VI SA/Wa 1444/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 października 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.W. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "organ", "Prezes NFZ" lub "organ odwoławczy") postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), art. 109 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1510 z późn. zm.), dalej "ustawa o świadczeniach", w związku z wniesieniem w dniu 7 lipca 2016 r. przez A. W. (dalej "skarżący" lub "strona skarżąca") odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "dyrektor [...]OW NFZ" lub "organ I instancji") stwierdzającej, że skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie od 14 marca 2005 r. do 16 stycznia 2016 r. oraz od 1 lutego 2016 r. do nadal, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Do wydania postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor [...]OW NFZ decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. stwierdził, że skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. w okresie od 14 marca 2005 r. do 16 stycznia 2016 r. oraz od 1 lutego 2016 r. do nadal. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 29 czerwca 2016 r. z pouczeniem, że przysługuje od niej odwołanie do Prezesa NFZ, które wnosi się za pośrednictwem organu I instancji w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji na podstawie art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji w dniu 7 lipca 2016 r. (data nadania w placówce pocztowej operatora wyznaczonego). Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja została wysłana listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Likwidator spółki otrzymał decyzję w dniu 1 lipca 2016 r., zaś decyzja skierowana do skarżącego została odebrana przez dorosłego domownika - żonę skarżącego - w dniu 29 czerwca 2016 r. Organ wskazał, że termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu 6 lipca 2016 r. Natomiast odwołanie zostało wniesione zgodnie z datą stempla pocztowego w dniu 7 lipca 2016 r., czyli po terminie, a skarżący nie złożył wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 4 czerwca 2019 r. skarżący wniósł skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 w zw. z art 58 § 2 k.p.a. W ocenie strony skarżącej odwołanie zostało wniesione w terminie wskazanym w ustawie o świadczeniach. W momencie bowiem wydania decyzji przez dyrektora [...]OW NFZ spółka z o.o., której wspólnikiem był skarżący, było postawiona w stan likwidacji, zaś funkcję likwidatora pełniła D. W. Skarżący podkreślił, że likwidator odebrał decyzję w dniu [...] lipca 2016 r., a tym samym skarżący złożył odwołanie w terminie, bowiem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 8 lipca 2016 r. Ponadto, skarżący wskazał, że decyzja nie została doręczona mu osobiście, a tym samym skutecznie. Decyzję odebrała bowiem jego żona, która nie podjęła się próby przekazania mu korespondencji. Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Postanowieniem z dnia 3 września 2019 r. WSA w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji dyrektora [...]OW NFZ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych wyżej przesłanek do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego w sprawie postanowienia. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 2 k.p.a.). Co do terminu wniesienia odwołania w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajduje art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym, odwołanie od decyzji w sprawach, z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania. Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużany ani skracany przez organ administracji publicznej. Jest terminem procesowym obliczanym według przepisów k.p.a. oraz terminem zawitym, którego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. W konsekwencji jeżeli strona uchybiła terminowi na wniesienie odwołania i organ nie przywrócił terminu do jego złożenia, wówczas decyzja wydana w I instancji jest ostateczna (art. 16 § 1 k.p.a.). Sprawa rozstrzygnięta ostateczną decyzją nie może być co do zasady ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy każdorazowo poprzedza, postępowanie wstępne, w trakcie którego organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie między innymi, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w przepisach prawa. Przeprowadzenie wspomnianych czynności wstępnych jest obligatoryjne. Ewentualne ustalenie, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu skutkuje tym, że organ nie rozpoznaje odwołania merytorycznie, nie rozważa argumentacji strony, lecz postanowieniem stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 134 k.p.a. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 2011, s. 503, uchwałę NSA z dnia 12 października 1998 r., sygn. akt OPS 11/98). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach sprawy, decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r. Dyrektora [...]OW NFZ nr [...], w dniu 29 czerwca 2016 r., została doręczona na adres zamieszkania Skarżącego - ul. [...] [...], [...] W., co zostało potwierdzone podpisem osoby odbierającej korespondencję. Decyzję tę odebrała żona Skarżącego (dorosły domownik) – K. W., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Zwrotne potwierdzenie odbioru nie budzi wątpliwości, a doręczenie zastępcze pozostaje w zgodzie z art. 42 § 1 oraz 43 k.p.a., które stanowią, iż pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Za bezzasadne więc należy uznać zarzuty skargi, dotyczące nieskuteczności powyższego doręczenia, skoro przepisy k.p.a., przewidują możliwość doręczenia zastępczego i warunki jego doręczenia zostały spełnione. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, iż żona nie podjęła się doręczenia mu pisma skierowanego do niego. Wbrew wywodom skargi, dowód w tym zakresie ciąży na Stronie, a nie na organie. W ocenie Sądu, organ trafnie ocenił te informacje jako niewiarygodne. W opisanych okolicznościach faktycznych sprawy nie sposób uznać, że w przypadku gdy dorosła osoba pokwitowała odbiór przesyłki skierowanej do męża, z którym wspólnie zamieszkuje, iż nie podjęła się jej oddania Zainteresowanemu. Wydaje się też zupełnie naturalną praktyką, iż domownicy odbierają przesyłki pocztowe kierowane do domowników i wzajemnie sobie je przekazują, tymbardziej w przypadku małżeństwa. Uznając doręczenie decyzji [...]OW NFZ nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.za skuteczne, konsekwentnie należy stwierdzić, iż termin na wniesienie odwołania, od powyższej decyzji, o którym Skarżący został prawidłowo pouczony, upłynął z dniem 6 lipca 2016 r. Odwołanie zostało nadane przez Skarżącego na poczcie w dniu 7 lipca 2016 r. Stan faktyczny i prawny sprawy, nie budzi więc wątpliwości co do uchybienia terminowi na wniesienie odwołania przez Skarżącego. Termin ten nie został przez Skarżącego dotrzymany i z tych względów organ zobowiązany był, do wydania postanowienia z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w trybie art.134 k.p.a. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nie wniesiono wniosku o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania, aby rozważać przyczyny jego uchybienia. W ocenie Sądu za całkowicie chybioną należy uznać argumentację skargi, iż termin na wniesienie odwołania, w rozpoznawanej sprawie upływał w dniu 8 lipca 2016 r., z uwagi na to, że Likwidator Spółki D. W., otrzymała sporną decyzję w dniu 1 lipca 2016 r., jako pozostającą bez związku z uchybieniem terminu przez Skarżącego. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę uznając podniesione w niej zarzuty naruszenia art.7, art. 77 § 1 oraz art.107 § 3 w związku z art.58 § 2 k.p.a. za bezzasadne.