IV SAB/Po 10/20
WyrokWSA w Poznaniu2020-03-25
Skład orzekający: Donata Starosta, Maciej Busz, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w początkowej fazie postępowania, błędnie stosując art. 64 § 2 k.p.a. zamiast merytorycznie rozpoznać wniosek. Jednakże, bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ niezwłocznie podjął działania po otrzymaniu postanowienia Ministra i wydał merytoryczną decyzję. W pozostałym zakresie skarga została oddalona, a postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do rozpoznania wniosku umorzono, gdyż wniosek został już merytorycznie rozpoznany.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca. Wojewoda wezwał do uzupełnienia braków formalnych, w tym przedłożenia umowy o świadczenie usług, co spółka uczyniła. Wojewoda pozostawił wniosek bez rozpoznania, uznając przedłożoną umowę za nieodpowiednią. Po ponagleniu spółki i postanowieniu Ministra stwierdzającym bezczynność Wojewody, organ ponownie wezwał do uzupełnienia dokumentów. Następnie Wojewoda wydał decyzję odmawiającą wydania zezwolenia na pracę. Spółka wniosła skargę na bezczynność Wojewody, domagając się zobowiązania do rozpoznania wniosku, stwierdzenia bezczynności (również rażącej), zasądzenia sumy pieniężnej i zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku; 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę; 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pracę [...] (nr [...]) 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku [...] sp. z o.o. z dnia [...] maja 2019 r.; 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę; 5. zasądza od Wojewody na rzecz [...] sp. z o.o. kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
UZASADNENIE
Spółka [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej spółka lub skarżąca) w dniu [...].05.2019 r. złożyła do Wojewody wniosek o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz K. A. na stanowisku "sortowacz".
Pismem z dnia [...].05.2019 r. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. spółka została wezwana przez Wojewodę do usunięcia braków formalnych wniosku, tj. o przedłożenie 30 oryginałów informacji starosty na stanowisko "sortowacz odpadów" oraz o przedłożenie umowy o świadczenie usług zawartej pomiędzy podmiotem powierzającym wykonywanie pracy cudzoziemcowi, a podmiotem, do którego cudzoziemiec będzie skierowany.
Spółka w odpowiedzi przesłała ponownie wniosek o wydanie zezwolenia na pracę dla ww. cudzoziemca na terytorium RP na stanowisku sortowacz oraz wymagane oryginały informacji od starosty, a także umowę pomiędzy [...] S.A., a [...] sp. z o.o. W aktach sprawy nie ma tej umowy, jednak przedłożenie tych dokumentów jest niesporne pomiędzy stronami.
Wojewoda pismem z [...].07.2019 r. pozostawił bez rozpoznania przedmiotowy wniosek wskazując, że skarżąca spółka przedłożyła umowę pomiędzy [...] S.A., która nie jest wnioskodawcą (podmiotem powierzającym), a [...] sp. z o.o., która nie jest podmiotem do którego cudzoziemcy będą kierowani.
W następstwie opisanych zdarzeń Spółka [...] sp. z o.o. na podstawie art. 37 k.p.a. pismem z dnia [...].09.2019 r. wniosła ponaglenie w przedmiotowej sprawie do organu wyższego stopnia.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z [...].10.2019 r. uznał, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i wyznaczył organowi termin do załatwienia sprawy w 30 dni od daty otrzymania postanowienia.
W ocenie Ministra Wojewoda niezasadnie zastosował przepis art. 64 § 2 k.p.a. i na jego podstawie pozostawił wniosek bez rozpoznania, podczas gdy powinien dokonać jego oceny pod względem merytorycznym, a następnie wydać decyzję w sprawie. Zdaniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z dowodów dostarczonych przez stronę.
