoro strata przekraczająca połowę kapitału wystąpiła tylko w
2015 r., ale już nie w latach kolejnych (2016 i 2017), to na dzień złożenia wniosku nie
istniało ryzyko, że Skarżąca "zniknie" z rynku we wskazanej perspektywie krótko, co
oznacza, że nie była przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji. Zatem
złożone oświadczenie Strony skarżącej w zakresie przesłanek określonych w pkt 20 lit.
a Wytycznych KE było prawidłowe, gdyż nie pozostawało w sprzeczności ze
sprawozdaniami finansowymi za lata 2015, 2016 i 2017.
Poza tym Skarżąca wskazała, że nawet gdyby przyjąć stanowisko organu, że do
weryfikacji kryterium formalnego nr 4 służy wyłącznie ocena wysokości straty w
stosunku do kapitału Spółki, to i tak z Regulaminu konkursu nie wynika, że wymóg ten
miał być spełniony w każdym roku obrachunkowym z ostatnich trzech lat (przed rokiem
złożenia wniosku o dofinansowanie).
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując
stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie
wynika z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w
zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz.
U. z 2014 r., poz. 1146, obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 1431 ze zm.) - dalej: ustawa
wdrożeniowa, u.z.r.p.s. - w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) -
dalej: p.p.s.a.
W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny
legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego,
skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia,
że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to
miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego
rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę
do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1.
Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium
"naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 tej ustawy, że do
postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania
na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -
Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących
wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to
weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Praktyka
sądów administracyjnych wskazuje, że przy interpretacji przepisów ustawy
wdrożeniowej przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się,
w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie -
postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami
prawa powszechnie obowiązującego.
Uznać należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest
legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia systemu
realizacji programu operacyjnego.
Kontrolując zatem legalność oceny projektu dokonanej przez Ministra, jak
również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które
znalazły ostateczny wynik w zaskarżonej informacji, stwierdzić trzeba, iż odpowiadają
one prawu.
Ocena Sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania Organu z
prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z cyt. ustawą o zasadach
realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie
finansowej 2014 – 2020, a także postanowieniami systemu realizacji programu, w
szczególności Regulaminem konkursu nr PO liŚ.6.1/1/18 - ogłoszonego w ramach
Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, Priorytet VI "Rozwój
niskoemisyjnego transportu zbiorowego w miastach", Działanie 6.1 "Rozwój
publicznego transportu zbiorowego w miastach" , zwanym dalej: Regulaminem
konkursu.
Sąd przede wszystkim – odnosząc się do regulacji zawartych w ustawie
wdrożeniowej – ma za zadanie skontrolowanie, czy podczas oceny projektów nie doszło
do nierównego traktowania Wnioskodawcy, co można określić jako naruszenie art. 37
ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej.
Sąd dokonując tej weryfikacji uznał, iż przy ocenie projektu nie doszło do naruszenia
art. 37 ustawy wdrożeniowej poprzez brak zapewnienia przejrzystości i rzetelności
stosowanych reguł. Należy przy tym podkreślić, że ustawa wdrożeniowa nie definiuje
żadnego z tych pojęć. Zasady przejrzystości i rzetelności zostały zdefiniowane w
Rozdziale 4 - Ogólne warunki wyboru projektów, pkt 1 lit. a i b Wytycznych w zakresie
trybów wyboru projektów na lata 2014 - 2020, za pomocą których na podstawie art. 5
ustawy wdrożeniowej minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określa
ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych.
Zgodnie z Wytycznymi, przejrzystość rozumiana jest jako zapewnienie dostępu do
informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów. Zasada ta jest realizowana co
najmniej poprzez udzielanie na wniosek wnioskodawcy informacji o postępowaniu, jakie
toczy się w odniesieniu do jego projektu, a także poprzez bieżące zamieszczanie na
stronie internetowej instytucji organizującej konkurs informacji o etapie, na którym
znajduje się dany konkurs lub innych informacji związanych z jego przebiegiem.
W ramach konkursu Organ na bieżąco informuje wnioskodawców w drodze
komunikatów na stronie internetowej o tym, na jakim etapie znajduje się konkurs, oraz
udziela odpowiedzi na indywidualne pytania zadawane przez wnioskodawców.
Zgodnie z Wytycznymi, rzetelność rozumiana jest jako obowiązek zgodnej z
ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana co
najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów,
które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie
przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie
zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o
negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności
uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub
wskazanie okoliczności, które zdecydowały o negatywnej ocenie merytorycznej.
Informacja dot. oceny wniosku Strony skarżącej zawiera pisemne uzasadnienie wyniku
oceny spełnienia spornych kryteriów oraz wskazanie wszystkich okoliczności, które
przesądziły o negatywnej ocenie merytorycznej. Tym samym informacja spełnia wymogi
rzetelności określone w Wytycznych.
Sąd pragnie przy tym podkreślić, że ocena projektu jest dokonywana tylko i
wyłącznie na podstawie treści wniosku, jak i załączników do niego dołączonych, przy
czym treść wniosku nie podlega zmianom ani modyfikacjom, chyba że organ wezwie
Wnioskodawcę do dokonania uzupełnienia braków formalnych.
Projekt Skarżącej oceniono zgodnie z Regulaminem konkursu, w tym w
szczególności zgodnie z § 4 pkt 10 Regulaminu, tzn. ocena została dokonana pod
względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, obowiązujących w dniu ogłoszenia
konkursu, które zostały przyjęte przez Komitet Monitorujący PO IiŚ i stanowią załącznik
nr 4 do Regulaminu.
Projekty oceniane były w oparciu o:
a) horyzontalne kryteria formalne w ocenie formalnej;
b) kryteria merytoryczne I stopnia (w tym właściwe kryteria horyzontalne) w ocenie
merytorycznej I stopnia;
c) horyzontalne i dodatkowe kryteria merytoryczne II stopnia w ocenie
merytorycznej II stopnia,
przy czym ocena projektu winna być przeprowadzona w oparciu o informacje zawarte w
poprawionej wersji wniosku oraz wyjaśnieniach udzielonych przez Wnioskodawcę.
Sąd dokonując oceny dokumentów przedłożonych przez Skarżącą : wniosku,
oceny projektu, protestu oraz rozstrzygnięcia protestu, stwierdził, iż należy zgodzić się z
organem, iż brak jest podstaw do dokonania innej oceny projektu.
Przechodząc zaś do zarzutów skargi - w szczególności odnoszących się do
naruszenia unijnych przepisy dotyczących pomocy państwa, tj. pkt 20 lit. a Komunikatu
Komisji Europejskiej (KE) pn. Wytyczne dotyczące pomocy państwa na ratowanie i
restrukturyzację przedsiębiorstw niefinansowych znajdujących się w trudnej sytuacji
(Dz. Urz. UE 2014/C 249/01) - poprzez przyjęcie, że Strona skarżąca - jako
Wnioskodawca, czyli jako podmiot ubiegający się o wsparcie unijne - jest
przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji w rozumieniu ww. Wytycznych KE oraz
naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej - poprzez brak sprecyzowania w
Regulaminie konkursu jasnych wymogów w zakresie spełniania kryterium formalnego nr
4, opisanego w załączniku nr 4 do Regulaminu konkursu, w konsekwencji czego organ
w sposób dowolny uznał Skarżącą za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej
sytuacji, biorąc pod uwagę sprawozdanie finansowe za kolejny (czwarty) rok
obrachunkowy, tj. za 2018 r., pomimo wymagania sprawozdania finansowego
sporządzonego zgodnie z ustawą o rachunkowości wraz z opinią i raportem biegłego
rewidenta za ostatnie trzy lata obrachunkowe na dzień złożenia wniosku o
dofinansowanie – należy uznać, że organy nie dokonały oceny wniosku z ich
naruszeniem.
Podstawą sporu jest rozstrzygnięcie, które z lat obrachunkowych należy brać pod
uwagę w ocenie spełniania przez Skarżącą kryterium formalnego Nr 4 tj. czy lata 2015,
2016 i 2017 – jak chce Strona skarżąca, czy też lata 2016, 2017 i 2018, na podstawie
których dokonał oceny IOK a Minister podtrzymał to stanowisko.
Jak na to wskazano w rozstrzygnięciu protestu, oceny projektu dokonano w oparciu o
zapisy wniosku, do czego szczegółowo odniósł się organ w zaskarżonym piśmie, Sąd w
uzasadnieniu wyroku (w części historycznej) specjalnie zatem przytoczył obszerne
stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu protestu, aby umożliwić dokładne prześledzenie
sposobu oceny organu.
Dokonując oceny rozstrzygnięcia protestu pod kątem wskazanym w przepisach
prawa, należy stwierdzić, iż organ odniósł się do wszystkich zarzutów, szczegółowo je
opisując i odpowiadając na nie.
Sąd nie jest przy tym uprawniony do dokonywania oceny merytorycznej wniosku,
albowiem uprawnienia do tego posiadają eksperci, powoływani do oceny projektów w
danym konkursie. Sąd nie dysponuje specjalistyczną wiedzą niezbędną do rzetelnej i
szczegółowej oceny projektów w ich warstwie merytorycznej. Uprawnieniem Sądu jest
dokonanie oceny, czy organy prawidłowo dokonały oceny protestu w świetle art. 58
ustawy wdrożeniowej i przepisów właściwych dla danego konkursu, zawartych w
Regulaminie konkursu.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd uznał tym samym, iż
Minister w szczegółowy sposób odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w
proteście.
Odnośnie zakwestionowanego Kryterium nr 4 organ wskazał, że argumentacja
Wnioskodawcy podniesiona w sprzeciwie nie jest zasadna.
Minister podtrzymał ocenę IOK, wskazując, że Strona skarżąca wraz z pierwotną wersją
wniosku o dofinansowanie złożyła sprawozdania finansowe za ostatnie trzy lata
obrachunkowe, tj. za lata 2015, 2016 i 2017, oraz oświadczenie, że nie jest
przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji w rozumieniu unijnych przepisów dotyczących
pomocy państwa, co było zgodne z Regulaminem konkursu. Na dzień złożenia wniosku
o dofinansowanie z bilansu, rachunku zysków i strat oraz sprawozdania z przepływów
środków pieniężnych, sporządzonych zgodnie z ustawą o rachunkowości, wraz z opinią
i raportem z badania sprawozdania przez biegłego rewidenta za ostatnie 3 lata
obrachunkowe, tj. 2015, 2016 i 2017, wynikało, że jedynie w 2015 r. Skarżąca
odnotowała straty przekraczające połowę wartości kapitałów. W dwóch kolejnych latach,
tj. 2016 i 2017, strata nie przekraczała już połowy wartości kapitałów. Na potwierdzenie
tej okoliczności Strona skarżąca przedstawiła tabelę obrazującą wysokość kapitałów i
strat w latach 2015-2017.
