VII SA/Wa 2639/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik, sędzia WSA Tomasz Stawecki ( spr), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2020 r. sprawy ze skargi M J na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2019r. r. znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę 1. Minister Zdrowia postanowieniem z [...] września 2019 r., znak: [...] po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez M J (dalej: "skarżąca") od postanowienia Wojewody [...] z [...] lipca 2018 r., znak: [...], w sprawie oddalenia zarzutów skarżącej w sprawie prowadzenia przez organ wojewódzki postępowania egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. 2. Ze względu na niewykonanie przez skarżącą obowiązku zaszczepienia małoletniej córki – M J, w dniu [...] lipca 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej także "PPIS w [...]") wystawił przeciwko skarżącej tytuł wykonawczy Nr [...], stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym wraz z wnioskiem do Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda") o zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze publicznoprawnym. Postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r., Wojewoda nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 300 zł w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z tytułem wykonawczym z [...] lipca 2017 r. Wojewoda wezwał skarżącą również do uiszczenia grzywny w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia. Jednocześnie skarżąca została wezwana do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym w ww. terminie pod rygorem zastosowania trybu przewidzianego w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1314 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.". Wojewoda nałożył także na skarżącą obowiązek uiszczenia opłaty w wysokości 30 zł za wydanie przedmiotowego postanowienia oraz opłaty w wysokości 11,60 zł za wydanie przez PPIS w [...] upomnienia z [...] sierpnia 2016 r. Wojewoda [...] podkreślił też, że obowiązek poddania małoletnich dzieci obowiązkowym szczepieniom ochronnym nałożony jest na prawnych opiekunów dzieci przez art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b oraz ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 151, dalej w skrócie: "ustawa o zapobieganiu zakażeniom"), a także przepisów wykonawczych do ustawy. Skarżąca nie spełniła jednak ww. obowiązku wykonania szczepień ochronnych, mimo skierowania do niej przez PPIS w [...] upomnienia z [...] sierpnia 2016 r. 3. Skarżąca pismem z [...] września 2017 r. wniosła do Wojewody [...] jako organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty zostały zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 2, 5 i 8 u.p.e.a. Skarżąca podniosła przede wszystkim: 1) zarzut braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak w dokumentacji medycznej zaświadczenia o przeprowadzeniu badania kwalifikacyjnego, na podstawie którego lekarz stwierdziłby, że obowiązek szczepień ochronnych jest wymagalny; brak wymagalności wynika także z obawy o życie i zdrowie dziecka, gdyż według źródeł znanych skarżącej szczepionki stosowane w Polsce zawierają szkodliwe metale; 2) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym uzasadniona przede wszystkim naruszeniem prawa przez organy sanitarne ponieważ w wyznaczonym dniu dziecko skarżącej nie miało wykonanego badania kwalifikacyjnego, a także 3) zaniechanie przez organ egzekucyjny zbadania sytuacji rodzinnej i majątkowej zobowiązanej przy wymierzaniu grzywny. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. PPIS w [...] jako wierzyciel egzekucyjny wyraził swoje stanowisko wobec zarzutów skarżącej wydając postanowienie z [...] października 2017 r. Organ uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione. 4. Po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącą zażalenia na ww. postanowienie PPIS w [...] z [...] października 2017 r., [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] jako organ odwoławczy (dalej: "PWIS") postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu powiatowego w Koszalinie w sprawie zarzutów zgłoszonych przez skarżącą. 5. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2018 r., uwzględniając stanowisko PPIS w [...] jako wierzyciela we wszczętym postępowaniu egzekucyjnym oraz stanowisko PWIS wobec postanowienia PPIS w [...] z [...] października 2017 r., działając jako organ egzekucyjny i jednocześnie organ właściwy do rozpatrzenia zarzutów skarżącej oddalił, tj. uznał za nieuzasadnione zarzuty skarżącej na podstawie art. 34 § 4 i 5 u.p.e.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutów niewykonalności obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku organ egzekucyjny stwierdził, że jest związany treścią ostatecznego postanowienia wierzyciela i nie mając uprawnień do jego kwestionowania, zobowiązany jest do ich oddalenia. Z kolei w odniesieniu do trzeciego zarzutu, tj. zaniechania przez organ egzekucyjny zbadania sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej przy wymierzaniu grzywny, Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 121 § 1 i 2 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana wielokrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, jednak jej wysokość nie może przekroczyć 10.000 zł. Ponadto organ egzekucyjny ma obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny jedynie możliwościami finansowymi osoby zobowiązanej. Ta może jednak uwolnić się zapłacenia grzywny wykonując ciążącej na niej obowiązek. Wojewoda oświadczył, że wszystkie istotne okoliczności wziął po uwagę wydając przedmiotowe postanowienie. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności organ wojewódzki wskazał, że podstawy wnoszenia zarzutów zostały wyliczone enumeratywnie w art. 33 § 1 u.p.e.a. Powyższe oznacza, że katalog zarzutów określony w art. 33 ww. ustawy ma charakter zamknięty. Natomiast wskazane przez skarżącą wyżej wymienione naruszenie nie mieści się w przedmiotowym katalogu. Organ wskazał również orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym sąd ten wyjaśnił, że żadna inna przyczyna niż wymieniona w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. nie może stanowić podstawy do rozpatrzenia zarzutu i wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. W rezultacie – zdaniem organu wojewódzkiego – brak jest podstaw do rozpatrzenia zarzutu naruszenia art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Organ dodał przy tym, że to prawda, iż każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji oraz niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa. Ustawa przewiduje wszakże wyjątki od ww. zasady ochrony prywatności. Ingerencja władz publicznych jest dopuszczalna jeśli jest przewidziana przez ustawę i konieczna w demokratycznym społeczeństwie dla ochrony takich wartości jak bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku oraz zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności osób. Konsekwentnie, Wojewoda [...] podzielił argumentację zawartą w ostatecznym postanowieniu PPIS w [...] z [...] października 2017 r. o uznaniu zarzutów skarżącej za bezzasadne. 6. Skarżąca pismem z 3 sierpnia 2018 r. złożyła do Ministra Zdrowia zażalenie na ww. postanowienie Wojewody [...] z [...] lipca 2018 r. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w zakresie zarzutów wobec postępowania egzekucyjnego, tj. powtórzyła zarzuty: braku wymagalności obowiązku oraz nieistnienia obowiązku w dniu wydania postanowienia, niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, dotknięcie postanowienia wadą nieważności w postaci niewykonalności obowiązku oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Skarżąca podniosła także zarzut naruszenia art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. 7. Minister Zdrowia, jako organ drugiej instancji, postanowieniem z [...] września 2019 r. utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie Wojewody z [...] lipca 2018 r. Minister Zdrowia wydał powyższe postanowienie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 w zw. z art. 29 § 2 pkt 3 oraz art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Zdaniem organu drugiej instancji zażalenie skarżącej nie zasługiwało na uwzględnienie. Minister Zdrowia zakwestionował przede wszystkim opinię skarżącej o nieistnieniu prawnego obowiązku poddania się szczepieniom ze względu na brak zgody pacjenta na udzielenie określonych świadczeń medycznych. W przypadku obowiązkowych szczepień zgoda taka nie ma znaczenia, gdyż obowiązek szczepień wynika wprost z ustawy, a ta nie przewiduje zgody pacjenta na świadczenie medyczne. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym, organ drugiej instancji w postępowaniu w przedmiocie oddalenia zarzutów wskazał, że wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu zakażeniom oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 753, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie z 2011 r. w sprawie szczepień"). Zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia, obowiązkowe szczepienia są prowadzone z uwzględnieniem Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym corocznie przez Głównego Inspektora Sanitarnego (dalej: "GIS") w formie komunikatu w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia. Terminy realizacji obowiązku wykonania poszczególnych szczepień są uwarunkowane zaleceniami, jakie określa Program Szczepień Ochronnych (dalej "Program") w zależności od wieku dziecka. Obowiązek staje się więc egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe określone przez ustawę. Minister Zdrowia podkreślił, że bezpośrednią podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy o zapobieganiu zakażeniom. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę lub faktyczny opiekun. W związku z powyższym Minister Zdrowia uznał również za niezasadny zarzut niewykonalności obowiązku ze względu na brak badań kwalifikacyjnych niezbędnych do szczepienia. W odniesieniu do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, Minister Zdrowia potwierdził stanowisko organu pierwszej instancji, że decyzja co do wyboru środka należy do organu egzekucyjnego i wybór ten nie wymaga uzasadnienia. W przypadku postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązków o charakterze niepieniężnym, zgodnie z art. 28 u.p.e.a. to wierzyciel we wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej wskazuje organowi egzekucyjnemu środek egzekucyjny jego zdaniem skutecznie prowadzący do wykonania obowiązku. Grzywna nie stanowi kary za niewykonanie obowiązku, ale ma zmobilizować zobowiązanych do wykonania obowiązku szczepienia. Organ drugiej instancji nie stwierdził również naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. – dotyczącego braku w zaskarżonym postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia o oddaleniu zarzutów. Wojewoda w postanowieniu z [...] lipca 2018 r. prawidłowo opisał stan faktyczny postępowania w zakresie zgłoszonych zarzutów oraz ustosunkował się nich w sposób niebudzący wątpliwości. Podkreślenia wymaga, że akta sprawy nie zawierają zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych, ani też dokumentów potwierdzających fakt, że skarżąca informowała Wojewodę o konsultacjach lekarskich mających na celu ustalić dopuszczalność szczepienia. 8. Nie godząc się z rozstrzygnięciem Ministra Zdrowia skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie organu odwoławczego z [...] września 2019 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...] z [...] lipca 2018 r., zarzucając mu: 1) naruszenie art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu zakażeniom poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, że może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo że akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli, 2) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zapobieganiu zakażeniom w związku z § 3 rozporządzenia z 2011 r. w sprawie szczepień poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego dziecka skarżącej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo iż nawet sam organ nie wskazuje z jakiego aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecku tych dawek szczepionek, jedynie podnosząc, że terminy realizacji obowiązku "są uwarunkowane zaleceniami, jakie definiuje Program w zależności od kalendarzowego wieku dziecka", 3) naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 rozporządzenia z 2011 r. w sprawie szczepień poprzez uznanie, że szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu GIS, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy o zapobieganiu zakażeniom może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, że skarżąca może zaszczepić córkę w terminie przewidzianym w treści rozporządzenia z 2011 r. w sprawie szczepień, tj. do ukończenia przez dziecko 6 roku życia, 15 roku życia, 19 roku życia, 4) naruszenie art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniej przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej, jak również brak wskazania którego szczepienia dotyczy postępowanie, 5) naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia, 6) naruszenie art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez uznanie, iż nałożoną na skarżącą grzywna nie stanowi środka zbyt uciążliwego. 9. Odpowiadając na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że podczas prowadzenia postępowania zażaleniowego nie dopatrzył się uchybień wskazanych przez skarżącą w zażaleniu, ani uchybień wskazanych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 10. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie uchyla ją lub stwierdza jej nieważność, jeśli stwierdzi, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.". 11. Badając legalność zaskarżonego postanowienia – zgodnie z przepisami znajdującymi zastosowanie – Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Sąd stwierdził, że argumenty podnoszone w skardze są de facto powtórzeniem części argumentów formułowanych we wcześniejszych środkach zaskarżenia wykorzystywanych przez skarżącą. Sąd uznał zarzuty za nieuzasadnione, a argumenty za nietrafne. Zdaniem Sądu organy inspekcji sanitarnej oraz organ egzekucyjny, w rozstrzygnięciach poprzedzających zaskarżone postanowienie, wyczerpująco i jasno odniosły się do argumentów i zarzutów wyrażonych w skardze. 12. Zarzuty skargi odnoszą się zasadniczo do tej samej kwestii, to znaczy do problemu rzekomego wynikania egzekwowanego obowiązku z Komunikatu GIS nie będącego – w myśl art. 87 Konstytucji RP – źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Sąd uznaje te zarzuty za całkowicie bezpodstawne i wynikające z nieznajomości struktury systemu prawa polskiego oraz przyjętych sposobów wyznaczania wzorów zachowań adresatów prawa. Rzeczywiście, art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu zakażeniom przewiduje, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie art. 17 ust. 10 oraz art. 19 ust. 10, w terminie do 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. Zgodnie z takim programem PPIS w [...] domagał się od skarżącej poddania córki szczepieniom ochronnym przewidzianym w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu zakażeniom. Program Szczepień Ochronnych jest każdorazowo przygotowywany i ustanawiany przez GIS w formie komunikatu podlegającego publikacji w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia. Art. 87 Konstytucji RP nie wymienia "komunikatu" pośród źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Jednakże – wbrew sugestii skarżącej – nie powoduje to utraty bądź brak mocy obowiązującej takiego aktu Ministra Zdrowia. Dopuszczalność posługiwania się aktami wykonawczymi do ustawy, czyli tzw. prawodawstwem delegowanym oraz aktami stosowania prawa, które wskazują określone organizacyjne lub techniczne okoliczności wykonywania obowiązków prawnych, jest elementem polskiej i europejskiej kultury prawnej. Na hierarchiczną strukturę norm prawnych wyznaczających obowiązki obywateli w zakresie poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym składają się: a) art. 68 ust. 4 Konstytucji, zgodnie z którym władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych, co wymaga m.in. wprowadzenia regulacji ustawowej; b) w związku z konstytucyjną zasadą nakładania na obywateli obowiązków wyłącznie w drodze ustawy, obowiązek poddania się szczepieniom został wyrażony w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych w zw. z art. 17 tej ustawy oraz w zw. z przepisami ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 159 ze zm.). Jednocześnie art. 17 ust. 10 pkt 1 i 4 ustawy o zapobieganiu zakażeniom nakładają na ministra właściwego do spraw zdrowia obowiązek określenia, w drodze rozporządzenia wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osób lub grup osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby, a także sposób przeprowadzenia szczepień ochronnych. Dodatkowo art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu zakażeniom (a nie aktu podustawowego!) przewiduje, że GIS ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie art. 17 ust. 10 oraz art. 19 ust. 10, w terminie do 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. Na podstawie wskazanego art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu zakażeniom zostało wydane także rozporządzenie z 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Z wyżej opisanej struktury źródeł prawa powszechnie obowiązującego wprost wynika oparcie Programu Szczepień Ochronnych na kolejny rok na przepisie ustawy, a nie inicjatywie centralnego organu administracji państwowej. Przepis upoważniający (udzielający kompetencji) dostatecznie jasno określa szczegółowe wskazania dotyczące wykonywania szczepień, zawarte następnie w Programie. Analiza treści kolejnych Programów wskazuje ponadto, że nie zawierają one pełnych norm prawnych generalnych i abstrakcyjnych wyznaczających nieznane innym aktom obowiązki obywatelskie. Zawarte w Programie regulacje precyzują kwestie techniczne: listy chorób, na które należy szczepić dzieci i dorosłych, przy czym listy te nie wykraczają poza wykaz zakażeń i chorób zakaźnych stanowiących załącznik do ustawy o zapobieganiu zakażeniom, uzależnione od sytuacji epidemiologicznej schematy szczepień dzieci i dorosłych oraz rodzaje szczepionek i sposoby ich podawania, wynikające z aktualnej wiedzy medycznej, a nie swobodnego uznania organu administracji. Ze względu na przedstawione hierarchiczne powiązania aktów prawnych, twierdzenie o niezgodności działań organów administracji w rozpatrywanej sprawie z konstytucyjnym katalogiem źródeł prawa jest całkowicie nietrafne. 13. Zdaniem Sądu całkowicie niezasadny jest również zarzut niewykonalności obowiązku szczepienia małoletniego dziecka. Obowiązek ten znajduje swoje potwierdzenie i szczegółowe określenie co do sposobu wykonania w przepisach powołanej wyżej ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu zakażeniom (...), zwłaszcza zamieszczone w rozdziale IV ustawy. Z art. 17 ust. 2 ww. ustawy wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Lekarskie badanie kwalifikacyjne jest przy tym prowadzone w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z treści art. 17 ust. 3 i 4 ww. ustawy o zapobieganiu zakażeniom nie można, tj. nie ma podstaw, do wyprowadzenia wniosku, że badanie kwalifikacyjne stanowi przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie poddała małoletniej córki wskazanemu wyżej badaniu kontrolnemu, a zatem nie spełniła ustawowego warunku szczepienia. Tym samym twierdzenie skarżącej o niewykonalności nałożonego na nią obowiązku jest sprzeczne z treścią ustawy i jako takie nie zasługuje na uwzględnienie. 14. Sąd nie podzielił również argumentacji, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, co miałoby polegać na utrzymaniu w mocy decyzji przymuszającej skarżącą do poddania dziecka zabiegowi nieokreślonemu przepisem prawa przy jednoczesnej drastycznej ingerencji w prawo skarżącej do poszanowania jej życia prywatnego i rodzinnego. Generalna formuła prawa do prywatności, mająca zresztą swój odpowiednik w powołanym wyżej art. 47 Konstytucji RP, znajduje swoje doprecyzowanie w art. 8 ust. 2 Konwencji. Przepis ten wyraźnie przewiduje, w jakich przypadkach i na jakich zasadach dopuszczalne są ograniczenia prawa do prywatności zadeklarowanego w art. 8 ust. 1 Konwencji. We wskazanym ust. 2 wskazuje się, że odstępstwa od absolutnego rozumienia prawa do prywatności muszą być: (1) legalne, (2) konieczne w demokratycznym społeczeństwie oraz (3) muszą służyć między innymi ochronie zdrowia. Systematyka art. 8, a także argumentacyjna logika prawnicza Konwencji nakazują uznać ust. 2 za przepis mający charakter wyjątku (lex specialis) w stosunku do ust. 2. Jeśli więc test trzech powyższych warunków jest spełniony, wówczas nie stosujemy ust. 1 szeroko i bezwzględnie rozumianego, lecz dopuszczamy ustawowe ograniczenia prawa do prywatności. Z tych samych względów zdaniem Sądu należy uznać za nietrafny zarzut naruszenia przez organy administracji wobec skarżącej konstytucyjnej zasady prywatności (art. 47). Wskazany przepis odnosi się bowiem do innego przedmiotu ochrony konstytucyjnej. Art. 47 polskiej ustawy zasadniczej chroni bowiem tę sferę życia każdej jednostki, w tym także życie rodzinne oraz jej cześć i dobre imię, a także możność decydowania o swoim życiu prywatnym. Oznacza to, że celem wskazanego przepisu jest ochrona zachowań jednostki, a także zagwarantowania jej takich warunków życia, które są polegają na realizacji wolności człowieka, przy zachowaniu kluczowej wartości jako jest godność człowieka. Wartości te chronione są wszakże w sferze która nie jest bezpośrednio związana z przez daną osobę zadań i kompetencji organów władzy publicznej oraz dokonywaniem innych czynności i prowadzeniem działalności o publicznym zasięgu lub znaczeniu, np. pisarskiej, dziennikarskiej, aktorskiej, charytatywnej, duszpasterskiej, lub nauczycielskiej (por. Piotr Winczorek, Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Wydanie drugie – rozszerzone, Warszawa 2008, s. 114). O ochronie prywatności mówi się zatem przede wszystkim w zakresie dostępu organów władzy publicznej lub innych osób do informacji o jednostkach przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym ochronie danych osobowych lub w świetle zasady dostępu do informacji publicznej. Zasadę prywatności łączy się też często z wolnością sumienia i religii (art. 51), prawem rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami (art. 48) oraz wolnością i ochroną komunikowania się (art. 49). Natomiast z uwagi na inne przepisy Konstytucji RP, w szczególności art. 68 ust. 4, rozstrzyganie o szczepieniu dzieci przeciwko chorobom zakaźnym nie jest objęte sferą prywatności. Konstytucja nakłada bowiem na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska. Jak wskazano wyżej ochrona członków społeczeństwa przed rozprzestrzenianiem się chorób zakaźnych zdecydowanie wyklucza decyzje rodziców w kwestii szczepień ze sfery prywatności objętej zakresem zastosowania art. 47 Konstytucji. 15. Można dodać, że identyczną ocenę stanu prawa oraz praktyki jego stosowania w odniesieniu do podstaw prawnych obowiązku szczepienia i postępowania egzekucyjnego będącego konsekwencją niewykonania obowiązku wyrażają liczne orzeczenia sądów administracyjnych (vide m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2017 r., sygn.. akt II GSK 3542/15, z 7 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 934/16 oraz z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2434/17). Należy podkreślić, że powołane wyroki jednoznacznie odrzucają również zarzut niewykonalności obowiązku szczepienia ze względu na nieprzeprowadzenie wobec dziecka osoby skarżącej badań kwalifikacyjnych poprzedzających szczepienia. 16. Odnosząc się do wniosku skarżącej o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, należy podzielić pogląd ukształtowany w jednolitej linii orzecznictwa, że wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącej, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowo-administracyjnej. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do TK z pytaniem prawnym w tej sprawie. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje bowiem wskazywane w Konstytucji RP powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 934/17). 17. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.