II OSK 677/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-04-28

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Jerzy Stelmasiak, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata stała za usługi wodne może być naliczana, gdy pozwolenie wodnoprawne zostało wydane, ale urządzenie wodne umożliwiające wprowadzanie ścieków nie zostało jeszcze wybudowane i faktycznie nie następuje wprowadzanie ścieków?
Ratio decidendi
Opłata stała za usługi wodne, w tym za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, może być naliczana wyłącznie w przypadku faktycznego korzystania z tej usługi, co wymaga istnienia urządzeń wodnych umożliwiających wprowadzanie ścieków. Samo posiadanie pozwolenia wodnoprawnego, bez faktycznego wykonania urządzeń i rozpoczęcia wprowadzania ścieków, nie stanowi podstawy do naliczenia opłaty stałej. Interpretacja ta jest zgodna z zasadą 'zanieczyszczający płaci' oraz przepisami Prawa wodnego z 2017 r., które rozróżniają moment wydania pozwolenia od momentu rozpoczęcia korzystania z wód.
Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. otrzymała od Dyrektora Zarządu Zlewni PGWWP decyzję ustalającą opłatę stałą za wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych do potoku. Spółka wniosła reklamację, argumentując, że pozwolenie wodnoprawne zostało wydane, ale oczyszczalnia ścieków nie została wybudowana i nie odprowadzano ścieków. Organ utrzymał decyzję, wskazując, że obowiązywanie pozwolenia wodnoprawnego jest wystarczające do naliczenia opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, uznając, że opłata stała przysługuje tylko za faktyczne wprowadzanie ścieków. Dyrektor Zarządu Zlewni wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 847/18 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty stałej za usługi wodne 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w N. kwotę 377 (trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 25 września 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 847/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w N. (dalej także Spółka) na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej PGWWP) z [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty stałej za usługi wodne, uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Zarządu Zlewni na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 1317 zł. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Informacją roczną z [...] marca 2018 r., znak: [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w N. PGWWP ustalił P. Sp. z o.o. w N. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 1825 zł za wprowadzenie oczyszczonych ścieków komunalnych z mechaniczno-biologicznej oczyszczalni cieków do potoku P. w km 6+312 w miejscowości P. Jako podstawę prawną powyższej informacji Dyrektor Zarządu Zlewni wskazał art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U.2017.1566 z późn. zm., dalej także Prawo wodne z 2017 r.). Organ wskazał nadto, iż opłata roczna została obliczona na podstawie decyzji Starosty N. z [...] maja 2016 r., nr [...]. Pismem z [...] kwietnia 2018 r. Spółka wniosła reklamację od powyższej informacji Dyrektora Zarządu Zlewni, zarzucając organowi bezpodstawne naliczenie przedmiotowej opłaty rocznej. W uzasadnieniu reklamacji wskazano, że pomimo posiadania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do wód oczyszczonych ścieków na mocy decyzji Starosty N. z [...] maja 2016 r. nie wybudowano objętej pozwolenie wodnoprawnym oczyszczalni ścieków w P. i nie odprowadzono ścieków do wód. Dyrektor Zarządu Zlewni w N. PGWWP decyzją z [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] określił P. Sp. z o.o. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 1825 zł za wprowadzenie oczyszczonych ścieków komunalnych z mechaniczno-biologicznej oczyszczalni cieków do potoku P. w miejscowości P. (pkt 1) oraz określił, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach płatnych we wskazanych w decyzji terminach (pkt 2). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 273 ust. 6, art. 271 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz § 1 pkt 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., póz. 2502, dalej jako: rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2017 r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., póz. 1257 z późn. zm., dalej K.p.a.). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy - Prawo wodne oraz § 10 cyt. wyżej rozporządzenia jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 złotych na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu ścieków w ilości 72,00 m3/h tj. w przeliczeniu 0,02 m3/s, określonego w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] maja 2016 r. Opłata roczna została zatem ustalona na kwotę 1825 zł. Odnosząc się do zarzutów reklamacji wyjaśniono, że za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. pozwolenie wodnoprawne - decyzja Starosty N. z dnia [...] maja 2016 r., jest obowiązujące i za ten okres opłata stała została naliczona. Fakt niezrzucania ścieków, nie ma zaś znaczenia dla naliczenia opłaty stałej, gdyż istotą tej opłaty jest potencjalnie możliwość zrzutu ścieków, a warunkiem naliczenia opłaty stałej jest obowiązywanie ostatecznej decyzji wodnoprawnej. Wysokość opłaty stałej uzależniona jest bezpośrednio od wielkości maksymalnego zrzutu ścieków określonego w pozwoleniu wodnoprawym. Natomiast nienaliczenie opłaty stałej może nastąpić wtedy, gdy podmiot zrzeka się z uprawnień wynikających z przedmiotowej decyzji wodnoprawnej. Uchylając powyższą decyzję przywołanym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji stwierdził, że opłatę stałą należy pobierać wyłącznie w przypadku faktycznego realizowania usługi wodnej, nie zaś za samą możliwość realizowania tej usługi wynikającą z zapisów pozwolenia wodnoprawnego. Świadczy o tym użycie w treści art. 271 ust. 1 pkt 4 oraz art. 268 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne zwrotu "za wprowadzanie". Zapis ten powinien być odczytywany w ten sposób, że tylko faktyczne wprowadzanie lub odprowadzanie ścieków do wód rodzi obowiązek ponoszenia opłaty stałej. WSA w Krakowie wskazał, iż w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] maja 2016 r., na które powołał się organ, znajduje się rozstrzygnięcie o udzieleniu pozwolenia na wykonanie wylotu ścieków oczyszczonych i wód opadowych na działce nr ewid. [...] oraz koryta odpływowego zakończonego w prawej skarpie potoku P. Tym samym skoro wylot ścieków mający być wykonany na podstawie tego pozwolenia określony w nim został jako projektowany, to organ właściwy w sprawie określenia opłaty stałej - przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie - powinien był sprawdzić, czy doszło do wykonania tego urządzenia i czy faktycznie za jego pomocą realizowana jest usługa wodna, ewentualnie rozważyć - jeśli urządzenia nie wykonano - czy istnieje podstawa do określenia opłaty stałej. Tym bardziej wymagało to rozważenia, że strona skarżąca w złożonej reklamacji kwestionowała faktyczne realizowanie usługi wskazując na trwający proces inwestycyjny i brak możliwości jednoznacznego wskazania daty zakończenia inwestycji. Zdaniem Sądu I instancji sam fakt wydania pozwolenia wodnoprawnego nie stwarza możliwości wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych z mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków do wód, skoro nie została jeszcze wybudowana. W treści pozwolenia fakt istnienia kanałów jest określony jako przyszły, zaś strona skarżąca wyraźnie wskazywała, że inwestycji nie zrealizowano, a usługa wodna nie jest faktycznie wykonywana. Podsumowując swoje rozważania w tym zakresie Sąd I instancji wskazał, iż skoro opłatę stałą można określić za usługę wykonywaną, na co wskazują użyte w przepisach stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji zwroty "za wprowadzenie", a to wprowadzenie nie ma miejsca, to określenie opłaty stałej nastąpiło z naruszeniem polegającym na błędnej wykładni i nieprawidłowym zastosowaniu art. 271 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne. W konsekwencji, zdaniem sądu, organ procedując w niniejszej sprawie w ten sposób, że ustalenia stanowiące podstawę rozstrzygnięcia ograniczył w zasadzie do istnienia pozwolenia wodnoprawnego, nawet bez analizy okoliczności wynikających z jego treści, nie rozpoznał istoty sprawy naruszając przepisy postępowania administracyjnego w postaci art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W związku z powyższym WSA we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Skargą kasacyjną Dyrektor Zarządu Zlewni w N. PGWWP zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego i błędną art. 271 ust. 1 pkt 4 w zw, z art. 370 ust. 6 Prawa wodnego przez przyjęcie, że warunkiem "condicio sine qua not" naliczenia opłaty stałej jest "faktyczne wprowadzanie lub odprowadzanie ścieków". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż w momencie wejścia do obrotu pozwolenia wodnoprawnego podmiot reprezentujący stronę "usługodawczą" jest związany tą decyzją administracyjną i nie może objętych tą decyzją możliwości środowiska naturalnego w zakresie absorpcji odprowadzanych ścieków udostępnić na rzecz innego podmiotu. Celem wprowadzenia opłaty stałej za usługę wodną jest zatem ich udostępnianie odbiorcom, przy jednoczesnym racjonalizowaniu jej ilości już na etapie wniosku o pozwolenie wodnoprawne, co ma dać efekt korzystania, jednak bez bezproduktywnego blokowania możliwości korzystania innym. Powyższe uzasadnia naliczenie opłaty stałej za pozostawanie w gotowości do przyjęcie odprowadzanych ścieków, niezależnie od zdolności samego usługobiorcy do jej faktycznego wykorzystania. Zgłaszając powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o zmianę wyroku i utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w N. PGWWP, względnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Krakowie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych. Pismem procesowym z 9 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie organu oświadczył, iż zrzeka się rozprawy, co w związku z faktem, iż strona przeciwna się temu nie sprzeciwiła uzasadniało rozpoznanie przedmiotowej skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika skarżąca Spółka wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu tej sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, które są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami. Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i z tego powodu sporządza ją profesjonalista. W skardze tej zatem winny być precyzyjnie sformułowane zarzuty, tak by możliwe było odniesienie się przez ich treść do zaskarżonego orzeczenia, którego to wymogu nie spełnia wskazanie jako wzorca kontroli kasacyjnej art. 370 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Wskazana wyżej ustawa nie zawiera bowiem tak określonej jednostki redakcyjnej, zaś jej art. 370 nie tylko nie dzieli się na jakiekolwiek ustępy, lecz nadto dotyczy zagadnień zupełnie nie związanych z przedmiotem kontrolowanego postępowania, albowiem określa zadania Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu Badawczego. Z treści skargi kasacyjnej nie sposób przy tym wywnioskować jaki faktycznie przepis ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne zamierzał w tym zakresie wskazać jako naruszony jej autor, albowiem tak w samym zarzucie, jak i uzasadnieniu skargi brak jest przytoczenia treści rzekomo naruszonej regulacji, czy też bezpośredniego odwołania się do brzmienia jakoby naruszonego przepisu. Powyższe uniemożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu potraktowanie wskazania jako naruszonego art. 370 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne jako oczywistej omyłki pisarskiej i ustalenie jaki faktycznie przepis prawa materialnego został przez autora skargi kasacyjnej uznany za naruszony orzeczeniem Sądu I instancji. Nie jest bowiem rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę jedynie w granicach skargi kasacyjnej wyznaczonych wskazanymi jako naruszone przepisami, domyślanie się jaką regulację ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne mógł mieć na myśli skarżący kasacyjnie. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania (uzupełniania lub uściślania) zarzutów za autora skargi kasacyjnej, czy też stawiania hipotez w tym obszarze, sanując zaistniałe braki. Nie może domniemywać intencji strony albo wyręczać autora skargi kasacyjnej w prawidłowym stawianiu zarzutów, czy też poszukiwać za nią (albo wręcz wskazywać) naruszeń prawa, których mógł dopuścić się (dopuścił się) sąd pierwszej instancji, a które nie zostały zarzucone w skardze kasacyjnej od wyroku, z którym strona się nie zgadza (por. wyrok NSA z 27 listopada 2015 r., sygn. I OSK 902/14, dostępny LEX nr 1990003). Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie, aczkolwiek poddaje się merytorycznej kontroli zarzut naruszenia art. 271 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Zgodnie z tym przepisem wysokość opłaty stałej za między innymi wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Zauważyć należy, iż regulacja ta nie określa przesłanek ustalenia istnienia obowiązku uiszczania opłaty stałej, jak też ustalania jej wysokości, lecz jedynie wskazuje organ właściwy oraz tryb podejmowania rozstrzygnięć w tym zakresie. Dla ustalenia istnienia lub braku obowiązku uiszczania opłaty stałej przez konkretny podmiot nie jest zatem wystarczające odwołanie się wyłącznie do treści tegoż przepisu, lecz koniecznym jest dokonanie wykładni językowej i systemowej odwołującej się do wszystkich regulacji dotyczących tego zagadnienia zawartych w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. W związku z powyższym w pierwszym rzędzie przywołać należy art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, zgodnie z którym wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Odmiennie od reguły sformułowanej w art. 271 ust. 2 i 3 Prawa wodnego, składową, jaka winna być brana przy obliczeniu wysokości opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi nie jest maksymalna ilość ścieków, która może być wprowadzona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, lecz maksymalna ilość ścieków "wprowadzanych" do wód lub do ziemi. W przypadku więc, gdy wprowadzanie ścieków ma następować za pośrednictwem urządzeń wodnych, brak tych urządzeń powoduje, że dany podmiot nie korzysta z usługi wodnej i nie ma podstaw do pobierania z tego tytułu opłaty. Argumentacja ta znajduje dodatkowe oparcie w treści art. 403 ust. 6 pkt 6 Prawa wodnego, w którym to przepisie ustawodawca przewidział możliwość ustalenia w pozwoleniu wodnoprawnym terminu rozpoczęcia korzystania z wód, czy też wykonywania urządzeń wodnych. Sam ustawodawca rozróżnia więc w przepisach Prawa wodnego z 2017 r. moment wydania pozwolenia wodnoprawnego od