Strona złożyła swój wniosek 30 stycznia 2019 r., została więc wezwana do
przedłożenia wyniku finansowego za 2018 rok. Zgodnie z wyjaśnieniem Skarżącej
spółki, przekazanym w piśmie z 24 lipca 2019 r. oraz załączonym do niego
sprawozdaniem finansowym za 2018 r., na koniec 2018 roku wystąpiła okoliczność
wskazana w Wytycznych KE, tj. łączna wartość niepokrytych strat z lat ubiegłych
przewyższyła sumę kapitału zapasowego i rezerwowego oraz połowę kapitału
zakładowego, dlatego też zaistniała konieczność dokonania zmiany w oświadczeniu
Wnioskodawcy. Jednak Strona skarżąca wykazała, że na dzień składania tego pisma i
uzupełnionej dokumentacji aplikacyjnej jej sytuacja finansowa uległa znacznej
poprawie, wskutek czego w tym czasie nie była już ona przedsiębiorstwem w trudnej
sytuacji, co znalazło swoje potwierdzenie w przesłanych sprawozdaniach finansowych,
sporządzonych na 30 września 2019 r.
CUPT, jak to wynika z akt sprawy i oceny wniosku, w ramach weryfikacji
spełnienia kryterium formalnego nr 4 dokonał oceny sprawozdań finansowych za lata
2015-2018, przy czym rozstrzygające okazało się sprawozdanie za 2018 r.
Z Regulaminu konkursu wynika, że projekty można było składać od 14 listopada 2018 r.
do 31 stycznia 2019 r. Skarżąca złożyła wniosek 30 stycznia 2019 r., a tym samym
sprawozdania za lata 2015-2017 były niewystarczające do potwierdzenia spełniania
przedmiotowego kryterium, a tym samym zasadne było wezwanie Wnioskodawcy przez
CUPT do złożenia wyjaśnień i poprawy dokumentacji oraz do przekazania
sprawozdania finansowego za 2018 r., jak również dokonanie oceny jego projektu na
podstawie tego sprawozdania.
Sąd pragnie przy tym wskazać, że Skarżąca mogła złożyć wniosek do końca 2018 r.,
wtedy – zgodnie z treścią Regulaminu konkursu - CUPT dokonywałby oceny
sprawozdań finansowych za lata 2015-2017, czyli tak, jak na to wskazuje Spółka w
treści protestu i skargi.
Jednakże skoro Skarżąca złożyła wniosek w 2019 roku, winna była, zgodnie z
dokumentacją konkursową, przedłożyć sprawozdanie za 2018 r., jako jeden z trzech
ostatnich lat przed złożeniem wniosku, a tym samym ocenie podlegał okres 2016 –
2018.
Zatem nie można – w ocenie Sądu – zgodzić się ze Skarżącą, że 2018 rok nie
powinien być brany pod uwagę, ponieważ - zgodnie z Regulaminem konkursu - w jej
przypadku ocenie powinny podlegać wyłącznie dokumenty finansowe za ostatnie trzy
lata obrachunkowe, tj. za lata 2015-2017.
Tak jak na to wskazywał Organ, w treści załącznika nr 10 do Regulaminu
konkursu pn. Przyporządkowanie informacji i dokumentów związanych z oceną
projektów do poszczególnych kryteriów (tzw. mapowanie kryteriów) jednoznacznie
podano, że weryfikacja spełnienia kryterium formalnego nr 4 odbędzie się w oparciu o
informację zawartą w załącznikach do wniosku o dofinansowanie: nr 8 (pkt 5) oraz nr 9.
Ponadto zgodnie z wzorem oświadczenia i listą załączników, stanowiącymi załączniki nr
8 i 9 do Regulaminu konkursu, wszystkie oświadczenia powinny zostać złożone przez
wnioskodawców według stanu na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie. Z zapisów
Regulaminu wynika też, że do dokumentacji aplikacyjnej należało dołączyć
sprawozdanie finansowe (bilans, rachunek zysków i strat oraz sprawozdanie z
przepływów środków pieniężnych), sporządzone zgodnie z ustawą o rachunkowości,
wraz z opinią i raportem z badania sprawozdania przez biegłego rewidenta za ostatnie
3 lata obrachunkowe.
Wynika to wprost z załącznika nr 3 do Regulaminu konkursu, tj. ze szczegółowej listy
załączników do wniosku o dofinansowanie:
1) w pkt 8 listy wymagane jest oświadczenie Wnioskodawcy w związku z
ubieganiem się o dofinansowanie w ramach PO liŚ 2014-2020, obejmujące m. in.
deklarację, że nie podlega on wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania
zgodnie z art. 37 ust. 3 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, w tym także w zakresie tego, że nie
jest przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji w rozumieniu unijnych przepisów dotyczących
pomocy państwa (tj. Wytycznych KE), które zawiera w nagłówku wskazanie, że:
wszystkie oświadczenia składane są według stanu na dzień złożenia wniosku o
dofinansowanie (...),
2) w pkt 9 listy wymagane jest dołączenie - jako obowiązkowego załącznika dla
podmiotów przygotowujących standardowe sprawozdania finansowe (do których zalicza
się Wnioskodawca) - w celu potwierdzenia kondycji finansowej: sprawozdanie
finansowe (bilans, rachunek zysków i strat, sprawozdanie z przepływów środków
pieniężnych), sporządzone zgodnie z ustawa o rachunkowości wraz z opinią i raportem
z badania sprawozdania przez biegłego rewidenta za ostatnie 3 lata obrachunkowe.
Trzeba zatem zgodzić się z Organem, że już z samej treści postanowień Regulaminu
konkursu, cytowanych również w rozstrzygnięciu protestu, wynika jednoznacznie, że
ocenie w ramach kryterium formalnego nr 4 powinien podlegać stan na dzień złożenia
wniosku o dofinansowanie, który zostanie ustalony na podstawie oświadczenia samego
Wnioskodawcy oraz dokumentów opisujących jego sytuację finansową za ostatnie 3
lata obrachunkowe. Jednocześnie zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości (co
też wynika z aktu założycielskiego Strony) rokiem obrotowym jest rok kalendarzowy.
W związku z tym prawidłowo w ocenie Sądu i zgodnie z Regulaminem konkursu, CUPT
dokonywał oceny wniosku w oparciu o dokumenty finansowe za pełne lata
kalendarzowe, zakończone bezpośrednio przed rokiem, w którym został złożony
wniosek o dofinansowanie, tj. w przedmiotowym przypadku - przed 30 stycznia 2019 r.
Trzeba zgodzić się w tym względzie z Ministrem, że skoro wniosek o dofinansowanie
Strony skarżącej został złożony w tej dacie, to sformułowanie "ostatnie 3 lata
obrachunkowe" oznacza w tej konkretnej sytuacji trzy lata kalendarzowe bezpośrednio
przed 2019 r., czyli wprost lata 2016-2018, a nie - jak twierdzi Strona skarżąca - lata
2015-2017.
Jednocześnie wnioski wypływające z tych sprawozdań nie pozwalają na uznanie,
że Spółka nie znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej. Tym samym złożone przez
nią oświadczenie, stanowiące załącznik nr 8 do dokumentacji aplikacyjnej, należy uznać
za prawidłowe, zatem na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, tj. 30 stycznia 2019
r., zostały spełnione przesłanki do uznania Wnioskodawcy za przedsiębiorstwo w
trudnej sytuacji finansowej.
W ocenie Sądu nie można zatem za zasadny uznać podniesiony w skardze
zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 7) ustawy wdrożeniowej poprzez niesprecyzowanie
w Regulaminie Konkursu, jasnych wymogów spełnienia kryterium nr 4 opisanego w
załączniku nr 4 do Regulaminu konkursu.
Tym samym - dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem
konkretnych zarzutów podniesionych w skardze - należy wskazać, że prawidłowo w
ocenie Sądu IOK oraz Minister stwierdzili, Skarżąca spółka jest podmiotem w trudnej
sytuacji, o którym jest mowa w pkt 20 lit. a Komunikatu KE - Wytycznych z 31 lipca
2014 r. dotyczących pomocy państwa na ratowanie i restrukturyzację przedsiębiorstw
niefinansowych znajdujących się w trudnej sytuacji.
Z uwagi na powyższe należy uznać, że Minister - rozpatrując protest Skarżącej -
działał z poszanowaniem zasad wskazanych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz
zgodnie z Regulaminem konkursu.
W ocenie Sądu z przedstawionej dokumentacji projektu, która podlegała ocenie
IOK oraz Ministra, na podstawie przytoczonych powyżej zapisów Regulaminu konkursu,
organ wywiódł prawidłową ocenę, której nie można zarzucić dowolności i braku
zasadności. Ocena treści wniosku o dofinansowanie w kontekście spełniania
określonych kryteriów odbywa się wyłącznie na podstawie jego treści (oraz
załączników).
Powyższe ma na celu dochowanie zasad wskazanych w art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Wniosek o dofinansowanie wraz z uzupełnieniami powinien być kompletny co do treści i
odpowiadać na kryteria wyboru projektów, przeciwne zaś działanie podważa zasadność
i celowość organizacji oceny wniosków o dofinansowanie w oparciu o złożoną
dokumentację aplikacyjną opracowaną przez poszczególnych wnioskodawców na
podstawie dokumentacji konkursowej.
Należy też zauważyć, że z Regulaminu konkursu i załączników do niego wynika,
jakie kryteria będą oceniane, czemu mają one służyć i w związku z tym, co należy
zamieścić we wniosku, aby dane kryterium mogło zostać pozytywnie dla wnioskodawcy
ocenione.
Ustawodawca w art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej postanowił, że regulamin konkursu
zawiera wzór wniosku o dofinansowanie projektu. Wniosek o dofinansowanie stanowi
jeden z podstawowych dokumentów dotyczących procedury dofinansowywania
unijnego i nie można uznać go w okolicznościach faktycznych sprawy za dokument
niemający wiążącego charakteru (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r. sygn. akt II
GSK 2113/14, odnoszący się analogicznie do art. 29 ust. 2 pkt 8 u.z.p.p.r.; wszystkie
powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń
Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).
Na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego
konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku (por.
wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 1500/11, dostępny tamże).
Podkreślić wypada także, że Strona skarżąca przystępując do konkursu winna znać
jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób.
Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych
działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych
zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji
aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Brak
podanej informacji lub też podanie informacji w sposób niejednoznaczny winien zostać
oceniony negatywnie.
Organ w żaden sposób nie naruszył art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, który
stanowi, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w
sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp
do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Postanowienia Regulaminu konkursu obowiązują w równym stopniu wszystkich
beneficjentów. Nie można więc zasadnie twierdzić, aby zastosowanie wspomnianych
postanowień Regulaminu konkursu względem Strony skarżącej, do czego obowiązany
był organ, naruszyło powołany przepis (podobnie NSA w wyroku z 9 stycznia 2014r., II
GSK 2322/13, dostępny tamże).
Odnosząc się do poprawności oceny projektu należy wskazać, że w tym zakresie
możliwości sądu administracyjnego są ograniczone do zbadania, czy ocena została
sformułowana w postępowaniu wolnym od naruszeń prawa, w szczególności
odpowiadającym zasadom wynikającym z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W ocenie
Sądu takich błędów organy nie popełniły. Przeprowadzona ocena nie jest obarczona
ewidentnymi błędami logicznymi, zawiera spójne i logiczne wyjaśnienie stanowiska
oceniającego, argumenty na jego poparcie. Analizując treść wniosku, pisma
informującego o negatywnej ocenie, protestu oraz pisma zawierającego odpowiedź na
protest, należy stwierdzić, iż oceniający w sposób trafny wskazali na powody
negatywnej oceny wniosku. Ocena zawiera szczegółowe wyjaśnienie zasad oceny i
uzasadnienie negatywnej oceny. Zarzuty protestu jak i skargi nie podważają skutecznie
prawidłowości dokonanej oceny.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na
zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło