II SA/Kr 814/18

WyrokWSA w Krakowie2018-10-23

Skład orzekający: Mirosław Bator, Jacek Bursa, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie odpadów z terenu nieruchomości, wydana na podstawie domniemania posiadania odpadów przez władającego terenem, jest zgodna z prawem, gdy władający terenem twierdzi, że nie jest posiadaczem odpadów i że część z nich pochodzi z legalnych źródeł (np. remont drogi)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca usunięcie odpadów jest zgodna z prawem, nawet jeśli opiera się na domniemaniu posiadania odpadów przez władającego terenem. Domniemanie to może być obalone jedynie poprzez wykazanie, kto jest faktycznym posiadaczem odpadów. W sytuacji, gdy władający terenem nie przedstawił jednoznacznych dowodów na obalenie tego domniemania, a organy administracji prawidłowo ustaliły fakt nielegalnego gromadzenia odpadów i osobę, która je zgromadziła, nakaz usunięcia odpadów jest uzasadniony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej K. L. usunięcie odpadów składowanych na kilku działkach ewidencyjnych. Organy administracji uznały K. L. za posiadacza odpadów na podstawie domniemania prawnego, wskazując na jego władztwo nad terenem oraz fakt prowadzenia wcześniej działalności gospodarczej związanej z odpadami. K. L. kwestionował swoją odpowiedzialność, twierdząc m.in. o braku zawieszenia postępowania w związku z toczącymi się postępowaniami karnymi oraz o tym, że część materiałów nie stanowi odpadów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, z modyfikacją terminów usunięcia odpadów.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi K. L., K. L. i K. L.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Krystyna Daniel Protokolant: starszy sekr. sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skarg K. L., K. L. i K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów skargi oddala. Burmistrz Gminy K. decyzją z dnia 27 listopada 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 K.p.a. w związku z art. 26 ustawy o odpadach w sprawie zalegania odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania tj. na działkach ewidencyjnych [...] obręb Z. – własność K. L. nakazał: 1/ usunięcie odpadów z terenu działki o nr [...] obręb Z.. Usunięciu podlegają nielegalnie składowane odpady o kodach: 17 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów (w pryzmach ok. 3 m3 oraz słupy betonowe - 8 szt. w konstrukcji oraz ok. 9 szt. złożonych w pryzmie); 17 02 01 - drewno (w pryzmie, ustawione w okolicach samochodu "multicar" ok. 3 m3); 16 01 03 - zużyte opony (ok. 10 szt,); 17 01 02 - gruz ceglany (pryzma ok. 1 m3); 17 04 07 - złom różny (pryzma ok. 16 m3; siatki ogrodzeniowe, barierki, szyny, rurki, zlew, szafa pancerna, beczki stalowe oraz z pryzmy odpadów zmieszanych, znajdującej się w części południowo - centralnej); 02 01 10 - odpady metalowe (1 szt., część przyczepy); 17 04 05 - żelazo i stal (6 szt. - wymiennik ciepła, wanny, zbiornik metalowy; zdemontowany piec stalowy, w części południowo - centralnej, 1 szt.; 3 tony złomu stalowego w pryzmach); 17 04 02 - aluminium, 15 01 04 - opakowania z metali (ok. 400 kg, m.in. puszki); 20 03 07 - odpady wielkogabarytowe (ok. 2 m3, z pryzmy odpadów zmieszanych, znajdującej się w części południowo - centralnej); 16 02 14 - zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 (1 szt., pralka); 16 02 14 - zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 (1 szt. telewizor); 15 01 07 - opakowania ze szkła (0,240 m3, słoiki); 17 02 01 - drewno, 17 02 03 - tworzywa sztuczne, 17 02 02 - szkło (ok. 20 m3 rani okiennych drewnianych, ok. 70-80 szt. okien w całości - drewnianych oraz PCV). Usuniecie odpadów z terenu działki o nr [...], obręb Z.. Usunięciu podlegają odpady o kodach: 02 01 03 - odpadowa masa roślinna (trawa, gałęzie, ilość oszacowano poniżej, łącznie dla działek [...]); 17 09 04 - zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03 (płyty gips-kartonowe, worki z gruzem - ok. 1 m3). Usunięcie odpadów z terenu działki o nr ewide[...], obręb Z.. Usunięciu podlegają odpady o kodach: 17 01 07 - zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06 (gruz mieszany - ceglany, betonowy, ceramiczny - strona wschodnia i centralna działki, w zadeklarowanej ilości ok. 20 ton); 15 01 11 - opakowania z metali zawierające niebezpieczne porowate elementy wzmocnienia konstrukcyjnego (np. azbest), włącznie z pustymi pojemnikami ciśnieniowymi (metalowa butla, 1 szt); 17 02 01 - drewno (deski, stemple, ok. 7 m3); 17 06 04 - materiały izolacyjne inne niż wymienione w 17 06 01 i 17 06 03 (styropian luzem, ok. l m3); 17 02 03 - tworzywa sztuczne (folia, rura PCV, ok. 0,7 m3); 02 01 03 - odpadowa masa roślinna oraz 20 02 01 - odpady ulegające biodegradacji (trawa, gałęzie, suche choinki w ilości oszacowanej łącznie dla działek [...]). Usunięcie odpadów z terenu działki o nr ewide[...], obręb Z.. Usunięciu podlegają odpady o kodach: 170107 - zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06 (zmieszany gruz, ok. 7 m ); 17 06 04 - materiały izolacyjne inne niż wymienione w 17 06 01 i 17 06 03 (styropian luzem i w workach, ok. 5 m3); 17 02 03 -tworzywa sztuczne (siding, ok. 100 listew); 1501 10* - opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone (baniaki różnej wielkości, ok. 10 szt.); 1709 04 - zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03 (gruz zanieczyszczony folią, styropianem, innymi elementami nie niebezpiecznymi, ok. 10 m3); 170604 - materiały izolacyjne