momentu rozpoczęcia korzystania z wód, a tym samym z usług wodnych. Dalej wskazać należy, iż zgodnie z ogólną definicją zawartą w art. 35 ust. 1 ustawy, usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Przepis art. 35 ust. 3 zawiera natomiast listę "usług wodnych", która obejmuje m.in. wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych (pkt 5). Także zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego z 2017 r. opłatę za usługę wodną uiszcza się za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Analogicznie skonstruowany został wskazywany jako wzorzec kontroli kasacyjnej art. 471 ust. pkt 4 posługującą się sformułowaniem o ustalaniu wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Co za tym idzie nie można podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie, iż ponoszenie opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi wynika wyłącznie w faktu udzielenia pozwolenia wodnoprawnego i co za tym idzie bez znaczenia prawnego jest brak wybudowania urządzenia o jakim mowa w pozwoleniu wodnoprawnym i które umożliwia w ogóle wprowadzanie ścieków do wód. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić także dlatego, że zdefiniowanie pojęcia "usług wodnych" i wprowadzenie nowego systemu opłat za te usługi nastąpiło w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. 2017 poz. 1566 z zm.), której przepisy stanowią transpozycję do polskiego porządku prawnego m.in. dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dz. Urz. WE L 327 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy, Państwa Członkowskie uwzględniają zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Przepisy Prawa wodnego z 2017 r. dotyczące opłat za usługi wodne muszą być interpretowane z uwzględnieniem zasady "zanieczyszczający płaci" wyrażonej w Ramowej Dyrektywie Wodnej (również w art. 191 ust. 2 TFUE). Zasadę tę wyraża ponadto art. 86 Konstytucji RP, stanowiąc, że każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.), zgodnie z którym, kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego naruszenia. Obowiązek poniesienia kosztów usunięcia skutków zanieczyszczenia środowiska związany jest więc z faktycznym jego zanieczyszczeniem. W świetle tych przepisów nie można przyjąć, że sama potencjalna możliwość korzystania ze środowiska poprzez wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, a w szczególności wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych stanowi podstawę do wymierzenia opłaty za tę usługę wodną, w sytuacji, gdy brak jest urządzeń wodnych, za pomocą których ścieki miałyby być odprowadzane, a więc nie istnieje faktyczna możliwość zanieczyszczania środowiska w ten sposób. Odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazać należy, iż rozważania kasatora co do celu wprowadzenia opłaty stałej w ustawie Prawo wodne z 2017 r. są zupełnie oderwane od normatywnej treści przepisów i co za tym idzie nie mogą stanowić przesłanki dla odrzucenia jednoznacznych wyników wykładni językowej i systemowej regulacji zawartych w tej ustawie. Nadto wskazać należy na zupełnie pomijaną w rozważaniach skarżącego kasacyjnie okoliczność, iż pozwolenie wodnoprawne obejmujące zarówno pozwolenie na wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych do potoku Piekielnik, jak i pozwolenia na wykonanie urządzenia wodnego w postaci wylotu ścieków oczyszczonych i wód opadowych oraz koryta odpływowego wydana zostało na podstawie przepisów ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Pozwolenia tego w zakresie obejmującym wprowadzanie ścieków i wód opadowych do w/w potoku udzielono na okres do dnia 3o kwietnia 2026 r. Jednocześnie zgodnie z art. 135 pkt 3 Prawa wodnego z 2001 r. pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne. Taką samą treść ma obecnie art. 414 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego z 2017 r. Z treści tych przepisów wynika, że faktyczne wykonanie w określonym terminie urządzeń wodnych, służących np. wprowadzaniu ścieków do wód determinuje funkcjonowanie w obrocie prawnym całego pozwolenia wodnoprawnego. Te przepisy, a nie jak sugerował to skarżący kasacyjnie instytucja opłaty stałej służą zatem zapewnieniu, by nie doszło do długotrwałego zablokowania innym podmiotom możliwości korzystania z usług wodnych limitowanych między innymi możliwościami absorpcyjnymi środowiska, mimo braku korzystania z tych usług przez podmiot uprawniony na podstawie ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a., art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 207 § 1 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. II FPS 4/12, wskazującą, że stanowią one podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. Odpowiedz na skargę kasacyjną sporządzona została w terminie określonym w art. 179 P.p.s.a. przez profesjonalnego pełnomocnika, który jednakże nie reprezentował skarżącej Spółki w postępowaniu przed Sądem I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło