I FZ 28/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 2226/19 odrzucające skargę A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 6 sierpnia 2019 r. nr 0114-KDIP1-1.4012.271.2019.3.MMA w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2226/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżąca, strona) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 6 sierpnia 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Uzasadniając postanowienie sąd I instancji wskazał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 października 2019 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która udzieliła pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 października 2019 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej 24 października 2019 r. Pełnomocnik skarżącej uiścił wpis sądowy od skargi 25 października 2019 r., lecz do chwili orzekania przez sąd nie usunął braku formalnego skargi poprzez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która udzieliła pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia. Zgodnie z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis art. 49 § 1 P.p.s.a. stosuje się także do braków skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w przypadku gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, sąd odrzuca skargę. W myśl art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., każde pismo powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie z art. 46 § 3 P.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a., osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do art. 29 P.p.s.a. organ osoby prawnej ma obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu, a w myśl art. 34 P.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Skarżąca ustanowiła pełnomocnika, który, zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., przy pierwszej czynności procesowej, zobowiązany był dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W świetle utrwalonego stanowiska orzecznictwa sądów administracyjnych, pojęcie pełnomocnictwa należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych do wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę. W przypadku złożenia skargi przez pełnomocnika działającego w imieniu osoby prawnej, pełnomocnik jest obowiązany oprócz pełnomocnictwa dołączyć dokument wykazujący umocowanie osób upoważnionych do działania w imieniu tej osoby prawnej. Dokumentem tym w niniejszej sprawie jest odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej załączył do skargi pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 9 października 2019 r. pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która udzieliła pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone skutecznie 24 października 2019 r. Mimo to pełnomocnik skarżącego wykonał jedynie zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, natomiast nie złożył oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która udzieliła pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik zarzucił naruszenie: 1) art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i art. 28 § 1 i art. 29 w zw. z art. 46 § 1 P.p.s.a. polegające na uznaniu, że brak dołączonego do skargi oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentowania spółki w dacie jego udzielenia, stanowi brak formalny uniemożliwiający rozpoznanie skargi przez sąd; 2) art. 49 P.p.s.a. w zw. z art. 16 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 1500 ze zm.), polegające na niewskazaniu konkretnego dokumentu, który zdaniem sądu potwierdzałby uprawnienie do reprezentowania osób podpisanych na pełnomocnictwie, podczas gdy dane tych osób wynikały z Centralnej Informacji KRS i były znane sądowi z urzędu, wobec czego brak było podstawy do żądania dostarczenia dokumentów; 3) art. 29 P.p.s.a. w zw. z art. 16 ustawy o KRS poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że pełnomocnik ma obowiązek udokumentować swoje umocowanie poprzez dołączenie odpisu KRS lub jego uwierzytelnionego odpisu, podczas gdy dane te znane są sądowi z urzędu i nie wymagają udowodnienia, o ile zawarte w nich dane nie odbiegają od aktualnego stanu prawnego i w konsekwencji do wykazania umocowania, o którym mowa w tym przepisie, wystarczający jest dokument pełnomocnictwa. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że okoliczność nieprzedłożenia na wezwanie sądu oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzielały pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia, nie budzi w sprawie wątpliwości. W ramach zażalenia strona podnosi jednakże, że żądanie takiego dokumentu było zbędne, albowiem umocowanie osób podpisanych w imieniu spółki nie budzi wątpliwości, a więc nie wymaga udokumentowania. Przypomnieć wobec tego należy, że w świetle art. 28 § 1 w zw. z art. 29 P.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem tym w przypadku spółki prawa handlowego jest co do zasady odpis z rejestru przedsiębiorców KRS. Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu w ww. zakresie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powyższej wykładni nie zmienia treść przepisów ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1500 ze zm.), normujących kwestię (powszechnego) dostępu (i jego skutków) do treści ujawnionych w Rejestrze, w tym art. 13 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1, art. 16 czy art. 4 ust. 4a ww. ustawy. Przepisy te nie czynią "pustą" normy zawartej w art. 29 P.p.s.a. Dostępność do KRS nie oznacza bowiem, że sąd ma co do zasady zastępować strony w ich obowiązkach procesowych, tj. uzupełniać braki formalne składanych pism. Twierdzenia skarżącej można w tym względzie traktować co najwyżej jako postulat de lege ferenda względem ustawodawcy, nie zaś jako zarzut wobec sądu, który postępuje w zgodzie z procedurą właściwą dla danego postępowania (por. postanowienia NSA z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 75/18, z dnia 25 listopada 2019 r., sygn. akt I FK 230/19, CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istotne znaczenie ma to, że w ustawie P.p.s.a. ustawodawca nie zamieścił takiego przepisu, jak np. art. 68 § 2 k.p.c., który stanowi podstawę do tego, aby sąd na podstawie Krajowego Rejestru Sądowego, do którego istnieje dostęp elektroniczny, ustalił sposób reprezentacji osoby prawnej. Co prawda sąd może korzystać z pozyskiwanych samodzielnie dokumentów, lecz jedynie informacyjnie, kontrolnie, na etapie prowadzenia postępowania sądowego, nie zaś na etapie oceny, czy postępowanie to zostało wszczęte przez osobę należycie umocowaną do reprezentowania strony, która - pomimo wezwania - nie przedstawiła stosownych dokumentów (por. postanowienie NSA z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt II OZ 422/19, CBOSA). Wobec tego niesporny w okolicznościach sprawy brak uzupełnienia skargi o stosowny odpis z KRS został przez WSA prawidłowo zakwalifikowany jako skutkujący koniecznością jej odrzucenia, w związku z czym należało – na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. – orzec o oddaleniu zażalenia.