inne niż wymienione w 17 06 01 i 17 06 03 (ondulina, ok. 1 m3); 16 01 99 - inne niewymienione odpady (fotele samochodowe, 1 szt., samochodowe elementy z tworzywa sztucznego, ok. 1 m3); 16 01 20 -szkło (szyby samochodowe, 2 szt.). Usunięcie odpadów z terenu działek o nr ewide[...], [...], obręb Z.. Usunięciu podlegają składowane odpady o kodach: 20 02 01 - odpady ulegające biodegradacji (gałęzie, suche choinki, ok. 20 m3); 02 01 03 - odpadowa masa roślinna (skoszona trawa o szacowanej łącznej ilości 30 m3); Te odpady zalegają wzdłuż drogi gminnej o nr [...] obręb Z.. Usuniecie odpadów z terenu działek o nr ewide[...],[...], obręb Z.. Usunięciu podlegają odpady o kodach: 17 05 04 - gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 170503; 170107 - zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06, dodatkowo zmieszane z odpadami różnego pochodzenia i rodzaju (20 03 01 -niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne). Nakazem usunięcia nie objęto znajdujących się na nieruchomościach [...] oraz [...] pojazdów (6 szt.), w związku z wystosowaniem w dniu 14 sierpnia 2017 r. zawiadomienia skierowanego do Komendy Powiatowej Policji w K., w sprawie nieprzekazania pojazdów wycofanych z eksploatacji do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów oraz prowadzonych czynności przez organ ww. kwestii. 2/ usunięcie odpadów nakazano ich posiadaczowi w rozumieniu ustawy o odpadach K. L.; 3/ usunięcie wyżej wskazanych odpadów, z terenu działek o nr ewide[...], [...] obręb Z., powinno nastąpić niezwłocznie najpóźniej w terminie do 31 stycznia 2018 roku. Materiał zgromadzony na powierzchni działek [...], obręb Z., powodujący trwałe przekształcenie rodzimego terenu, składający się z odpadów gleby i ziemi (170504), zmieszanych odpadów z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia innych niż wymienione w 170106 (170107), zmieszanych z odpadami różnego pochodzenia i rodzaj u (200301), w ilości oszacowanej w operacie obliczenia kubatury składowanego materiału z dnia 16.11.2015 r. wynoszącej 4.187 m3, może zostać usuwany sukcesywnie, jako wymagający większego nakładu pracy i środków, jednak powinien zostać usunięty do 31 lipca 2018 roku; 4/ usunięcie wszystkich odpadów powinno nastąpić poprzez przekazanie ich uprawnionym przedsiębiorcom, posiadającym zezwolenia właściwych organów, zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, na prowadzenie działalności w zakresie zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, z którymi posiadacz odpadów zawrze stosowne urnowy na usunięcie odpadów i ich transport do uprawnionego miejsca odzysku, zbierania lub unieszkodliwiania. W uzasadnieniu organ podniósł, że podstawą do wydania decyzji są regulacje zawarte w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Art. 3 ust. 1 pkt 6 wskazuje, iż przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Punkt 19 definiuje posiadacza odpadów, przez którego rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą w posiadaniu odpadów. Ten punkt zawiera również domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, co oznacza, że w przypadku nie ustalenia posiadacza odpadów, staje się nim właściciel nieruchomości, na której one się znajdują. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z odpadami. Organ nakazał usunięcie materiałów i przedmiotów, których posiadacz jest obowiązany się pozbyć. Wynika to z faktu, iż posiadacz nie jest bezpośrednim ich wytwórcą, nie powstały na wskazanych nieruchomościach, lecz zostały na nią przywiezione. Na nieruchomości znajdują się odpady, które w ogóle wykorzystywane przez osoby fizyczne być nie mogą (16 02 14 - zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 -pralka, telewizor; 17 06 04 - materiały izolacyjne inne niż wymienione w 17 06 01 i 17 06 03 - styropian; 15.01 10 - opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone), podlegają odrębnym przepisom, co do ich zagospodarowania i bezpiecznej utylizacji. Co więcej, zgromadzone ilości odpadów, które przepisy wykonawcze do ustawy o odpadach dopuszczają do wykorzystania przez osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami, przekraczają dozwolone w treści przepisów ilości. Tylko niektóre z kodów odpadów wskazanych w decyzji dopuszcza się do wykorzystania osobom fizycznym na potrzeby własne i tylko w określonym celu - np. 17 04 02 aluminium, 170405 żelazo i stal, 170407 mieszaniny metali: do wykonywania drobnych napraw i konserwacji, przy założeniu, że ich magazynowanie winno odbywać się w warunkach zapobiegających niekorzystnemu wpływowi na środowisko, a dopuszczalna maksymalna ilość odpadów do przyjęcia wynosi 0,1 Mg [100 kg] – rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku. Z dowodów uzyskanych w postępowaniu wynika, iż intencją posiadacza odpadów było prowadzenie punktu skupu złomu, pierwotnie prowadząc działalność gospodarczą we własnym imieniu, a po zawieszeniu prowadzania, działalności gospodarczej (w dniu 30.12.2013 r.; dowód nr [...]), poprzez firmę zarejestrowaną na K. L.. Potwierdza to próba zalegalizowania działalności poprzez złożenie wniosku do organu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (dowód nr [...]). Po uzyskaniu informacji, iż we wskazanej lokalizacji nie ma takiej możliwości K. L. nie zrezygnował z prowadzenia prowizorycznego skupu złomu i punktu demontażu pojazdów. Potwierdza to materiał dowodowy w postaci zdjęć, na których widać zebrane odpady, głównie charakterystyczne dla punktów skupu metali, potwierdza to profil firmy określony w zarejestrowanej działalności w CEIDG - zarówno firmy K. L., jak i K. L.. Na zdjęciach uwidoczniono pakamerę z podanym nr telefonu oraz napis "24 h". Co więcej, w celu powiększenia powierzchni użytkowej działek K. L. rozpoczął proces zasypywania terenu, w znaczącej części odpadami, co również stwierdzono podczas wizji terenowych. Na nieruchomościach, oznaczonych jako działki o nr [...], odpady magazynowane są bez jakiegokolwiek zabezpieczenia, zadaszenia, odseparowania od powierzchni gruntu. Ilości odpadów są zmienne, bez wątpienia przekraczające możliwości ich legalnego i zgodnego z przepisami wykorzystania przez osobę fizyczną, którą jest posiadacz odpadów K. L.. W trakcie postępowania, a w szczególności z dokonanych oględzin przeprowadzonych podczas wizji terenowych w dniach 7 listopada 2014 r., 28 kwietnia 2015 r., 6 listopada 2015 r. stwierdzono nawiezienie odpadów na teren działek o nr, ewidencyjnym [...], [...] obręb Z.. W związku ze zmieniającym się stanem faktycznym ostatnie oględziny przeprowadzono 4 sierpnia 2017 r. Organ I instancji ustalił, że działka [...] ma kształt dość regularny, zbliżony do kwadratu. Odpady stwierdzono w jej części północnej, wschodniej, południowej i zachodniej. Częściowo wolny od odpadów został tylko wjazd w części centralnej działki. Od strony północnej i wschodniej działki [...] stwierdzono wraki samochodów osobowych - 6 szt. w całości, dwa pojazdy przepołowione na pół, a także ciągnik rolniczy oraz samochód dostawczy multicar (16 01 04 - nienadające się do użytku pojazdy). Wszystkie pojazdy wskazują na trwałe unieruchomienie, są niekompletne, porośnięte bujną roślinnością [zdjęcia z dn. 4 sierpnia 2017r.: IMG_0344, IMG_0345, IMG_0346, IMG_0354, IMGJ3355, IMG_0357, IMG_0360, IMG_0362, IMG_0366, IMG_0367]. Pojazdy magazynowane na wskazanej działce powinny podlegać zagospodarowaniu zgodnie z ustawą z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. K. L. do protokołu, w dniu przeprowadzonych ostatnich oględzin, tj. 4 sierpnia 2017 r. oświadczył, iż jest właścicielem znajdujących się na działkach pojazdów. Fakt ten nie uprawnia jednak, do magazynowania tego rodzaju pojazdów na działkach objętych postępowaniem - w związku z przekazaniem zawiadomienia o popełnieniu wykroczenia do Komendy Powiatowej Policji w K. z art. 48 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, w niniejszej decyzji odstąpiono od rozstrzygnięcia w tej kwestii. Od strony północnej stwierdzono pryzmę gruzu betonowego, ok. 3 m3 (77 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0347], słupy betonowe - 8 szt. w konstrukcji oraz ok. 9 szt. złożonych w pryzmie (17 0101 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0349, IMG_0369]. W części północnej działki stwierdzono drewno pobudowlane, lakierowane, ok. 2 m3 (17 02 01 - drewno) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0366, IMG_0384], opony, ok. 10 szt. (16 01 03 - zużyte opony) [zdjęcie z dn. 4sierpnia 2017: IMG_0366, IMG_0380 oraz zdjęcie z 6 listopada 2015 IMG_0302], gruz ceglany w pryzmie, ok. 1 m3 (77 01 02 - gruz ceglany) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0370, IMG_0371] oraz odpady drewna i pozostałości drzwi, pryzma ok. 1 m3 (77 02 01 - drewno) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017rlMG_0371]. W północno - centralnej części zidentyfikowano pryzmę różnych elementów metalowych (złom różny luzem) - żelaznych, stalowych, aluminiowych tj. siatki ogrodzeniowe, barierki, szyny, rurki, zlew, szafa pancerna, beczki stalowe - 2 szt., (17 04 07 - złom różny; pryzma ok. 5 m) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0372, IMG_0373, IMG_0374, IMG_0375, IMGJJ376], elementy narzędzi rolniczych - części przyczep, tzw. "dłużyce" (02 01 10 - odpady metalowe) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0377], wymiennik ciepła, 1 szt. [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0367], wanny, 4 szt. (17 04 05 -żelazo i stal) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0367]. W części zachodniej działki [...] - rejon baraku, stwierdzono 3 pryzmy złomu, jak twierdzi K. L. są to 3 tony złomu stalowego, wymieszane elementy (77 04 07 - złom różny) oraz ok. 400 kg złomu aluminiowego m.in. puszka (17 04 02 - aluminium, 15 01 04 - opakowania z metali) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0378, IMG_0365, IMG_0399]. Za barakiem zbiornik metalowy, 1 szt. (17 04 05 -żelazo i stal) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0385]. W części południowo - centralnej (po stronie lewej od wjazdu na działkę) odnotowano pryzmę odpadów zmieszanych złożonych z odpadów złomu (77 04 07 - złom różny), odpadów wielkogabarytowych (20 03 07 - odpady wielkogabarytowe), ok. 14 m3 [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG 0389, IMGJD392] a także pralkę, 1 szt. (16 02 14 - Zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13) oraz zdemontowany piec stalowy, 1 szt. (17 04 05 - Żelazo i stal) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0391], telewizor (16 02 14 - Zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0395], słoiki szklane (75 01 07 - Opakowania ze szkła) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0385). W tej części nieruchomości znajduje się również magazyn bardzo dużej ilości skrzydeł okiennych i ram okiennych drewnianych oraz PCV. Działka [...] posiada również kształt dość regularny. Od strony wschodniej graniczy z działką [...], od strony południowej z działką [...], natomiast od zachodu graniczy z działką o nr ew. [...], obręb Z., będącą drogą gminną. Na działce oznaczonej nr ewide[...], prócz skoszonej trawy, gałęzi i drewna (02 01 03 - Odpadowa masa roślinna) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMGJD416, IMG_0417, IMG_0418], a także odpadów poremontowych - płyty gipsowo-kartonowe (17 09 04 -Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0420], o których mowa powyżej, stwierdzono także: dwa pojazdy wskazujące na wyłączenie z eksploatacji - samochód Dablo o nr rej. [...] [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0404] oraz Volkswagen Jetta [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0385] (16 01 04* -nienadające się do użytku pojazdy) - zawiadomieniem o popełnieniu wykroczenia przekazano informację do Komendy Powiatowej Policji w K. z art. 48 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Od strony południowej działka [...] sąsiaduje z działką o nr [...]. Działka [...] ma kształt prostokątny i od strony wschodniej i zachodniej ograniczona jest drogami - powiatową od wschodniej strony (dz. ew. [...] obręb F.) oraz gminną nieutwardzoną od strony zachodniej (dz. ew. [...] obręb Z.). Odpady na tej nieruchomości stwierdzono od strony wjazdu, czyli części wschodniej, centralnej oraz od części zachodniej. Od strony drogi powiatowej są to pryzmy gruzu betonowego, ceglanego zmieszanego z ziemią, materiałami ceramicznymi (17 01 07 - Zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0400] - K. L. stwierdził, że przywieźli go na nieruchomość "nieznani sprawcy", jednocześnie oświadczając, iż wszystko co znajduje się na nieruchomościach jest jego własnością. W części centralnej nieruchomości również stwierdzono nagromadzenie mieszanego gruzu (17 01 07 -Zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0407, IMG_0408, IMG_0409, IMG_0410, IMG_0411], w tym miejscu strona postępowania potwierdziła, iż przywieziono na nieruchomość 20 ton gruzu. W tej części nieruchomości stwierdzono również porzuconą metalową butlę - ciśnieniowy pojemnik metalowy, mogącą stanowić odpad niebezpieczny (15 01 11 - Opakowania z metali zawierające niebezpieczne porowate elementy wzmocnienia konstrukcyjnego (np. azbest), włącznie z pustymi pojemnikami ciśnieniowymi) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0412]. Strona zachodnia działki [...], jak i cała zachodnia strona nieruchomości, złożonej z działek objętych postępowaniem ([...]), wzdłuż drogi gminnej o nr [...], obręb Z., stała się miejscem magazynowania odpadów zielonych tj. gałęzi (20 02 01 - Odpady ulegające biodegradacji) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0413, lMGjJ42'H skoszonej trawy (02 01 03 -Odpadowa masa roślinna) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0422]. K. L. poinformował, iż skoszona trawa pochodzi z prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego, z koszenia pozostałych działek, których on sam jest właścicielem, stąd sklasyfikowano ją, jako odpad o kodzie 02 01 03. Organ I instancji stwierdził, iż nie ma możliwości jednoznacznego wskazania, w których miejscach znajdują się granice pomiędzy ww. działkami, ponieważ słupki graniczne, jeśli nawet istnieją w terenie, to nie ma możliwości tego zweryfikowania, gdyż znajdują się głęboko pod odpadami. K. L. do jednych odpadów się przyznaje, do innych nie - nie ulega jednak wątpliwości, iż one wszystkie są efektem prowadzonych przez niego działań w obrębie nieruchomości lub poza. Stwierdzono ogromne hałdy masy roślinnej - skoszonej trawy, jak również gałęzi oraz uschniętych choinek (02 01 03 - Odpadowa masa roślinna, 20 02 01 - Odpady ulegające biodegradacji) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0415, IMG_0416, IMG_0417, IMG_0421, IMG_0422, Z20170804J03345 (7)], [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: Z20170804J03345 (1), Z20170804_103345 (2), Z20170804J03345 (5), Z20170804_103345 (9)] oraz drewna (deski), stempli (17 02 01 - Drewno) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG 0424, IMG_0433]. W sąsiedztwie pobudowlanego drewna zaobserwowano również styropian luzem (17 06 04 - Materiały izolacyjne inne niż wymienione w 17 06 01 i 17 06 03) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG 0423] oraz folię (17 02 03 - Tworzywa sztuczne) [zdjęcie z dn. 4 sierpnia 2017: IMG_0425]. W części południowo - zachodniej całej nieruchomości znajduje się działka o nr ew. [...]. Jest to działka o najmniej regularnym kształcie, w części zachodniej ograniczona drogą gminną o nr ew. [...], w części wschodniej - wąskim fragmentem, przylega do drogi powiatowej stanowiącej działkę [...] obręb F.. Działka w swojej centralno - południowej części posiada naturalnie ukształtowany wąwóz, trudno dostępny, gęsto porośnięty roślinnością. Na działce [...], każdorazowo podczas oględzin stwierdzano odpady różnego rodzaju, bezładnie wrzucane w naturalne zagłębienie terenu. Organ wskazał, że we wszystkich przywołanych przypadkach pojawia się problem niewłaściwego magazynowania odpadów, posiadacz odpadów w ogóle nie bierze pod uwagę właściwości chemicznych i fizycznych odpadów, w tym stanu skupienia, czy zagrożeń które mogą powodować te odpady. Umieszczane są na działkach w luźnych hałdach, pryzmach bez zabezpieczenia przed wpływem czynników atmosferycznych. Co więcej zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o odpadach "Magazynowanie odpadów odbywa się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny". Tymczasem K. L. tytułu prawnego do nieruchomości nie posiada. Pełnomocnictwo właściciela nieruchomości - K. L., w tym zakresie, posiadacza odpadów nie uprawnia do ich magazynowania. Pełnomocnictwo jest bowiem czynnością prawną, której treścią jest oświadczenie woli mocodawcy upoważniające osobę lub osoby do dokonywania w jego imieniu czynności prawnych określonych w pełnomocnictwie. Pełnomocnictwo uprawnia pełnomocnika do dokonywania czynności prawnych w imieniu mocodawcy, zatem jego zakres jest wyraźnie i precyzyjnie określony. W dniu 4 sierpnia 2017 r. zastano całą nieruchomość porośniętą bujną roślinnością. Dostęp do centralnej części działek objętych postępowaniem był mocno ograniczony. W związku z tym, iż do materiału dowodowego zaliczono dokumentację fotograficzną z oględzin, które odbyły się na nieruchomości kilka razy w różnych odstępach czasu, odnoście działek o nr ewide[...] oraz [...], nie można nie odnieść się do fotografii z wcześniejszych wizji terenowych. Skompletowana dokumentacja fotograficzna pokazuje, iż stan ilości odpadów na działkach zmieniał się w okresie, w jakim postępowanie było prowadzone (jest to najbardziej widoczne na działce [...]). K. L. przedłożył łącznie 12 dokumentów potwierdzających sprzedaż elementów odpowiadających rodzajem odpadom znajdującym się na nieruchomościach, jednak w widoczny sposób ich nie zredukował. Dokumenty odbiegają również czasowo - są z 2014 i 2016 roku [Faktura VAT wystawiona przez przedsiębiorcę K. L., która potwierdza sprzedaż złomu stalowego - rok 2014 (karta 17); Faktura VAT wystawiona przez przedsiębiorcę K. L. sprzedaży odpadu puszki aluminiowej - rok 2014 (karta 54, 55); Umowa kupna- sprzedaży złomu aluminiowego zawarta pomiędzy K. L., a [...] [...] - rok 2014 (karta 57); dokumenty (9 szt.) potwierdzające przyjęcie na magazyn - PZ, wystawione przez przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o., ul. [...], T. G.. Dokumenty potwierdzają przyjęcie złomu od dostawcy L. K. - rok 2016 (karty 229- 237)]. Bazując na fotografiach z dnia 12 czerwca 2014 r. można stwierdzić, iż degradacja działki [...] postępowała sukcesywnie i teren był zasypywanymi różnym rodzajem odpadów. Na fotografiach zobrazowane są w pryzmach materiały takie jak: gruz różnego rodzaju - cegły, pustaki, krawężniki zmieszane z ziemią i innymi rodzajami odpadów, trudnymi do jednoznacznej identyfikacji. Materiały zrzucane w naturalne zagłębienie terenu, prawdopodobnie celem niwelacji zagłębienia oraz naturalnie istniejącej skarpy (ukształtowanie terenu uwidocznione na fragmencie mapy - karta 132). Niepokojącą kwestią, było stwierdzenie na wizji w terenie w dniu 07.11.2014 r. wraku samochodu, zniekształconych lodówek i innych elementów znajdujących się w dole zagłębienia (fotografie karta 48). Istnieje duże prawdopodobieństwo, iż te elementy zostały umieszczone w zagłębieniu, a następnie przysypywane kolejnymi warstwami ziemi i odpadów. W związku z powyższym i celem jednoznacznego stwierdzenia nawiezienia materiałów różnego rodzaju na powierzchnię ww. nieruchomości, organ uznał za niezbędne pozyskanie dodatkowego materiału dowodowego w postaci ekspertyzy, w formie operatu, w zakresie odtworzenia historii zmian ukształtowania "nieruchomości" w części nadsypanej. Dnia 6 listopada 2015 roku, przez uprawnionego geodetę zostały wykonane terenowe pomiary kubatury materiału złożonego na nieruchomości. Wizja w terenie odbyła się przy udziale przedstawicieli organu oraz strony postępowania K. L.. W czasie oględzin określono zakres składowanych materiałów, jak również poziom odniesienia. Poziomem odniesienia określono naturalną rzeźbę terenu - przed nadsypaniem materiałów. Podczas oględzin dokonano oceny przeobrażenia gruntów, jak i postaci przed składowaniem materiałów. W efekcie dokonanej analizy ustalono ostateczny wynik końcowy objętości nasypanego materiału antropogenicznego (tj. nawiezionych odpadów w postaci takiej jak materiały budowlane, elektrośmieci, odpadowa papa, poprzewracane drzewa, elementy asfaltu, części samochodowe, plastikowe wiadra, odpady zmieszane, gruz, ziemia, itp.) w ilości 4.187,0 m3. Jak podkreślano w treści uzasadnienia niniejszej decyzji przepisy polskiego prawa nie dopuszczają "zagospodarowania" odpadów w postaci ziemi, gruzu, bądź odpadów innych rodzajów w sposób polegający na zasypywaniu terenu. Odpady, w tym ziemia i gruz, nawiezione na nieruchomości zdeponowane zostały zatem w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania, ani też do magazynowania. Ilość odpadów wynikająca z wykonanego operatu pomiarowego to 4.187,0 m3 i taka też ilość odpadów została objęta nakazem usunięcia w orzeczeniu niniejszej decyzji. W tym przypadku nakaz również kieruje się do posiadacza odpadów K. L., który czynnie uczestniczył w toczącym się postępowaniu oraz czynnie prowadził prace koparką na przedmiotowych nieruchomościach. Na podstawie zgromadzonych dowodów organ stwierdził jednoznacznie, iż to K. L. sprawuje faktyczne władztwo nad znajdującymi się na nieruchomościach odpadami. Organ jednoznacznie stwierdził przetrzymywanie odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania. Takie miejsce powinno być wyznaczone w trybie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Składowanie odpadów poza miejscami wyznaczonymi w trybie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w miejscu zarządzanym przez podmiot, który nie posiada odpowiednich zezwoleń, skutkować musi wydanym nakazem usunięcia. Od powyższej decyzji odwołanie złożył K. L. podnosząc zarzut braku zawieszenia przez organ l instancji postępowania, mimo podstaw do obligatoryjnego zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. K. L. wyjaśnił, iż zwrócił się o zawieszenie postępowania, z uwagi na prowadzone wcześniejsze postępowanie przez prokuraturę o podrzucenie odpadów na ww. nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 kwietnia 2018 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w punkcie 3 i w tym zakresie orzekło, że usunięcie wyżej wskazanych odpadów, z terenu działek o nr ewide[...], [...] obręb Z., powinno nastąpić w terminie do 30 maja 2018 roku. Materiał zgromadzony na powierzchni działek [...], obręb Z., powodujący trwałe przekształcenie rodzimego terenu, składający się z odpadów gleby i ziemi (17 05 04), zmieszanych odpadów z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia innych niż wymienione w 17 01 06 (17 01 07), zmieszanych z odpadami różnego pochodzenia i rodzaju (20 03 01), w ilości oszacowanej w operacie obliczenia kubatury składowanego materiału z dnia 16 listopada 2015 r. wynoszącej 4.187 m3, powinien zostać usunięty do 31 lipca 2018 roku, w pozostałym zakresie utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że przychyla się do ustaleń organu l instancji, iż posiadaczem odpadów jest K. L.. Potwierdzeniem tego faktu jest oświadczenie złożone przez K. L. do protokołu z wizji terenowej z dnia 7 listopada 2014 r. K. L., w trakcie pierwszych oględzin na nieruchomości (8 lipca 2014 oraz 7 listopada 2014 r.) potwierdzał na protokołach, własnoręcznym podpisem uznanie stwierdzonych elementów za odpady i pierwotnie deklarował uporządkowanie terenu i usunięcie wszelkiego rodzaju odpadów. Spełnia wobec tego kryteria definicji posiadacza odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach), gdyż faktycznie włada odpadami. Co więcej, część odpadów pochodzi z zarejestrowanej i prowadzonej przez K. L. działalności gospodarczej (dowód nr [...] - wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczący przedsiębiorcy K. L., z datą zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej w dniu 30 grudnia 2013 r.). K. L. prowadził działalność m.in. scharakteryzowaną kodami PKD [...] - demontaż wyrobów zużytych, [...] - zbieranie odpadów, [...] - rozbiórka i burzenie obiektów. Rodzaje odpadów stwierdzonych na terenie objętym postępowaniem, są charakterystyczne dla punktów skupu złomu. Wśród odpadów znaleźć można również elementy pochodzące z demontażu obiektów i urządzeń, np. szklarni (ramy okienne, gumowe rury) - w aktach sprawy dołączona umowa zawarta pomiędzy K. L. a miastem Ł. na rozbiórkę szklarni wraz z usunięciem materiałów pozostałych po rozbiórce. Zatem należy wskazać, iż organ l instancji prawidłowo nakazał K. L. usunięcie ww. odpadów składowanych na terenie działek: [...], obręb Z.. Organ l instancji, zgodnie z zapisem art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach w decyzji, oprócz rodzaju odpadów, określił sposób i termin usunięcia odpadów. W punkcie 3 decyzji organ l instancji wyznaczył termin usunięcia odpadów, z terenu działek o nr [...] - niezwłocznie najpóźniej do 31 stycznia 2018 r. W dalszej części punktu 3 decyzji organ l instancji orzekł, iż materiał zgromadzony na powierzchni działek [...], obręb Z., powodujący trwałe przekształcenie rodzimego terenu, składający się z odpadów gleby i ziemi (17 05 04), zmieszanych odpadów z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia innych niż wymienione w 17 01 06 (17 01 07), zmieszanych z odpadami różnego pochodzenia i rodzaju (20 03 01), w ilości oszacowanej w operacie obliczenia kubatury składowanego materiału z dnia 16 listopada 2015 r. wynoszącej 4.187 m3, może zostać usuwany sukcesywnie, jako wymagający większego nakładu pracy i środków, jednak powinien zostać usunięty do 31 lipca 2018 roku. Kolegium uchyliło punkt 3 zaskarżonej decyzji i z uwagi na to, że termin 31 stycznia 2018 r. minął, Kolegium ustaliło termin usunięcia odpadów z terenu działek o nr [...] - do 30 maja 2018 r., natomiast termin usunięcia materiału zgromadzonego na powierzchni działek [...] w ilości wynoszącej 4.187 m3 pozostaje wyznaczony do 31 lipca 2018 roku. W odwołaniu K. L. postawił zarzut braku zawieszenia przez organ l instancji postępowania, mimo podstaw do obligatoryjnego zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, tj. gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Kolegium przychyliło się do ustaleń organu l instancji, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania. K. L. w dniu 4 maja 2015 r. dostarczył do organu l instancji dokument postanowienie Prokuratury Rejonowej Kraków-Krowodrza nr [...] [...] z dnia 11 stycznia 2012 o żądaniu wydania rzeczy, przeszukaniu - podejrzenie o występowaniu odpadów medycznych na nieruchomości będącej w posiadaniu K. L. (karta 116). Ponownie sprawa ta została poruszana przez stronę w ostatniej fazie postępowania prowadzonego przez organ l instancji. W trakcie wizji w terenie w dniu 4 sierpnia 2017 r. ustalono z K. L., iż dostarczy dokumenty w tej sprawie, wskaże przez który organ sprawa ta jest kontynuowana, bądź wskaże osobę prowadzącą postępowanie - jednak do chwili zakończenia postępowania dowodowego nic więcej, prócz ww. pisma, nie dostarczono do organu l instancji. Co więcej, sytuacja na działkach objętych postępowaniem może realnie zagrażać interesowi społecznemu, gdyż zalegające, niezabezpieczone odpady, stanowią niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzi oraz mogą negatywnie oddziaływać na środowisko naturalne. Nie ma również podstaw do umorzenia postępowania, gdyż postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, a wynika to z faktu, iż na działkach nr [...] znajdują się odpady, a działki te nie są miejscem przeznaczonym do ich składowania lub magazynowania. Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli K. L., K. L. oraz K. L. zarzucając naruszenie: 1/ art. 25 w związku z art. 19 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 ust. 1 K.p.a. poprzez fakt, że w pierwszej instancji orzekał organ, którego bezstronność w sprawie budzi zastrzeżenia, ponieważ treść decyzji, a zwłaszcza postępowanie dowodowe rzutuje na interesy majątkowe gminy, zatem organ pierwszej instancji był niezdolny do prowadzenia postępowania i wydania orzeczenia w sprawie; 2/ art. 7 K.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez brak uwzględnienia, że domniemanie co do faktu posiadania odpadów zostało przez stronę postępowania skutecznie wzruszone; 3/ art. 77 K.p.a. poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i rozpatrzenie go poprzez pominięcie statusu i wpływu na toczące się postępowanie sprawy karnej zawisłej przed prokuraturą w N. S. pod sygnaturą 3 Ds. [...] i nieuwzględnienie, że w stosunku do części odpadów, domniemanie wynikające z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach jest wzruszone przez to, że organy ścigania poszukiwały i ustaliły sprawców odpowiedzialnych za nielegalne umieszczenie odpadów na działkach; 4/ art. 77 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia, że na terenie nieruchomości do usunięcia są odpady medyczne, co do których organy pominęły obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego podczas gdy domniemanie wynikające z art. 3 ustawy o odpadach nie modyfikuje postępowania administracyjnego w zakresie ustawy o odpadach w całości, a jedynie opiera się na konstrukcji domniemania w zakresie posiadania odpadów; 5/ art. 77 K.p.a. w związku z art. 107 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego co ma wpływ na postępowanie bo wykonanie obowiązków z zaskarżonej decyzji w sytuacji braku ustalenia jakiego rodzaju odpady są zgromadzone na działkach może doprowadzić do zagrożenia epidemiologicznego; 6/ art. 77 K.p.a. w związku z art. 107 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, brak ustalenia charakteru substancji zgromadzonych na nieruchomości co skutkuje sytuacją, że zastosowanie się do treści decyzji wywoła czyn zagrożony karą; 7/ art. 77 K.p.a. w związku z art. 107 K.p.a. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego i pominięcie twierdzeń strony o składowaniu na nieruchomości mas ziemnych powstałych w wyniku remontu drogi gminnej; 8/ art. 25 K.p.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w części dającej podstawy uzasadniające wyłączenie organu pierwszej instancji; 9/ art. 25 K.p.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, pominięcie twierdzeń strony o postępowaniu karnym; 10/ art. 25 K.p.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a. w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w całości i błędne uznanie, że wszystkie odpady znajdujące się na terenie działek stanowią przedmiot posiadania K. L., pominięcie w tym zakresie pisma o toczącym się postępowaniu przed Prokuraturą Rejonową Kraków Krowodrza. W uzasadnieniu skarg rozwinięto powyższe zarzuty. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji organu administracji nakazującej usunięcie odpadów. Według ustaleń organu, posiadaczem odpadów jest skarżący K. L.. Odpady te (różnego typu) są składowane na działkach nr [...], oraz [...] obrębu Z. , w terenie objętym zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który wyklucza możliwość prowadzenia działalności polegającej na gromadzeniu i magazynowaniu odpadów (tereny zieleni nieurządzonej o szczególnym znaczeniu przyrodniczym) a sam skarżący wymaganej zgody na taką działalność nie posiada. Zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 1 pkt 6, ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 992 z późn. zm.(dalej; ustawa) przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis art. 26 ustawy stanowi, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust 1). W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust 2). Z kolei przepis art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy mówi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o posiadaczu odpadów - rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. II SA/Kr 362/18 domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Oznacza to, że domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Pogląd ten jest w orzecznictwie utrwalony (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2018 r. II SA/Kr 1548/17, WSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2017 r. II SA/Gd 626/17, WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2017 r. IV SA/Wa 3167/16). W orzecznictwie podkreśla się też, iż wprowadzone przez ustawodawcę domniemania prawnego "posiadacza odpadów" zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym posiadaczem odpadów. Wystarczy, jeżeli organ ustali, kto jest osobą władającą terenem, na którym składowane są odpady. Pod tym pojęciem (władający powierzchnią ziemi) rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony, jako władający powierzchnią ziemi (definicja zamieszczona w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska). Władający powierzchnią ziemi może uwolnić się od obowiązku usunięcia odpadów (obali domniemanie wynikające z art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy), jeżeli wykaże, iż nie on jest faktycznym posiadaczem odpadów a więc wytwórcą tych odpadów lub podmiotem (osobą fizyczną, prawną czy jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej) która odpady te posiada. Samo zaś posiadanie odpadów należy rozumieć, jako ich gromadzenie na danej nieruchomości. W ocenie sądu, posiadaczem odpadów, jeżeli nie jest to władający powierzchnią ziemi (zostanie obalone domniemanie z art. 3 ust 1 ppkt 19 ustawy) jest każdy podmiot, który w sposób formalny ma prawo do nieruchomości, na której składuje odpady, tj. przysługuje mu do tej nieruchomości prawo rzeczowe lub obligacyjne, (właściciel, użytkownik wieczysty, użytkownik, dzierżawca) a także podmiot, który nieformalnie za zgodą lub też bez zgody właściciela i bez wymaganego zezwolenia odpady na nieruchomości gromadzi. Fakt istnienia domniemania prawnego o którym mowa wyżej, nie wyklucza tego, że organ prowadzący postępowanie może w ramach swoich kompetencji ustalić, że posiadaczem odpadów nie jest właściciel terenu na którym są składowane odpady czy też podmiot ujawniony w ewidencji gruntów, jako władający nieruchomością, ale inny podmiot który ma prawo rzeczowe lub obligacyjne do nieruchomości na której gromadzi odpady lub też podmiot który odpady gromadzi na nieruchomości do której żadnych praw nie posiada i czyni to za zgodą lub bez zgody czy choćby aprobaty właściciela nieruchomości. Takie ustalenia poczyniły organy obu instancji w niniejszej sprawie. Organy ustaliły, iż posiadaczem odpadów jest skarżący K. L., który na nieruchomości – działkach nr [...] gromadził odpady, początkowo w ramach działalności gospodarczej – skupu złomu, także jako pełnomocnik żony i córki aczkolwiek nie jest on właścicielem tego terenu (na dzień orzekania przez organy administracji był nim K. L. a własność przedmiotowych działek uzyskał w drodze darowizny). Są to odpady różnego typu (budowlane, metalowe, tworzywa sztuczne, masa roślinna i ziemna) opisane przez organy ze wskazaniem ich kodów, ilości oraz zlokalizowania. Odpady gromadzone są przy tym bez żadnego zabezpieczenia - bezpośrednio na ziemi i przy braku zadaszenia. Organy ustaliły też, że teren tych działek nie jest przeznaczony do magazynowania bądź składowania odpadów. Teren ten objęty jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z. i leży w obszarze oznaczonej symbolem ZN – zieleni nieurządzonej o szczególnym znaczeniu przyrodniczym. Skarżący K. L. nie posiada ani też w przeszłości nie posiadał zezwolenia na zbieranie odpadów Wskazać tu należy, iż legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia. Gromadzenie odpadów bez zezwolenia i ich nieusunięcie obliguje organ do wszczęcia postępowania wieńczącego decyzją o której mowa w art. 26 ust 2 ustawy. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. II SA/Gd 198/18 obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym (tak samo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 20 lutego 2018 r. II SA/Ol 1005/17). Pogląd ten w pełni podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Stwierdzenie przez organ nielegalnego składowania odpadów tj. składowania odpadów bez zezwolenia w terenie nieprzeznczonym do tego typu działalności i ustalenie podmiotu który te odpady gromadzi - jest ich posiadaczem, skutkować zawsze winno nakazaniem usunięcia odpadów kierowanym do ich (odpadów) posiadacza. Decyzja o nakazie usunięcia odpadów wydawana jest w ramach związania administracyjnego tj. sytuacji kiedy ustalenia określonego stanu faktycznego implikują wydanie decyzji o określonej treści. Tak też postąpiły organy obu instancji w niniejszym postępowaniu. Ustaliły fakt nielegalnego gromadzenia odpadów i osobę która te odpady zgromadziłam. W tej sytuacji nakaz usunięcia odpadów kierowany do K. L. był powinnością organu. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Organ nie nakazuje skarżącemu usuwać odpadów medycznych. Zresztą nie ustalono aby takiego typu odpady, były na terenie przedmiotowych działek składowane. Co do ziemi pochodzącej jakoby z remontu drogi gminnej, tak argumentacja zawarta w skardze jak i (a może przede wszystkim) wyjaśnienia jakie złożył w tej sprawie sam skarżący na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. jest całkowicie nieracjonalna. Sąd administracyjny nie ustala wprawdzie faktów w oparciu o zeznaniu tak świadków jak stron, tym niemniej może ocenić racje przedstawione w skardze przez pryzmat wyjaśnień jakie strona składa przed sądem. Wyjaśnienia skarżącego K. L. były natomiast całkowicie niespójne, nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne. Odnośnie nakazów kierowanych do skarżącego a dotyczących nakazu usunięcia zalegającej gleby i ziemi wskazać ponadto należy, iż godnie z art. 2 ust. 3 ustawy przepisów ustawy nie stosuje się do "niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty". A contrario materiały takie, wydobyte w trakcie robót budowlanych, a nie spełniające warunków z art. 2 ust. 3 ustawy z 2012 r. o odpadach (gdy są zanieczyszczone, względnie zostały wykorzystywane poza terenem, z którego zostały wydobyte) stanowią odpady (vide; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2017 r. II OSK 1918/16). Materiał ten jest zatem także odpadem który powinien być z miejsca nielegalnego składowania usunięty. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekła jak w sentencji. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło