I FZ 188/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia V. S.K.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 264/20 odrzucające skargę w sprawie ze skargi V. S.K.A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 19 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 19 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 264/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę V. S.K.A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 19 listopada 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. Sąd wskazał, że na podstawie zarządzenia Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik spółki został wezwany do złożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do złożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik przedłożył pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z 27 września 2019 r. potwierdzające, iż został on wyznaczony tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym dla spółki w związku z prowadzonym wobec niej postępowaniem odwoławczym na skutek odwołania od decyzji Naczelnika [...] w G. z 31 maja 2019 r., mającym toczyć się przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Sąd pierwszej instancji uznał, że tymczasowy pełnomocnik szczególny, ustanowiony na etapie postępowania podatkowego, nie posiadał umocowania do złożenia skargi do sądu administracyjnego ab initio, gdyż nie legitymował się skutecznie udzielonym pełnomocnictwem. Do przedmiotowej skargi nie zostało załączone pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu spółki przed sądem administracyjnym, a wezwany radca prawny do usunięcia tego braku formalnego skargi, nie przedstawił w wyznaczonym terminie skutecznie udzielonego pełnomocnictwa. W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg. norm przepisanych w tym przyznanie kosztu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 138e § 1 i art. 138m §1 w zw. z art. 138l i nast. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") poprzez przyjęcie interpretacji zakresu umocowania tymczasowego pełnomocnika szczególnego jako pełnomocnika do doręczeń w toku postępowania przed organem administracji, - art. 46 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") poprzez pomięcie okoliczności, że tymczasowy pełnomocnika szczególny przedkładał w sprawie swoje umocowanie trzykrotnie, co nie było przez Sąd kwestionowane, - art. 28 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzi okoliczność wyłączająca zdolność procesową strony, - art. 37 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że tymczasowy pełnomocnik szczególny powinien dysponować innym umocowaniem, niż wynikające z wcześniejszego wyznaczenia i złożone w aktach sprawy, - art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób, z którego nie wynika podstawa faktyczna działania Sądu, subsumcja i wskazanie, który z przytoczonych przepisów Sąd zastosował i dlaczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 14 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2237/18 oraz z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 942/17, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przyjmuje się, który to pogląd NSA w tym składzie podziela, że tymczasowy pełnomocnik szczególny ma ograniczony zakres działania dotyczący reprezentowania strony jedynie w postępowaniu przed organem podatkowym. Art. 138m Ordynacji podatkowej, zamieszczony w dziale IV Ordynacji podatkowej, zatytułowanym "Postępowanie podatkowe", w ramach postępowania podatkowego, dotyczącego niektórych kategorii stron takiego postępowania (osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej) reguluje sytuację gdy z uwagi na okoliczności wskazane w tym przepisie (brak powołanych organów, niemożność ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania spraw takiej jednostki), niemożliwe byłoby wszczęcie lub prowadzenie takiego postępowania, a nie został jeszcze wyznaczony kurator przez sąd. Przepis ten nie odnosi się natomiast do postępowania sądowoadministracyjnego, w którym nie przewidziano w zbliżonym przypadku możliwości takiej reprezentacji poprzez wykorzystanie instytucji pełnomocnika tymczasowego, ustanowionego w postępowaniu podatkowym, i w sposób odmienny uregulowano bieg postępowania sądowoadministracyjnego w podobnych okolicznościach (por. np. art. 30, 31, art. 124 § 1 pkt 2, art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W konsekwencji radca prawny [...] chcąc wykazać swoje umocowanie do działania w imieniu spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zobowiązany był, zgodnie z powołanym wyżej zarządzeniem Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do przedstawienia stosownego pełnomocnictwa, czego jednak nie uczynił. Tymczasem zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a. - pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Stosownie zaś do art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Konsekwencją niezastosowania się do takiego wezwania (co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie) jest odrzucenie skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.