Pismem z dnia [...] października 2019 r. Wojewoda wezwał skarżącą do przedłożenia umowy o świadczenie usług zawartej bezpośrednio z podmiotem powierzającym wykonywanie pracy, a podmiotem do którego cudzoziemiec będzie skierowany w celu wykonywania usługi. Ponadto w piśmie poinformowano skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w uzgodnionym terminie. Skarżąca została również pouczona, że do dnia [...] grudnia 2019 r. nastąpi wydanie decyzji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Dodatkowy termin został wyznaczony w związku z wyznaczeniem 7 dniowego terminu do uzupełnienia dokumentów oraz umówienia się na spotkanie w celu zapoznania z aktami sprawy. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu [...] listopada 2019 r. W aktach sprawy brak jest odpowiedzi na wezwanie, jednak z uzasadnienia decyzji Wojewody z [...] listopada 2019 r., a także z treści skargi wynika bezspornie, że skarżąca udzieliła odpowiedzi na wezwanie w dniu [...] listopada 2019 r.
Skarżąca spółka w dniu [...] listopada 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pracę typu A na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi K. A. nr sprawy: [...]
Skarżąca wniosła o:
1. zobowiązanie Wojewody do rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pracę typu A na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi K. A. .,
2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,
3. stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,
4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł,
5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W jej ocenie niedołączenie do wniosku wymaganego przez organ dokumentu, nie stanowi braku formalnego podania w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a., lecz brak o charakterze materialnym, przewidzianym przez przepisy szczególne. Zgodnie z w/w przepisem podanie pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa. Inne wymagania, o których mowa w § 2, są określone w przepisach odnoszących się do podania. Niewątpliwie chodzi o takie braki podania, które uniemożliwiają nadanie mu biegu. Przepis ten nie znajduje natomiast zastosowania do okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Stosowanie tego przepisu nie może bowiem zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku.
Pomimo wskazań Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Wojewoda nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, a jedynie ponownie wezwał skarżącą do uzupełnienia dokumentów, o które wzywał już uprzednio i które to dokumenty zostały już wcześniej przez skarżącą uzupełnione w odpowiednim terminie. Organ podjął zatem kolejne, pozorne czynności w sprawie, niemające wpływu na merytoryczna ocenę stanu faktycznego, przyczyniając się tym samym do pogłębienia stanu bezczynności.
Skarżąca wskazała, że biorąc pod uwagę, fakt że od dnia złożenia wniosku upłynęło ponad pół roku, a skarżąca inicjując postępowanie administracyjne w zakresie uzyskania zezwolenia na pracę typu A przedłożyła kompletny, prawidłowo uzupełniony i podpisany, a także opłacony wniosek wraz z wszelkimi wymaganymi przez prawo załącznikami, należy uznać, iż Wojewoda jest w niniejszej sprawie bezczynny. Bezczynność organu została potwierdzona postanowieniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2019 r. Zdaniem skarżącej, przekroczenie ustawowego terminu na rozpoznanie przedmiotowej sprawy uzasadnia przyznanie jej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. Kwota ta jest adekwatna do czasu pozostawania organu w bezczynności oraz do relewantnych czynności podejmowanych przez Wojewodę w przedmiotowej sprawie. Stopień zawinienia organu w nieterminowym załatwieniu sprawy jest znaczny. W okresie oczekiwania na rozpoznanie wniosku skarżąca boryka się z wieloma niedogodnościami związanymi z nieterminową realizacją umowy zlecenia z dnia [...].04.2019r., tj. na pozyskaniu odpowiedniej ilości usługobiorców sortowaczy. Skarżąca w dniu [...].05.2019 r. złożyła bowiem 29 tożsamych wniosków o wydanie zezwoleń na pracę dla cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stanowisku "sortowacz". Wszystkie wnioski skarżącej pozostawione zostały bez rozpoznania, w oparciu o identyczny stan faktyczny sprawy.
Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. odmówił wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Panu K. A. ..
Z uzasadnienia decyzji Wojewody o odmowie wydania zezwolenia z [...].11.2019 r. wynika, że w odpowiedzi na ww. wezwanie dnia [...].11.2019 r. ponownie przedłożona została umowa zlecenia zawarta pomiędzy [...] SA, a [...] sp. z o.o. z [...].04.2019r., oraz zamówienie pracownika tymczasowego.
Wojewoda w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w związku z nieudokumentowaniem, że praca będzie świadczona bezpośrednio na rzecz podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, lecz na rzecz spółki [...] SA która nie jest pracodawcą cudzoziemca i nie ma prawa do kierowania jego pracą na podstawie art. 88j ust. 2b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 1265 z późn. zm.) w dniu 27.11.2019 r. organ wydał decyzję o odmowie wydania zezwolenia na pracę. Zgodnie z przytoczonym przepisem wojewoda może wydać decyzję o odmowie wydania zezwolenia na pracę, jeżeli z okoliczności wynika, że wniosek o wydanie zezwolenia na pracę został złożony dla pozoru, zezwolenie będzie wykorzystane przez cudzoziemca w celu innym niż wykonywanie pracy dla danego podmiotu lub podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi nie dopełnia obowiązków związanych z prowadzeniem działalności lub powierzaniem pracy innym osobom.
Wojewoda w odpowiedzi z [...].12.2019r. na skargę wniósł o jej oddalenie. Pismem z [...].01.2020r. Wojewoda złożył skorygowaną odpowiedź na skargę dotyczącą wniosku K. A. i wniósł o jej oddalenie.
Organ wskazał, że na długość trwania postępowań toczących się przed Wojewodą w sprawach wydawania zezwoleń na pracę dla cudzoziemców ma wpływ stale rosnąca liczba składanych wniosków. W roku 2019r. złożonych zostało ponad 54 000 wniosków, podczas gdy w 2018r. było to około 36.000 wniosków. Tak duża liczba składanych wniosków w porównaniu z zasobami kadrowymi którymi dysponuje organ powoduje, że nie jest on w stanie załatwiać spraw w terminach, o których mowa w art. 35 § 3 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej "p.p.s.a.") przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak efektywnych działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści tych przepisów wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Skargi w tym przedmiocie mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca Spółka wypełniła powyższy wymóg formalny, składając pismem z [...] września 2019r. (data wpływu do organu [...] października 2019r. wymagane ponaglenie (k. 23 akt adm.).
Przechodząc zatem to merytorycznego rozpoznania skargi, należy zauważyć, że zarzuca ona bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej.
W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Wskazać więc należy, że terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym regulowane są w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 (dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od [...] kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności" przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a., względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 (a od [...].08.2015 r. – także pkt 9) oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem [...] czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. wykluczałoby możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.
Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Wojewody rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.
Zgodnie z art. 12 k.p.a. organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1), a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Wskazany przepis normuje jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego – zasadę szybkości, a więc osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym możliwym czasie. W doktrynie podnosi się, że zasada ta ma dla skuteczności ochrony interesu społecznego oraz interesu jednostki istotne znaczenie i należy do kardynalnych zasad dobrego postępowania. Przewlekłość zawsze jest bowiem zaprzeczeniem stabilności i pewności w stosunkach społecznych, podważa w oczach społeczeństwa autorytet władzy oraz oddala moment wykonania nakazu prawa (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, art. 12 Nb 1, i tam przywołana literatura). Realizacja wskazanej zasady jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy oraz ustanawiającymi środki ochrony przed przewlekłością i bezczynnością organów administracji publicznej, a także statuującymi odpowiedzialność pracownika organu administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie, skarżąca [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zarzuca Wojewodzie dopuszczenie się bezczynności w związku ze złożonym wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Na podstawie § 1a Sąd jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje § 2, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Z powyższych unormowań wynika więc, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca.
W rozpoznawanej sprawie, wniosek inicjujący postępowanie został złożony w dniu [...] maja 2019 r. organ, już w dniu [...] maja 2019 r., zwrócił się do strony o uzupełnienie braków formalnych tego wniosku, nakazując konieczność przedłożenia przez skarżącą umowy o świadczenie usług zawartej pomiędzy skarżącą a podmiotem, w którym będzie wykonywana przez cudzoziemca praca i o oryginały informacji starosty na stanowisko "sortowacz odpadów".
W ocenie Sądu, działanie organu już w tym momencie było bezpodstawne. Wykaz dokumentów, które należy załączyć do wniosku o wydanie zezwolenia na pracę zawiera § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie wydawania zezwolenia na pracę cudzoziemca oraz wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń (Dz. U. z 2017, poz. 2345). Wezwanie sporządzone przez organ nie dotyczyło jednak kwestii wymienionych w Rozporządzeniu. Okoliczności, na które zwrócił uwagę organ nie miały więc charakteru formalnego, uzasadniającego skierowanie wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, lecz merytoryczny, który mógł doprowadzić do negatywnego rozstrzygnięcia co żądania skarżącej. Stosowanie natomiast przez organ administracyjny art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych pisma wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników. Żądanie przez organ prowadzący sprawę dodatkowych informacji należy do postępowania dowodowego i winno być oparte o reguły normujące to postępowanie. Kwestia ta nie może natomiast być rozstrzygana w oparciu o przepis art. 64 k.p.a. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, organ nie rozstrzygając sprawy niezwłocznie, lecz podejmując nieadekwatne do zaistniałej sytuacji działania, popadł w bezczynność.
W ocenie Sądu, stan bezczynności organu trwał aż do momentu, w którym skarżąca złożyła w sprawie ponaglenie, które wpłynęło do organu dnia [...] października 2019 r. Ponaglenie zostało wówczas niezwłocznie (pismem z dnia [...] października 2019 r.) przekazane organowi właściwemu do jego rozpoznania. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie wpłynęło natomiast do organu I instancji w dniu [...] października 2019 r.
Z akt sprawy wynika, że po otrzymaniu postanowienia Ministra, którym organ ten rozpoznał wniesione ponaglenie, organ I instancji niezwłocznie podjął w sprawie działania i pismem z dnia [...] października 2019 r., skierował do skarżącej kolejne wezwanie. W ocenie Sądu, wezwania tego nie sposób jednak traktować jako powielenie czynności z dnia [...] maja 2019 r. Nie było to już bowiem kolejne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku, lecz pismo wskazujące na jego braki merytoryczne, zawierające pouczenie, że ich nieuzupełnienie może spowodować wydanie decyzji odmownej.
Słusznie więc organ wskazał regulacje kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące końcowej fazy postępowania. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie natomiast z art. 79a § 1 k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.
W ocenie Sądu, pismo organu z dnia [...] października 2019 r. uznać należy za korespondencję skierowaną do strony w powyższym trybie, o czym świadczy zarówno jego treść jak i zastosowana przez organ podstawa prawna.
Odpowiedź skarżącej na powyższą korespondencję wpłynęła do organu w dniu [...] listopada 2019 r. Zdaniem Sądu, z akt sprawy nie wynika, by następnie zaistniała jakakolwiek okoliczność wymagająca przeprowadzenia przez organ dalszych czynności czy wyjaśnień i korzystania przez organ z terminu, który samodzielnie wyznaczył (tj. do dnia [...] grudnia 2019 r.). Wobec powyższego, zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a., sprawa winna być przez organ załatwiona niezwłocznie. Organ wydał w sprawie decyzję dnia [...] listopada 2019 r., zatem na tym etapie postępowania nie sposób doszukiwać się znamion bezczynności.
Podsumowując, stwierdzić należy, że mimo że postępowanie co do wniosku skarżącej trwało relatywnie długo, stan bezczynności można, zdaniem Sądu przypisać organowi wyłącznie na początku postępowania, kiedy to wadliwie zamiast merytorycznie rozpoznać sprawę, wystąpił do skarżącej z wezwaniem w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Bezczynność organu miała więc miejsce w okresie od początku czerwca do początku października 2019 r. W ocenie Sądu, nie sposób organowi przypisywać bezczynności na dalszym etapie postępowania, gdyż celowym było wówczas oczekiwanie na rozstrzygnięcie organu II instancji by zastosować się do otrzymanych wytycznych.
Z powyższych względów, w ocenie Sądu, skarga jest co do zasady słuszna, gdyż jak wyżej wskazano, na początkowym etapie postępowania organ dopuścił się bezczynności. Zdaniem Sądu, przyczyny tego stanu rzeczy nie pozwalają na uznanie, żeby bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd miał na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W orzecznictwie podkreśla się, że bezczynność organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyroki NSA z dnia 16 września 2015 r., I OSK 722/15 LEX nr 1985970 i z dnia 24 lipca 2015 r., II OSK 3237/14 LEX nr 1803268). Przede wszystkim, wskazać więc należy, że stan bezczynności nie trwał szczególnie długo, nadto, w jego przyczynach nie sposób dopatrywać się znamion złej woli po stronie organu. Organ bowiem w sposób nieprawidłowy zastosował przepis prawa i wezwał skarżącą do uzupełnienia braków wniosku w sytuacji, gdy z uwagi na charakter tego braku, zastosowane przez organ środki były nieadekwatne do sytuacji. Stwierdzona bezczynność była skutkiem błędnej interpretacji przez organ treści art. 64 § 2 k.p.a. i jego zastosowania w niniejszej sprawie, a nie celowego działania tego organu. Fakt, że organ nie załatwił sprawy w terminie nie było również nacechowane uporczywością. Organ niezwłocznie po otrzymaniu stanowiska Ministra podjął działania adekwatne do stanu sprawy i wydał merytoryczną decyzję. Z powyższych względów, Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, jakoby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu, także oczekiwanie przez skarżącą zasądzenia na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie [...]zł jest niezasadne. Skarżąca wskazała bowiem, że w okresie oczekiwania na rozpoznanie wniosku boryka się z wieloma niedogodnościami związanymi z nieterminową realizacją umowy zlecenia z dnia [...] kwietnia 2017 r., tj. na pozyskaniu odpowiedniej ilości usługobiorców - sortowaczy. Skarżąca w dniu [...] maja 2019 r. złożyła 29 tożsamych wniosków o wydanie zezwoleń na pracę dla cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stanowisku "sortowacz". Wszystkie wnioski skarżącej pozostawione zostały bez rozpoznania, w oparciu o identyczny stan faktyczny sprawy.
Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności są niewystarczające do zasądzenia żądanej sumy pieniężnej. W pierwszej bowiem kolejności, wskazać należy, że skarżąca nie wykazała, żeby faktycznie poniosła jakąkolwiek wymierną szkodę. Nie przedstawiła żadnych dokumentów pozwalających na weryfikację i ocenę ewentualnej szkody. Przede wszystkim jednak, w ocenie Sądu, żądanie zasądzenia sumy pieniężnej nie znajduje uzasadnienia, gdyż przyczyna dla której skarżąca nie otrzymała oczekiwanego rozstrzygnięcia organu i w związku z tym (jak twierdzi) poniosła szkodę, nie tkwiła w sposobie prowadzenia przez organ postępowania lecz wynikała z dokonanej przez organ oceny merytorycznej wniosku. Z treści wydanej przez organ ostatecznej decyzji wynika bowiem, że wniosek skarżącej nie został uwzględniony. Skarżącej odmówiono wydania zezwolenia na pracę. Wobec powyższego, przyczyną dla której skarżąca nie wywiązała się z zawartych umów było to, że jej wnioski zostały uznane za niezasadne a nie sposób prowadzenia przez organ postępowania. Z powyższych względów, w ocenie Sądu obciążanie organu kosztami niewykonania przez skarżącą zobowiązań byłoby niezasadne.
Z uwagi na powyższe, Sąd uwzględnił skargę w tym zakresie, że na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, jednakże bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej należało natomiast umorzyć, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż wniosek skarżącej został już merytorycznie rozpoznany. W pozostałym natomiast zakresie Sąd skargę oddalił, zgodnie z art. 151 p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na postawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu administracji na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania w kwocie stanowiącej równowartość uiszczonego w sprawie wpisu od skargi ([...] zł) oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika ([...] zł) w minimalnej stawce wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r., poz. 1800) i [...] zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło