II FZ 182/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt lII SA/Wa 519/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 17 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 519/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J.S. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Wymienione postanowienie, jak i inne orzeczenia sądów administracyjnych przywoływane w niniejszym uzasadnieniu publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego: www.nsa.orzeczenia.gov.pl. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło nim uchybienie terminowi do wniesienia przez Skarżącego odwołania od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 14 lutego 2011 r. w sprawie podatku od nieruchomości. Postanowienie to, z właściwym pouczeniem o terminie i trybie wniesienia skargi do WSA w Warszawie, zostało doręczone Skarżącemu w dniu 15 maja 2012 r. W dniu 22 stycznia 2018 r. Skarżący oraz A. S. wnieśli skargę na powyższe postanowienie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 14 marca 2018 r. WSA w Warszawie, odrzucił wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowienie to stało się prawomocne. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, Sąd pierwszej instancji zauważył, że termin na wniesienie skargi na postanowienie SKO z dnia 17 kwietnia 2012 r., doręczone Stronie w dniu 15 maja 2012 r., rozpoczął bieg 16 maja 2012 r. i upłynął w dniu 14 czerwca 2012 r. (czwartek), stosownie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Skargę natomiast strona wniosła 22 stycznia 2018 r. (datownik pocztowy na kopercie), a zatem z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Z kolei zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został odrzucony prawomocnym postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2018 r. Od powyższego postanowienia Skarżący wywiódł zażalenie, żądając jego zmiany względnie uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, albowiem objęte nim postanowienie WSA w Warszawie nie narusza prawa. Z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wynika, ze skargę na decyzje i postanowienia wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia (tj. decyzji lub postanowienia). Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o jakim mowa w przytoczonym przepisie jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany. Jego upływ wojewódzki sąd administracyjny uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny wniesioną skargę odrzuca się na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy (por. też postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 2458/11). Stosownie do treści art. 83 § 1 i 2 u.p.p.s.a., terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z tym zastrzeżeniem, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W myśl z kolei art. 111 § 1 i 2 kodeksu cywilnego, termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, przy czym jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Z akt sprawy wynika, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., zawierające prawidłowe pouczenie strony o możliwości, terminie i sposobie wniesienia skargi, zostało Skarżącemu doręczone w dniu 15 maja 2012 r. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, termin na wniesienie skargi rozpoczął swój bieg 16 maja 2012 r. i upłynął 14 czerwca 2012 r. (czwartek). Tymczasem skarga została wniesiona dopiero w dniu 22 stycznia 2018 r., a zatem z uchybieniem terminu wynikającego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Skoro zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie został uwzględniony, o czym prawomocnie przesądzono w postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2018 r., zasadne w sprawie było zastosowanie normy zawartej w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i odrzucenie skargi. W konsekwencji, nie można czynić Sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia w powyższym zakresie przepisów, które miały zastosowanie. Ubocznie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi należy uznać za wniesione wyłącznie przez Skarżącego. Wprawdzie w nagłówku zażalenia strona wskazuje, że wywiedzione zostało ono przez Skarżącego oraz A. S., to jednak kwestię, kto jest stroną w prowadzonym postępowaniu sądowo-administracyjnym w sposób prawomocny przesądzono w postanowieniu NSA z dnia 29 marca 2019 r., sygn. akt II FZ 101/19. Z orzeczenia tego wynika, że stroną postępowania w rozumieniu art. 32 i 33 p.p.s.a. jest wyłącznie Skarżący. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten wprowadza zatem zasadę, w świetle której moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia, w odniesieniu do sądów i organów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Innymi słowy jeżeli w kolejnym postępowaniu, pojawia się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana, a tym bardziej ani sąd, ani organ nie może formułować nowych ocen sprzecznych z dotychczasowym stanowiskiem sądu. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny - podobnie jak Sąd pierwszej instancji - uznał, że stroną postępowania sądowo-administracyjnego jest wyłącznie Skarżący (zresztą jego podpis jako jedyny figuruje na zażaleniu - k. 40 akt sądowych). Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.